Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 781
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى مَكَّةَ دَخَلَ مِنْ أَعْلَاهَا وَخَرَجَ مِنْ أَسْفَلِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[අබු මූසා, මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිස්යා] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මක්කාවට ඇතුළු වූ විට, ඔහු ට්සානියතුල් උලියා හරහා ඇතුළු වී ට්සානියතුල් සුෆ්ලා හරහා පිටව ගියේය'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අයිස්යාහ්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 782
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْعُمَرِيُّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ مَكَّةَ نَهَارًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දහවල් මක්කමට ඇතුළු වූ බව [යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට [වාකි] [නෆි] වෙතින් [අල් 'උමාරි] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [අල් 'උමාරි] අපට [යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට පවසා ඇති බව අපට දන්වා ඇත. අබු 'ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 783
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي قَزَعَةَ الْبَاهِلِيِّ عَنْ الْمُهَاجِرِ الْمَكِّيِّ قَالَسُئِلَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ أَيَرْفَعُ الرَّجُلُ يَدَيْهِ إِذَا رَأَى الْبَيْتَ فَقَالَ حَجَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُنَّا نَفْعَلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى رَفْعُ الْيَدَيْنِ عِنْدَ رُؤْيَةِ الْبَيْتِ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي قَزَعَةَ وَأَبُو قَزَعَةَ اسْمُهُ سُوَيْدُ بْنُ حُجَيْرٍ
[යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට පවසා ඇත [වාකි] අපට පවසා ඇත [අල් මුහාජිර් අල් මක්කි] වෙතින් [අබු කසාආ අල් බහිලි] වෙතින් [සයුබා] මෙසේ පැවසීය; '[ජබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්]ගෙන් විමසන ලදී; 'මිනිසෙක් කාබාව දුටු විට අත ඔසවනවාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ හජ් ඉටු කළෙමු, අපි එය කළෙමු'. අබු ඊසා පැවසීය; 'කාබාව දෙස බලන විට අත් දෙකම ඔසවන විට, අපි දන්නේ අබු කසාආගෙන් සුවයිඩ් බින් හුජයිර් නම් සියාබා හදීසයෙන් පමණි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 784
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَاسْتَلَمَ الْحَجَرَ ثُمَّ مَضَى عَلَى يَمِينِهِ فَرَمَلَ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًا ثُمَّ أَتَى الْمَقَامَ فَقَالَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَالْمَقَامُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ بَعْدَ الرَّكْعَتَيْنِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا أَظُنُّهُ قَالَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [යාහ්යා බින් ආදම්] අපට [ජෆාර් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ පියා] [ජබීර්] ගෙන් [සුෆියාන් අස්ත් ත්සෞරි] අපට [සුෆ්යාන් අස්ත් ත්සෞරි] අපට [ජබීර්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මක්කමට පැමිණි විට, ඔහු අල් හරාම් පල්ලියට ඇතුළු විය, පසුව ඔහු කළු ගල ස්පර්ශ කළේය හෝ සිප ගත්තේය, පසුව එහි දකුණු පසින් ඇවිද ගියේය. තුන් වතාවක් ජෝග් කර හතර වතාවක් ඇවිද ගියේය. ඉන්පසු මකාම් ඉබ්‍රාහිම් වෙත ළඟා වී 'මකාම් ඉබ්‍රාහිම් යාඥා ස්ථානයක් බවට පත් කරන්න' යනුවෙන් කියෙව්වේය. ඉන්පසු ඔහු තමා සහ කාබා අතර මකාම් පිහිටීම සහිතව රක්අත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය. පසුව ඔහු කළු ගල වෙත ගොස් එය සිප ගත්තේය. පසුව ඔහු සෆා කන්දට ගියේය. ඒ අවස්ථාවේදී ඔහු 'ඉන්නාෂ්ෂෆා වල් මර්වාටා මින් සයාඅයිරිල්ලාහ් - ඇත්ත වශයෙන්ම ෂෆා සහ මර්වා අල්ලාහ්ගේ සලකුණු වේ-' යැයි පැවසීය. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; "වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු උමර්ගෙන් වාර්තා කරන ලදී." අබු ඊසා පැවසීය; "ජාබීර් හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය උලමාවරුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ".
හදීස්
Imam Tirmidzi : 785
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَمَلَ مِنْ الْحَجَرِ إِلَى الْحَجَرِ ثَلَاثًا وَمَشَى أَرْبَعًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ الشَّافِعِيُّ إِذَا تَرَكَ الرَّمَلَ عَمْدًا فَقَدْ أَسَاءَ وَلَا شَيْءَ عَلَيْهِ وَإِذَا لَمْ يَرْمُلْ فِي الْأَشْوَاطِ الثَّلَاثَةِ لَمْ يَرْمُلْ فِيمَا بَقِيَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ عَلَى أَهْلِ مَكَّةَ رَمَلٌ وَلَا عَلَى مَنْ أَحْرَمَ مِنْهَا
[අලි බින් කසිරාම්] අපට [අබ්දුල්ලා බින් වහබ්] [මලික් බින් අනස්] [ජාෆර් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ පියා] [ජාබීර්] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් වහබ්] [ජෆාර් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ පියා] [ජබීර්] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් වහබ්] [අනාස්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කළු ගලෙන් පටන් ගෙන එතැනින් අවසන් වූ අතර, තුන් වතාවක් වටේට ගොස් හතර වතාවක් ඇවිද ගියේය. -අබු ඊසා තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ජාබීර් හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය උලමා විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ'. ෂාෆි මෙසේ පැවසීය; 'ඔහු හිතාමතාම දුවන්නේ නැත්නම්, ඔහු නරක දෙයක් කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඔහුට කිසිදු දඬුවමක් නොලැබුණි. ඔහු පළමු වට තුනේදී දුවන්නේ නැත්නම්, අවසාන වට හතරේදී ඔහුට එය කිරීමට අවශ්‍ය නැත'. සමහර විද්වතුන් තර්ක කරති; 'මක්කාවේ පදිංචිකරුවන් හෝ මක්කාවෙන් ඉරාම් ලබා ගන්නා කිසිවෙකු එය කළ යුතු නැත'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 786
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ وَمَعْمَرٌ عَنْ ابْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ قَالَكُنْتُ مَعَ ابْنِ عَبَّاسٍ وَمُعَاوِيَةُ لَا يَمُرُّ بِرُكْنٍ إِلَّا اسْتَلَمَهُ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكُنْ يَسْتَلِمُ إِلَّا الْحَجَرَ الْأَسْوَدَ وَالرُّكْنَ الْيَمَانِيَفَقَالَ مُعَاوِيَةُ لَيْسَ شَيْءٌ مِنْ الْبَيْتِ مَهْجُورًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يَسْتَلِمَ إِلَّا الْحَجَرَ الْأَسْوَدَ وَالرُّكْنَ الْيَمَانِيَ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [සුෆ්යාන්] සහ [මමර්] [ඉබ්නු කුට්සායිම්] [අබු තුෆයිල්] ගෙන් මෙසේ පැවසූ බවයි: 'ඉබ්නු අබ්බාස් සහ මම මුආවියා සමඟ සිටියදී, මුආවියා ඔහුව ස්පර්ශ කිරීම හැර එක කුළුණක්වත් අතපසු කළේ නැත. එබැවින් [ඉබ්නු අබ්බාස්] ඔහුට තරවටු කළේය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කළු ගල සහ යමානි කුළුණු පමණක් ස්පර්ශ කළේය'. මුආවියා පිළිතුරු දුන්නේය; "කාබාවේ එක කොටසක්වත් අතපසු වී නැත." -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය උමර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය බොහෝ විද්වතුන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ, එනම් කළු ගල සහ රුකුන් යමානි හැර සිප ගැනීම නොවේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 787
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ عَنْ ابْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَافَ بِالْبَيْتِ مُضْطَبِعًا وَعَلَيْهِ بُرْدٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثُ الثَّوْرِيِّ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَهُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَبْدُ الْحَمِيدِ هُوَ ابْنُ جُبَيْرَةَ بْنِ شَيْبَةَ عَنْ ابْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِ وَهُوَ يَعْلَى بْنُ أُمَيَّةَ
කාබාහි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තවාෆ් තුමා ස්කාෆ් එකක් ඇඳගෙන වම් උරහිස මත ඉහ්රාම් රෙද්දේ කෙළවර තැබීමෙන් දකුණු උරහිස විවෘත කළ බව [මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [කබිෂා] [සුෆියාන්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [අබ්දුල් හමීඩ්] [ඉබ්නු යා'ලා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට [කබිෂා] අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය ඉබ්නු ජුරයිජ්ගේ ත්සෞරි හදීසයකි. හදීසයෙන් හැර අපි එය නොදනිමු. මෙම හදීසය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. අබ්දුල් හමීඩ් යනු ඉබ්නු යා'ලාගෙන් ඔහුගේ පියා වන යා'ලා බින් උමයියාගෙන් ඉබ්නු ජුබයිරා බින් සයිබා ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 788
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَرَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ يُقَبِّلُ الْحَجَرَ وَيَقُولُ إِنِّي أُقَبِّلُكَ وَأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ وَلَوْلَا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُكَ لَمْ أُقَبِّلْكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හන්නද්] අපට පවසා ඇත්තේ [අල් අමාසි] [ඉබ්‍රාහිම්] [අබිස් බින් රබියා] ගෙන් [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇති බවයි; 'මම [උමර් බින් ඛට්ටබ්] කළු ගල සිප ගනිමින් සිටිනු දුටුවෙමි; 'මම ඔබව සිප ගත්තෙමි, ඔබ පර්වතයක් පමණක් බව මම දැන සිටියෙමි. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔබව සිප ගන්නේ මා නොදුටුවේ නම්, මම නිසැකවම ඔබව සිප ගන්නේ නැත'. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අබු බකර් සහ ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'උමර්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 789
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ الزُّبَيْرِ بْنِ عَرَبِيٍّأَنَّ رَجُلًا سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ عَنْ اسْتِلَامِ الْحَجَرِ فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ فَقَالَ الرَّجُلُ أَرَأَيْتَ إِنْ غُلِبْتُ عَلَيْهِ أَرَأَيْتَ إِنْ زُوحِمْتُ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ اجْعَلْ أَرَأَيْتَ بِالْيَمَنِ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُقَالَ وَهَذَا هُوَ الزُّبَيْرُ بْنُ عَرَبِيٍّ رَوَى عَنْهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّبَيْرُ بْنُ عَدِيٍّ كُوفِيٌّ يُكْنَى أَبَا سَلَمَةَ سَمِعَ مِنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ تَقْبِيلَ الْحَجَرِ فَإِنْ لَمْ يُمْكِنْهُ وَلَمْ يَصِلْ إِلَيْهِ اسْتَلَمَهُ بِيَدِهِ وَقَبَّلَ يَدَهُ وَإِنْ لَمْ يَصِلْ إِلَيْهِ اسْتَقْبَلَهُ إِذَا حَاذَى بِهِ وَكَبَّرَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
කළු ගල ස්පර්ශ කිරීම ගැන ඉබ්නු උමර්ගෙන් මිනිසෙකු ඇසූ බව සුබයිර් ඉබ්නු අරාබි වාර්තාකරු අපට පැවසීය. ඉබ්නු උමර් පිළිතුරු දුන්නේ, 'නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් එය ස්පර්ශ කර සිප ගන්නා ආකාරය මම දුටුවෙමි' යනුවෙනි. මිනිසා ඇසුවේ, 'එය දුෂ්කර හා ජනාකීර්ණ නම් ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?' ඉබ්නු උමර් පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔබේ දකුණු අතින් එය ස්පර්ශ කරන්න. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා එය ස්පර්ශ කර සිප ගන්නා ආකාරය මම දුටුවෙමි.' අබු ඊසා අත්-තිර්මිදි පැවසුවේ, 'මේ සුබයිර් ඉබ්නු අරාබි, ඔහුගෙන් හම්මද් ඉබ්නු සයිද් හදීසය විස්තර කළේය. සුබයිර් ඉබ්නු ආදි කුෆාහි මිනිසෙකි, ඔහුට අබු සලාමාගේ කුන්යා ලබා දෙන ලදී. ඔහු අනස් ඉබ්නු මලික් සහ අනෙකුත් අයගෙන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගෙන් හදීසයක් අසා ඇත. සුෆියාන් අට්ස් තාරි සහ අනෙකුත් විද්වතුන් ඔහුගෙන් හදීසයක් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයකි. මෙම හදීසය ඔහුගෙන් බොහෝ මාර්ග හරහා විස්තර කර ඇත. එය විද්වතුන් විසින් ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කරනු ලැබේ, ඔවුන් කළු ගල සිප ගැනීමට නිර්දේශ කරයි. එය කළ නොහැකි නම්, ඔහුට එය ඔහුගේ දකුණු අතින් ස්පර්ශ කර ඔහුගේ අත සිප ගත හැකිය. එය ද කළ නොහැකි නම්, එයට මුහුණ දී තක්බීර් පැවසීම ප්‍රමාණවත් වේ. මෙම මතය ෂාෆිගේ කියමනයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 790
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ طَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَأَتَى الْمَقَامَ فَقَرَأَ{ وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى }فَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ ثُمَّ أَتَى الْحَجَرَ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ قَالَ نَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا وَقَرَأَ{ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يَبْدَأُ بِالصَّفَا قَبْلَ الْمَرْوَةِ فَإِنْ بَدَأَ بِالْمَرْوَةِ قَبْلَ الصَّفَا لَمْ يُجْزِهِ وَبَدَأَ بِالصَّفَا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ مَكَّةَ فَإِنْ ذَكَرَ وَهُوَ قَرِيبٌ مِنْهَا رَجَعَ فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَإِنْ لَمْ يَذْكُرْ حَتَّى أَتَى بِلَادَهُ أَجْزَأَهُ وَعَلَيْهِ دَمٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ تَرَكَ الطَّوَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ حَتَّى رَجَعَ إِلَى بِلَادِهِ فَإِنَّهُ لَا يُجْزِيهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ الطَّوَافُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَاجِبٌ لَا يَجُوزُ الْحَجُّ إِلَّا بِهِ
[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [ජෆාර් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ පියා] [ජබීර්] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත්තේ [ජබීර්] ගෙන් [ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මක්කමට ඇතුළු වූ විට ඔහු වට හතක් තවාෆ් කළ බවයි. ඉන්පසු මකාම් වෙත ගොස් කියවා බලන්න; 'ඔබේ මකාම් ඉබ්‍රාහිම් යාඥා ස්ථානයක් බවට පත් කරන්න' සහ මකාම් පිටුපස යාච්ඤා කරන්න. ඉන්පසු කළු ගල ස්පර්ශ කර මෙසේ පැවසීය: 'අපි අල්ලාහ් විසින් ආරම්භ කරන ලද දෙයකින් ආරම්භ කරමු, ඔහු ෂෆා සිට ආරම්භ කළේ 'ඇත්ත වශයෙන්ම ෂෆා සහ මර්වා' අල්ලාහ්ගේ සියිආරයේ කොටසක්' කියවීමෙනි. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර සායි පුද්ගලයා මර්වාට පෙර සෆා සිට ආරම්භ කරන බව උලමා විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ. ඔබ මර්වාවෙන් ආරම්භ කළහොත් ඔබේ සායි වලංගු නොවේ. කාබාහි තවාෆ් කරන නමුත් ෂෆා සහ මර්වාහි තවාෆ් නොකරන පුද්ගලයින් පිළිබඳව විද්වතුන් එකඟ නොවෙති. සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ: 'ඔහු සායි ඉටු නොකරන්නේ නම් සහ දැනටමත් මක්කමෙන් පිටව ගොස් තිබේ නම්, ඔහුට මතක ඇති අතර තවමත් මක්කමට ආසන්නව සිටී නම්, ඔහු සායි ඉටු කිරීමට නැවත පැමිණිය යුතුය. කෙසේ වෙතත්, ඔහු තම රටට ළඟා වන තුරු මතක තබා නොගන්නේ නම්, ඔහු වන්දි ගෙවිය යුතුය.' මෙය සුෆියාන් අට්ස් ට්සෞරිගේ මතයයි. සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ: ඔහු තම රටට නැවත පැමිණෙන තෙක් සායි ඉටු නොකරන්නේ නම්, ඔහු බැඳීමෙන් නිදහස් නොවේ. මෙය ෂාෆිගේ මතයයි, ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: 'සෆා සහ මර්වා අතර සායි අනිවාර්ය වේ, එය නොමැතිව හජ් වලංගු නොවේ.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 791
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَإِنَّمَا سَعَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِيُرِيَ الْمُشْرِكِينَ قُوَّتَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي يَسْتَحِبُّهُ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنْ يَسْعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَإِنْ لَمْ يَسْعَ وَمَشَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ رَأَوْهُ جَائِزًا
[කුටයිබා] අපට [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] [අම්රු බින් ඩිනාර්] [තවුස්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තවාෆ් කාබාහි සහ ෂෝෆා සහ මර්වා අතර බහුදේවවාදීන්ට ඔහුගේ බලය පෙන්වීමට'. -අබු ඊසා තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය 'අයිස්යා, ඉබ්නු උමර් සහ ජාබිර්' ගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර මෙය උලාමා විසින් නිර්දේශ කරනු ලැබේ, එනම් ෂෝෆා සහ මර්වා අතර සායි කිරීම අනිවාර්ය වේ, නමුත් ඔහුට දුවන්නට නොහැකි නම් ඔහු ඒ දෙක අතර ඇවිද යයි, ඔවුන් සිතන්නේ එය අවසර ඇති බවයි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 792
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ كَثِيرِ بْنِ جُمْهَانَ قَالَرَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ يَمْشِي فِي السَّعْيِ فَقُلْتُ لَهُ أَتَمْشِي فِي السَّعْيِ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ لَئِنْ سَعَيْتُ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْعَى وَلَئِنْ مَشَيْتُ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْشِي وَأَنَا شَيْخٌ كَبِيرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ نَحْوُهُ
[යූසුෆ් බින් ඊසා] අපට [ඉබ්නු ෆුඩ්ලයිල්] [අතා` බින් අස් සායිබ්] [කට්සිර් බින් ජුම්හාන්] ගෙන් විස්තර කළේය: 'මම [ඉබ්නු උමර්] සායි ඇවිදින ආකාරය දුටුවෙමි, එබැවින් මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි: 'ඔබ සෆා සහ මර්වා අතර සායි ඇවිදින ආකාරය දුටුවෙමි?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්, මම සායි ඉටු කරමි, මන්ද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් එය කරන ආකාරය මම දුටුවෙමි. මම ඇවිදිනවා නම්, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා එය කරන ආකාරය මම දැක ඇති අතර මම දැන් මහලු වී සිටිමි.' අබු ඊසා පැවසීය: 'මෙය හසන් සහීහ් හදීසයක් වන අතර ඉහත හදීසය මෙන් [සයිද් බින් ජුබයිර්] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් විස්තර කෙරේ.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 793
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الصَّوَّافُ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَطَافَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَإِذَا انْتَهَى إِلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي الطُّفَيْلِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَطُوفَ الرَّجُلُ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ رَاكِبًا إِلَّا مِنْ عُذْرٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
[බිසීර් බින් හිලාල් අස් ෂෆාෆ් අල් බස්රි] [අබ්දුල් අල් වරිට්ස් බින් සයිද්] සහ [අබ්දුල් වහබ් අට්ස් ත්සකාෆි] [කාලිද් අල් හඩ්සා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [ඉක්රිමා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තවාෆ් ඔහුගේ වාහනයට පැමිණියේය. ඔහු රුකුන් වෙත ළඟා වූ විට, ඔහු ඔහුට සංඥාවක් දුන්නේය'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ජාබීර්, අබු තුෆයිල් සහ උම් සලාමාගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි. කෙසේ වෙතත්, නිදහසට කරුණු හැර, කාබාහි සහ ෂෝෆා සහ මර්වා අතර ගමන් කරන මිනිසෙකු තවාෆ් කිරීම වෛර කරන සමහර විද්වතුන් සිටිති, මෙය ෂාෆිගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 794
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَمَانٍ عَنْ شَرِيكٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ طَافَ بِالْبَيْتِ خَمْسِينَ مَرَّةً خَرَجَ مِنْ ذُنُوبِهِ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ إِنَّمَا يُرْوَى هَذَا عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلُهُ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ قَالَ كَانُوا يَعُدُّونَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ أَفْضَلَ مِنْ أَبِيهِ وَلِعَبْدِ اللَّهِ أَخٌ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ أَيْضًا
[සුෆ්යාන් බින් වාකි'] අපට පවසා ඇත [යාහ්යා බින් යමාන්] [ෂාරික්] වෙතින් [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් සායිද් බින් ජුබයිර්] [ඔහුගේ පියා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් මෙසේ පැවසීය; "අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "කවුරුන් කාබාහි පනස් වතාවක් ත්වාෆ් කරන්නේද, ඔහු තම මවට දාව උපන් විට මෙන් ඔහුගේ පාපවලින් මිදෙනු ඇත". -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අනස් සහ ඉබ්නු උමර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය ගරිබ් හදීසයකි. මම මෙම හදීසය ගැන මුහම්මද්ගෙන් විමසූ විට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'මෙම හදීසය ඉතිහාසයේ ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් පමණක් විස්තර කර ඇත; ඉබ්නු අබු උමයිර් අපට පවසා ඇත අයුබ්ගෙන් සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා අපට මෙසේ පැවසීය. සක්තියානි පැවසූ පරිදි; "අතීතයේ දී ඔවුන් අබ්දුල්ලා බින් සයිඩ් බින් ජුබයිර් ඔහුගේ පියාට වඩා උතුම් කෙනෙකු ලෙස සැලකූ අතර අබ්දුල්ලාට අබ්දුල් මලික් බින් සයිඩ් බින් ජුබයිර් නම් සහෝදරයෙක් සිටි අතර ඔහු තම සහෝදරයාගෙන් ද විස්තර කළේය."
හදීස්
Imam Tirmidzi : 795
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَاهَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ لَا تَمْنَعُوا أَحَدًا طَافَ بِهَذَا الْبَيْتِ وَصَلَّى أَيَّةَ سَاعَةٍ شَاءَ مِنْ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي ذَرٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جُبَيْرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَابَاهَ أَيْضًا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الصَّلَاةِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ بِمَكَّةَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا بَأْسَ بِالصَّلَاةِ وَالطَّوَافِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَبَعْدَ الصُّبْحِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا طَافَ بَعْدَ الْعَصْرِ لَمْ يُصَلِّ حَتَّى تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَكَذَلِكَ إِنْ طَافَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ أَيْضًا لَمْ يُصَلِّ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ وَاحْتَجُّوا بِحَدِيثِ عُمَرَ أَنَّهُ طَافَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ فَلَمْ يُصَلِّ وَخَرَجَ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى نَزَلَ بِذِي طُوًى فَصَلَّى بَعْدَ مَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ
"අබු අම්මාර්] සහ [අලි බින් කුසිරාම්] අපට පවසා ඇත; [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [අබු සුබයිර්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් බබා] [ජුබයිර් බින් මුතිම්] ගෙන් අපට පවසා ඇත; "නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: "ඕ බානි අබ්දු මනාෆ්, කිසිවෙකු රාත්‍රියේ හෝ දහවලේ ඔහු කැමති විට තවාෆ් කිරීම සහ කාබාහි යාඥා කිරීම තහනම් නොකරන්න". -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු අබ්බාස් සහ අබු දසාර්ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ජුබයිර් හදීසය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. එය [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු නජි] විසින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් බබා] ගෙන් ද විස්තර කර ඇත. මක්කාවේ අස්ර්ට පසුව සහ ෆජ්ර්ට පසුව කරන යාච්ඤා සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් විවිධ මත දරති. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් තර්ක කරති; අස්ර්ට පසුව සහ ෆජ්ර්ට පසුව මක්කමෙහි යාච්ඤා කිරීම සහ තවාෆ් කිරීමෙහි කිසිදු වරදක් නැත. ඔවුන් මෙම හදීසය සමඟ තර්ක කළහ. මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. තවත් සමහරු මෙසේ පැවසූහ: 'ඔහු අස්ර්ට පසු තවාෆ් කරන්නේ නම්, හිරු බැස යෑමෙන් පසු ඔහුට යාච්ඤා කිරීමට අවසර නැත. එලෙසම, ඔහු ෆජ්ර්ට පසු තවාෆ් කරන්නේ නම්, හිරු උදාවෙන් පසු ඔහුට යාච්ඤා කිරීමට අවසර නැත.' ඔවුන් උමර්ගේ හදීසය සමඟ තර්ක කළහ. ඔහු ෆජ්ර් සලාතයෙන් පසු තවාෆ් කළ අතර යාච්ඤා නොකළ බව. ඔහු දි තුවා දක්වා මක්කමෙන් පිටව ගිය අතර, පසුව ඔහු හිරු උදාවෙන් පසු යාච්ඤා කළේය. මෙය සුෆියාන් අට්ස් තවුරි සහ මලික් බින් අනස්ගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 796
أَخْبَرَنَا أَبُو مُصْعَبٍ الْمَدَنِيُّ قِرَاءَةً عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عِمْرَانَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ فِي رَكْعَتَيْ الطَّوَافِ بِسُورَتَيْ الْإِخْلَاصِ قُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ
කිරාආත් අනුව [මුෂාබ් අල් මදනි] අපට දන්වා ඇත්තේ [අබ්දුල් අසීස් බින් ඉම්රාන්] [ජාෆර් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ පියා] [ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාහ්] ගෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ තවාෆ් කිරීමෙන් පසු සලාතයේදී රකඅත් දෙකකින් කියවූ බවයි; එනම්: 'කුල් යා අය්යුහල් කෆිරුන් - ඕ අවිශ්වාසකයින් - සහ කුල් හුව අල්ලාහ් අහද් - කියන්න! ඔහු අල්ලාහ්, ඒකීයයි-'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 797
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ كَانَ يَسْتَحِبُّ أَنْ يَقْرَأَ فِي رَكْعَتَيْ الطَّوَافِ بِقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ عِمْرَانَ وَحَدِيثُ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ فِي هَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عِمْرَانَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ
[හන්නද්] අපට [වාකි] [සුෆියාන්] [ජාෆර් බින් මුහම්මද්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [වාකි] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. ඔහු සලාතය අතරතුර සූරා අල් කෆිරුන් සහ අල් ඉක්ලාෂ් සමඟ රෙකාත් දෙකක් කියවීමට කැමති බව අබු ඊසා පැවසීය. 'මෙම හදීසය අබ්දුල් අසීස් බින් ඉම්රාන්ගේ හදීසයට වඩා විශ්වාසදායක වන අතර ඔහුගේ පියාගෙන් ජෆාර් බින් මුහම්මද්ගේ හදීසය ඔහුගේ පියාගෙන් ජෆාර් බින් මුහම්මද්ගේ හදීසයට වඩා විශ්වාසදායකය. ජාබීර් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්. අබ්දුල් අසීස් බින් ඉම්රාන් හදීස් විස්තර කිරීමේ විශේෂඥයෙකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 798
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أُثَيْعٍ قَالَسَأَلْتُ عَلِيًّا بِأَيِّ شَيْءٍ بُعِثْتَ قَالَ بِأَرْبَعٍ لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَلَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ وَلَا يَجْتَمِعُ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ بَعْدَ عَامِهِمْ هَذَا وَمَنْ كَانَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَهْدٌ فَعَهْدُهُ إِلَى مُدَّتِهِ وَمَنْ لَا مُدَّةَ لَهُ فَأَرْبَعَةُ أَشْهُرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ وَنَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَهُ وَقَالَا زَيْدُ بْنُ يُثَيْعٍ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَشُعْبَةُ وَهِمَ فِيهِ فَقَالَ زَيْدُ بْنُ أُثَيْلٍ
"[අලි බින් කසිරාම්] අපට [අබු ඉෂාක්] [සයිද් බින් උට්සායි]] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට [සයිද් බින් උට්සායි] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට මෙසේ පැවසීය; 'මම [අලි]ගෙන් ඇසුවෙමි; 'ඔබව එවන ලද්දේ කුමක් සමඟද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'මාව දේවල් හතරක් සමඟ එවන ලදී; ඔවුන් මුස්ලිම්වරුන් නොවේ නම් කිසිවෙකු ස්වර්ගයට ඇතුළු නොවනු ඇත. කාබාහි නිරුවතින් තවාෆ් කිරීමට අවසර නැත. මෙම වසරෙන් පසු, මුස්ලිම්වරුන්ට සහ බහුදේවවාදීන්ට රැස්වීමට අවසර නැත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ ගිවිසුමක් ඇති ඕනෑම කෙනෙකුට සීමාව කලින් තීරණය කළ කාලයක් දක්වා වේ, නමුත් කාල සීමාවක් නොමැති ඕනෑම කෙනෙකුට මාස හතරක කාල සීමාවක් ලබා දෙනු ලැබේ''. -අබු ඊසා තිර්මිදි- පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගෙන් විස්තර කරන ලද වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අලි හදීස් යනු හසන් හදීසයකි. [ඉබ්නු අබු උමර්] සහ [නෂ්ර් බින් අලි] දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; ඉහත හදීසය මෙන් [අබු ඉෂාක්] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇති අතර ඔවුන් දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ: 'සයිඩ් බින් යුට්සායි' මෙය වඩාත් සත්‍ය වේ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'සයුබා විසින් සයිද් බින් උට්සායිල්' යන වචනය වැරදි ලෙස උච්චාරණය කරන ලදී.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 799
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عِنْدِي وَهُوَ قَرِيرُ الْعَيْنِ طَيِّبُ النَّفْسِ فَرَجَعَ إِلَيَّ وَهُوَ حَزِينٌ فَقُلْتُ لَهُ فَقَالَ إِنِّي دَخَلْتُ الْكَعْبَةَ وَوَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ فَعَلْتُ إِنِّي أَخَافُ أَنْ أَكُونَ أَتْعَبْتُ أُمَّتِي مِنْ بَعْدِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [වාකි] [ඉස්මායිල් බින් අබ්දුල් මලික්] [ඉබ්නු අබු අවල්කා] [අයිසියා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දිලිසෙන ඇස් සහ සතුටු සිතින් මගේ නිවසින් පිටතට පැමිණ පසුව දුක්ඛිත තත්ත්වයකින් මා වෙත පැමිණියේය. එවිට මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'මම දැන් කාබාවට ඇතුළු වුණා, මම එසේ නොකළා නම් හොඳයි. මට පසුව මගේ උම්මා මත බරක් පැටවෙනු ඇතැයි මම බිය වෙමි'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 800
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ بِلَالٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي جَوْفِ الْكَعْبَةِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يُصَلِّ وَلَكِنَّهُ كَبَّرَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعُثْمَانَ بْنِ طَلْحَةَ وَشَيْبَةَ بْنِ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ بِلَالٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بِالصَّلَاةِ فِي الْكَعْبَةِ بَأْسًا و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ لَا بَأْسَ بِالصَّلَاةِ النَّافِلَةِ فِي الْكَعْبَةِ وَكَرِهَ أَنْ تُصَلَّى الْمَكْتُوبَةُ فِي الْكَعْبَةِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا بَأْسَ أَنْ تُصَلَّى الْمَكْتُوبَةُ وَالتَّطَوُّعُ فِي الْكَعْبَةِ لِأَنَّ حُكْمَ النَّافِلَةِ وَالْمَكْتُوبَةِ فِي الطَّهَارَةِ وَالْقِبْلَةِ سَوَاءٌ
[කුටයිබා] අපට [හම්මාද් බින් සයිද්] [අම්රු බින් දිනාර්] [ඉබ්නු උමර්] [බිලාල්] ගෙන් අපට [හම්මාද් බින් සයිද්] ගෙන් අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් කෲබාහි යාච්ඤා කළ බව ඉබ්නු අබ්බාස් පැවසීය; 'ඔහු යාච්ඤා නොකරයි, නමුත් තක්බීර් පමණක් කරයි'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'හදීසය උසාමා බින් සයිද්, ෆද්ල් බින් අබ්බාස්, උස්මාන් බින් තල්හා සහ සයිබා බින් උත්මාන් ගෙන් විස්තර කර ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'බිලාල්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි. බොහෝ විද්වතුන් එය ක්‍රියාත්මක කරයි. කාබාහි යාච්ඤා කිරීමට අවසර ඇති බව ඔවුහු තර්ක කරති. මලික් පැවසීය; 'කෲබාහි සුන්නාහ් යාච්ඤා කිරීමේ වරදක් නැත, නමුත් එහි ෆර්දුල් යාච්ඤා කිරීම පිළිකුල් සහගතය'. සයාෆි විශ්වාස කරයි; 'ෆර්ද්ලු හෝ සුන්නාහ් සලාතයන් වේවා, කාබාහි යාච්ඤා කිරීමට අවසර ඇත, මන්ද පවිත්‍ර කිරීම සහ කිබ්ලා යන දෙකටම නීතිය එක හා සමානයි'.
