Imam Tirmidzi : 61
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ
ба мо [Ҳаннад] ва [Алҳасан ибни Алии Халлол] ва дигаронро хабар доданд, гуфтанд; ба мо [Абу Усома] аз [Валид ибни Касир] аз [Мухаммад ибни Каъб] аз [Убайдуллоҳ ибни Абдуллоҳ ибни Рофиъ ибни Хадиҷ] аз [Абусаъиди Худрӣ] гуфт: касе пурсид; «Эй Расули Худо, оё мо метавонем аз оби чоҳи Будлаъае, ки ба он об андохта шуда буд, ки дар он ҳайзҳои истифодашуда, гӯшти саг ва ҷасади ҷасад гирифта шуда буд, таҳорат кунем? Пас Расули Худо (с) дар посух фармуданд: «Дарвоқеъ об пок аст, ҳеҷ чиз наҷис гардонад». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис ҳасан аст, Абу Усома гуфтааст, ки ин ҳадиси хуб аст ва касе ҳадиси Абусаидро дар бораи чоҳи Будлаъ нагуфтааст, ки беҳтар аз он чизе, ки Абу Усома гуфтааст. Ва ин њадис аз чанд сатр аз Абусаъид ривоят шудааст. Ҳамчунин дар ин боб ҳадисҳо аз Ибни Аббос ва Оисия омадааст.
Imam Tirmidzi : 62
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ
ба мо хабар дод [Ҳаннад] гуфт, ба мо [Абда] аз [Муҳаммад ибни Исҳоқ] аз [Муҳаммад ибни Ҷаъфар ибни Зубайр] аз [Убайдуллоҳ ибни Абдуллоҳ ибни Умар] аз [Ибни Умар] ривоят кардааст, гуфт; Ибни Умар (р) гуфт: «Аз Расули Худо (с) шунидам, ки дар бораи обе, ки дар саҳро аст ва ҳайвоноти ваҳшӣ ва дигар ҳайвонҳо ба он зиёрат мекунанд, пурсиданд». Пас Расули Худо (с) дар посух фармуданд: «Агар об ба ду кулоҳ расад, дар он наҷис нест». Абда гуфт; Муҳаммад ибни Исҳоқ гуфт: «Ал-Қулло» чанд зарфи калон аст ва Қуллоҳ обест, ки маъмулан барои нӯшидан истифода мешавад». Абу Исо гуфт; Ва ин ақидаи Имом Шофеъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ аст. Гуфтанд; «Агар об ба ду ќуллоњ расад, њељ чиз наљосати онро надорад, яъне то он даме, ки бӯю таъмаш таѓйир наёбад ва мегўянд; «Об тақрибан ба андозаи панҷ кӯзаи қирба мавҷуд аст».
Imam Tirmidzi : 63
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
ба мо [Мањмуд ибни Ѓайлон] гуфт, ба мо [Абдурраззоќ] аз [Маъмар] аз [Њаммом ибни Мунаббињ] аз [Абу Њурайра] аз Паёмбар (с) ривоят кардааст, фармуд: Њељ гоњ њељ як аз шумо дар оби ором, ки љорї набошад, пешоб накунад ва сипас аз он тањорат кунад. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадиси саҳеҳ аст ва дар ин боб низ ривояте аз Ҷобир омадааст».
Imam Tirmidzi : 64
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ
ба мо [Кутайба] аз [Молик] хабар додааст. Ва аз роҳи дигар; Ба мо [Ал Ансорӣ Исҳоқ ибни Мусо] гуфт, ба мо хабар дод [Ман] гуфт, ба мо [Молик] аз [Шафвон ибни Сулайм] аз [Саъид ибни Салама] ибни Азроқ гуфт, ки [Муғира ибни Абубураҳ] бани Абдуддор ба ӯ хабар дод, ки [Абу Ҳурайра] гуфт; ки касе аз Паёмбар (с) пурсид; «Эй Расули Худо, дар ҳақиқат мо дар баҳр шино кардем ва каме об овардем, агар аз он об таҳорат кунем, ташна мешавем. Пас оё метавонем дар оби баҳр таҳорат кунем?» Сипас Паёмбар (с) дар ҷавоб фармуданд: "Баҳр дар об пок аст ва дар ҷасадаш ҳалол аст". Дар ин боб низ таърихе аз Ҷобир ва Ал-Фирасӣ омадааст. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис саҳеҳ аст ва ин ақидаест, ки аксари фуқаҳо аз саҳобагони Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам. Аз ҷумлаи онҳо Абубакр, Умар ва Ибни Аббос ҳастанд. Онҳо боварӣ доранд, ки бо оби баҳр пок кардан ҷоиз аст. Аммо аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) низ буданд, ки инро тасдиқ карданд, аз ҷумла Ибни Умар ва Абдуллоҳ ибни Амр. Ва Абдуллоњ ибни Амрї гуфт; 'Оташ буд'.
Imam Tirmidzi : 65
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ
ба мо [Њаннад] ва [Ќутайба] ва [Абу Ќурайб]-ро хабар дод, ки гуфтанд; ба мо [Вокиъ] аз [Ал-Аъмосй] хабар додааст, гуфт; Шунидам, ки [Муҷоҳид] аз [Ибни Аббос] ба [Савус] нақл мекунад, ки мефармуд; Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам аз назди ду қабр мегузашт ва сипас фармуд: Ҳар дуи онҳо шиканҷа мешаванд ва ба сабаби гуноҳҳои бузург азоб намекашанд. Ин якеро барои он ки ҳангоми пешоб кардан худро пӯшиданаш азоб медоданд ва дигаре барои он ки худро ба ҳамдигар муқобилат мекардаанд». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис ҳасани саҳеҳ аст». Ва [Мансур] ин њадисро аз [Муљоњид], аз [Ибни Аббос] ривоят кардааст, вале аз Савус зикр накардааст. Дар ҳамин ҳол, ҳадиси Аъмасӣ саҳеҳтар аст. Гуфт; «Шунидам, ки Абубакр ибни Абни Балхӣ - шахсе, ки аз Воқӣ хост, ки онро бихонад». «Ал-Амасий» аз Мансур бештар ба сандуқи Иброҳим ошно аст.
Imam Tirmidzi : 66
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا
[Қутайба] ва [Аҳмад ибни Мунӣ] ба мо хабар дод, гуфтанд; ба мо [Суфён ибни Уяйна] аз [Зуҳрӣ] аз [Убайдиллоҳ ибни Абдуллоҳ ибни Утба] аз [Умму Қайс бинти Миҳшон] гуфт. «Пайғамбар саллаллоҳу алайҳи ва салламро бо фарзандам, ки ғизо нахӯрда буд, - ӯ ҳанӯз тифл буд, вохӯрдам, сипас бар ӯ пешоб кард. Пас паёмбар (с) об хост, сипас обро ба пешоб рехт». Гуфт; «Дар ин боб низ аз Алӣ, Айсия, Зайнаб, Лубоба бинти Ҳорис, яъне Уммул Фазл ибни Аббос ибни Абдулмуталлиб, Абу Ас Сам, Абдуллоҳ ибни Амру, Абу Лайло ва Ибни Аббос ривоят шудааст. Ин ақидаи бисёре аз коршиносони илми аз саҳобагони Паёмбар (с) ва табиъин ва баъд аз онҳо ба мисли Аҳмад ва Исҳоқ аст. Гуфтанд; «Пешоби писар чакида - пошида - ҳангоми шустани пешоби духтар, ин аст, ки агар ҳарду нахӯрда бошанд, агар ҳарду хӯрда бошанд, бояд шуста шавад».
Imam Tirmidzi : 67
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ
ба мо [Ҳасан ибни Муҳаммад Аз Заъфаронӣ] гуфт, ба мо хабар дод [Аффон ибни Муслим] гуфт, ба мо хабар дод [Ҳаммад ибни Салама] гуфт, ба мо [Ҳумайд] ва [Қутода] ва [Собит] аз [Анас] гуфт; Бархе аз мардуми Урайна ба Мадина омаданд, вале ба иқлими Мадина мувофиқ набуданд, бинобар ин Паёмбар (с) онҳоро ба ҷои шутурони закот фиристод. Гуфт: «Шир ва пешобатро бинӯш». Аммо чўпонони Расули Худо (с)-ро куштанд ва шутурњоро ронданд ва баъд аз он муртад шуданд. Сўнг уларни Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи ва салламга тақдим этишди, сўнгра қўллари ва оёқларини уриб буришди, кўзларини буришди ва кейин ҳарроҳ – тафсон биёбонга ташлади». Анас гуфт; «Ман дидам, ки яке аз онҳо ба замин афтод, то рег ба даҳонашон даромад, сипас мурданд». Ва шояд Ҳаммод гуфта бошад; «Вай бо даҳони худ заминро газид, то даме ки онҳо мурданд». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис саҳеҳ аст ва ин ҳадис низ аз Анас ба тарзе дигар ривоят шудааст. Чунин аст акидаи аксари олимон, Мегуянд; «Дар пешоби ҳайвоноте, ки гӯшташро хӯрдан мумкин аст, ҳеҷ боке нест».
Imam Tirmidzi : 68
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ
ба мо гуфт [Ал Фазл ибни Саҳл Ал Аъроҷ Ал Бағдодӣ] гуфт, ба мо хабар дод [Яҳё ибни Ғайлон] гуфт; ба мо хабар дод [Язид ибни Зурай] гуфт, ба мо [Сулаймон Ат Таймӣ] аз [Анас ибни Молик] гуфт: «Паёмбар (с) чашмони онҳоро берун кард, зеро онҳо чашмони чӯпонро берун кардаанд». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис дар сатҳи ғариб аст, мо намедонем касеро, ки ин ҳадисро ҷуз ин шайх зикр кардааст, аз Язид ибни Зурай» ва ин мувофиқи каломи Ӯст: -ва захмҳо -ҳатто- кисаҳо доранд-. Ин ҳадисро Муҳаммад ибни Сирин низ ривоят кардааст, гуфт; «Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳудуд масалалари ҳақида сўзлаган оят нозил бўлишидан олдин уларга шундай қилганлар».
Imam Tirmidzi : 69
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Ба мо [Қутайба] ва [Ҳаннад] хабар доданд, гуфтанд; ба мо [Вокиъ] аз [Сюъба] аз [Суҳайл ибни Абу Солиҳ] аз [падараш] аз [Абу Ҳурайра] гуфт; «Дарҳақиқат, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Овоз ёки ҳиддан бошқа таҳорат йўқ», дедилар. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис ҳасани саҳеҳ аст».
Imam Tirmidzi : 70
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ
ба мо хабар дод [Қутайба] гуфт, ба мо [Абдул-Азиз ибни Муҳаммад] аз [Суҳайл ибни Абу Солиҳ] аз [падараш] аз [Абу Ҳурайра] нақл кардааст; «Паёмбари Худо (с) фармуданд: «Агар яке аз шумо дар масҷид бошад ва дар миёни думҳош бод барояд, берун нашавед, то садое нашунавад ва ё бӯе набинад». Абу Исо гуфт: «Ин ҳадис ҳасан саҳеҳ аст, ин ақидаи уламо аст, ки касе то садое нашунавад ва ё бӯи онро набинад, бояд таҳорат накунад, то он гоҳ, ки ба он савоб наояд, воҷиб нест». шармгоҳи зан, пас бояд таҳорат кунад». Ин ақидаи Имом Шофеъӣ ва Аҳмад аст.
Imam Tirmidzi : 71
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ба мо [Мањмуд ибни Ѓайлон] гуфт, ба мо хабар дод [Абдурразќ] гуфт, ба мо [Маъмар] аз [Њаммом ибни Мунаббињ] аз [Абу Њурайра] аз Паёмбар (с) ривоят кардааст, ки фармуд: «Дар њаќиќат Худованд дуъои њељ яки шуморо ќабул нахоњад кард, то њазрати намоз нагузорад». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис дар дараҷаи худ саҳеҳ аст».
Imam Tirmidzi : 72
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
ба мо [Исмоил ибни Мӯсо] аҳли Куфа ва [Ҳаннад] ва [Муҳаммад ибни Убайди Муҳарибӣ]-ро ба як маъно баён кардааст, гуфтанд. ба мо [Абдуссалом ибни Ҳарби Мулоъӣ] аз [Абу Холиди Далонӣ] аз [Қӯтода] аз [Абул Алия] аз [Ибни Аббос] нақл кардааст, ки Паёмбар (с)-ро дид, ки дар саҷда хобидааст, то хурӯс зад ва пас аз он барои намоз бархост. Баъд гуфтам; — Эй Расули Худо, хоб рафтаӣ! Гуфт: «Дарҳақиқат, таҳорат воҷиб нест, магар касоне, ки дар хобанд. Чунки одамоне, ки хобидаанд, тамоми узвҳои онҳо нарм -дарозшаванда мешаванд. Абу Исо гуфт; «Номи Абу Холид Язид ибни Абдураҳмон аст». Боз гуфт: «Дар ин боб таърихе аз Оисия, Ибни Масъуд ва Абу Ҳурайра низ ҳаст».
Imam Tirmidzi : 73
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ
[Муҳаммад ибни Басиёр] гуфт, ба мо [Яҳё ибни Саъид] аз [Сюъба] аз [Қатода] аз [Анас ибни Молик] нақл кард, гуфт; «Саҳобагони Паёмбар (с) хобиданд, баъд бедор шуданд ва дигар таҳорат нагирифта намоз хонданд». Абу Исо гуфт; «Ин ҳадис ҳасани саҳеҳ аст». Гуфт; Солеҳ ибни Абдуллоҳро шунидам, ки мегуфт: Аз Абдуллоҳ ибни Муборак дар бораи шариати шахсоне, ки дар ҳоли нишаста хобидаанд, пурсидам, ӯ ҷавоб дод: «Вақти таҳорат надорад». Абу Исо гуфт; Саъид ибни Аруба ҳадиси Ибни Аббосро аз Қатода аз Ибни Аббос ривоят кардааст. Номи Абул-Алияро дар он зикр накардааст ва уро зикр накардааст. Уламо дар мавриди таҳорат аз хоб ихтилофи назар доранд, бархе аз уламо бар ин иддаъо ҳастанд, ки агар касе дар нишаста ё истода хоб кунад, то хоби хоб воҷиб нест. Ин акидаро Атс Цаврй, Ибнул Муборак ва Ахмад кабул кардаанд. Аммо баъзе аз онҳо гуфтанд; «Агар хоб равад, то ақлаш кор накунад, бояд таҳорат кунад». Ин андешаро Исҳоқ қабул кардааст. Имом Аш Софиъӣ фармудаанд; «Агар шахсе хобад, то хоб бинад ва ё аз сабаби хоб иваз шудани ҷойгоҳаш бояд таҳорат кунад».
Imam Tirmidzi : 74
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ
[Ибни Абу Умар] ба мо гуфт; ба мо [Суфён ибни Уяйна] аз [Муњаммад ибни Амр] аз [Абу Салама] аз [Абу Њурайра] ривоят кардааст, гуфт: Расули Худо (с) фармуданд: «Дар болои чизе, ки оташ ламс карда шуда бошад, таҳорат бикун, агарчи он шири хушки панир бошад». Абу Салама гуфт; Ибни Аббос аз ӯ пурсид: «Эй Абуҳурайра, оё мо бояд таҳорат кунем, ки равған мехӯрем? Ва оё мо низ бояд таҳорат кунем, зеро оби гарм менӯшем? Абу Салама гуфт; Абу Ҳурайра (р) гуфт: Эй писари бародарам, агар ҳадисро аз Паёмбари Худо (с) бишнавӣ, мисол наовар, ки баробар аст. Абу Исо гуфт; «Дар ин боб низ аз Умми Ҳабиба, Умми Салама, Зайд ибни Собит, Абусалама, Абу Айюб ва Абу Мусо ривоят шудааст. Абу Исо боз гуфт: Баъзе аз уламо бар ин назаранд, ки таҳорат воҷиб аст, зеро чизе бо оташ тағйир меёбад - хом пухта мешавад, вале бештари донишмандони илм аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам, табиъин ва баъд аз онҳо) ба сабаби чизе, ки дар оташ тағйир ёфтааст, таҳорат намекунанд.
Imam Tirmidzi : 75
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ
ба мо гуфт [Ибни Абу Умар] гуфт, ба мо хабар дод [Суфён ибни Уяйна] гуфт; ба мо [Абдуллоњ ибни Муњаммад ибни Оќил] гуфт, ки [Љобир] шунид. [Суфён] гуфт; Ва чун ба мо [Муњаммад ибни Мункодир] аз [Љобир] хабар дод, гуфт; «Росулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мен билан бирга чиқдилар. Он ҳазрат (с) як зани ансориро аёдат кард, он гоҳ он зан барои ӯ бузеро кушт ва хӯрд ва он зан низ сабадее овард, ки дар он хурмои тару тоза буд ва ӯ низ онро хӯрд. Пас аз он барои љуњур тањорат карда, намоз хонд ва рафт. Он гоҳ зан боқимондаи бузро ба ӯ овард, ӯ хӯрд ва баъд намози асрро бе таҳорат наовард. Гуфт; «Дар ин боб аз Абубакр, Ибни Аббос, Абу Ҳурайра, Ибни Масъуд, Абу Рофиъ, Умми Ҳакам, Амру ибни Умайя, Умми Омир, Сувайд ибни Нуъмон ва Умми Салама низ ривоятҳо омадааст. Абу Исо гуфт; «Ҳадиси Абубакр (р) дар ин боб аз ҷиҳати санод дуруст нест». Ва касе, ки онро ривоят кардааст, Ҳусан ибни Мишак, аз Ибни Сирин, аз Ибни Аббос, аз Абубакр, аз Расули Худо (с) аст. Аммо хадиси сахех аз Ибни Аббос, аз Расули Худо (с) ривоят аст, ки хофиз - хадисшиносон чунин ривоят мекунанд. Аз масири дигар низ ривоят шудааст; аз Ибни Сирин, Ибни Аббос, аз Паёмбар саллаллоху алайхи ва саллам. Ин ҳадисро низ Ато ибни Ясор, Икрима, Муҳаммад ибни Амру ибни Ато, Алӣ ибни Абдуллоҳ ибни Аббос ва бисёре аз дигарон аз Ибни Аббос ва аз Паёмбари Худо (с) ривоят кардаанд, бидуни зикри номи Абубакри Сиддиқ. Ва ин аз ҳама аслӣ аст. Аксари олимон аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам), табиъинҳо ва мардумони баъд аз онҳо ин ҳадисро дар амал татбиқ кардаанд. Онҳо бовар доранд, ки таҳорат кардан лозим нест, зеро чизеро, ки оташ ламс кардааст, мехӯранд. Ин ду чиз аз Паёмбар (с) аст, ки гӯё ин ҳадиси аввалро, яъне ҳадиси таҳоратро аз сабаби чизе ламс кардани оташ ҳазф кардааст».
Imam Tirmidzi : 76
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
ба мо хабар дод [Ҳаннад] гуфт, ба мо [Абу Муовия] аз [Аъмосӣ] аз [Абдуллоҳ ибни Абдуллоҳи Ар-Розӣ] аз [Абдурраҳмон ибни Абу Лайло] аз [Барроъ ибни Азиб] нақл кардааст, гуфт; Боре аз Паёмбари Худо (с) дар бораи ҳукми таҳорати гӯшти шутур пурсиданд, фармуд: «Барои он таҳорат кун». Сипас дар бораи ҳукми таҳорат барои хӯрдани гӯшти буз пурсиданд, ҷавоб дод: «Ба сабаби он таҳорат накунӣ». Гуфт; «Дар ин боб низ таърих аз Ҷобир ибни Самура ва Усайд ибни Ҳудлайр омадааст». Абу Исо гуфт; Ҳаҷҷоҷ ибни Артаъ ин ҳадисро аз Абдуллоҳ ибни Абдуллоҳ, аз Абдурраҳмон ибни Абулайло ва Усайд ибни Ҳудлайр ривоят кардааст. Аммо дурусттарин ҳадиси Абдурраҳмон ибни Абулайло аз Бароъ ибни Азиб аст. Чунин аст акидаи Ахмад ва Исхок. Ва [Убайда Адл Лаббий] аз [Абдуллох ибни Абдуллохи Ар Розй], аз [Абдуррахмон ибни Абулайло] ва аз [Зулгурра ал-Жуханнй] ривоят кардааст. Дар ҳамин ҳол, Ҳаммод ибни Салама ин ҳадисро аз Ҳаҷҷоҷ ибни Артаъ ривоят кардааст, аммо дар ривояти худ хато кардааст. Гуфт; Абдуллоҳ ибни Абдураҳмон ибни Абулайло аз падараш, аз Усайд ибни Ҳудлайр. Ва саҳеҳҳо аз Абдуллоҳ ибни Абдуллоҳи Розӣ, аз Абдурраҳмон ибни Абулайло, аз Бароъ ибни Озиб мебошанд. Исҳоқ гуфт; «Дар ин боб ду хадиси сахех аз Паёмбар саллаллоху алайхи ва саллам омадааст; яъне хадиси Барра ва хадиси Чобир ибни Самура. Чунин аст акидаи Ахмад ва Исхок. Ва аз баъзе аз уламои тобеин ва баъзеи дигар ривоят шудааст, ки бар ин назаранд, ки ба сабаби хурдани гушти шутур тахорат кардан лозим нест. Чунин аст акидаи Суфён Атс Цаурй ва сокинони Куфа.
Imam Tirmidzi : 77
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا
ба мо гуфт [Исҳоқ ибни Мансур] гуфт; ба мо [Яҳё ибни Саид Ал Қассон] аз [Ҳисём ибни Урва] гуфт; [Падарам] аз [Бусра бинти Шафвон] ба ман хабар дод, ки Паёмбар (с) фармуданд: «Касе, ки ба узваш даст расонад, то тахорат накунад, намоз нагузорад». Гуфт; Дар ин боб низ аз Умми Ҳабиба, Абу Айюб, Абу Ҳурайра, Арва бинти Унайс, Айсия, Ҷобир, Зайд ибни Холид ва Абдуллоҳ ибни Амр ривоят шудааст. Абу Исо гуфт; «Ин ҳадисро Ҳасан Саҳеҳ ривоят кардааст». Гуфт; «Бинобар ин, на танҳо як нафар ин ҳадисро аз Ҳисём ибни Урва, аз падараш, аз Бусра ривоят кардааст. Ва таърихи [Абу Усома] низ ягона касе нест, ки ин ҳадисро аз [Ҳисём ибни Урва], аз [падараш], аз [Марвон], [Бусра] ва аз Паёмбар (с) ривоят кардааст. Ва Исҳоқ ибни Мансур низ ҳаминро ривоят кардааст, гуфт; Абу Усома ба мо чунин гуфт. Ва ин ҳадисро низ Абуаз Зинод аз Урва, аз Бусра ва аз Паёмбар (с) ривоят кардааст. Ин ҳам он чизест, ки ба мо [Алӣ ибни Ҳуҷр] ривоят кардааст. Гуфт; «Ба мо [Абдурраҳмон ибни Абӯаз Зинад] аз [падараш], аз [Урва], аз [Бусра] ва аз Паёмбари Худо (с) чунин гуфта шудааст. Ва ин ақидаи на танҳо як нафар, аз саҳобагони Паёмбар (с) ва табиъин аст. Инро Ал-Азоъӣ, Сёфиъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ низ ба ӯҳда гирифтаанд. Муҳаммад гуфт; «Саҳиҳтарин ҳадис дар ин боб ҳадиси «Бусра» аст». Ва Абузура гуфт; Дар ин боб ҳадиси Умми Ҳабиба низ саҳеҳ аст, яъне ҳадиси Алъъ ибни Ҳорис, аз Маҳул, аз Анбаса ибни Абусуфён, аз Умми Ҳабиба. Муҳаммад гуфт; «Макул ҳеҷ гоҳ аз Анбаса ибни Абусуфён чизе нашунида буд. Дар ҳамин ҳол, Анбаса аз марде аз Анбаса илова бар ин ҳадис ривоят кардааст, ки гӯё ин ҳадисро саҳеҳ мепиндошт.
Imam Tirmidzi : 78
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ
ба мо [Ҳаннад] гуфт, ба мо [Мулозим ибни Амру] аз [Абдуллоҳ ибни Бадр] аз [Қайс ибни Талқ ибни Алии Ҳанафӣ] ва аз [падараш] аз Паёмбар (с) ривоят кардааст, гуфт: "Ҷинси ҷинси танҳо як пора ё пораи гӯшт аз як шахс аст". Гуфт; «Дар ин боб низ таърихи Абу Умома омадааст». Абу Исо гуфт; «На танҳо аз як саҳобаи Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва олиҳи ва саллам) ва баъзе аз табиъин ривоят шудааст, ки ба далели ламс кардан ба узвҳои таносул таҳорат нест. Ин аст ақидаи мардуми Куфа ва Ибни Муборак. Ва ин ҳадис беҳтарин ҳадисе аст, ки дар ин боб ривоят шудааст. Ин ҳадисро [Айюб ибни Утба] ва [Муҳаммад ибни Ҷобир] аз [Қайс ибни Талқ], аз [падараш] ривоят кардаанд. Бо вуҷуди ин, чандин уламо ҳастанд, ки то ҳол дар бораи Муҳаммад ибни Ҷобир ва Айюб ибни Утба баҳс мекунанд. Ва ҳадиси Мулозим ибни Амру аз Абдуллоҳ ибни Бадр саҳеҳтар ва беҳтар аст».
Imam Tirmidzi : 79
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ
ба мо [Қутайба] ва [Ҳаннад] ва [Абу Қурайб] ва [Аҳмад ибни Мунӣ] ва [Маҳмуд ибни Ғайлон] ва [Абу Аммар ал Ҳусайн ибни Ҳурайтс] гуфт. [Вокиъ] ба мо аз [Аъмосй] аз [Ҳабиб ибни Абу Собит] аз [Урва] аз [Оиша] гуфт; «Пайғамбар (с) баъзе аз занонашро бӯсид, пас аз он ба намоз баромад ва дигар таҳорат накард». Урва гуфт; "Шояд худи шумо бошед" гуфт Урва; 'Баъд хандид'. Абу Исо гуфт; «Шахсе, ки ин ҳадисро ривоят кардааст, танҳо яке аз саҳобагони Паёмбар (саллаллоҳу ъалайҳи ва саллам) ва табиъин набуд. Ин фикрро Суфён Атс Цаурй ва сокинони Куфа кабул кардаанд. Гуфтанд; «Ба сабаби бӯса кардан таҳорат кардан воҷиб нест». Дар ҳамин ҳол, Молик ибни Анас, Ал Аузоӣ, Сёфиъӣ, Аҳмад ва Исҳоқ бар ин ақида ҳастанд; ки бӯса таҳоратро талаб мекунад. Ин ақидаро на танҳо яке аз коршиносони илмии саҳобагони Паёмбар (с) ва табиъин гирифтааст. Аммо дӯстони мо ҳадиси ҳазрати Оишаро тарк карданд, зеро онро аз ҷиҳати санод заъиф мешуморанд. Абу Исо гуфт; «Абубакри Атсар ал-Башриро аз Али ибни Мадинӣ шунидам, ки гуфт: Яҳё ибни Саид ал Қассон ин ҳадисро заиф кардааст. ва гуфт: «Ин ҳамон чизест, ки ҳеҷ чиз нест». Ӯ ҳамчунин гуфт; «Ман шунидам, ки Муҳаммад ибни Исмоил ин ҳадисро заиф кардааст ва Ҳабиб ибни Абу Собит ҳеҷ гоҳ аз Урва нашунидааст». Аз [Иброҳим Ат Таймӣ], аз [Оиша] ривоят аст, ки Паёмбар (с) боре ӯро бӯсид ва дигар таҳорат намекард. Аммо ин ҳадис низ эътибор надорад. Мо ҳеҷ гоҳ намедонистем, ки Иброҳим Ат Таймӣ аз Оиша шунидааст. Дар ин боб аз Паёмбари Худо (с) саҳеҳ ҳадис нест.
Imam Tirmidzi : 80
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ
ба мо [Абу Убайда ибни Абу Ас Сафар, яъне Ањмад ибни Абдуллоњ Ал Њамдони Ал Куфї] гуфт. Ва [Исҳоқ ибни Мансур] гуфт; ба мо [Абу Убайда] гуфт, Исҳоқ гуфт; ба мо хабар дод [Абду Ашшамад ибни Абдул Варитс] гуфт, ба ман [падарам] аз [Хусайни Муаллим] аз [Яхё ибни Абу Кассир] гуфт; ба ман [Абдурраҳмон ибни Амру Ал-Азоъӣ] аз [Яъсий ибни Валид ал-Маҳзуми] аз [падараш] аз [Модон ибни Абу Талҳа] аз [Абӯдардо] нақл кард, ки Расули Худо (с) қай кард, сипас ифтор кард ва таҳорат кард. Абудардо гуфт; Пас аз он дар масҷиди Димишқ бо [Тсаубан] вохӯрдам ва дар ин бора ба ӯ нақл кардам, пас ӯ гуфт: Дуруст аст, дар воқеъ ман ҳамон касе будам, ки бар ӯ оби таҳорат рехта будам. Абу Исо гуфт; Исҳоқ ибни Мансур гуфт: «Маъдан ибн Талҳа». Абу Исо гуфт; «Дар баробари ин, Ибни Абуталҳа саҳеҳтар аст». Абу Исо гуфт; «Аз саҳобагони Паёмбар (с) ва табиъин танҳо як олим нест, ки бар ин ақида аст, ки шахс бояд ба сабаби қайкунӣ ё хун - хунравии бинӣ таҳорат кунад. Ин ақидаро Суфён Атс Саврӣ, Ибни Муборак, Аҳмад ва Исҳоқ гирифтаанд. Дар ҳамин ҳол, иддае аз уламо бар ин назаранд, ки инсон ба сабаби қайкунӣ ва хунравии бинӣ набояд таҳорат кунад. Ин андешаро Молик ва Сёфиъ гирифтаанд. Ҳусайни Муаллим ин ҳадисро хуб медонад. Ва ҳадиси Ҳусайн беҳтарин ҳадис дар ин боб аст. Маъмар ин ҳадисро аз Яҳё ибни Абӯкасир ривоят кардааст, аммо дар он хато кардааст. Гуфт; «Аз Яйси ибни Валид, аз Холид ибни Маъдон, аз Абудардо» ва дар он номи Ал-Аузоиро зикр накардааст. Гуфт, ки аз Холид ибни Маъдан аст, гарчанде ки ӯ Мадон ибни Абу Талҳа буд.