Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 61

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ

म्हानै [हन्नाद] अर [अल हसन बिन अली अल खल्लाल] अर दूजा लोगां नै बतायो है, बां कैयो; म्हानै [अबू उसामा] नै [अल वालिद बिन कतसीर] सूं [मुहम्मद बिन काब] सूं [उबैदुल्लाह बिन अब्दुल्लाह बिन रफी' बिन खदीज] सूं [अबू सईद अल खुदरी] सूं बतायो है; किणी पूछ्यो; 'हे अल्लाह रा रसूल, कांई आपां बुडलाह रै कुवै रै पाणी सूं वजू ले सकां जिणनै मासिक धर्म रै पैड, कुत्ते रो मांस अर शव राख्या गया हा?' फेर अल्लाह रा रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम जवाब दियो: 'साची पाणी शुद्ध है, कोई भी चीज इणनै अशुद्ध नीं कर सकै'। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन है, अबू उसामा बतायो है कै आ एक आछी हदीस है, अर कोई भी बुदलाह रै बारै में अबू सईद री हदीस नीं सुणी है जिकी अबू उसामा री हदीस सूं चोखी है। अर आ हदीस अबू सईद सूं कई पंक्तियां सूं रिवायित करीजी है। इण अध्याय मांय इब्न अब्बास अर ऐसिया री हदीस भी है।

Hadith Corroboration (8)

Hadith

Imam Tirmidzi : 62

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ

म्हानै बतायो है [हन्नाद] कह्यो, म्हानै बतायो है [अबदाह] नै [मुहम्मद बिन इशाक] सूं [मुहम्मद बिन जाफर बिन अज जुबैर] सूं [उबैदुल्लाह बिन अब्दुल्लाह बिन उमर] सूं [इब्नू उमर] बतायो है; इब्न उमर कह्यो, 'मैं रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम सूं सुण्यो जद बांनै खेतां रै मांय पाणी रै बारै में पूछ्यो गयो हो अर जठै अक्सर जंगली जानवर अर दूजा जानवर आवै है,' इब्न उमर कैयो; तो रसूलुल्लाह शल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम जवाब दियो: 'अगर पाणी दो कुलाह तक पूग जावै तो उण मांय अशुद्धियां नीं होवैला- नजीस-'। अबदाह बोल्यो; मुहम्मद बिन इशाक कह्यो; 'अल कुल्ला कई मोटा जार है अर कुल्ला पाणी है जिणनै आमतौर माथै पीबा रै वास्तै काम में लीजै है'। अबू ईसा कह्यो; अर आ इमाम शफी, अहमद अर इशाक री राय है। बां कैयो; 'अगर पाणी दो कुल्ला तांई पूग जावै तो उणनै अशुद्ध करण सारू कीं नीं है, यानी जद तांई इणरी गंध या स्वाद नीं बदळै, अर वै कैवै; 'पांच किरबा -जग- जितो पाणी है'।

Hadith Corroboration (14)

Hadith

Imam Tirmidzi : 63

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

म्हानै बतायो है [महमूद बिन घैलान] कह्यो है, म्हानै बतायो है [अब्दुर्राजाक] सूं [ममर] सूं [हम्मम बिन मुनब्बीह] सूं [अबू हुरैराह] सूं पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम सूं, उण कह्यो है: 'थारै मांय सूं कोई भी शांत पाणी मांय पेशाब नीं करै - बहतो नीं - अर पछै उणसूं वजू नीं करै'। अबू ईसा कह्यो; 'यो एक प्रामाणिक हदीस है, अर इण अध्याय मांय जाबिर री एक रिवायत भी है'।

Hadith Corroboration (46)

Hadith

Imam Tirmidzi : 64

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ

म्हानै [मलिक] सूं [कुतैबा] बतायो है। अर दूजा मारग सूं; म्हानै बतायो है [अल अंसारी इशाक बिन मूसा] कह्यो, म्हानै बतायो है [मा'न] कह्यो है, म्हानै बतायो है [मलिक] नै [शफवान बिन सुलेम] सूं [सैद बिन सलामा] इब्न अल अजराक रै परिवार सूं, कै [अल मुघिराह बिन अबू बुरदह] बनी अब्दु अद दार, उणनै बतायो, कै उणनै [अबुरा] हुरै नै सुण्यो; कि कोई पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं पूछ्यो; 'हे अल्लाह रा रसूल, साची में म्हे समंदर में नाव चलाया अर म्हे थोड़ो सो पाणी ई ल्याया, जे म्हे उण पाणी नै वजू रै वास्तै काम में लेवांला तो म्हे प्यास लाग जावांला। तो कांई आपां समंदर रै पाणी मांय वजू ले सकां?' फेर पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम जवाब दियो: 'समुद्र पाणी में शुद्ध है अर लाश में हलाल है'। इण अध्याय मांय जाबिर अर अल फिरसी रो इतिहास भी है। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक है, अर आ राय घणकरा फुकाहा पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै साथियां मांय सूं ली है। बां मांय अबू बकर, उमर अर इब्नू अब्बास है। वां रो मानणो है कै समंदर रै पाणी सूं शुद्ध करणो जायज है। हालांकि, पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम रा केई साथी भी हा जिका इण बात री पुष्टि करी, जिणां मांय इब्न उमर अर अब्दुल्लाह बिन अमरू भी हा। अर अब्दुल्लाह बिन अमरू कह्यो; 'ओ आग ही'।

Hadith Corroboration (19)

Hadith

Imam Tirmidzi : 65

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ

म्हानै बतायो है [हन्नाद] अर [कुतैबा] अर [अबू कुरैब] बां कैयो; [वाकी'] नै [अल अमसी] सूं बतायो है, बो बोल्यो; मैं [मुजाहिद] नै [थावस] नै [इब्न अब्बास] सूं कैता सुण्यो; पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम दो कब्रां सूं गुजरिया, फेर बोल्या: 'दोनां नै यातना दी जा री है, अर बांनै मोटा पापां रै कारण यातना नीं दी जा री है। इणनै इण वास्तै प्रताड़ित करियो गयो क्यूंकै बो पेशाब करतां बगत खुद नै ढक नींतो हो अर दूजै नै इण वास्तै प्रताड़ित करियो गयो हो कै बो खुद नै एक दूजा रै खिलाफ खड़यो करतो हो। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक है।' अर [मंसूर] आ हदीस [मुजाहिद] सूं, [इब्नू अब्बास] सूं सुणी, पण थावस सूं इण रो जिकर नीं करियो। इण बीच, अल अमसी री हदीस ज्यादा प्रामाणिक है। बो बोल्यो; 'मैं अबू बकर बिन अब्न अल बल्खी नै सुण्यो - वो आदमी जिणनै वाकी नै बांचण सारू कैयो हो' - कैवै; 'अल अमसी इब्राहिम रै सनाद सूं मंसूर सूं बेसी परिचित है'।

Hadith Corroboration (17)

Hadith

Imam Tirmidzi : 66

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا

म्हानै बतायो है [कुतैबा] अर [अहमद बिन मुनि'] बां कैयो; म्हानै [सुफयान बिन उयैना] नै [अज जुहरी] सूं [उबैदिल्लाह बिन अब्दुल्लाह बिन उत्बाह] सूं [उम्मू कैस बिन्त मिहशान] सूं बतायो है; 'मैं पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं म्हारा टाबर रै सागै मिल्यो जिणनै खाणो कोनी खायो हो- वो अजै टाबर हो-, फेर बां उण माथै पेशाब कर दियो। तो पैगम्बर पाणी मांग्यो, फेर बां पाणी नै पेशाब माथै ढाळ दियो।' बो बोल्यो; 'इण अध्याय मांय अली, ऐसिया, जैनब, लुबाबाह बिन्त अल हरिथ, अर्थात उम्म अल फदल्ल बिन अब्बास बिन अब्दुल मुथलिब, अबू अस समह, अब्दुल्लाह बिन अमरू, अबू लैला अर इब्नू अब्बास री भी रिवायत है। पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम, तबीइन अर बां रै बाद रा अहमद अर इशाक जैड़ा साथियां मांय सूं घणकरा वैज्ञानिक विशेषज्ञां री आ राय है। बां कैयो; 'छोरा रो मूत छिड़क्यो जावै है- छिड़काव करियो जावै है- जदकै छोरी रो मूत धोयो जावै है, आ है जे दोनूं नीं खाया है, जे दोनूं खाया है तो धोणो जरूरी है'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 67

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ

म्हानै बतायो है [अल हसन बिन मुहम्मद अज़ ज'फरानी] कह्यो, म्हानै बतायो है ['अफ्फान बिन मुस्लिम] कह्यो, म्हानै बतायो है [हम्मद बिन सलामा] कह्यो, म्हानै बतायो है [हुमैद] अर [कोतादह] अर [तसाबित] [अनास] कह्यो; ' उरैना रा केई लोग मदीना आया, पण वे मदीना री जलवायु रै अनुकूल कोनी हा, इण वास्तै पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम बांनै जकात ऊंटां री जगै भेज दियो। बो बोल्यो: 'आपरो दूध अर पेशाब पी लो'। पण, बां रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम रै चरवाहा नै मार दियो अर ऊंटां नै भगा दियो, जिणरै बाद बां धर्मत्याग कर दियो। फेर बांनै पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै साम्हीं राख्या गया, फेर बां बांका हाथ अर पगां नै क्रॉसवाइज काट दिया, बांकी आंख्यां काढ दी अर फेर बांनै हर्राह -गरम रेगिस्तान-' रै मांय फेंक दियो। अनस बोल्यो; 'मैं देख्यो कै बां मांय सूं एक बां रै मुंह मांय रेत नीं पड़गी, पछै बै मरग्या'। अर हो सकै है हम्मद कैयो हो; 'उण आपरै मुंडै सूं जमीन नै काट लीनी जद तांई कै वै नीं मरग्या'। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन सही है, अर यो हदीस भी अनस सूं दूजा तरीका सूं रिवायित हुयो है। घणकरा वैज्ञानिकां री आ राय है, वे कैवे है; 'जिण जानवरां रो मांस खायो जा सकै, बां रै मूत मांय कोई बुराई कोनी है'।

Hadith

Imam Tirmidzi : 68

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ

म्हानै बतायो है [अल फदल्ल बिन सहल अल अ'राज अल बगदादी] कह्यो, म्हानै बतायो है [यह्या बिन घैलान] कह्यो; म्हानै बतायो है [यजीद बिन जुरै'] कह्यो, म्हानै बतायो है [सुलेमान अत तैमी] सूं [अनास बिन मलिक] उण कह्यो; 'पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम आपरी आंख्यां काढ दी क्यूंकै बां ग्वाल री आंख्यां काढ दी'। अबू ईसा कह्यो; 'आ हदीस गरीब स्तर री है, आपां नै इण शेख रै अलावा, यजीद बिन ज़ुराई सूं, इण हदीस रो जिकर करण आळा किणी नै नीं मालूम है', अर आ बात उणरै वचन रै अनुरूप है: -अर घाव -इत्तौ ई नीं- क़ीशा है-। बां कैयो कै आ हदीस मुहम्मद बिन सिरिन भी लिखी है; 'पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम हुदूद मामलां रै बारै में बताबा आळी आयत रै प्रकट होवण सूं पैली ई बां रै सागै ऐड़ो करियो हो'।

Hadith Corroboration (53)

Hadith

Imam Tirmidzi : 69

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

म्हानै [कुतैबा] अर [हन्नाद] नै बतायो है, बां कैयो; म्हानै बतायो है [वाकी'] सूं [स्यूबाह] सूं [सुहैल बिन अबू सालिह] सूं [उणरै पिता] सूं [अबू हुरैराह] कह्यो; 'असल में, पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो है: 'ध्वनि या गंध रै अलावा कोई वजू कोनी है'। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक है।'

Hadith

Imam Tirmidzi : 70

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ

म्हानै बतायो है [कुतैबा] कह्यो, म्हानै बतायो है [अब्दुल अजीज बिन मुहम्मद] नै [सुहैल बिन अबू सालिह] सूं [उणरै पिता] सूं [अबू हुरैराह] सूं; "अल्लाह रा रसूल (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) कह्यो: 'अगर थारै मांय सूं कोई मस्जिद मांय है अर उणरै नितंबां रै बिचाळै हवा आवै है, तो जद तांई कोई आवाज नीं सुणै या कोई गंध नीं सूंघै, बारै नीं निकळै। उणां कैयो; 'इण अध्याय मांय अब्दुल्लाह बिन जैद, अली बिन थल ऐक, इक़ाब, इबस अर इबस अर अबू साईद'। फेरूं कैयो, 'अगर किणी लुगाई रै गुप्त अंगां सूं कोई आवाज आवै तो उणनै वजू लेणो पड़सी।' इमाम शफी अर अहमद री आ राय है।

Hadith

Imam Tirmidzi : 71

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

म्हानै बतायो है [महमूद बिन घैलान] कह्यो, म्हानै बतायो है [अब्दुर्राजाक] कह्यो है, म्हानै बतायो है [ममर] सूं [हम्मम बिन मुनब्बीह] सूं [अबू हुरैराह] सूं पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम सूं, उण कह्यो है: 'वास्तव में, अल्लाह थारै मांय सूं किणी री नमाज स्वीकार नीं करैला जद तांई वो हल्लुत नीं करैला'। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस आपरी डिग्री रै हिसाब सूं हसन प्रामाणिक है'।

Hadith Corroboration (68)

Hadith

Imam Tirmidzi : 72

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

म्हानै [इस्माइल बिन मूसा] कूफा रै रैवासियां ​​नै बतायो है, अर [हन्नाद] अर [मुहम्मद बिन उबैद अल मुहारीबी] नै एक अरथ रै साथै, बां कैयो; म्हानै [अब्दुस्सलाम बिन हरब अल मुला`ई] सूं [अबू खालिद अद दलानी] सूं [कोतादह] सूं [अबुल अलिया] सूं [इब्न अब्बास] सूं बतायो है कै उण पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम नै सजदा री स्थिति में सोता देख्यो है, जद तांई कै उणनै खर्राटे नीं आया, जिणरै बाद वो नमाज पढ़ण नै उठ्यो। फेर म्हैं बोल्यो; 'हे अल्लाह रा रसूल, थै सोग्या हो!' उण कैयो- 'सचमुच वजू करणो फर्ज कोनी है सिवाय बां रै जिका लेट'र सोवै है। क्यूंकै जिका लोग लेट'र सोवै है, बां रा सगळा जोड़ नरम हो जावैला - खिंचण जोग-'। अबू ईसा कह्यो; 'अबू खालिद रो नाम यजीद बिन अब्दुर्रहमान है'। उण फेरूं कैयो, 'इण अध्याय मांय ऐसिया, इब्न मसूद अर अबू हुरैरा रो भी इतिहास है'।

Hadith Corroboration (20)

Hadith

Imam Tirmidzi : 73

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ

म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन बसिसियार] कह्यो, म्हानै बतायो है [यह्या बिन सईद] सूं [स्यूबाह] सूं [कतादाह] सूं [अनस बिन मलिक] उण कह्यो; 'पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम रा साथी सोया, फेर वे जागग्या अर फेर सूं बिना वजू रै नमाज पढ़ी'। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक है।' बो बोल्यो; 'मैं सलीह बिन अब्दुल्ला नै कैता सुण्यो; 'मैं अब्दुल्ला इब्नुल मुबारक सूं जाणबूझ'र बैठता थकां सोबा आळा लोगां रै कानून रै बारै में पूछ्यो, तो बां जवाब दियो, 'उणनै वजू नीं लेणो है'। अबू ईसा कह्यो; 'सईद बिन अरुबा इब्न अब्बास सूं कतादाह सूं इब्न अब्बास री हदीस सुणाई। उण मांय अबुल आलिया रो नांव नीं लियो अर नीं ई उणरो जिकर करियो। नींद रै कारण वजू लेवण रै बाबत विद्वानां री राय न्यारी-न्यारी है, केई विद्वानां रो कैणो है कै जे कोई बैठ्यो या खड़्यो होयोड़ो सोवै तो वुध लेणो अनिवार्य कोनी है, जद तांई कै कोई लेट्योड़ो नीं सोवै। आ राय आत्स त्सौरी, इब्नुल मुबारक अर अहमद ली ही। पण बां मांय सूं केई लोगां कैयो; 'अगर वो उण बगत तांई सोवै है जद तांई उणरो दिमाग काम नीं कर लेवै तो उणनै वजू लेणो पड़सी।' आ राय इशाक ली ही। इमाम अश स्याफी कह्यो; 'अगर कोई आदमी सपना देखण तांई सोवै है, या नींद रै कारण उणरी सीट नीं हट जावै है, तो उणनै वजू लेणो पड़सी।'

Hadith Corroboration (14)

Hadith

Imam Tirmidzi : 74

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ

म्हानै बतायो है [इब्न अबू उमर] कह्यो; म्हानै [सुफयान बिन उयैना] सूं [मुहम्मद बिन अमरू] सूं [अबू सलामा] सूं [अबू हुरैरा] सूं बतायो है; रसूलुल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'आपनै आग सूं छूयोड़ी चीज माथै वजू करणो चाइजै, भलांई वा सूखो दूध -पनीर-'। अबू सलामा कह्यो; इब्न अब्बास उणसूं पूछ्यो, 'हे अबू हुरैरा, कांई आपां नै घी खाबा रै वास्तै वजू लेणो पड़सी? अर कांई आपां नै भी गरम पाणी पीबा रै वास्तै वजू लेणो पड़सी?' अबू सलामा कह्यो; अबू हुरैराह फेर जवाब दियो, 'हे म्हारा भाई रा बेटा, जे थूं अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं हदीस सुणै है तो उदाहरण - समकक्ष - मत बणाओ। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय उम्म हबीबा, उम्म सलामा, जैद बिन थाबित, अबू सलामा, अबू अय्यूब अर अबू मूसा रा भी रिवायत है'। अबू ईसा फेरूं कैयो, 'केई विद्वानां री राय है कै वजू करणो फर्ज है क्यूंकै कोई चीज आग सूं बदळ जावै है- कच्ची पकी हुय जावै है-, पण पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, तबीइन अर बां रै बाद रा साथियां मांय सूं घणकरा विग्यान रा जाणकार आग सूं बदळ्योड़ी चीज रै कारण वजू नीं करै।'

Hadith Corroboration (49)

Hadith

Imam Tirmidzi : 75

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ

म्हानै बतायो है [इब्न अबू उमर] कह्यो, म्हानै बतायो है [सुफियान बिन उयैना] कह्यो; म्हानै [अब्दुल्लाह बिन मुहम्मद बिन अकील] बतायो है कै उणनै [जाबीर] सुणी है। [सुफयान] कह्यो; अर म्हानै [मुहम्मद इब्नुल मुनकादिर] नै [जाबिर] सूं बतार बो बोल्यो; रसूलुल्लाह सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम म्हारै सागै बारै आया। वो एक अंसार लुगाई सूं मिलण गयो, फेर वा लुगाई बां रै वास्तै एक बकरी मार दी अर बां खा ली, फेर वा लुगाई बां रै वास्तै एक टोकरी भी ल्याई जिण मांय ताजी खजूर ही, अर बां भी खा ली। इणरै बाद उण झूहुर रै वास्तै वजू लिया, नमाज पढ़ी अर रवाना हुया। फेर वा लुगाई उणरै वास्तै बाकी री बकरी ल्याई, बो खाग्यो, फेर पैली बिना वजू लेयां दोपहर री नमाज पढ़ी। बो बोल्यो; 'इण अध्याय मांय अबू बकर, इब्न अब्बास, अबू हुरैराह, इब्नू मसूद, अबू रफी', उम्म अल हकाम, 'अमरू बिन उमय्याह, उम्म 'अमीर, सुवैद बिन अन नुमान अर उम्म सलामा' रा भी रिवायत है। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय अबू बकर री हदीस सनाद री तरफ सूं मान्य कोनी है'। अर जिको इणनै सुणायो बो हुसान बिन मिशाक हो, इब्न सिरिन सूं, इब्न अब्बास सूं, अबू बकर सूं पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं। पण प्रामाणिक हदीस इब्न अब्बास री रिपोर्ट है, पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम री, हाफिज़ - हदीस विशेषज्ञ - इणनै इण भांत बतावै है। ओ दूजा मारग सूं भी सुणायो गयो है; इब्न सिरिन सूं, इब्न अब्बास सूं, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं। आ हदीस 'अथो' बिन यासर, इकरीमा, मुहम्मद बिन 'अमरू बिन 'अथा, अली बिन अब्दुल्लाह बिन अब्बास अर इब्न अब्बास सूं भी कई लोगां पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम सूं बिना आपरै सनाद रै मांय अबू बकर अश सिद्दीक रो नाम लिया। अर यो सबसूं प्रामाणिक है। पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम रै साथियां, तबीइन अर बां रै बाद रा लोगां रै मांय सूं घणकरा वैज्ञानिक इण हदीस नै अमल में लाया। बां रो मानणो है कै बांनै वजू लेणो कोनी पड़ै क्यूंकै बै कोई चीज खावै है जिणनै आग सूं छूयोड़ो होवै। पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम री दो बातां रो ओ अंत है, जाणै इण सूं पैली हदीस मिटगी, यानी आग सूं छूवा वाळी चीज रै कारण वजू रै बारै में हदीस।

Hadith Corroboration (76)

Hadith

Imam Tirmidzi : 76

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ

म्हानै बतायो है [हन्नाद] कह्यो, म्हानै बतायो है [अबू मुआविया] नै [अल अमसी] सूं [अब्दुल्लाह बिन अब्दुल्ला अर रज़ी] सूं [अब्दुर्रहमान बिन अबू लैला] सूं [अल बैरो` बिन अजीब] नै बतायो है; पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम सूं एक बार ऊंट रै मांस रै वास्तै वजू रै नियम रै बारै में पूछ्यो गयो हो, तो बां जवाब दियो: 'इणरै वास्तै वजू करो'। फेर बां सूं बकरी रो मांस खाबा रै वास्तै वजू रै नियम रै बारै में पूछ्यो गयो, तो बां जवाब दियो: 'इण कारण थनै वजू नीं लेणी चाइजै'। बो बोल्यो; 'इण अध्याय मांय जाबीर बिन समुराह अर उसैद बिन हुडलैर रो इतिहास भी है'। अबू ईसा कह्यो; अल हज्जाज बिन अर्थाह ने यो हदीस अब्दुल्ला बिन अब्दुल्ला सूं, अब्दुर्रहमान बिन अबू लैला सूं, उसैद बिन हुदलैर सूं सुणाई है। पण साची बात आ है कै अब्दुर्रहमान बिन अबू लैला री हदीस अल बारा बिन अजीब सूं है। आ अहमद अर इशाक री राय है। अर [उबैदा अदल द्लब्बी] [अब्दुल्लाह बिन अब्दुल्लाह अर रज़ी] सूं, [अब्दुर्रहमान बिन अबू लैला] सूं, [दजुल घुर्राह अल जुहन्नी] सूं सुणी है। इण बीच, हम्माद बिन सलामाह अल हज्जाज बिन अर्थाह सूं आ हदीस सुणाई, पण बां आपरै हदीस रै मांय एक भूल कर दी। बो बोल्यो; 'अब्दुल्लाह बिन अब्दुर्रहमान बिन अबू लैला, आपरै पिता सूं, उसैद बिन हुदलैर सूं। अर प्रामाणिक है, अब्दुल्ला बिन अब्दुल्ला अर रजी सूं, अब्दुर्रहमान बिन अबू लैला सूं, अल बारा बिन अजीब सूं। इशाक बोल्यो; 'इण अध्याय मांय पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम री दो प्रामाणिक हदीस है; यानी बर्रा री हदीस अर जाबीर बिन समुराह री हदीस। आ अहमद अर इशाक री राय है। अर ताबीन अर दूजा लोगां रै मांय सूं केई विद्वानां सूं आ बात सुणीजी है कै वां रो मानणो है कै थनै ऊंठ रो मांस खावण रै कारण वजू नीं लेवणो पड़ैला। आ बात सुफ्यान आत्स त्सौरी अर कूफा रै रैवासियां ​​री है।

Hadith Corroboration (15)

Hadith

Imam Tirmidzi : 77

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا

म्हानै बतायो है [इशाक बिन मंसूर] कह्यो; [यह्या बिन सईद अल कठथान] नै [हिस्याम बिन उर्वाह] सूं बतायो है; म्हानै [म्हारै पिता] नै [बुसराह बिन्त शफवान] सूं बतायो है कै पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम, उणां कैयो है कै 'जो कोई भी आपरै गुप्तांग नै छूवैला, उणनै वजू नीं लेवण तांई नमाज नीं पढ़णी चाइजै'। बो बोल्यो; 'इण अध्याय मांय उम्म हबीबा, अबू अय्यूब, अबू हुरैराह, अरवा बिन्त उनैस, ऐसिया, जाबीर, जैद बिन खालिद अर अब्दुल्ला बिन अमरू रा रिवायत भी है। अबू ईसा कह्यो; 'इण हदीस नै हसन साहीह लिखी है'। बो बोल्यो; 'इण भांत, हिस्याम बिन उर्वाह सूं, आपरै पिता सूं, बुसराह सूं फगत एक ई मिनख ई नीं, इण हदीस नै सुणाई। अर [अबू उसामा] रो इतिहास भी एकलो कोनी है जिणनै आ हदीस सुणाई है, [हिस्याम बिन उरवाह] सूं, [उणरै पिता] सूं, [मरवान] सूं, [बुसरा] सूं, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं। अर इशाक बिन मंसूर भी आ ई बात बताई, बां कैयो; 'अबू उसामा म्हानै इण भांत बतायो'। अर यो हदीस भी अबू अज़ जिनाद ने उर्वाह सूं, बुसरा सूं, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं लिखी है। आ ईज बात है जिकी आपां नै [अली बिन हुजर] बताई ही। बो बोल्यो; 'म्हानै [अब्दुर्रहमान बिन अबू अज़ जिनाद] नै, [उणरै पिता] सूं, [उर्वाह] सूं, [बुसरा] सूं, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं इसा बतायो गयो है। अर आ राय सिर्फ एक मिनख री कोनी है, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम अर तबीइन रै साथियां सूं। इणनै अल औजाई, स्याफी, अहमद अर इशाक भी उठायो। मुहम्मद कह्यो; 'इण अध्याय री सबसूं प्रामाणिक हदीस है बुसरा हदीस'। अर अबू ज़ुरआह बोल्यो; 'इण अध्याय मांय उम्म हबीबा री हदीस भी प्रामाणिक है, यानी अल 'अला` इब्नुल हरिथ री हदीस, माखुल सूं, 'अनबसाह बिन अबू सुफियान, उम्म हबीबा सूं' सूं। मुहम्मद कह्यो; 'मखुल नै 'अनबसाह बिन अबू सुफियान' सूं कदैई सुणी कोनी ही। इण बीच 'अनबसा' एक आदमी सूं, 'अनबसाह' सूं इण हदीस रै अलावा, जाणै उणनै लाग्यो कै आ हदीस सही है'।

Hadith Corroboration (26)

Hadith

Imam Tirmidzi : 78

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ

म्हानै बतायो है [हन्नाद] कह्यो, म्हानै बतायो है [मुलाजिम बिन अमरू] सूं [अब्दुल्लाह बिन बदर] सूं [कैस बिन थलक बिन अली अल हनफी] सूं, [उणरै पिता सूं] पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं, उण कह्यो है: 'जननांग तो बस एक गांठ या मांस रो टुकड़ो है'। बो बोल्यो; 'इण अध्याय मांय अबू उमामा रो इतिहास भी है'। अबू ईसा कह्यो; 'यो न केवल पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै एक साथी अर केई तबीइन सूं ही नीं बतायो गयो हो, बां रो मानणो हो कै जननांग नै छूवा रै कारण वजू नीं है। कूफा अर इब्नुल मुबारक रै लोगां री आ राय है। अर आ हदीस इण अध्याय मांय सबसूं चोखी हदीस है। यो हदीस [अय्यूब बिन उत्बाह] अर [मुहम्मद बिन जाबिर] [कैस बिन थलक] सूं, [उणरै पिता] सूं लिख्यो है। हालांकि, केई विद्वान है जका आज भी मुहम्मद बिन जाबिर अर अय्यूब बिन उत्बाह री चर्चा करै है। अर अब्दुल्ला बिन बदर सूं मुलाजिम बिन अमरू री हदीस ज्यादा प्रामाणिक अर चोखी है'।

Hadith Corroboration (5)

Hadith

Imam Tirmidzi : 79

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ

म्हानै बतायो है [कुतैबा] अर [हन्नाद] अर [अबू कुरैब] अर [अहमद बिन मुनि'] अर [महमूद बिन घैलान] अर [अबू अम्मर अल हुसैन बिन हुरैत्स] नै वे कह्यो; [वाकी'] म्हानै [अल अमसी] सूं [हबीब बिन अबू थाबित] सूं [उर्वाह] सूं [ऐस्याह] सूं बतायो; 'पैगम्बर सल्लल्लाहु 'अलेहि वसल्लम आपरी केई लुगायां नै चूम लिया, इणरै बाद वे नमाज पढ़बा नै निकळ्या अर फेरूं वजू नीं करियो'। उर्वाह कह्यो; 'ओ खुद थूं होणो चाइजै,' उर्वाह बोल्यो; 'फेर वो हँस्यो'। अबू ईसा कह्यो; 'इण हदीस नै सुणावण आळा मिनख फगत पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम अर तबीइन रै साथियां मांय सूं एक ई नीं हा। आ राय सुफयान आत्स त्सौरी अर कूफा रै रैवासियां ​​ली ही। बां कैयो; 'चुंबन रै कारण वजू लेबा री कोई बाध्यता कोनी है'। इण बीच मलिक बिन अनस, अल औजाई, स्याफी, अहमद अर इशाक री राय है; चुंबन लेबा रै वास्तै वजूद री जरूरत हुया करै है। आ राय पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम अर तबीइन रै साथियां सूं फगत एक वैज्ञानिक विशेषज्ञ ई नीं ली ही। पण, म्हारा दोस्तां ऐसिया सूं हदीस नै त्याग दी क्यूंकै बांनै लाग्यो कै ओ सनाद रै लिहाज सूं ओ हदीस कमजोर है। अबू ईसा कह्यो; 'मैं अबू बकर अल अथर अल बशरी नै अली इब्नुल मदिनी सूं सुण्यो, बां कैयो; 'यह्या बिन सईद अल कठथान इण हदीस नै कमजोर कर देवै है। अर बो बोल्यो, 'ओ तो कीं भी कोनी है'। बां ओ भी कैयो; 'मैं मुहम्मद बिन इस्माइल नै इण हदीस नै कमजोर करता सुण्यो है, अर हबीब बिन अबू थाबित नै कदैई उर्वाह सूं सुणी कोनी'। [इब्राहिम अत तैमी] सूं, [ऐस्याह] सूं आ बात सुणीजी है कै पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम एक बार उणनै चूम्यो हो अर बो अबै वजू नीं करतो हो। हालांकि, आ हदीस भी अमान्य है। म्हांनै कदैई ठा नीं हो कै इब्राहिम अत तैमी नै ऐसिया सूं सुणी है। इण अध्याय मांय पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम री कोई भी प्रामाणिक हदीस कोनी है।

Hadith Corroboration (32)

Hadith

Imam Tirmidzi : 80

حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ

म्हानै बतायो है [अबू उबैदा बिन अबू अस सफर -अर्थात- अहमद बिन अब्दुल्लाह अल हमदानी अल कुफी]। अर [इशाक बिन मंसूर] कह्यो; म्हानै [अबू उबैदा] बतायो है, इशाक कह्यो; म्हानै बतायो है [अब्दु अशशमद बिन अब्दुल वारित्स] कह्यो, म्हानै बतायो है [म्हारा पिता] सूं [हुसैन अल मुअल्लिम] सूं [यह्या बिन अबू कतसीर] कह्यो; म्हानै [अब्दुर्रहमान बिन अमरू अल औजाई] सूं [याईसी इब्नुल वालिद अल मखजुमी] सूं [उणरै पिता] सूं [मदन बिन अबू तल्हा] सूं [अबू दरदा`] सूं बतायो है कै रसूल सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम उल्टी कर दी, फेर उण आपरो व्रत तोड़ दियो अर अब्लू कर दियो। अबू दरदा कह्यो; 'फेर म्हैं दमिश्क री मस्जिद मांय [त्सौबन] सूं मिल्यो, म्हैं उणनै इण बाबत बतायो, तो बो बोल्यो, 'ओ ठीक है, असल मांय म्हैं ई उण माथै जला रो पाणी ढाळ्यो हो'। अबू ईसा कह्यो; इशाक बिन मंसूर कह्यो; 'मदन बिन तल्हा'। अबू ईसा कह्यो; 'इण बीच इब्न अबू तल्हा ज्यादा प्रामाणिक है'। अबू ईसा कह्यो; 'पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम अर तबीइन रै साथियां मांय सूं फगत अेक ई विद्वान नीं है जिणरौ राय है कै उल्टी या खून-नाक सूं खून आबा रै कारण मिनख नै वजू जरूर करणो चाइजै। आ राय सुफ्यान आत्स त्सौरी, इब्नुल मुबारक, अहमद अर इशाक राखी ही। इण बीच केई विद्वानां री राय है कै मिनख नै उल्टी या नाक सूं खून आबा रै कारण वजू नीं करणो चाइजै। आ राय मलिक अर स्याफी ली। हुसैन अल मुअल्लिम इण हदीस नै आछी मानै है। अर हुसैन री हदीस इण अध्याय री सबसूं आछी हदीस है। मामर या हदीस याह्या बिन अबू कतसीर सूं सुनाई ही, पण इण मांय वां री गलती ही। बो बोल्यो; 'याईसी इब्नुल वालिद सूं, खालिद बिन म'दान सूं, अबू दरदा सूं', अर उण इण मांय अल औजाई रो नांव नीं बतायो। उण बतायो कै ओ खालिद बिन मदन सूं है, भलांई बो मदन बिन अबू तल्हा हो।