Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 61

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ

batugambiire [Hannad] na [Al Hasan bin Ali Al khallal] n’abandi, bakagira ngu; atugambiire [Abu Usamah] kuruga ahari [Al Walid bin Katsir] kuruga ahari [Muhammad bin Ka’ab] kuruga ahari [Ubaidullah bin Abdullah bin Rafi’ bin Khadij] kuruga ahari [Abu Sa’id Al Khudri] akagira ati; omuntu akabuuza ati; 'Iwe Mutumwa wa Allah, nitubaasa kunaaba kuruga omu maizi g'eiziba rya Budla'ah eryateirwemu garimu ebipande by'okuza omu micwe ebikozesiibwe, enyama y'embwa n'enyamaishwa z'omubiri?' obwo omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagarukamu ati: ‘Buzima amaizi nigashemeza, tihaine ekirikubaasa kugahindura obushema’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi ni hasan, Abu Usamah agambire ngu ni hadiisi nungi, kandi tihaine owashoboroire hadiisi ya Abu Sa'id aha iziba rya Budla'ah ekirungi kukira ekyagambirwe Abu Usamah. Kandi hadiisi egi egambirweho kuruga omu mirongo mingi kuruga ahari Abu Sa’id. Kandi omu shuura egi harimu hadiisi kuruga ahari Ibn Abbas na Aisyah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 62

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ

atugambiire [Hannad] akagira, atugambiire [Abdah] kuruga ahari [Muhammad bin Ishaq] kuruga ahari [Muhammad bin Ja’far bin Az Zubair] kuruga ahari [Ubaidullah bin Abdullah bin Umar] kuruga ahari [Ibnu Umar] akagira ati; ‘Nkahurira kuruga ahari Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam obu yaabuzibwa aha maizi agari omu misiri kandi agarikukira kutaayaayirirwa enyamaishwa z’omukibira n’enyamaishwa ezindi,’ Ibn Umar akagira; Nahabwekyo Rasulullah akagarukamu ati: ‘Amaizi ku garaabe gahikire ahari Qulah ibiri obwo tigarikwija kuba garimu obukooko - najis -’. Abdah akagira ati; Muhammad bin Ishaq akagira ati; ‘Al Qullah n’ebikopo bihango bitari bimwe na bimwe, kandi Qullah n’amaizi agarikukira kukoresibwa omu kunywa’. Abu Isa akagira ati; ‘Kandi ekyo nikyo kiteekateeko kya Imam Shafi’i, Ahmad na Ishaq. Bakagira bati; ‘Amaizi ku garikuhika ahari Qullah ibiri obwo tihaine ekirikugashiisha, nikwo kugira ngu kasita gatahindura okunuuka nari okushemeza, kandi nibagira ngu; 'Hariho amaizi garikuhika nka Qirbah -ebikopo bitaano-'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 63

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

akatugambira [Mahmud bin Ghailan] akagira, akatugambira [Abdurrazaq] kuruga ahari [Ma’mar] kuruga ahari [Hammam bin Munabbih] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari Nabi saw. Abu Isa akagira ati; ‘Egi ni hadiisi ehikire, kandi omu shuura egi harimu n’okushoborora kuruga ahari Jabir’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 64

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ

atugambiire [Qutaiba] kuruga ahari [Malik]. Kandi kuruga omu muhanda ogundi; Atugambiire [Al Ansari Ishaq bin Musa] akagira, atugambiire [Ma’n] akagira, atugambiire [Malik] kuruga ahari [Shafwan bin Sulaim] kuruga omu ka ya [Sa’id bin Salamah] Ibn Al Azraq, ngu [Al Mughirah bin Abu Burdah] bani Abdu Ad Dar, akamugira ngu [Hurah]; ngu omuntu akabuuza omurangi saww; ‘Ei Mutumwa wa Allah, buzima tukagyendera omu nyanja kandi tukareeta amaizi makye gonka, twakoresa amaizi ago omu kunaaba obwo nitwija kugira eiriho. Mbwenu shi nitubaasa kunaaba omu maizi g’enyanja?’ Reero nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagarukamu ati: ‘Enyanja eshemeire omu maizi kandi halal omu mitumbi yaayo’. Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Jabir na Al Firasi. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima, kandi eki nikyo kiteekateeko ekirikutwarwa aba fuqaha abaingi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam.' Omuri abo harimu Abu bakar, Umar na Ibunu Abbas. Nibaikiriza ngu okushemezibwa n’amaizi g’enyanja nikiikirizibwa. Kwonka hakaba hariho n’abamwe aha banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam abahamya eki, omuri abo harimu Ibn Umar na Abdullah bin ‘Amru. Kandi Abdullah bin Amru akagira ati; 'Gukaba guri omuriro'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 65

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ

atugambiire [Hannad] na [Qutaiba] na [Abu Kuraib] bakagira ngu; atugambiire [Waki’] kuruga [Al A’masy] akagira ati; Nkahurira [Mujahid] arikugambira [Thawus] kuruga ahari [Ibn Abbas] arikugira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akahinguraho ebituuro bibiri, bwanyima yagira ati: ‘Bombi nibabonabonesibwa, kandi tibarikubonabonesibwa ahabw’ebibi ebihango. Ogu akabonabonesibwa ahabw'okutashweka yaaba naasheeshasheesha, kandi ondiijo ahabw'okweteera ebiina'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima.' Kandi [Mansur] akashoboorora hadiisi egi kuruga ahari [Mujahid], kuruga ahari [Ibnu Abbas], kwonka taragigambireho kuruga ahari Thawus. Omubwire obwo, hadiisi eyashoboroirwe Al A’masy niyo erikukirayo kuba ey’amazima. Akagira ati; 'Nkahurira Abu Bakr bin Abn Al Balkhi - omuntu owashabire Waki ​​kugishoma' - arikugira ati; ‘Al A’masy namanya gye sanad ya Ibrahim okukira Mansur’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 66

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا

atugambiire [Qutaiba] na [Ahmad bin Muni’] bakagira ngu; atugambiire [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah] kuruga ahari [Ummu Qais bint Mihshan] akagira ati; 'Nkabugana nabi sallallaahu 'alaihi wasallam n'omwana wangye owaabaire atakarya by'okurya - akaba akiri muto -, bwanyima yaamusheeshasheesha. N’ahabw’ekyo Nabi akashaba amaizi, reero yaashuka amaizi ago aha nkari.’ Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ali, Aisyah, Zainab, Lubaba bint Al Harith, nikwo kugira ngu Ummu Al Fadll bin Abbas bin Abdul Muthallib, Abu As Samh, Abdullah bin 'Amru, Abu Laila na Ibnu Abbas. Eki n’ekiteekateeko ky’abakugu baingi omu bya sayansi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in n’abakuratsireho nka Ahmad na Ishaq. Bakagira bati; 'Enkari y'omwojo neesheesheka - esheesheka - obwo enkari y'omwishiki eyogibwa, eki nikibaho bombi baaba batakariire, bombi baaba bariire obwo baine kunaabirwa'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 67

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ

akatugambira [Al Hasan bin Muhammad Az Za’farani] akagira, akatugambira [‘Affan bin Muslim] akagira, akatugambira [Hammad bin Salamah] akagira, akatugambira [Humaid] na [Qotadah] na [Tsabit] owa [Anas] akagira; ’ Abantu abamwe kuruga Urainah bakaija Madiina, kwonka bakaba batarikuhikaana n’embeera y’obwire eya Madiina, n’ahabw’ekyo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akabatuma -omu mwanya- gw’engamira za zakat. Akagira ati: ‘Nywa amate gaawe n’enkari’. Kwonka bakaita omuriisa wa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kandi baabinga engamira, bwanyima y’ekyo bakahakana. Bwanyima bakaheebwa nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, bwanyima yaabasharaho engaro n'ebigyere byabo nk'omusharaba, amaisho gaabo gaabasharaho reero yaabanaga omu ihamba eryokize erya harrah -'. Anas akagira ati; 'Nkareeba omwe aharibo yaagwa ahansi kuhitsya obu omushenyi gwabahikire omu kanwa, reero baafa'. Kandi obundi Hammad akagira ati; 'Akaruma ahansi n'akanwa ke kuhitsya obu baafiire'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima, kandi hadiisi egi nayo egambirweho kuruga ahari Anas omu muringo ogundi. eki nikyo kiteekateeko ky’abanyasayansi abaingi, Nibagira ngu; 'Tihariho kibi omu nkari y'enyamaishwa ezirikubaasa kuriibwa enyama'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 68

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ

akatugambira [Al Fadll bin Sahl Al A’raj Al Baghdadi] akagira, akatugambira [Yahya bin Ghailan] akagira; atugambiire [Yazid bin Zurai’] akagira, atugambiire [Sulaiman At Taimi] kuruga ahari [Anas bin Malik] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akabazibira amaisho ahabw'okuba bakazibira amaisho g'omuriisa'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’omutindo gwa gharib, titurikumanya omuntu weena orikugamba ahari hadiisi egi okwihaho sheikh ogu, kuruga ahari Yazid bin Zurai’, kandi eki nikihikaana n’ekigambo kye: -n’ebihuta -n’obu- biine qishas-. Hadiisi egi nayo ekagambwaho Muhammad bin Sirin, akagira ati; 'Ekyo nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akabakorera ekyo aaya akaabaire nikagamba aha nshonga za hudud katakashohoziibwe'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 69

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

batugambiire [Qutaiba] na [Hannadi] bakagira ngu; atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Syu’bah] kuruga ahari [Suhail bin Abu Salih] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; 'Omu mazima, nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Tihariho kunaaba okwihaho ahabw'okuhurira nari okunuuka'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 70

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ

atugambiire [Qutaibah] akagira, atugambiire [Abdul Aziz bin Muhammad] kuruga ahari [Suhail bin Abu Salih] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah]; "Omutumwa wa Allah (saww) akagira ati: 'Omwe omuriimwe ku araabe ari omu muzigiti akatunga omuyaga ahagati y'ebibero bye, obwo otarugayo kuhitsya obu arahurire eiraka nari okunuuka'. Akagira ati: 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Abdullah bin Thibnuis, Alibnubyah Zaid, Mas’ud na Abu Sa’id akagira ati: ‘Hadiisi egi ni hasan sahih, eki n’ekiteekateeko ky’aba ulama, ngu omuntu taine kukora okunaaba okuhitsya obu arahurire eiraka nari okurinuuka Abdullah Ibnul Mubarak akagira ngu aine obuhame ngu aine, kugira ngu agire obumanzi bw’okukirahira’ Akagaruka yagira ati, ‘Eiraka ku riraabe niriruga omu bicweka by’omukazi eby’ekihama, obwo ashemerire kunaaba.’ Eki n’ekiteekateeko kya Imam Shafi’i na Ahmad.

Hadith

Imam Tirmidzi : 71

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

akatugambira [Mahmud bin Ghailan] akagira, akatugambira [Abdurrazaq] akagira, akatugambira [Ma’mar] kuruga ahari [Hammam bin Munabbih] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Buzimazima, Allah tarikwija kwikiriza okushaba kw’omwe omuriimwe okuhitsya obu yaabaire aine eki yaakora. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima omu diguri yaayo’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 72

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

atugambiire [Isma’il bin Musa] abatuuzi ba Kufa, na [Hannad] na [Muhammad bin Ubaid Al Muharibi] n’amakuru gamwe, bakagira ngu; atugambiire [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] kuruga ahari [Abu Khalid Ad Dalani] kuruga ahari [Qotadah] kuruga ahari [Abul Aliyah] kuruga ahari [Ibn Abbas] ngu akareeba nabi saw. Bwanyima nkagira nti; 'Ei Mutumwa wa Allah, ogwejegyeire!' Akagira ati: ‘Buzima okwoga tikurikwetengyesa kureka abo abarikugwejegyera bagwejegyeire. Ahabw'okuba abantu abarikubyama bagwejegyeire, enyungu zaabo zoona niziija kuba ziyorobi -stretchable-'. Abu Isa akagira ati; 'Eiziina rya Abu Khalid ni Yazid bin Abdurrahman'. Akagaruka yagira ati, ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Aisyah, Ibn Mas’ud na Abu Hurairah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 73

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ

atugambiire [Muhammad bin Basyyar] akagira, atugambiire [Yahya bin Sa’id] kuruga [Syu’bah] kuruga [Qatadah] kuruga [Anas bin Malik] akagira ati; 'Abashahawe ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam bakagwejegyera, bwanyima baasisimuka bashaba batagarukire kukora okunaaba'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima.' Akagira ati; ‘Nkahurira Salih Bin Abdullah arikugira ati; 'Nkabuuza Abdullah Ibnul Mubarak aha biragiro ebirikukwata aha bantu abarikugwejegyera barikushutama omu kigyendererwa, akagarukamu ati, 'Taine kukora ablution'. Abu Isa akagira ati; Sa’id bin Arubah akashoboorora hadiisi ya Ibnu Abbas kuruga omu Qatadah kuruga ahari Ibnu Abbas. Tagambire eiziina rya Abul Aliyah omuri ekyo kandi taragambiremu. Abanyabwengye nibataana omu biteekateeko byabo aha bikwatiraine n’okunaaba ahabw’okugwejegyera, abanyabwengye abamwe nibagira ngu tikiri kiragiro omuntu kugwejegyera asitami nari ayemereire, kuhitsya obu arikugwejegyera agwejegyeire. Entekateeka egi ekatwarwa Ats Tsauri, Ibnul Mubarak hamwe na Ahmad. Kwonka abamwe omuribo bakagira bati; ‘Ku araabe yaagwejegyeire kuhitsya obu obwongo bwe buraabe butakikora gye, obwo aine kunaaba.’ Ekiteekateeko eki kikatwarwa Ishaq. Imam Ash Syafi’i akagira ati; 'Omuntu ku aragwejegyeire okuhitsya obu araroote, nari okuhitsya obu entebe ye ehindukire ahabw'okugwejegyera, obwo aine kwenaaba.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 74

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ

atugambiire [Ibn Abu Umar] akagira ati; atugambiire [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Muhammad bin ‘Amru] kuruga ahari [Abu Salamah] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; Rasulullah akagira ati: ‘Oshemerire kunaaba aha kintu ekikwatsirwe omuriro, n’obu kyakuba kiri amate agomire -cheese-’. Abu Salama akagira ati; Ibn Abbas akamubuuza ati: Iwe Abu Hurairah, twine kunaaba ahabwokuba niturya ghee? Kandi shi twine n’okwoga ahabw’okunywa amaizi garikwotsya?’ Abu Salama akagira ati; Abu Hurairah bwanyima akagarukamu ati: ‘Iwe mutabani wa murumuna wangye, waahurira hadiisi kuruga aha Mutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, obwo otakora eby’okureeberaho - ebirikushushana -’. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Ummu Habiba, Ummu Salamah, Zaid bin Thabit, Abu Salamah, Abu Ayyub na Abu Musa’. Abu Isa akagaruka yagira ati, ‘Abanyabwengye abamwe baine ekiteekateeko ngu okunaaba n’eky’obujunaanizibwa ahabw’okuba ekintu nikihindurwa omuriro – ekibisi nikihinduka ekiteekirwe –, kwonka abakugu omu bya sayansi abaingi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaireihi wasallam, tabi’in n’abo abakuratsireho tibarikukora okunaaba ahabw’ekintu ekihindwirwe’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 75

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ

akatugambira [Ibn Abu Umar] akagira, akatugambira [Sufyan bin Uyainah] akagira; atugambiire [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] ngu akahurira [Jabir]. [Sufyani] akagira ati; kandi ku yaaherize kutugambira [Muhammad Ibnul Munkadir] kuruga [Jabir] akagira ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam akarugayo naanye. Akataayaayira omukazi Ansar, bwanyima omukazi ogwo yamwitira embuzi yaarya, bwanyima omukazi ogwo nawe yamureetera ekiibo ekirimu emizeituuni mirungi, kandi nawe yaagirya. Bwanyima y'ekyo akakora ablution ya zhuhur, yashaba yaarugaho. Omukazi atyo amureetera embuzi esigaireyo, yaarya, reero ashaba omukasheshe atabandize kunaaba. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Abu Bakr, Ibn Abbas, Abu Hurairah, Ibnu Mas’ud, Abu Rafi’, Ummu Al Hakam, ‘Amru bin Umayyah, Ummu ‘Amir, Suwaid bin An Nu’man na Ummu Salamah’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Abu Bakr omu shuura egi teine ​​mugasho kuruga aharubaju rwa sanad’. Kandi owaakigambire ni Husan bin Mishak, kuruga ahari Ibn Sirin, kuruga ahari Ibn Abbas, kuruga ahari Abu Bakr kuruga ahari nabi saw. Kwonka hadiisi ehikire ni ripoota kuruga ahari Ibn Abbas, kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, oku nikwo aba hafidz - abakugu omu hadiisi - barikugishoborora. Kandi nikigambwaho kuruga omu muhanda ogundi; kuruga ahari Ibn Sirin, Ibn Abbas, kuruga ahari nabi saw. Hadiisi egi nayo ekagambwaho ‘Atho‘ bin Yasar, Ikrimah, Muhammad bin ‘Amru bin ‘Atha, Ali bin Abdullah bin Abbas, n’abandi baingi kuruga ahari Ibn Abbas, kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam atagambire omu sanad ye eiziina Abu Bakar Ash Siddi. Kandi eki nikyo kirikukirayo kuba eky’amazima. Abanyasayansi abaingi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in n’abantu abakuratsireho bakata hadiisi egi omu nkora. Nibaikiriza ngu tibaine kunaaba ahabw’okuba nibarya ekintu ekikwatsirwe omuriro. Eki n’enkomerero y’ebintu bibiri kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nk’oku eki kyasaasire hadiisi y’okubanza, nikwo kugira ngu hadiisi erikukwata aha kunaaba ahabw’ekintu ekikwatsirwe omuriro’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 76

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ

atugambiire [Hannad] akagira, atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Abdullah bin Abdullah Ar Razi] kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Laila] kuruga ahari [Al Barro` bin ‘Azib] akagira ati; Omurangi sallallaahu ‘alaihi wasallam akabuuzibwa rimwe aha nsharamu y’okunaaba enyama y’engamira, akagarukamu ati: ‘Ogikorere’. Bwanyima akabuuzibwa aha nsharamu y’okunaaba ahabw’okurya enyama y’embuzi, yaagarukamu ati: ‘Toshemerire kunaaba ahabwayo’. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Jabir bin Samura na Usaid bin Hudlair'. Abu Isa akagira ati; Al Hajjaj bin Artha`ah akashoboorora hadiisi egi kuruga ahari Abdullah bin Abdullah, kuruga ahari Abdurrahman bin Abu Laila, kuruga ahari Usaid bin Hudlair. Kwonka ekihikire ni hadiisi ya Abdurrahman bin Abu Laila kuruga Al Bara` bin Azib. Eki n’ekiteekateeko kya Ahmad na Ishaq. Kandi [Ubaidah Adl Dlabbi] akashoboorora kuruga ahari [Abdullah bin Abdullah Ar Razi], kuruga ahari [Abdurrahman bin Abu Laila], kuruga ahari [Dzul Ghurrah Al Juhanni]. Omubwire obwo, Hammad bin Salamah akashoborora hadiisi egi kuruga ahari Al Hajjaj bin Artha`ah, kwonka akakora enshobe omu kushoborora kwe. Akagira ati; ‘Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Laila, kuruga ahari ishe, kuruga ahari Usaid bin Hudlair. Kandi abahikire ni, kuruga ahari Abdullah bin Abdullah Ar Razi, kuruga ahari Abdurrahman bin Abu Laila, kuruga ahari Al Bara` bin ‘Azib. Ishaq akagira ati; 'Omu shuura egi harimu hadiisi ibiri ezihikire kuruga ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam; nikwo kugira ngu hadiisi ya Barra` hamwe na hadiisi ya Jabiri bin Samura’. Eki n'ekiteekateeko kya Ahmad na Ishaq. Kandi kigambirweho abanyabwengye abamwe kuruga omu ba Tabi’in n’abandi, ngu baine enteekateeka ngu toine kukora okunaaba ahabw’okugira ngu noorya enyama y’engamira. Eki n’ekiteekateeko kya Sufyan Ats Tsauri n’abaturagye ba Kufa’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 77

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا

atugambiire [Ishaq bin Mansur] akagira ati; atugambiire [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] kuruga [Hisyam bin Urwah] akagira ati; amanyiise [taata] kuruga ahari [Busrah bint Shafwan] ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Orikukwata aha bicweka bye by’ekihama atashaba okuhitsya obu araabe yaaheza kunaaba’. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ummu Habibah, Abu Ayyub, Abu Hurairah, Arwa bint Unais, Aisyah, Jabir, Zaid bin Khalid na Abdullah bin Amru. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi neegambwaho Hasan Sahih’. Akagira ati; ‘Nahabwekyo, ti muntu omwe wenka owagambire hadiisi egi, kuruga ahari Hisyam bin Urwah, kuruga ahari ishe, kuruga ahari Busrah. Kandi ebyafaayo bya [Abu Usamah] nabyo tiwe wenka owaagambire hadiisi egi, kuruga ahari [Hsyam bin Urwah], kuruga ahari [ishe], kuruga ahari [Marwan], kuruga ahari [Busrah], kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kandi Ishaq bin Mansur nawe akashoboorora ekintu nikyo kimwe, yaagira ati; ‘Abu Usamah akatugambira atyo’. Kandi hadiisi egi nayo ekagambwaho Abu Az Zinad, kuruga Urwah, kuruga Busrah, kuruga ahari nabi saw. Ekyo nikyo nakyo kyatugambirweho [Ali bin Hujr]. Akagira ati; ‘Kitugambirwe [Abdurrahman bin Abu Az Zinad], kuruga ahari [ishe], kuruga ahari [Urwah], kuruga ahari [Busrah], kuruga ahari Nabi saw. Kandi eki n’ekiteekateeko ky’omuntu omwe wenka, kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na tabi’in. Eki nakyo kikatwarwa Al Auza’i, Syafi’i, Ahmad na Ishaq’. Muhamadi akagira ati; ‘Hadiisi erikukirayo obuhame omu shuura egi ni hadiisi ya Busrah’. Kandi Abu Zura akagira ati; ‘Omu shuura egi, hadiisi ya Ummu Habibah nayo n’ey’amazima, nikwo kugira ngu hadiisi ya Al ‘Ala’ Ibnul Harith, kuruga Makhul, kuruga ahari ‘Anbasah bin Abu Sufyan, kuruga Ummu Habibah’. Muhamadi akagira ati; 'Makhul akaba atakahuriraga kuruga ahari 'Anbasah bin Abu Sufyan'. Omubwire obwo ‘Anbasah akashoborora kuruga aha mushaija, kuruga ahari ‘Anbasah okwongyera ahari hadiisi egi, nk’orikuteekateeka ngu hadiisi egi n’ey’amazima’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 78

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ

atugambiire [Hannad] akagira, atugambiire [Mulazim bin ‘Amru] kuruga ahari [Abdullah bin ‘Amru] kuruga ahari [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi], kuruga ahari [ishe] kuruga ahari Nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Ebicweka by’ekihama n’ekizimba kyonka nari ekicweka ky’enyama kuruga omu muntu. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Abu Umamah’. Abu Isa akagira ati; 'Tikyagambirwe kuruga ahari omwe ahari banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam na bamwe aha ba tabi'in bonka, bakaba baine ekiteekateeko ngu tihaine okunaaba ahabw'okukora aha bicweka by'ekihama. Eki nikyo kiteekateeko ekitwairwe abantu ba Kufa na Ibnul Mubarak’. Kandi hadiisi egi niyo hadiisi erikukirayo oburungi erikugambwaho omu shuura egi. Hadiisi egi ekagambwaho [Ayyub bin Utbah] na [Muhammad bin Jabir] kuruga ahari [Qais bin Thalq], kuruga ahari [ishe]. Kwonka hariho abanyabwengye baingi abakirikugaaniira ahari Muhammad bin Jabir na Ayyub bin Utbah. Kandi hadiisi ya Mulazim bin Amru kuruga ahari Abdullah bin Badr neekira kuba ey’amazima kandi nungi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 79

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ

atugambiire [Qutaibah] na [Hannad] na [Abu Kuraib] na [Ahmad bin Muni’] na [Mahmud bin Ghailan] na [Abu ‘Ammar Al Husain bin Huraits] bakagira ngu; [Waki’] akatugambira kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Habib bin Abu Thabit] kuruga ahari [Urwah] kuruga ahari [Aisyah] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akanywegyera bamwe aha bakazi be, bwanyima y'ekyo akashohora yaashaba kandi taragarukire kukora okunaaba'. Urwah akagira ati; Urwah akagira ati: ‘Oine kuba ori iwe wenka; 'Bwanyima akasheka'. Abu Isa akagira ati; 'Omuntu owagambire hadiisi egi akaba atari omwe ahari banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam na tabi'in'. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri n’abaturagye ba Kufa. Bakagira bati; ‘Tihariho bujunaanizibwa bw’okunaaba ahabw’okunywegyera’. Omu bwire obwo Malik bin Anas, Al Auza’i, Syafi’i, Ahmad, na Ishaq baine ekiteekateeko eki; ngu okunywegyera nikwetenga okunaaba. Ekiteekateeko eki tikikatwarwa omwe aha bakugu omu bya sayansi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam na tabi’in wenka. Kwonka banywani baitu bakareka hadiisi kuruga ahari Aisyah ahabwokuba bakateekateeka ngu n’ey’amaani omu nshonga za sanad. Abu Isa akagira ati; 'Nkahurira Abu Bakr Al Atthar Al Bashri arikugambwaho kuruga ahari Ali Ibnul Madini, akagira ati; ‘Yahya bin Sa’id Al Qaththan naagaruramu amaani hadiisi egi. kandi akagira ati: ‘Nikishushana n’okutagira kintu kyona’. Kandi yagira ati; ‘Nkahurira Muhammad bin Isma’il arikukyendeeza aha hadiisi egi, kandi Habib bin Abu Thabit takahuriraga kuruga ahari Urwah’. Kigambirweho kuruga ahari [Ibrahim At Taimi], kuruga ahari [Aisyah] ngu omurangi akamunywegyera rimwe kandi akaba atakikora okunaaba. Kwonka hadiisi egi nayo teine ​​mugasho. Titukamanyire ngu Ibrahim At Taimi akahurira ahari Aisyah. Tihariho hadiisi ezihikire kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam omu shuura egi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 80

حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ

akatugambira [Abu Ubaidah bin Abu As Safar -niwe- Ahmad bin Abdullah Al Hamdani Al Kufi]. Kandi [Ishaq bin Mansuri] akagira ati; atugambiire [Abu Ubaida], Ishaq akagira ati; atugambiire [Abdu Ashshamad bin Abdul Warits] akagira, angambiire [taata] kuruga ahari [Husain Al Mu’allim] kuruga ahari [Yahya bin Abu Katsir] akagira ati; akangambira [Abdurrahman bin ‘Amru Al Auza’i] kuruga ahari [Ya’isy Ibnul Walid Al Makhzumi] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Ma’dan bin Abu Talhah] kuruga ahari [Abu Darda`] ngu Omutumwa wa Allah akasheeshasheesha, reero yaahenda ekifubiro kye. Abu Darda’ akagira ati; 'Bwanyima nkabugana [Tsauban] aha muzigiti gwa Damascus, namugambira aha nshonga egi, atyo yagira ati, 'Ekyo kihikire, omu mazima nkaba ndi owaamushukire amaizi g'okunaaba'. Abu Isa akagira ati; Ishaq bin Mansur akagira ati; ‘Ma’daani bin Talha’. Abu Isa akagira ati; ‘Obwire obwo Ibn Abu Talhah niwe arikukirayo kuba ow’amazima’. Abu Isa akagira ati; 'Tihariho omunyabwengye omwe wenka kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam na tabi'in orikuteekateeka ngu omuntu aine kunaaba ahabw'okusheeshasheesha nari eshagama - okusheeshasheesha omu nyindo -. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Ahmad na Ishaq’. Omu bwire obwo, abanyabwengye abamwe nibagira ngu omuntu tashemerire kunaaba ahabw’okusheeshasheesha nari okuruga omu nyindo. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Malik na Syafi’. Husain Al Mu’allim nareeba hadiisi egi nk’erungi. Kandi hadiisi ya Husain niyo hadiisi erikukirayo oburungi omu shuura egi. Ma'mar akashoborora hadiisi egi kuruga ahari Yahya bin Abu Katsir, kwonka akaba ashobizemu. Akagira ati; ‘Kuruga ahari Ya`isy Ibnul Walid, kuruga ahari Khalid bin Ma’dan, kuruga ahari Abu Darda`, kandi taragambiremu eiziina rya Al Auza’i. Akagira ngu kikaba nikiruga ahari Khalid bin Ma’dan, n’obu araabe yaabaire ari Ma’dan bin Abu Talhah’.