Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
म्हानै बतायो है [कुतैबा बिन सईद] कैयो, म्हानै बतायो है [अबू अवाना] नै [सिमक बिन हरब] सूं, अर म्हानै बतायो है [हन्नाद] कैयो है, म्हानै बतायो है [वाकी] नै [इजरायल] सूं [सिमक] सूं [मुशअब बिन साद] सूं [इब्न उमर] नै पैगम्बर सल्लाह सल्लाह वहु, प्रार्थना करी: बिना शुद्धि रै स्वीकार नीं करी जावैला अर चोरी री संपत्ति सूं प्राप्त भिक्षा स्वीकार नीं करी जावैला'। हन्नाद आपरी हदीस मांय 'अशुद्ध' रो जिकर करियो है। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय आ हदीस सबसूं प्रामाणिक अर सबसूं चोखी है'। इण अध्याय रै मांय अबू अल मलिह रै पिता अर अबू हुरैरा अर अनस री हदीस भी है। अर अबू अल मलिह बिन उसामाह रो नाम अमीर है, जिणनै जैद बिन उसामाह बिन उमैर अल हुडजाली भी कैवै है।
Hadith
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
म्हानै बतायो है [इशाक बिन मूसा अल अंसारी] कैयो, म्हानै बतायो है [मा'न बिन ईसा अल कज्जाज] कैयो है, म्हानै बतायो है [मलिक बिन अनस]। दूजा मारग सूं; अर म्हानै [कुतैबा] सूं [मलिक] सूं [सुहैल बिन अबू सलीह] सूं [उणरै पिता] सूं [अबू हुरैराह] सूं बतायो है, उण कैयो, रसूलल्लाह सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो है: 'अगर कोई मुसलमान, या कोई मुसलमान वजू करै है, तो वो आपरो मुंडो धोवै है, तो पाप जो उणरै चेहरै माथै है, वे पाणी रै साथै या दृष्टि रै कारण बाहर निकल जावैला। पाणी री आखरी बूंद रै साथै, या फेर इसी कोई चीज। जे बो आपरा हाथ धोवैला तो बां रा हाथां रा पाप पाणी रै साथै ई निकळ जावैला, या फेर पाणी री आखरी बूंद सूं ई निकळ जावैला जद तांई बो बिना किणी पाप रै बारै नीं आवैला'। अबू ईसा कह्यो; 'यो एक प्रामाणिक हसन हदीस है, यानी एक हदीस जिणनै मलिक सुहैल सूं आपरै पिता सूं अबू हुरैरा अर अबू शालिह, सुहैल रै पिता अबू सलीह अस सम्मान सूं सुणी है अर उणरो नाम ज़ाकवान हो। अबू हुरैरा खुद नै अजै तांई आपरै नाम रै बारै में विवाद है; केई लोगां अब्दु स्यामसी कैयो, केई लोगां अब्दुल्लाह बिन अमरू कैयो अर इण भांत मुहम्मद बिन इस्माइल कैयो; 'ओ सबसूं सही है'। अबू ईसा कह्यो; इण अध्याय मांय उथमान बिन अफ्फान, त्सौबान, अश शुनाबिही, उमर बिन अबासा, सलमान, अब्दुल्ला बिन अमरू अर अश शुनाबिही रो इतिहास भी है जिणनै अबू बकर अश शिद्दीक सूं सुणायो है, पण उणनै सीधो पैगम्बर सल्लल्लाह ववाह सल्लम सूं नीं सुण्यो। उणरो नाम अब्दुर्रहमान बिन उसैलाह हो, जदकै उणरो उपनाम अबू अब्दुल्ला हो, वो पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं मिलबा रै वास्तै यात्रा करियो, जदकै पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम खुद यात्रा रै दौरान ही मर चुक्या हा। पैगम्बर शल्लाहु अलैहि व सल्लम सूं कई हदीस सुनाई है। ऐश शुनाबी इब्नुल असर अल अहमसी पैगम्बर शल्लाहु अलैहि व सल्लम रा दोस्त हा, बांनै ऐश शुनाबी भी कैयो जातो हो। बां जिकी हदीस बताई है वा है; बो बोल्यो; मैं पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि व सल्लम नै कैता सुण्यो: 'वास्तव में, मैं उम्मत नै बढ़ा दूंला, सो थै म्हारै बाद कदैई एक दूजा नै मत मारो'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
म्हानै बतायो गयो है [कुतैबा] अर [हन्नाद] अर [महमूद बिन घैलान] बां कैयो; [सुफयान] सूं [वाकी'] नै बतायो है। -दूजा तरीका सूं इणरो जिकर करियो गयो है- आपां नै बतायो है [मुहम्मद बिन बस्यार] कैयो, आपां नै बतायो है [अब्दुर्रहमान बिन महदी] कैयो है, आपां नै बतायो है [सुफियान] सूं [अब्दुल्लाह बिन मुहम्मद बिन अकील] सूं [मुहम्मद इब्नुल हनफिया] सूं [अली] सूं पैगम्बर सल्लाहु हल्लाह सल्लाह हेल्लम नै कैयो है: शुद्धिकरण है, हराम तकबीर है अर हलाल नमस्कार है। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय आ हदीस सबसूं ज्यादा सही अर सबसूं चोखी है। अब्दुल्लाह बिन मुहम्मद बिन अकील एक ईमानदार आदमी है, पण केई वैज्ञानिक है जका बांरी रटण री बात करै है। अबू ईसा कह्यो; 'मैं मुहम्मद बिन इस्माइल नै कैता सुण्यो है; 'अहमद बिन हनबल, इशाक बिन इब्राहिम अर अल हुमैदी, वे अब्दुल्ला बिन मुहम्मद बिन अकील री हदीस रै साथै पोस्टुलेट करै है। मुहम्मद कह्यो; 'समय नजीक है'। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय जाबिर अर अबू सईद रो इतिहास भी है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
म्हानै [अबू बकर मुहम्मद बिन ज़ंजाविह अल बगदादी] बतायो है अर फगत एक नीं, उण कैयो; म्हानै बतायो है [हुसैन बिन मुहम्मद] कह्यो, म्हानै बतायो है [सुलेमान बिन कारण] सूं [अबू याह्या अल कत्तात] सूं [मुजाहिद] सूं [जाबिर बिन अब्दुल्लाह] रादलियाअल्लाहु 'अन्हुमा', उण कह्यो, रसूलुल्लाह शल्लाहु 'अलेही व सल्लम कह्यो: 'स्वर्ग री कुंजी नमाज है, जदकै नमाज री कुंजी है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
म्हानै [कुतैबा] अर [हन्नाद] नै बतायो है, बां कैयो; म्हानै [वाकी'] सूं [स्यू'बाह] सूं [अब्दुल अजीज बिन शुहैब] सूं [अनस बिन मलिक] सूं बतायो है, पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि व सल्लम जद वो शौचालय रै मांय जाबा जा रियो हो तो वो बोल्यो: 'अल्लाहुम्मा इन्नी अ'उदज़ू बीका -हे अल्लाह, मैं थानै शरण लेऊं हूं'। शुबा कह्यो; 'दूजै बगत उण कैयो: 'अ'उडजू बिका मिनल खुबत्सी वाल खुबिस -मैं नर शैतानां अर मादा शैतानां सूं थारी शरण लेऊं- या अल खुबुत्सी वाल खबा`इट्स -मैं नर शैतानां अर मादा शैतानां सूं थारै मांय शरण लेऊं-'। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय अली, जैद बिन अरकम, जाबिर अर इब्नू मसूद रा भी रिवायत है'। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय अनस बिन ईसा री हदीस सबसूं सही अर सबसूं चोखी है। इण बीच जैद बिन अरकाम री हदीस मांय सनाद मांय भ्रम है। यो हदीस कतादाह सूं हिस्याम अद दस्तुवा`ई अर सईद बिन अबू अरुबाह भी लिख्यो है। सईद कह्यो कै ओ जैद बिन अरकाम सूं अल कासिम बिन औफ असी स्याबानी सूं हो। अर हिस्याम अद दस्तुवा`ई जैद बिन अरकाम रै कतादाह सूं, जदकै स्यूबाह अर मामर इणनै अन नदलर बिन अनस रै कतादाह सूं सुणायो है। स्यूबाह ने जैद बिन अरकाम सूं इणरो जिक्र करियो। मामर कह्यो कै ओ आपरै पिता सूं, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम सूं अन नदलर बिन अनस सूं हो। अबू ईसा कह्यो; 'मैं मुहम्मद सूं इण इतिहास रै बारै में पूछ्यो, तो उण जवाब दियो, 'अबै भी संभव है कै कतादाह बां दोनूं सूं ई सुणी हुवै'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
म्हानै बतायो है [अहमद बिन अब्दह अदल द्लब्बी अल बशरी] कह्यो, म्हानै बतायो है [हम्मद बिन जैद] सूं [अब्दुल अजीज बिन शुहैब] सूं [अनस बिन मलिक] कह्यो; 'पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि व सल्लम, जद वे शौचालय रै मांय दाखिल हुया, तो कह्यो: 'अल्लाहुम्मा इन्नी अउदजू बीका मीनल खुबुत्सी वाल खाबा'इट्स -हे अल्लाह, मैं नर अर मादा शैतानां सूं थारी शरण लेऊं हूं-'। अबू ईसा कह्यो; 'यो एक प्रामाणिक हसन हदीस है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन इस्माइल] कह्यो, म्हानै बतायो है [मलिक बिन इस्माइल] नै [इजरायल बिन यूनुस] सूं [यूसुफ बिन अबू बुरदह] सूं [उणरै पिता] सूं [ऐसियाह] रदलियाअल्लाहु 'अन्हा सूं, उण कैयो; 'जद पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम शौचालय सूं बारै आया तो बां बांच्यो: 'घुफरानका -मैं थारी माफी री उम्मीद करूं-'। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन गरीब रै रैंक री है, इण बाबत आपां नै ठा नीं है सिवाय इण रै कै आ एक इजरायली हदीस सूं है, यूसुफ बिन अबू बुरदाह री, जदकै अबू बुरदाह बिन अबू मूसा रो नांव 'अमीर बिन अब्दुल्लाह बिन कैस अल असीअरी' है। अर आपां नै इण अध्याय मांय पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम री हदीस रै अलावा ऐस्या रदलियाअल्लाहु 'अन्हा' री हदीस रै अलावा कीं नीं मालूम है।
Hadith
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
म्हानै बतायो है [सैद बिन अब्दुर्रहमान अल मखजुमी] कह्यो, म्हानै बतायो है [सुफयान बिन उयैना] सूं [अज जुहरी] सूं ['अथो` बिन यजीद अल लैत्सी] सूं [अबू अय्यूब अल अंशारी] उण कह्यो, अल्लाह रा रसूल सल्लाहु 'अलेहि वा सल्लम कह्यो: ' ओ, चायै शौच करणो हो या शौच करणो। छोटो। पण पूरब या पश्चिम री तरफ जावो'। अबू अय्यूब कह्यो; 'जद म्हे सीरिया पूग्या तो म्हे बां रा शौचालय किबला री तरफ बणाया देख्या, सो म्हे बां सूं मुड़ग्या अर अल्लाह सूं माफी मांगी'। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय रै मांय अब्दुल्ला बिन अल हरिथ बिन जाज़ी अज जुबैदी अर म'किल बिन अबू अल हैत्साम -जिणनै म'किल बिन अबू उमामा रै नांव सूं भी जाणीजै है-, अबू हुरैरा अर सुहैल बिन हनीफ रो इतिहास भी है'। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय अबू अय्यूब री हदीस सबसूं चोखी अर सही है। अबू अय्यूब रो नाम खालिद बिन जैद है, जदकै अज जुहरी रो नाम मुहम्मद बिन मुस्लिम बिन उबैदुल्लाह बिन सयहाब अज जुहरी है, उणरो उपनाम अबू बकर' है। अबू अल वालिद अल मक्की कह्यो; अबू अब्दुल्ला मुहम्मद बिन इदरीस असी स्याफी कह्यो; 'पैगम्बर सल्लाह अलैहि व सल्लम रै वचनां रो एकमात्र अरथ 'शौच या पेशाब करतां बगत क़िबला रो सामनो नीं करणो अर नीं ई क़िबला री तरफ पीठ फेरणो' खुली जगां माथै है। इण बीच, जे थैं बंद इमारत मांय हो तो किबला री दिशा कानी मुड़बा मांय सुविधा है। इशाक बिन इब्राहिम भी आ बात कैयी। इण बीच, अहमद बिन हनबल रहीमहुल्लाह कह्यो; "पैगम्बर सल्लाहु अलैहि वसल्लम री राहत शौच या पेशाब करतां बगत फगत उणरी पीठ फेरणी ही, जदकै उणरो सामनो करणो अजै तांई इजाजत कोनी है।" ओ इसो है जाणै इमाम अहमद किबला री दिशा रो सामनो करण सारू रेगिस्तान मांय या बंद इमारत मांय रैवण मांय फरक नीं करै।
Hadith
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन बस्यार] अर [मुहम्मद बिन अल मुत्सना] दोनूं कैयो; म्हानै बतायो है [वाहब बिन जरीर] कह्यो, म्हानै बतायो है [म्हारा पिता] सूं [मुहम्मद बिन इशाक] सूं [अबन बिन सालिह] सूं [मुजाहिद] सूं [जाबिर बिन अब्दुल्ला] उण कह्यो; पैगम्बर, शान्ति अर बरकत, पेशाब करण जावा रै बगत किबला री दिशा में मुड़बा सूं मना कर दियो हो, पण म्हैं उणनै मरबा सूं एक साल पैली किबला री दिशा में मुड़ता देख्यो हो।' इण अध्याय मांय अबू कतादाह, ऐसिया अर अम्मर बिन यासिर रो इतिहास भी है। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय जाबीर री हदीस हसन गरीब है।
Hadith
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
अर आ हदीस [इब्न लाहीआह], [अबू जुबैर], [जाबिर], [अबू कतदाह] सूं सुणी है कै उण एक बार पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम नै किबला री दिशा में पेशाब करता देख्यो हो। [कुतैबा] म्हानै यूं बतायो है, बो बोल्यो; 'इब्न लाहीआह म्हानै बतायो है'। अर जाबीर री हदीस जिकी पैगम्बर सल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं ली गई है, वा इब्न लाहीआह री हदीस सूं बेसी प्रामाणिक है, क्यूंकै इब्न लाहीयाह हदीस रा जाणकार इमाम याह्या बिन सईद अल कथथान अर दूजा लोगां रै मुजब जिका इणरी रटण सूं व्याख्या करी है, बां रै मुजब एक कमजोर मिनख हो।
Hadith
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
म्हानै बतायो है [हन्नाद] कह्यो, म्हानै बतायो है [अब्दह बिन सुलेमान] सूं [उबैदुल्लाह बिन उमर] सूं [मुहम्मद बिन यह्या बिन हब्बान] सूं आपरै काकै सूं - [वसी' बिन हब्बान] - [इब्न उमर] सूं उण कह्यो; 'एक दिन मैं हफशाह रै घर री अटारी माथै गयो, फेर देख्यो कै पैगम्बर सल्लाह अलैहि व सल्लम सीरिया री तरफ काबा री पीठ कर'र शौच कर रैया हा।' अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस रैंक रै हिसाब सूं हसन प्रामाणिक है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
म्हानै बतायो है [अली बिन हुज्र] कह्यो, म्हानै बतायो है [शारीक] सूं [अल मिकदाम बिन सूरैह] सूं [उणरै पिता] सूं [ऐस्या] कह्यो है; 'जो कोई भी थानै बतावै कै पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम खड़्या हो'र पेशाब करियो, तो बां माथै विस्वास मत करो, क्यूंकै बां बैठ्या रै अलावा पेशाब नीं करियो'। वो केवे है; 'इण अध्याय मांय उमर रा मित्र बुरैदा अर अब्दुर्रहमान बिन हसना री हदीस भी है'। अबू ईसा कह्यो; 'ऐसिया री हदीस इण अध्याय मांय सबसूं चोखी अर सबसूं प्रामाणिक है, जदकै उमर री हदीस अब्दुल करीम बिन अबुल मुखारिक री हदीस सूं, नफी सूं', इब्न उमर सूं, उमर सूं, वां कैयो; 'पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम एक बार म्हनै खड़यो होयोड़ो पेशाब करता देख्यो, फेर बोल्या: 'हे उमर, खड़यो होयोड़ो पेशाब मत करो,' सो इणरै बाद मैं फेर कदैई खड़यो होयोड़ो पेशाब कोनी करियो'। अबू ईसा कह्यो; इण हदीस री व्याख्या करणियो एकमात्र मिनख अब्दुल करीम बिन अबुल मुखारिक हो, अर हदीस रा जाणकारां रै मुजब वो एक कमजोर मिनख हो। अबू अय्यूब अस सिखतियानी भी कमजोर पड़ग्या है अर इण माथै चर्चा करी है'। उबैदुल्लाह नफी सूं, इब्न उमर सूं, बां कैयो है; उमर रदलियाअल्लाहु 'अन्हू कह्यो; 'जद सूं म्हैं इस्लाम धर्म अपनायो है, म्हैं कदैई खड़यो होयोड़ो पेशाब कोनी करियो'। अर आ हदीस अब्दुल करीम री हदीस सूं बेसी प्रामाणिक है, जदकै इण अध्याय मांय बुरैदा री हदीस महफुद्ज़ -जाग-' कोनी है। इण बीच खड़्या हो'र पेशाब करण री मनाही रो अरथ शिष्टाचार सूं संबंधित है, निषेधात्मक मनाही सूं नीं। अब्दुल्ला बिन मसूद सूं सुणाई गई, बां कैयो; 'असल में, जे थै खड़्या हो'र पेशाब करो तो ओ बुरा संस्कार है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
म्हानै बतायो है [हन्नाद] कह्यो, म्हानै बतायो है [वाकी'] सूं [अल अमसी] सूं [अबू वैल] सूं [हुजैफा] कह्यो; 'पैगम्बर सल्लाह अलैहि वसल्लम एक बार लोगां रै कूड़ादान माथै गया, फेर खड़्या हो'र पेशाब कर दियो। मैं उणसूं दूर जाबा नै गयो हो, पण उण म्हनै तब तांई बुलाया जद तांई मैं उणरै कनै नीं हो, फेर उण वजू कर लियो अर आपरो खूफ पोंछ लियो। अबू ईसा कह्यो; 'मैं [अल जारूद] नै कैता सुण्यो; 'मैं [वाकी'] नै [अल अमसी] सूं आ हदीस बताता सुणी, इणरै बाद वाकी' कैयो; 'यो पैगम्बर शल्लाहु अलैहि वसल्लम सूं खूफ पोंछबा रै बारै में सबसूं प्रामाणिक हदीस है। अर म्हैं अबू अम्मर अल हुसैन बिन हुरैब नै भी कैता सुण्यो; 'मैं वाकी नै सुण्यो', फेर बो बोल्यो'। अबू ईसा कह्यो; 'इयां [मंसूर] अर [उबैदा अदल द्लब्बी] [अबू वैल] सूं [हुजैफा] सूं सुणायो है, जियां कै अल अमसी बतायो है'। [हम्मद बिन अबू सुलेमान] अर [अशिम बिन बिंदाह] भी [अबू वैल] सूं, [अल मुघिराह बिन स्यूबाह] सूं, पैगम्बर सल्लाहु 'अलेहि व सल्लम' सूं भी लिख्यो है। इण बीच, हुजैफा सूं अबू वैल री हदीस सबसूं प्रामाणिक हदीस है। केई वैज्ञानिक खड़्या होर पेशाब करणो आसान बणा दियो है। अबू ईसा कह्यो; 'इब्राहिन अन नखाई आबिदाह बिन 'अमरू अस सलमानी' सूं सुणी है अर 'अबिदाह एक वरिष्ठ तबी'इन विद्वान है'। यो बतायो गयो है कै अबीदाह एक बार कह्यो हो; 'मैं पैगम्बर सल्लाहु 'अलेहि व सल्लम' री मौत सूं दो साल पैली इस्लाम धर्म अपनायो। इण बीच उबैदा अदल द्लाब्बी इब्राहिम री सहेली ही, जिणरौ नांव उबैदा बिन मुअत्तिब अदल द्लाब्बी हो, जिणनै अबू अब्दुल करीम रो उपनाम दियो गयो हो।
Hadith
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
म्हानै बतायो है [कुतैबा बिन सईद] कह्यो, म्हानै बतायो है [अब्दुस्सलाम बिन हरब अल मुला`ई] सूं [अल अमसी] सूं [अनस] उण कह्यो; 'जद पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम खुद नै राहत देणी चावता हा तो बां आपरो कपड़ो तब तांई नीं उठायो जद तांई बो जमीन नै छू नीं गयो। अबू ईसा कह्यो; 'इण भांत [मुहम्मद बिन रबीअह] [अल आमसी] सूं, [अनास] सूं आ हदीस सुणाई'। जदकै [वाकी'] अर [अबू याह्या अल हिम्मानी] [अल अमसी] सूं रोकथाम करी, तो उण कैयो; ' [इब्न उमर] कह्यो; 'जद पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम खुद नै राहत देणी चावता हा तो बां आपरो कपड़ो तब तांई नीं उठायो जद तांई बो जमीन नै छू नीं गयो। अर ये दो हदीस मुरसल है। यो भी कैयो जावै है कै अल अमसी नै अनस सूं कोई बात कोनी सुणी अर ना ही पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि व सल्लम रै किणी भी साथी सूं। उण अनस बिन मलिक नै देख्यो, फेर बो बोल्यो; 'मैं अनस नै प्रार्थना करता देख्यो,' फेर उणनै प्रार्थना रै बारै में बतायो।' इण बीच, अल अमसी रो नाम सुलेमान बिन मिहरान अबू मुहम्मद अल काहिली है, अर वो काहिली जनजाति रो एक पूर्व दास हो। अल अ'मासी कह्यो; 'म्हारै पिताजी रो एक टाबर हो जिको अजै तांई मां रै पेट मांय हो अर पछै उणनै मसरूक नै विरासत मांय मिल्यो'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन अबू उमर अल मक्की] कह्यो, म्हानै बतायो है [सुफयान बिन उयैना] सूं [ममर] सूं [यह्या बिन अबू कतसीर] सूं [अब्दुल्लाह बिन अबू कतदाह] सूं [उणरै पिता] कह्यो; 'पैगम्बर सल्लाह अलैहि व सल्लम एक आदमी नै आपरै दांया हाथ सूं आपरै गुप्तांग नै छूबा सूं मना कर दियो'। इण अध्याय मांय ऐसिया, सलमान, अबू हुरैरा अर सुहैल बिन हनीफ रा भी इतिहास है। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक है।' इण बीच, अबू कतादाह अल अंसारी रो नाम अल हरिथ अर रिबाई है। वैज्ञानिक विशेषज्ञां रै मुजब, इण हदीस रो प्रयोग ओ है कै दांया हाथ सूं इस्तिंजा` -सेबोक- करणो जायज है'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
म्हानै बतायो है [हन्नाद] कह्यो, म्हानै बतायो है [अबू मुआविया] सूं [अल अमसी] सूं [इब्राहिम] सूं [अब्दुर्रहमान बिन यजीद] उण कह्यो है: 'कांई थारा पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि व सल्लम थानै शौच करण तांई सगळी बातां सिखाई ही?' [सलमान] जवाब दियो, 'ठीक है, उण म्हानै शौच या पेशाब करतां बगत किबला रो सामनो करण सूं, दांया हाथ सूं इस्तिंजा करण सूं, अर तीन सूं कम पत्थर सूं इस्तिंजा करण सूं अर पशुवां रै गोबर या हड्डियां सूं इस्तिंजा करण सूं मना कर दियो। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय ऐसिया, खुजैमा बिन थाबित, जाबिर, खल्लाद इब्न अस साईब, बां रै पिता सूं भी एक इतिहास है'। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय सलमान री हदीस हसन प्रामाणिक है, पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम रै साथियां अर उणरै बाद आवा वाळा लोगां मांय सूं घणकरा विद्वानां री आ राय है। वां रो मानणो है कै पत्थर सूं प्रार्थना करणो भलांई पाणी सूं नीं करियो जावै तो ई काफी है, यानी जद पत्थर मौजूदा गंदगी नै साफ कर सकै। आ राय आत्स त्सौरी, इब्नुल मुबारक, असी स्याफी, अहमद अर इशाक भी राखी ही।
Hadith
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
म्हानै बतायो है [हन्नाद] अर [कुतैबा] दोनूं कैयो; म्हानै [वाकी] नै [इजरायल] सूं [अबू इशाक] सूं [अबू उबैदा] सूं [अब्दुल्ला] सूं बतायो है, उण कैयो, पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि व सल्लम खुद नै राहत देवण सारू बारै गया, उण पछै कैयो: 'म्हानै तीन पत्थर ढूंढो,' अबू उबैद कह्यो; 'तो म्हैं उणरै वास्तै दो पत्थर अर एक सूखो पशु रो गोबर ल्यायो, बो फगत दो पत्थर लेय'र पशु रो गोबर फेंक दियो अर पछै बोल्यो: 'वास्तव में पशु रो गोबर अशुद्ध है'। अबू ईसा कह्यो; 'इण भांत [कैस बिन अर रबी'] इण हदीस नै [अबू इशाक] सूं, [अबू उबैदा] सूं, [अब्दुल्ला] सूं इसराइल री हदीस रै रूप में सुणाई। [ममर] अर ['अम्मर बिन रुजैक] भी [अबू इशाक] सूं, [अलकमाह] सूं, [अब्दुल्लाह सूं] सूं सुणी है। [जुहैर] [अबू इशाक] सूं, [अब्दुर्रहमान इब्नुल असवाद] सूं, आपरै पिता सूं - [अल असवाद बिन यजीद] - सूं, [अब्दुल्ला] सूं। हालांकि, इण हदीस रै मांय भ्रम है। म्हानै बतायो है मुहम्मद बिन बसिस्यार अल अबदी कह्यो, म्हानै बतायो है मुहम्मद बिन जाफर कह्यो, म्हानै बतायो है 'अमरू बिन मुर्रा' सूं स्यूबाह उण कह्यो; 'थनै अब्दुल्ला सूं कीं याद है?' उण जवाब दियो, 'नीं'। अबू ईसा कह्यो; 'मैं अब्दुल्ला बिन अब्दुर्रहमान सूं पूछ्यो; अबू इशाक री हदीस मांय कुणसी रिवायत सबसूं ज्यादा सही है?' पण बो कीं भी जवाब कोनी दियो। अर म्हैं मुहम्मद सूं भी पूछ्यो, पण बां भी कोई जवाब कोनी दियो। जाणै उणनै देख्यो कै अबू इशाक सूं, अब्दुर्रहमान इब्नुल असवाद सूं, उणरै पिता सूं, अब्दुल्ला सूं जुहैर हदीस में समानता है, फेर उणनै अल जामी री किताब में घाली। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय मांय, म्हारै विचार सूं, सबसूं ज्यादा प्रामाणिक है अबू इशाक री इजराइल अर कैस री हदीस, अबू उबैदा री अर अब्दुल्ला री। क्यूंकै इजरायल कोई इसो मिनख है जिको दूजा लोगां सूं बेसी ताकतवर है अर अबू इशाक री हदीस नै याद राखै है। इणनै कैस बिन अर रबी'' पुख्ता करियो। अबू ईसा कह्यो; 'मैं अबू मूसा मुहम्मद इब्नुल मुत्सना नै कैता सुण्यो; मैं अब्दुर्रहमान बिन महदी नै कैता सुण्यो; 'ओ म्हारै सूं खोयोड़ो कोनी है जियां कै ओ म्हारै सूं सुफियान अत्स त्सौरी री हदीस सूं खोयो गयो है, अबू इशाक सूं सिवाय किणी बात रै जिणनै म्हैं इजरायल नै पकड़ राखी है, क्यूंकै उण इणनै कीं और भी सिद्ध रै साथै सुणायो है'। अबू ईसा कह्यो; 'अबू इशाक सूं जुहैर रो इतिहास इसा कोनी है, क्यूंकै बां ओ अंत मांय सुण्यो हो'। बो बोल्यो; 'मैं अहमद इब्नुल हसन अट तुरमुडजी नै कैता सुण्यो; 'मैं अहमद बिन हनबल नै कैता सुण्यो; 'अगर थै जैदा अर जुहैर री हदीस सुणो हो तो पक्को हो, भलांई थै ओ किणी दूजा सूं नीं सुणी हो, सिवाय अबू इशाक री हदीस रै, जदकै अबू इशाक रो नाम है 'अमरू बिन अब्दुल्लाह अस सबी अल हमदानी, अर अबू उबैदा बिन अब्दुल्लाह बिन मसहर रो नांव भी उणरै पिता सूं नीं करियो हो'। अणजाण'।
Hadith
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
म्हानै बतायो है [हन्नाद] कह्यो, म्हानै बतायो है [हफ्श बिन घियात्स] सूं [दाऊद बिन अबू हिंद] सूं [अश स्याबी] सूं [अलकमा] सूं [अब्दुल्लाह बिन मसूद] उण कह्यो, रसूलल्लाह शल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'आपरी रीति-रिवाजां नै अंजाम नीं देवो, क्यूंकै वे आपरै भाई रै भोजन रै मांय गोबर अर हड्डियां रो उपयोग कर'र मत करो। जिन्न'। इण अध्याय मांय अबू हुरैरा, सलमान, जाबीर अर इब्न उमर री हदीस भी है। अबू ईसा कह्यो; ' [इस्माइल बिन इब्राहिम] अर इणरै अलावा [दाऊद बिन अबू हिंद] सूं, [अश स्याबी] सूं, [अलकमा] सूं, [अब्दुल्लाह] सूं आ हदीस सुणाई कै वै लैलतुल कादर री रात नै पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम रै साथै हा... हदीस लांबी है। ऐश स्याबी कह्यो, पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम कह्यो: 'गंदगी अर हड्डियां रै साथै मत खाओ क्यूंकै असल मांय ओ जिन्न सूं थारै भाईयां रो भोजन है'। जाणै इस्माइल री हदीस हफश बिन घियात्स री हदीस सूं बेसी सही है। विद्वान इण हदीस माथै अमल करै है। अर हदीस रै मांय एक दूजी हदीस है जिणनै जाबीर अर इब्न उमर रदलियाअल्लाहु 'अन्हुमा' लिखी है।
Hadith
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
म्हानै बतायो है [कुतैबा] अर [मुहम्मद बिन अब्दुल मलिक बिन अबू असी स्यावरीब अल बशरी] दोनूं कैयो है; बतायो है [अबू अवाना] सूं [कोतादाह] सूं [मुआदजा] सूं [ऐस्याह] कह्यो; 'आपरै पतियां नै पाणी सूं खुद नै शुद्ध करण रो हुकम देवो, म्हनैं बां सूं शर्म आवै है, बेशक अल्लाह रै रसूल सल्लल्लाहु 'अलेहि व सल्लम ई करियो'। इण अध्याय मांय जरीर बिन अब्दुल्लाह अल बजाली रा दोस्त अनस अर अबू हुरैरा री हदीस भी है। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक है, अर अहलुल इल्मी इण हदीस रो पालन करै है, वे पाणी सूं शुद्धिकरण करणो चुणै है भलांई वे पत्थर सूं शुद्धिकरण करणो मान्य समझै है, अर वे पाणी सूं शुद्धिकरण करणो पसंद करै है क्यूंकै वे इणनै ज्यादा जरूरी मानै है। आ राय सुफ्यान अत्स त्सौरी, इब्नुल मुबारक, स्याफी, अहमद अर इशाक ली ही।
Hadith
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
म्हानै बतायो है [मुहम्मद बिन बस्यार] कह्यो, म्हानै बतायो है [अब्दुल वहाब अत्स त्साकाफी] सूं [मुहम्मद बिन अमरू] सूं [अबू सलामा] सूं [अल मुघिराह बिन स्यूबाह] उण कह्यो; 'मैं पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम रै सागै एक यात्रा माथै गयो हो, फेर पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम खुद नै राहत दी अर दूजी जगां माथै गया'। अबू ईसा कह्यो; 'इण अध्याय रै मांय मित्र अब्दुर्रहमान बिन अबू कुराद, अबू कतादह, जाबिर, याह्या बिन उबैद रै पिता अबू मूसा, इब्न अब्बास अर मित्र बिलाल बिन हरिथ री हदीस भी है'। अबू ईसा कह्यो; 'यो हदीस हसन प्रामाणिक है, अर पैगम्बर सल्लल्लाह अलैहि वसल्लम सूं भी रिलीज है, कै वे पेशाब करतां बगत आपरै पेशाब नै ढक दियो जियां घर ढक लेवै। अर अबू सलामा रो नाम अब्दुल्लाह बिन अब्दुर्रहमान बिन 'औफ अज जुहरी' है।
