ඉස්ලාමයට එක්වන්න, මෙතැන ක්ලික් කරන්න
ඉස්ලාම් අල්-හක්: කුරානය සහ හදීස්
(සත්‍ය ඉස්ලාම්)
Free Download / නොමිලේ බාගන්න

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 801

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ أَنَّ ابْنَ الزُّبَيْرِ قَالَ لَهُ حَدِّثْنِي بِمَا كَانَتْ تُفْضِي إِلَيْكَ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ يَعْنِي عَائِشَةَ فَقَالَ حَدَّثَتْنِيأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَهَا لَوْلَا أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُو عَهْدٍ بِالْجَاهِلِيَّةِ لَهَدَمْتُ الْكَعْبَةَ وَجَعَلْتُ لَهَا بَابَيْنِقَالَ فَلَمَّا مَلَكَ ابْنُ الزُّبَيْرِ هَدَمَهَا وَجَعَلَ لَهَا بَابَيْنِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

"උමුල් ඇදහිලිවන්තයන් [අයිස්යා] ඔබට පැවසූ දේ මට කියන්න?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; "-අයිස්යා රාදියල්හු අන්හා- ස්කුට පැවසුවේ ඇය මෙසේ පැවසුවාය:" 'ඔබේ ජනතාව ජාහිලියා යුගයෙන් ඉවත්ව නොගියහොත්, මම කාබාව විනාශ කර එය දොරවල් දෙකක් බවට පත් කරමි'. -අල් අස්වාද් රහිමහුල්ලා- පැවසීය; 'ඉබ්නු සුබයිර් මක්කම පාලනය කළ විට, ඔහු කාබාව විනාශ කර එය දොරවල් දෙකක් බවට පත් කළේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 802

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ أَبِي عَلْقَمَةَ عَنْ أُمِّهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أُحِبُّ أَنْ أَدْخُلَ الْبَيْتَ فَأُصَلِّيَ فِيهِ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِي فَأَدْخَلَنِي الْحِجْرَ فَقَالَ صَلِّي فِي الْحِجْرِ إِنْ أَرَدْتِ دُخُولَ الْبَيْتِ فَإِنَّمَا هُوَ قِطْعَةٌ مِنْ الْبَيْتِ وَلَكِنَّ قَوْمَكِ اسْتَقْصَرُوهُ حِينَ بَنَوْا الْكَعْبَةَ فَأَخْرَجُوهُ مِنْ الْبَيْتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلْقَمَةُ بْنُ أَبِي عَلْقَمَةَ هُوَ عَلْقَمَةُ بْنُ بِلَالٍ

[කුටයිබා] අපට [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] [අයිසියා] වෙතින් [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ මව] වෙතින් [අයිස්යා] මෙසේ පැවසීය: 'අතීතයේදී, මම කාබාවට ඇතුළු වී ඇතුළත යාච්ඤා කිරීමට ප්‍රිය කළෙමි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මගේ අත අල්ලාගෙන මාව හිජිර් ඉස්මයිල් තුළ තැබුවේය, පසුව නියෝග කළේය: 'ඔබට කාබාවට ඇතුළු වීමට අවශ්‍ය නම් හිජිර්හි යාච්ඤා කරන්න. හිජිර් කාබාවේ කොටසක් වන නමුත් කාබාව ගොඩනඟන විට ඔබේ ජනතාව එය මග හැරිය නිසා, ඔවුන් එය කාබා ගොඩනැගිල්ලෙන් ඉවත් කර ඇත. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර 'අල්කාමා බින් අබු' අල්කාමා යනු 'අල්කාමා බින් බිලාල්' ය.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 803

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ الْحَجَرُ الْأَسْوَدُ مِنْ الْجَنَّةِ وَهُوَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ فَسَوَّدَتْهُ خَطَايَا بَنِي آدَمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

"කළු ගල කිරි වලට වඩා සුදු පැහැයෙන් අහසින් බැස ආදම්ගේ දරුවන්ගේ පාප නිසා කළු පැහැයට හැරුණි" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ පැවසූහ. -අබු ඊසා තිර්මිද්ලි හි ආර්එච්- පැවසීය; "වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අබ්දුල්ලා බින් අම්ර් සහ අබු හුරෙයිරාගෙන් විස්තර කරන ලදී". අබු ඊසා පැවසීය; "ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි".

හදීස්

Imam Tirmidzi : 804

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ رَجَاءٍ أَبِي يَحْيَى قَال سَمِعْتُ مُسَافِعًا الْحَاجِبَ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الرُّكْنَ وَالْمَقَامَ يَاقُوتَتَانِ مِنْ يَاقُوتِ الْجَنَّةِ طَمَسَ اللَّهُ نُورَهُمَا وَلَوْ لَمْ يَطْمِسْ نُورَهُمَا لَأَضَاءَتَا مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا يُرْوَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو مَوْقُوفًا قَوْلُهُ وَفِيهِ عَنْ أَنَسٍ أَيْضًا وَهُوَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ

[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [රාජා` අබු යායා] ගෙන් [යාසිද් බින් සුරායි'] අපට පවසා ඇත; මම [මුසාෆි` අල් හජිබ්] පවසනු අසා ඇත්තෙමි; මම [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්ර්] පවසනු අසා ඇත්තෙමි; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි: 'කළු ගල සහ ඉබ්‍රාහිම්ගේ මකාම් ස්වර්ගයේ ආභරණ දෙකක් වේ. අල්ලාහ් ඒ දෙකෙහිම ආලෝකය ඉවත් කර ඇත. අල්ලාහ් එය ඉවත් නොකළහොත්, නිසැකවම එහි ආලෝකය නැගෙනහිර සහ බටහිර අතර දුර ආලෝකමත් කරනු ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය අබ්දුල්ලාගෙන් මවුකුෆ් ආකාරයෙන් විස්තර කරන ලදී. මේවා සහ ඔහුගේ වචන අනාස්ගෙන් වන අතර ඒවා ගරිබ් හදීස් වේ'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 805

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَجْلَحِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ غَدَا إِلَى عَرَفَاتٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ قَدْ تَكَلَّمُوا فِيهِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

[අබු සඊද් අල් අස්යාජ්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් අජ්ලා] [ඉස්මායිල් බින් මුස්ලිම්] [අතා`] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අප සමඟ මිනාහි සිටියේය, දහවල් යාච්ඤාව ඉටු කළේය, අස්ර්, මග්‍රිබ්, ඉෂා සහ ෆජ්ර් පසුව අරෆත් වෙත පිටත් විය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉස්මායිල් බින් මුස්ලිම්, ඔහු කටපාඩම් කළ දේ අනුව මිනිසුන් ඔහු ගැන සාකච්ඡා කළහ'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 806

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْأَجْلَحِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِمِنًى الظُّهْرَ وَالْفَجْرَ ثُمَّ غَدَا إِلَى عَرَفَاتٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ لَمْ يَسْمَعْ الْحَكَمُ مِنْ مِقْسَمٍ إِلَّا خَمْسَةَ أَشْيَاءَ وَعَدَّهَا وَلَيْسَ هَذَا الْحَدِيثُ فِيمَا عَدَّ شُعْبَةُ

[අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් අජ්ලා] [අල්-අමාසි] [අල් හකාම්] [මික්සාම්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් අජ්ලා] අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මිනාහි දහවල් සහ අලුයම යාඥා කළ බවත්, පසුව අරෆා වෙත ගිය බවත්ය. -අබු ඊසා තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අබ්දුල්ලා බින් සුබයිර් සහ අනස්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් මික්සාම් හදීස්, අලි අල් මදීනි පැවසීය; යහියා; පැවසීය; සියුබා පැවසීය; 'අල් හකම් මික්සාම්ගෙන් හදීස් පහක් හැර කිසිදා අසා නැති අතර, මෙම හදීසය ඒවාට ඇතුළත් නොවේ. ෂුබාගේ ගණනය කිරීම් වලට අනුව.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 807

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ عَنْ أُمِّهِ مُسَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا نَبْنِي لَكَ بَيْتًا يُظِلُّكَ بِمِنًى قَالَ لَا مِنًى مُنَاخُ مَنْ سَبَقَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[යූසුෆ් බින් ඊසා] සහ [මුහම්මද් බින් අබාන්] අපට මෙසේ පැවසීය; [වාකි] [ඊශ්‍රායෙල්] [ඉබ්‍රාහිම් බින් මුහාජිර්] [යූසුෆ් බින් මහීක්] [ඔහුගේ මව මුසයිකා] [අයිසියා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: 'අපි අසමු; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! අපි ඔබට මිනාහි නිවාස හතරක් ලෙස ගොඩනඟා ගත යුතු නොවේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අවශ්‍ය නැත, මන්ද මිනා යනු පළමුව පැමිණෙන තැනැත්තා නතර කළ යුතු ස්ථානයකි'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 808

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى آمَنَ مَا كَانَ النَّاسُ وَأَكْثَرَهُ رَكْعَتَيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ وَمَعَ عُمَرَ وَمَعَ عُثْمَانَ رَكْعَتَيْنِ صَدْرًا مِنْ إِمَارَتِهِ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَقْصِيرِ الصَّلَاةِ بِمِنًى لِأَهْلِ مَكَّةَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ لِأَهْلِ مَكَّةَ أَنْ يَقْصُرُوا الصَّلَاةَ بِمِنًى إِلَّا مَنْ كَانَ بِمِنًى مُسَافِرًا وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ جُرَيْجٍ وَسُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَا بَأْسَ لِأَهْلِ مَكَّةَ أَنْ يَقْصُرُوا الصَّلَاةَ بِمِنًى وَهُوَ قَوْلُ الْأَوْزَاعِيِّ وَمَالِكٍ وَسُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مَهْدِيٍّ

[Qutaibah] අපට පවසා ඇත්තේ [අබු අල් අහ්වාෂ්] [අබු ඉස්හාක්] [හරිත්සා බින් වහබ්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ යාච්ඤා කළෙමි - මිනිසුන්ට ආරක්ෂිත බවක් දැනෙන ස්ථානයක් සහ බොහෝ අය යාච්ඤා කරන ස්ථානයක් - රකඅත් දෙකක්'. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- මෙසේ පැවසීය: 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු මස්'උද්, ඉබ්නු උමර් සහ අනස් ගෙන් විස්තර කර ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'හරිතා බින් වහබ්ගේ හදීසය හසන් ෂෝහිහ් හදීසයකි. ඉබ්නු මස්'උද්ගෙන් විස්තර කර ඇති පරිදි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම මිනාහි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ මෙන්ම අබු බකර්, උමර් සහ උස්මාන්ගේ නායකත්වයේ ආරම්භයේ දී රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කර ඇත්තෙමි. මිනාහි මක්කම පදිංචිකරුවන් සඳහා කොෂෝර් යාච්ඤාව සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් ඔවුන්ගේ මතවල වෙනස් වේ. සමහර විද්වතුන් තර්ක කරති; මිනාහි සිටින සංචාරකයින්ට හැර මක්කාවේ පදිංචිකරුවන්ට මිනාහි යාඥා කිරීමට අවසර නැත. මෙය ඉබ්නු ජුරයිජ්, සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, යාහ්යා බින් සායිද් අල් කටාන්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතයයි. අනෙක් අය තර්ක කරන අතර; 'මක්කාවේ පදිංචිකරුවන්ට මිනාහි යාඥා කළ හැකිය. මෙය අල් අවුසායි, මලික්, සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා සහ අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහ්දි යන අයගේ මතයයි.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 809

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَفْوَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شَيْبَانَ قَالَأَتَانَا ابْنُ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيُّ وَنَحْنُ وُقُوفٌ بِالْمَوْقِفِ مَكَانًا يُبَاعِدُهُ عَمْرٌو فَقَالَ إِنِّي رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْكُمْ يَقُولُ كُونُوا عَلَى مَشَاعِرِكُمْ فَإِنَّكُمْ عَلَى إِرْثٍ مِنْ إِرْثِ إِبْرَاهِيمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَالشَّرِيدِ بْنِ سُوَيْدٍ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ وَابْنُ مِرْبَعٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ مِرْبَعٍ الْأَنْصَارِيُّ وَإِنَّمَا يُعْرَفُ لَهُ هَذَا الْحَدِيثُ الْوَاحِدُ

[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [අම්ර් බින් දිනාර්] [අම්ර් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් ෂෆ්වාන්] [යාසිඩ් බින් සයයිබාන්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; '[ඉබ්නු මිර්බා අල් අන්සාරි] අපව මුණගැසුණේ, අපි අම්ර් සිට යම් දුරකින් පිහිටි ස්ථානයක වුකුෆ් කරමින් සිටියදීය. ඔහු මෙසේ පවසයි; 'මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ දූතයා වෙමි, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔබේ නමස්කාර ස්ථානවලට ඇලී සිටින්න, මන්ද ඔබ ආබ්‍රහම්ගේ උරුමයේ එක් ස්ථානයක සිටින බැවිනි'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය අලි, 'අයිස්යා, ජුබයිර් බින් මුතිම් සහ සයිරිඩ් බින් සුවයිඩ් අට්ස් ත්සකාෆි' ගෙන් වාර්තා විය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; අට්ස් ත්සකාෆිගේ 'ඉබ්න් මිර්බාගේ හදීසය' හසන් ෂෝහිහ් හදීසයකි. අම්ර් බින් ඩිනාර් හි ඉබ්නු උයෙයිනාගේ හදීසයෙන් හැර වෙනත් කිසිවක් අපට නොදනී. ඉබ්නු මිර්බා 'යසීද් බින් මිර්බා 'අල් අන්සාරි ලෙස නම් කරන ලදී, මෙම හදීසය පමණක් ඔහුගෙන් විස්තර කර ඇත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 810

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ قُرَيْشٌ وَمَنْ كَانَ عَلَى دِينِهَا وَهُمْ الْحُمْسُ يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ يَقُولُونَ نَحْنُ قَطِينُ اللَّهِ وَكَانَ مَنْ سِوَاهُمْ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ أَهْلَ مَكَّةَ كَانُوا لَا يَخْرُجُونَ مِنْ الْحَرَمِ وَعَرَفَةُ خَارِجٌ مِنْ الْحَرَمِ وَأَهْلُ مَكَّةَ كَانُوا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَيَقُولُونَ نَحْنُ قَطِينُ اللَّهِ يَعْنِي سُكَّانَ اللَّهِ وَمَنْ سِوَى أَهْلِ مَكَّةَ كَانُوا يَقِفُونَ بِعَرَفَاتٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ }وَالْحُمْسُ هُمْ أَهْلُ الْحَرَمِ

[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් අල'ලා අස් ෂනානි අල් බෂ්රි] අපට පවසා ඇත, [මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අත් තුෆාවි] අපට පවසා ඇත, [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිසියා] ගෙන් අපට පවසා ඇත; 'කුරෙයිෂ්වරු සහ ඔවුන් වැනි දෘෂ්ටිවාදයක් ඇති අය - ඔවුන් ආගමේ අතිශයෝක්තියට නැංවීමට කැමති අය හෝ තහනම් දේශයේ පදිංචිකරුවන් - මුස්දලිෆාහි වුක්ෆ් සිදු කළ අතර මෙසේ පැවසූහ: 'අපි බයිතුල්ලාහි පදිංචිකරුවන්. ඔවුන් අරෆත්හි වුක්ෆ් ඉටු කිරීමට අමතරව, අල්ලාහ් "එසේ නම් සමූහයා පිටත්ව ගිය ස්ථානයෙන් ඉවත් වන්න..." යන පදය හෙළි කළේය. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'මෙම හදීසයේ තේරුම නම්; 'අරෆා හරාම් ප්‍රදේශයෙන් පිටත තිබියදී මක්කාවේ ජනතාව හරාම් දේශයෙන් ඉවත් වීමට කැමති නැත. මක්කාවේ ජනතාව මුස්දලිෆාහි වුක්ෆ් සිදු කළ අතර මෙසේ පැවසූහ; 'අපි හරාම් දේශයේ පදිංචිකරුවන්. අරෆාහි වූකුෆ් නොවන අය සම්බන්ධයෙන්, අල්ලාහ් 'එසේ නම් සමූහයා පිටත්ව ගිය ස්ථානයෙන් ඉවත් වන්න...' යන වාක්‍යය පහළ කළේය. අල් හියුමස් යන්නෙහි තේරුම නම් ඔවුන් හරාම් දේශයේ පදිංචිකරුවන් බවයි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 811

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشِ بْنِ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَوَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَةَ فَقَالَ هَذِهِ عَرَفَةُ وَهَذَا هُوَ الْمَوْقِفُ وَعَرَفَةُ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ثُمَّ أَفَاضَ حِينَ غَرَبَتْ الشَّمْسُ وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَجَعَلَ يُشِيرُ بِيَدِهِ عَلَى هِينَتِهِ وَالنَّاسُ يَضْرِبُونَ يَمِينًا وَشِمَالًا يَلْتَفِتُ إِلَيْهِمْ وَيَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ ثُمَّ أَتَى جَمْعًا فَصَلَّى بِهِمْ الصَّلَاتَيْنِ جَمِيعًا فَلَمَّا أَصْبَحَ أَتَى قُزَحَ فَوَقَفَ عَلَيْهِ وَقَالَ هَذَا قُزَحُ وَهُوَ الْمَوْقِفُ وَجَمْعٌ كُلُّهَا مَوْقِفٌ ثُمَّ أَفَاضَ حَتَّى انْتَهَى إِلَى وَادِي مُحَسِّرٍ فَقَرَعَ نَاقَتَهُ فَخَبَّتْ حَتَّى جَاوَزَ الْوَادِيَ فَوَقَفَ وَأَرْدَفَ الْفَضْلَ ثُمَّ أَتَى الْجَمْرَةَ فَرَمَاهَا ثُمَّ أَتَى الْمَنْحَرَ فَقَالَ هَذَا الْمَنْحَرُ وَمِنًى كُلُّهَا مَنْحَرٌ وَاسْتَفْتَتْهُ جَارِيَةٌ شَابَّةٌ مِنْ خَثْعَمٍ فَقَالَتْ إِنَّ أَبِي شَيْخٌ كَبِيرٌ قَدْ أَدْرَكَتْهُ فَرِيضَةُ اللَّهِ فِي الْحَجِّ أَفَيُجْزِئُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ قَالَ حُجِّي عَنْ أَبِيكِ قَالَ وَلَوَى عُنُقَ الْفَضْلِ فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ لَوَيْتَ عُنُقَ ابْنِ عَمِّكَ قَالَ رَأَيْتُ شَابًّا وَشَابَّةً فَلَمْ آمَنْ الشَّيْطَانَ عَلَيْهِمَا ثُمَّ أَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَفَضْتُ قَبْلَ أَنْ أَحْلِقَ قَالَ احْلِقْ أَوْ قَصِّرْ وَلَا حَرَجَ قَالَ وَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ قَالَ ارْمِ وَلَا حَرَجَ قَالَ ثُمَّ أَتَى الْبَيْتَ فَطَافَ بِهِ ثُمَّ أَتَى زَمْزَمَ فَقَالَ يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَوْلَا أَنْ يَغْلِبَكُمْ النَّاسُ عَنْهُ لَنَزَعْتُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَلِيٍّ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَيَّاشٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الثَّوْرِيِّ مِثْلَ هَذَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يُجْمَعَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ بِعَرَفَةَ فِي وَقْتِ الظُّهْرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ فِي رَحْلِهِ وَلَمْ يَشْهَدْ الصَّلَاةَ مَعَ الْإِمَامِ إِنْ شَاءَ جَمَعَ هُوَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ مِثْلَ مَا صَنَعَ الْإِمَامُ قَالَ وَزَيْدُ بْنُ عَلِيٍّ هُوَ ابْنُ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلَام

[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [අබු අහමඩ් අස් සුබයිරි] අපට පවසා ඇත [සුෆ්යාන්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල් හාරිත් බින් 'අයියාසි බින් අබු රබියා] [සයිද් බින් අලි] [ඔහුගේ පියා] ['උබයිදුල්ලාහ් බින් අබු රාෆි'] [අලි බින් අබු තාලිබ්] ගෙන් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අරෆත්හි වුක්ෆ් වූක්ෆ් සහ ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙය අරෆත් වන අතර මෙය වුක්ෆ් ස්ථානයයි. මුළු අරෆත් වුක්ෆ් ස්ථානයකි'. ඉන්පසු ඔහු හිරු බැස යන විට පිටත්ව ගොස් උසාමා බින් සයිද් රැගෙන ඔහුගේ සුපුරුදු තත්වයේ රැඳී සිටීමට ඔහුගේ අතින් සංඥාවක් ලබා දුන්නේය. මිනිසුන් දකුණට සහ වමට ගමන් කරන අතරතුර. ඔහු ඔවුන් දෙසට හැරී මෙසේ පැවසීය: 'අනේ මිනිස්සු! සෙමින් වැඩ කරන්න'. ඉන්පසු ඔහු ජමා-අරෆා වෙත පැමිණ, පසුව ඔවුන් සමඟ යාච්ඤා දෙකකට එක් විය. උදෑසන, ඔහු කුසා වෙත පැමිණ, එහි වුකුෆ් කරමින් මෙසේ පැවසීය; 'මේ කුසා. මේ ස්ථානය වුකුෆ් ස්ථානයකි, ජමා' යනු වුකුෆ් ස්ථානයකි. ඉන්පසු වාඩි මුහසීර් වෙත පිටත් වූ ඔහු තම ඔටුවා වේගවත් කළේය, ඔහුගේ ඔටුවා නිම්නය හරහා යන තෙක් එය දිගටම පැවතුනි. ඔහු නතර වී අල් ෆඩ්ල්ට පිග්බැක් සවාරියක් දුන්නේය. පසුව ඔහු ජුම්රා වෙත පැමිණ ඔහුව විසි කළේය. පසුව ඔහු මස් කපන ස්ථානයට ගොස් මෙසේ පැවසීය; 'මෙය මස් කපන ස්ථානයක් වන අතර මිනා යනු මස් කපන ස්ථානයකි'. ඒ අවස්ථාවේදී කට්ස්'අම්හි තරුණියක් යමක් ඇසුවාය; 'මගේ පියා මහලුයි, නමුත් හජ් ඉටු කිරීමට බැඳී සිටී. මට ඔහු වෙනුවෙන් හජ් කළ හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබේ පියා වෙනුවෙන් හජ් කරන්න'. - අලි බින් අබු තාලිබ්- පැවසීය; 'ඔහු අල් ෆඩ්ල්ගේ බෙල්ල හරවා ගත්තේය. අල් අබ්බාස් ඇසුවේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ ඔබේ මාමාගේ පුතාගේ හිස හරවා ගත්තේ ඇයි?' ' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'මම තරුණයෙකු සහ තරුණියක් දුටුවෙමි, එබැවින් ඔවුන් දෙදෙනා තුළම සිටි යක්ෂයාගෙන් මට ආරක්ෂාවක් දැනුනේ නැත'. හදිසියේම මිනිසෙක් පැමිණ මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, රැවුල කැපීමට පෙර මම ඉෆාද්ලා තව්රාත් කළාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'දැන් එය රැවුල කපන්න හෝ කෙටි කරන්න - එය කමක් නැත'. -අලි බින් අබු තාලිබ්- පැවසීය; 'එවිට තවත් අයෙක් පැමිණ ඇසුවේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, - ජුම්රා විසි කිරීමට පෙර මම ඝාතනය කළාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'එය විසි කරන්න - දැන් - එය කමක් නැත'. -අලි බින් අබු තාලිබ්- පැවසීය; 'ඊට පසු ඔහු කාබා වෙත ගොස් තවාෆ් කළේය, පසුව සම්සාම් ජලයට ගොස් මෙසේ පැවසීය; 'ඕ බානු අබ්දුල් මුත්තලිබ්, මිනිසුන් රැස්වන බවට මම බිය නොවූයේ නම් - ඔවුන් මනසික්ගෙන් යැයි සිතූ නිසා - ඔබ කළ පරිදි - මම ඔවුන්ට ජලය ලබා දෙන්නෙමි'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ජබීර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අලිගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි, මෙම මාර්ගය හරහා හැර අලිගේ හදීසය ගැන අපි නොදනිමු. අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල් හාරිත් බින් අයියාසිගේ හදීසයෙන්. ඉහත හදීසය මෙන් අට්ස් ත්සෞරිගෙන් එක් අයෙකුට වඩා එය විස්තර කළහ. උලමාවරුන් විසින් ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කරන ලද ඔවුන් සියලු දෙනාගේම මතය වන්නේ දුහුර් වේලාවේදී අරෆත්හි ෂුහර් සහ අස්ර් ඉටු කිරීමට කෙනෙකුට අවසර ඇති බවයි. සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ; 'මිනිසෙකු ඉමාම් සමඟ සලාතයට සම්බන්ධ නොවී තම වාහනයේ තනිවම යාච්ඤා කරන්නේ නම්, ඔහුට ඉමාම් සමඟ එක්විය හැකිය'. සයිද් බින් අලි යනු ඉබ්නු හුසේන් බින් අලි බින් අබු තාලිබ් ය.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 812

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَبِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ وَأَبُو نُعَيْمٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْضَعَ فِي وَادِي مُحَسِّرٍ وَزَادَ فِيهِ بِشْرٌ وَأَفَاضَ مِنْ جَمْعٍ وَعَلَيْهِ السَّكِينَةُ وَأَمَرَهُمْ بِالسَّكِينَةِ وَزَادَ فِيهِ أَبُو نُعَيْمٍ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَرْمُوا بِمِثْلِ حَصَى الْخَذْفِ وَقَالَ لَعَلِّي لَا أَرَاكُمْ بَعْدَ عَامِي هَذَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

එය [මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත, එය [වාකි'] සහ [බිසීර් බින් අස් සාරි] සහ [අබු නුඅයිම්] ඔවුන් පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [ජබීර්] අපට පවසා ඇති [අබු සුබයිර්] වෙතින් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වාඩි මුහසීර් හි තම ගමන වේගවත් කළ බව. බිසීර් තවදුරටත් පැවසීය; ඔහු සන්සුන්ව ජමා වෙතින් පිටත්ව ගොස් ඔවුන්ට සන්සුන් වන ලෙස නියෝග කළේය. අබු නුඅයිම් තවදුරටත් පැවසීය; 'ඔහු ඔවුන්ට කුඩා ගල් කැට විසි කරන ලෙස අණ කළේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'සමහර විට මම මේ වසරෙන් පසු ඔබව නොදකිනු ඇත'.- -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය උසාමා බින් සයිද්ගෙන් වාර්තා කරන ලදී. අබු ඊසා පැවසීය; 'ජාබීර් හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 813

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ ابْنَ عُمَرَ صَلَّى بِجَمْعٍ فَجَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِإِقَامَةٍ وَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ مِثْلَ هَذَا فِي هَذَا الْمَكَانِحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ يَحْيَى وَالصَّوَابُ حَدِيثُ سُفْيَانَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي أَيُّوبَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنُ عُمَرَ فِي رِوَايَةِ سُفْيَانَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ وَحَدِيثُ سُفْيَانَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لِأَنَّهُ لَا تُصَلَّى صَلَاةُ الْمَغْرِبِ دُونَ جَمْعٍ فَإِذَا أَتَى جَمْعًا وَهُوَ الْمُزْدَلِفَةُ جَمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ بِإِقَامَةٍ وَاحِدَةٍ وَلَمْ يَتَطَوَّعْ فِيمَا بَيْنَهُمَا وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَذَهَبَ إِلَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ سُفْيَانُ وَإِنْ شَاءَ صَلَّى الْمَغْرِبَ ثُمَّ تَعَشَّى وَوَضَعَ ثِيَابَهُ ثُمَّ أَقَامَ فَصَلَّى الْعِشَاءَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَجْمَعُ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِالْمُزْدَلِفَةِ بِأَذَانٍ وَإِقَامَتَيْنِ يُؤَذِّنُ لِصَلَاةِ الْمَغْرِبِ وَيُقِيمُ وَيُصَلِّي الْمَغْرِبَ ثُمَّ يُقِيمُ وَيُصَلِّي الْعِشَاءَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى إِسْرَائِيلُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدٍ ابْنَيْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَحَدِيثُ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ أَيْضًا رَوَاهُ سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَأَمَّا أَبُو إِسْحَقَ فَرَوَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدٍ ابْنَيْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ

[මුහම්මද් බින් බයිසාර්] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් සායිද් අල් කටාන්] අපට පවසා ඇත, [අබු ඉෂාක්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් මලික්] ගෙන් [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු උමර්] ජමා-මුස්දලිෆාහි යාච්ඤා කළ බවත්, ඔහු එක් ඉකාමත් සමඟ යාච්ඤා දෙකක් එක් කළ බවත්, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙම ස්ථානයේ එය කරන බව දුටුවෙමි'. [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් සායිද්] [ඉස්මායිල් බින් අබු කාලිඩ්] [අබු ඉෂාක්] [සයිද් බින් ජුබයිර්] [ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට පවසා ඇත ඉහත හදීසය මෙන්. මුහම්මද් බින් බයිසාර් පැවසීය; යහ්යා පැවසීය; නිවැරදි එක සුෆ්යාන්ගේ හදීසයයි. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අලි, අබු අයුබ්, අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්, ජාබිර් සහ උසාමා බින් සයිද් යන අයගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'සුෆ්යාන් විසින් විස්තර කරන ලද ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය ඉස්මායිල් බින් අබු කාලිඩ් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයට වඩා සත්‍ය වේ. සුෆ්යාන් හදීසය අව්‍යාජ හසන් හදීසයකි. එය උලාමා විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නේ මග්‍රිබ් සලාතය ජමාහි හැර සිදු කළ නොහැකි බැවිනි', එය එහි ගිය පසු. ජමා' යනු මුස්දලිෆා ය. එබැවින් ඔහු සලාත දෙකක් එක් ඉකාමාත් සමඟ ඒකාබද්ධ කර, දෙක අතර සුන්නා සලාතය ඉටු නොකර. සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි ඇතුළු සමහර විද්වතුන් විසින් තෝරාගත් මතය මෙයයි. සුෆ්යාන් මෙසේ පැවසීය; "ඔහුට අවශ්‍ය නම්, ඔහුට මග්‍රිබ් සලාතය යාච්ඤා කළ හැකිය, පසුව රාත්‍රී ආහාරය සහ විවේක ගත හැකිය, පසුව ඉකාමාත් සහ සවස සලාතය කළ හැකිය." මේ අතර, සමහර විද්වතුන් තර්ක කරති; 'ඔහු මුස්දලිෆාහි මග්‍රිබ් සහ ඉෂා සලාතයන් සලාතයට එක් ඇමතුමක් සහ ඉකාමාත් දෙකක් සමඟ සේවය කළේය.' මග්‍රිබ් සලාතය සඳහා යාච්ඤාවට කැඳවීම, පසුව මග්‍රිබ් සලාතය ඉටු කිරීමෙන් ඉකාමාත් කරන්න. ඉන්පසු ඉකාමාත් සහ ඉෂා සලාතය සිදු කරනු ලැබේ. මෙය ෂාෆිගේ මතයයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; ' [ඊශ්‍රායෙල්] මෙම හදීසය [අබු ඉෂාක්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් සහ [කාලිඩ්] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් මලික්ගේ පුතුන් දෙදෙනාගෙන් විස්තර කළේය. ඉබ්නු උමර්ගෙන් සයිද් බින් ජුබෙයාර්ගේ හදීසය ද සත්‍ය හසන් හදීසයකි. [සලාමා බින් කුහයිල්] එය [සයිද් බින් ජුබෙයාර්] ගෙන් විස්තර කළේය. අබු ඉෂාක් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔහු මෙම හදීසය ඉබ්නු උමර්ගෙන් මලික්ගේ පුතුන් වන අබ්දුල්ලා සහ කාලිඩ් ගෙන් විස්තර කළේය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 814

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمَرَأَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ نَجْدٍ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ بِعَرَفَةَ فَسَأَلُوهُ فَأَمَرَ مُنَادِيًا فَنَادَى الْحَجُّ عَرَفَةُ مَنْ جَاءَ لَيْلَةَ جَمْعٍ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فَقَدْ أَدْرَكَ الْحَجَّ أَيَّامُ مِنًى ثَلَاثَةٌ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِقَالَ وَزَادَ يَحْيَى وَأَرْدَفَ رَجُلًا فَنَادَى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ و قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَهَذَا أَجْوَدُ حَدِيثٍ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْمَرَ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُ مَنْ لَمْ يَقِفْ بِعَرَفَاتٍ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فَقَدْ فَاتَهُ الْحَجُّ وَلَا يُجْزِئُ عَنْهُ إِنْ جَاءَ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ وَيَجْعَلُهَا عُمْرَةً وَعَلَيْهِ الْحَجُّ مِنْ قَابِلٍ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَطَاءٍ نَحْوَ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ قَالَ و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا أَنَّهُ ذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ هَذَا الْحَدِيثُ أُمُّ الْمَنَاسِكِ

[මුහම්මද් බස්යාර්] අපට පවසා ඇත, [යාහ්යා බින් සයිද්] සහ [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් ය'මර්] වෙතින් [බුකයිර් බින් 'අතා`] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත. නජ්ද්හි සමහර අය රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අරෆත්හි සිටියදී මුණගැසුණු බව. ඔවුන් හජ් ගැන විමසූ අතර, පසුව ඔහු ජනතාවට අණ කළ අතර ඔහු කෑ ගැසුවේය: 'හජ් යනු අරෆා ය, අරෆා රාත්‍රියේ අලුයම උදාවීමට පෙර පැමිණෙන ඕනෑම අයෙකු හජ් සාක්ෂාත් කර ගෙන ඇත. මිනා දින තුනක් වේ. දෙවන දින ආපසු යාමට ඉක්මන් වන ඕනෑම අයෙකු කිසිදු පාපයක් කර නැත. "කවුරුන් හෝ එය අවසන් කර තුන්වන දින නැවත පැමිණෙන්නේ නම් ඔහු පව් කර නැත." -මුහම්මද් බින් බස්යාර්- පැවසීය; 'යාහ්යා තවදුරටත් පැවසීය; "ඔහු කෑගසමින් මිනිසෙකු උසුලාගෙන ගියේය." [ඉබ්නු අබු 'උමර්] අපට පවසා ඇත්තේ [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] [බුකයිර් බින් අතා'] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යමාර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] අපට පවසා ඇති බවයි. ඉහත හදීසයේ අර්ථයෙන්. ඉබ්නු අබු උමර් පැවසීය; සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා පැවසීය; 'මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි විසින් විස්තර කරන ලද හොඳම හදීසයයි'. අබු 'ඊසා පැවසීය; 'සහචාවරුන් සහ අනෙකුත් විද්වතුන් අතර විද්වතුන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යමාර්ගේ හදීසය පිළිපදිති, අලුයම වීමට පෙර අරෆත්හි වුකුෆ් නොකරන අයට හජ් නොලැබෙනු ඇත. ඔහු අලුයම පසු වුකුෆ් කළත් උම්රා ඉටු කළත්. ඉදිරි වර්ෂයේදී ඔහුගේ හජ් සඳහා වන්දි ගෙවීමට ඔහු බැඳී සිටී. මෙය අට්ස් ත්සෞරි, සියාෆි, ඉෂාක් සහ අහමඩ් යන අයගේ මතය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; '[සයූබා] [බුකයිර් බින් අතාගෙන්] අට්ස් ත්සෞරිගේ හදීසය මෙන් විස්තර කර ඇති බව ඔහු පැවසීය; අල් ජරුද් පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි; වාකි මෙම හදීසය සඳහන් කර පසුව මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; "මෙම හදීසය මනසික් හාජිගේ මව්පියන්ය" යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 815

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ وَإِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ وَزَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ مُضَرِّسِ بْنِ أَوْسِ بْنِ حَارِثَةَ بْنِ لَامٍ الطَّائِيِّ قَالَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمُزْدَلِفَةِ حِينَ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي جِئْتُ مِنْ جَبَلَيْ طَيِّئٍ أَكْلَلْتُ رَاحِلَتِي وَأَتْعَبْتُ نَفْسِي وَاللَّهِ مَا تَرَكْتُ مِنْ حَبْلٍ إِلَّا وَقَفْتُ عَلَيْهِ فَهَلْ لِي مِنْ حَجٍّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَهِدَ صَلَاتَنَا هَذِهِ وَوَقَفَ مَعَنَا حَتَّى نَدْفَعَ وَقَدْ وَقَفَ بِعَرَفَةَ قَبْلَ ذَلِكَ لَيْلًا أَوْ نَهَارًا فَقَدْ أَتَمَّ حَجَّهُ وَقَضَى تَفَثَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ قَوْلُهُ تَفَثَهُ يَعْنِي نُسُكَهُ قَوْلُهُ مَا تَرَكْتُ مِنْ حَبْلٍ إِلَّا وَقَفْتُ عَلَيْهِ إِذَا كَانَ مِنْ رَمْلٍ يُقَالُ لَهُ حَبْلٌ وَإِذَا كَانَ مِنْ حِجَارَةٍ يُقَالُ لَهُ جَبَلٌ

එය [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පවසා ඇති පරිදි, [දාවුද් බින් අබු හින්ද්] සහ [ඉස්මායිල් බින් අබු කාලිඩ්] සහ [අෂ් සියාබි] [උර්වා බින් මුඩ්ලාරිස් බින් අවුස් බින් හරිට්සා බින් ලාම් අල් තායි] වෙතින් [සකරියා බින් අබු සයිදා] [අෂ් සියාබි] වෙතින් අපට පවසා ඇත: 'මම මුස්දලිෆාහි මුස්දලිෆාහි මුණගැසුණා; ඔහු යාඥා කිරීමට යන විට. මම කීවෙමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මම තායි කඳු දෙකෙන් පැමිණියෙමි'. මගේ ගමන තරමක් වෙහෙසකර වූ අතර මට වෙහෙසක් දැනුනි. අල්ලාහ් මත දිවුරමින්, මම එහි විවේක නොගන්නා තෙක් වැලි කන්දක් නොමැත. මගේ හජ් වලංගුද? ' රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: "කවුරුන් අප සමඟ යාච්ඤා කර අප සමඟ වුක්ෆ් කරන්නේද, එය අවසන් වන තුරු සහ ඊට පෙර ඔහු අරෆත්හි වුක්ෆ් කරන්නේද, එවිට ඔහුගේ හජ් අවසන් වී ඇති අතර ඔහු සියලු චාරිත්‍ර ඉටු කර ඇත." අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය හසන් සහීහ් හදීසයකි. ඔහුගේ 'තෆත්සාහු' යන ප්‍රකාශයේ තේරුම ඔහුගේ මනසික් වන අතර, 'මා තාරක්තු මින් හබ්ලින් ඉල්ලා වකෆ්තු ඉලයිහි' යන ප්‍රකාශයේ තේරුම - මම එහි සිටගෙන සිටීම හැර වැලි කන්දක් නැත - එය වැලි වලින් සාදා ඇත්නම් එය 'හබ්ලුන්' ලෙස හඳුන්වන අතර එය පාෂාණ වලින් සාදා ඇත්නම් එය 'ජබාලුන්' ලෙස හැඳින්වේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 816

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَبَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَقَلٍ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَقَلٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُشَاشٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدَّمَ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ وَهَذَا حَدِيثٌ خَطَأٌ أَخْطَأَ فِيهِ مُشَاشٌ وَزَادَ فِيهِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَرَوَى ابْنُ جُرَيْجٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَمُشَاشٌ بَصْرِيٌّ رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ

[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත, [අයියුබ්] [ඉක්රිමා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [හම්මාද් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් රාත්‍රියේ ජමා සිට මිනිසුන්ගේ උපකරණ ගෙන ඒමට මාව එව්වා'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය 'අයිස්යා, උම් හබීබා, අස්මා` බින්ට් අබු බකර් සහ ෆද්ල් බින් අබ්බාස්' ගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය බොහෝ සනද් හරහා ඔහුගෙන් විස්තර කරන ලද ෂෝහිහ් හදීසයකි. අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස්ගෙන් ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් මුස්යාසිගෙන් සියුබා මෙම හදීසය විස්තර කළේ මුස්යාසිගෙන් ය' නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් රාත්‍රියේ තම පවුලේ දුර්වල පුද්ගලයින් ජමා වෙතින් මුලින්ම යැවූ බව. මෙම හදීසයේ අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස්ගෙන් මුස්යාසි විසින් එයට එකතු කිරීමෙන් වැරැද්දක් කරන ලදී. ඉබ්නු ජුරයිජ් සහ තවත් අය ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් අතා' වෙතින් මෙම හදීසය වාර්තා කළ නමුත් ඔවුන් එය ෆද්ල් බින් අබ්බාස්ගෙන් සඳහන් කළේ නැත. මුස්යාසි බස්රාහි සිට පැමිණි අතර සියුබා ඔහුගෙන් හදීසය වාර්තා කර තිබුණි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 817

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدَّمَ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ وَقَالَ لَا تَرْمُوا الْجَمْرَةَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا أَنْ يَتَقَدَّمَ الضَّعَفَةُ مِنْ الْمُزْدَلِفَةِ بِلَيْلٍ يَصِيرُونَ إِلَى مِنًى و قَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ لَا يَرْمُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي أَنْ يَرْمُوا بِلَيْلٍ وَالْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُمْ لَا يَرْمُونَ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ

[අබු කුරෙයිබ්] අපට [අල් මස්'උඩි] ගෙන් [අල් හකම්] ගෙන් [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [වාකි] අපට [අල්] පවසා ඇත. [අල් හකාම්] ගෙන් [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [වාකි] අපට පවසා ඇත. අනාගතවක්තෘ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම පවුලේ දුර්වල පුද්ගලයින් පළමුව යවා මෙසේ පැවසූහ: 'හිරු උදාවන තුරු පිඹුරා විසි නොකරන්න!' අබු ඊසා පැවසීය. 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය උලමා විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. ඔවුන් තර්ක කරති; දුර්වල පුද්ගලයින්ට පළමුව මුස්දලිෆාවෙන් මිනා බලා යාමට අවසර ඇත. බොහෝ උලමාවරු ද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසය පිළිපදිති, ඔවුන් හිරු උදාවන තුරු ජුරා විසි නොකළ යුතුය. කෙසේ වෙතත්, සමහර විද්වතුන් රාත්‍රියේ ගල් ගැසීමට අවසර දෙයි. නමුත් දානයට මඟ පෙන්වන්නේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසයයි - හිරු උදාවෙන් පසු හැර - ඔවුන් විසි නොකරනු ඇත. මෙය අට්ස් ත්සෞරි සහ සියාෆිගේ මතයයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 818

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمِي يَوْمَ النَّحْرِ ضُحًى وَأَمَّا بَعْدَ ذَلِكَ فَبَعْدَ زَوَالِ الشَّمْسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لَا يَرْمِي بَعْدَ يَوْمِ النَّحْرِ إِلَّا بَعْدَ الزَّوَالِ

"නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් නහර් දිනයේදී දුහා අතරතුර -ජුම්රා - විසි කළ බව" (අලි බින් කසිරාම්) අපට පවසා ඇත. "මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර එය බොහෝ විද්වතුන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔහු නහර් දිනයෙන් පසු ජුරා විසි කළේ හිරු බැස ගිය පසු පමණි" (අබු සුබයිර්) තුමාණන් අපට පවසා ඇත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 819

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفَاضَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا كَانَ أَهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ يَنْتَظِرُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ثُمَّ يُفِيضُونَ

අපට [කුටයිබා], [අල් අ'මාසි] වෙතින් [අල් හකාම්] වෙතින් [මික්සාම්] වෙතින් [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අබු කාලිඩ් අල් අහ්මර්] අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මුස්දලිෆාවෙන් - හිරු උදාවීමට පෙර පිටත්ව ගිය බවයි. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි. ජහිලියා ජනයා හිරු උදාවන තෙක් බලා සිට පසුව පිටත්ව යාම පමණි -go-'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 820

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَال سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ يُحَدِّثُ يَقُولُكُنَّا وُقُوفًا بِجَمْعٍ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لَا يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَكَانُوا يَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَالَفَهُمْ فَأَفَاضَ عُمَرُ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, [අබු දාවුද්] අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [සියුබා] [අබු ඉස්හාක්] ගෙන් මෙසේ වාර්තා වී ඇත: '[අම්ර් බින් මයිමුන්] මෙසේ පවසන බව මම අසා ඇත්තෙමි: 'අපි ජමාහි වූක්ෆ් ලෙස සිටියදී', [උමර් බින් කට්ටබ්] මෙසේ පැවසීය; 'බහුදේවවාදීන් හිරු උදාවන තුරු පිටව නොයති. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: 'හිරු උදාවන තුරු රැඳී සිටින්න, ඕ සබීර් කන්ද, ඔබෙන්'. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔවුන් සමඟ එකඟ නොවීය. එබැවින් 'උමර් හිරු උදාවීමට පෙර පිටව ගියේය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.