Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 1

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ

atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] akagira, atugambiire [Abu Awanah] kuruga [Simak bin Harb], kandi atugambiire [Hannad] akagira, atugambiire [Waki’] kuruga [Israil] kuruga [Simak] kuruga [Mush’ab bin Sa’d] kuruga [Ibn Umar bin Sa’d] kuruga ahari Nabi Salaahulla akagira ati: hatariho kushemezibwa tikurikwija kwikirizibwa, kandi obuyambi oburikuruga omu bintu ebiibirwe tiburikwija kwikirizibwa’. Hannad nagamba omu hadiisi ye, ‘ekitashemeire’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi niyo erikukirayo obuhame kandi erikukirayo oburungi omu shuura egi’. Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari Abu Al Malih kuruga ahari ishe hamwe na Abu Hurairah na Anas. Kandi eiziina rya Abu Al Malih bin Usamah ni Amir, kandi orikwetwa Zaid bin Usamah bin Umair Al Hudzali’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 2

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي

Atugambiire [Ishaq bin Musa Al Ansari] akagira, atugambiire [Ma’n bin Isa Al Qazzaz] akagira, atugambiire [Malik bin Anas]. Kuruga omu muhanda ogundi; kandi atugambiire [Qutaibah] kuruga ahari [Malik] kuruga ahari [Suhail bin Abu Salih] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati: ‘Omusiraamu, nari omwikiriza ku araabe naakora okunaaba, obwo naayozya omu maisho ge, obwo omu maisho ge ebibi ebiriho, nibiruga omu maisho ge. nari n’eitondo ry’amaizi eririkuhererukayo, nari ekintu nk’ekyo. Ku araanaabe engaro ze, ebibi kuruga omu ngaro ze nibiija kurugamu n’amaizi, nari n’eitondo ry’amaizi eririkuhererukayo kuhitsya obu araarugyemu ataine kibi na kakye’. Abu Isa akagira ati; ‘Egi n’ehadiisi ya Hasan ey’amazima, nikwo kugira ngu hadiisi eyaagambirweho Malik kuruga ahari Suhail kuruga ahari ishe kuruga ahari Abu Hurairah na Abu Shalih, ishe Suhail, nikwo kugira ngu Abu Salih As Samman, kandi eiziina rye rikaba riri Dzakwan. Abu Hurairah we wenka naakihakanisibwa aha iziina rye; abamwe bakagira ngu Abdu Syamsi, abandi bakagira ngu Abdullah bin Amru kandi nk’oku, Muhammad bin Isma’il akagira ati; 'Ekyo nikyo kihikire munonga'. Abu Isa akagira ati; Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Uthman bin ‘Affan, Tsauban, Ash Shunabihi, Umar bin ‘Abasah, Salman, Abdullah bin ‘Amru, na Ash Shunabihi abaakishoboroire kuruga ahari Abu Bakar Ash Shiddiq, kwonka tarabihuriire butunu kuruga ahari nabi sallallahi Salla’alaahu. Eiziina rye rikaba riri Abdurrahman bin Usailah, obwo eiziina rye ry’ekitinisa rikaba riri Abu Abdullah, akaza omu rugyendo rw’okubugana nabi, obwo nabi we wenka yaabaire afiire obwo akiri omu rugendo. Aherize kushoboorora hadiisi nyingi kuruga ahari nabi Shallahu ‘alaihi wa Sallam. Ash Shunabi Ibnul A'sar Al Ahmasi akaba ari munywani wa nabi Shallahu 'alaihi wa Sallam, kandi akaba nayetwa ash shunabihi. Hadiisi ei yaagambire ni; akagira ati; Nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam arikugira ati: ‘Buzima, ninyija kukanyisa Ummah, n’ahabw’ekyo mutagaruka kwitana bwanyima yangye’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ

Kitugambirwe [Qutaiba] na [Hannad] na [Mahmud bin Ghailan] bakagira ngu; atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sufyan]. -omu muringo ogundi nikigambwaho- Atugambiire [Muhammad bin Basyar] akagira, atugambiire [Abdurrahman bin Mahdi] akagira, atugambiire [Sufyan] kuruga ahari [Abdullah bin Muhammad bin ke Aqil] kuruga ahari [Muhammad Ibnul Hanafiah] kuruga ahari [Ali akagira ati: okushaba n’okweshemeza, ekizibiirwe ni takbir kandi eki halal n’okuramutsya’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi niyo erikukirayo obuhame kandi erikukirayo oburungi omu shuura egi. Abdullah bin Muhammad bin Aqil n’omushaija omwesigwa, kwonka hariho abanyasayansi abamwe abarikugamba aha kukwaata kwe omu mutwe. Abu Isa akagira ati; ‘Nkahurira Muhammad bin Isma’il arikugira ati; 'Ahmad bin Hanbal, Ishaq bin Ibrahim na Al Humaidi, nibateekateekaho na hadiisi ya Abdullah bin Muhammad bin Aqil. Muhamadi akagira ati; 'Obwire buri haihi'. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Jabir na Abu Sa’id’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 4

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ

atugambiire [Abu Bakri Muhammad bin Zanjawih Al Baghdadi] kandi ti kimwe kyonka, akagira ati; akatugambira [Husain bin Muhammad] akagira, akatugambira [Sulaiman bin Qarn] kuruga ahari [Abu Yahya Al Qattat] kuruga ahari [Mujahid] kuruga ahari [Jabir bin Abdullah] Radliaallahu ‘anhuma, akagira ati, Rasulullah Shallahu ‘alaihi wa Sallam akagira ati: ‘Ekishumuruzo ky’okushaba n’ekishumuruzo ahari we,’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 5

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا

batugambiire [Qutaiba] na [Hannadi] bakagira ngu; atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Syu’bah] kuruga ahari [Abdul Aziz bin Shuhaib] kuruga ahari [Anas bin Malik] akagira ati, nabi saw yaabaire naaza kutaaha omu kaabuyonjo akagira ati: ‘ALLAHUMMA INNI A’UUDZU BIKA -Ewe I Allah, buzimazima refugeed’. Shuba akagira ati; 'Obwire obundi akagira ati: 'A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS -ninkuhungira emizimu y'abashaija n'ey'abakazi- nari AL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -Ninkuhungira emizimu y'abashaija n'emizimu y'abakazi-'. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Ali, Zaid bin Arqam, Jabir na Ibnu Mas’ud’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Anas bin Isa niyo erikukirayo obuhame kandi erikukirayo oburungi omu shuura egi. Omubwire obwo, omu hadiisi ya Zaid bin Arqam, harimu okushoberwa omu sanad. Hadiisi egi nayo ekagambwaho Hisyam Ad Dastuwa`i na Sa’id bin Abu Arubah kuruga Qatadah. Sa’id akagira ngu kikaba nikiruga ahari Al Qasim bin ‘Auf Asy Syaibani kuruga ahari Zaid bin Arqam. Kandi Hisyam Ad Dastuwa`i kuruga omu Qatadah ya Zaid bin Arqam, obwo Syu’bah na Ma’mar barikugishoborora kuruga omu Qatadah ya An Nadlr bin Anas. Syuba akakigambaho ​​kuruga ahari Zaid bin Arqam. Ma’mar akagira ngu kikaba nikiruga ahari An Nadlr bin Anas kuruga ahari ishe, kuruga ahari nabi saw. Abu Isa akagira ati; 'Nkabuuza Muhammad aha byafaayo ebi, mbwenu akagarukamu ati, 'Nikibaasa kubaho ngu Qatadah akashoboorora kuruga ahari bombi'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 6

أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

akatugambira [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi Al Bashri] akagira, akatugambira [Hammad bin Zaid] kuruga ahari [Abdul Aziz bin Shuhaib] kuruga ahari [Anas bin Malik] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wa Sallam, ku yaataahire omu kaabuyonjo, akagira ati: 'Allahumma INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -Ai Allah, ninkushaba obuhungiro kuruga ahari baadaimoni b'abashaija n'abakazi-'. Abu Isa akagira ati; ‘Egi ni hadiisi ya Hasan ey’amazima’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 7

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

akatugambira [Muhammad bin Isma’il] akagira, akatugambira [Malik bin Isma’il] kuruga ahari [Israeli bin Yunus] kuruga ahari [Yusuf bin Abu Burdah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Aisyah] Radliaallahu ‘anha, akagira ati; 'Nabi ku yaarugire omu kinaabiro, akashoma ati: 'GHUFRAANAKA -Nyine amatsiko g'okusaasirwa kwawe-'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’omutindo gwa Hasan Gharib, titurikugimanyaho kureka ngu neeruga omu hadiisi y’Abaisraeli, kuruga ahari Yusuf bin Abu Burdah, obwo Abu Burdah bin Abu Musa eiziina rya Amir bin Abdullah bin Qais Al Asy’ari. Kandi titurikumanya omu shuura egi okwihaho hadiisi ya Aisyah Radliaallahu ‘anha kuruga ahari nabi saw.

Hadith

Imam Tirmidzi : 8

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ

akatugambira [Sa’id bin Abdurrahman Al Makhzumi] akagira, akatugambira [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [‘Atho‘ bin Yazid Al Laitsi] kuruga ahari [Abu Ayyub Al Anshari] akagira ati, Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wa Sallamfeca iwe otahindukire omu maisho gaawe ku oraabe otahindukire omu maisho gaawe. yaaba okusheeshasheesha nari okusheeshasheesha. kace. Kwonka reeba oburugwa-izooba nari oburengyerwa-izooba’. Abu Ayyub akagira ati; 'Ku twahikire omuri Syria, tukashanga ebinabiro byabo byombekirwe bireeba aha rubaju rwa Qibla, n'ahabw'ekyo tukabahindukiraho twashaba Allah okusaasirwa'. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Abdullah bin Al Harith bin Jaz`i Az Zubaidi na Ma'qil bin Abu Al Haitsam -abamanyirwe nka Ma'qil bin Abu Umamah-, Abu Hurairah na Suhail bin Hanif'. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi hadiisi eyagambirweho Abu Ayyub niyo erikukirayo oburungi kandi ehikire. Eiziina rya Abu Ayyub ni Khalid bin Zaid, kandi eiziina rya Az Zuhri ni Muhammad bin Muslim bin Ubaidullah bin Syihab Az Zuhri, eiziina rye ry’ekitinisa ni Abu Bakr’. Abu Al Walid Al Makki akagira ati; Abu Abdullah Muhammad bin Idris Asy Syafi’i akagira ati; ‘Amakuru g’ebigambo bya nabi sallaahu ‘alaihi wa sallam ‘Otareeba Qibla nari kugihindura omugongo waaba noosheesha nari noosheesha’ n’omu mwanya ogurikwiguka. Omu bwire obwo, waaba ori omu kyombeko ekikingire, hariho obugwagye omu kureeba ahu Qibla eri. Eki nikyo Ishaq Bin Ibrahim nawe yaagambire. Omubwire obwo, Ahmad bin Hanbal Rahimahullah akagira ati; "Okuhuumuzibwa kwa nabi sallaahu 'alaihi wa Sallam obu yaabaire naasheeshasheesha nari okusheeshasheesha kukaba kuri okumuhindura omugongo gwonka, obwo okureebana nawe n'obunaku obu tikirikwikirizibwa." Ni nk’oku Imam Ahmad atarikutaanisa aha kuba omu ihamba nari omu kyombeko ekikingire kureeba aha rubaju rwa Qibla’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 9

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

atugambiire [Muhammad bin Basyar] na [Muhammad bin Al Mutsanna] bombi bakagira ngu; atugambiire [Wahb bin Jarir] akagira, atugambiire [taata] kuruga ahari [Muhammad bin Ishaq] kuruga ahari [Aban bin Salih] kuruga ahari [Mujahid] kuruga ahari [Jabir bin Abdullah] akagira ati; Omurangi (saww) akazibira okureeba aha rubaju rwa Qibla yaaba naaza kusheeshasheesha, kwonka nkamureeba omwaka gumwe atakafiire arikureeba aha rubaju rwa Qibla.’ Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Abu Qatadah, Aisyah na Ammar bin Yasir’. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi, hadiisi eyagambirweho Jabir ni hasan gharib'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 10

وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

Kandi hadiisi egi egambirwe [Ibn Lahi’ah], kuruga ahari [Abu Zubair], kuruga ahari [Jabir], kuruga ahari [Abu Qatadah], ngu rimwe akareeba nabi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam arikusheeshasheesha arikureeba aha rubaju rwa Qibla’. [Qutaibah] atugambiire atyo, akagira ati; ‘Ibn Lahi’ah akatugambira’. Kandi hadiisi ya Jabir eyagambirwe kuruga ahari nabi sallaahu ‘alaihi wa Sallam n’ey’amazima kukira hadiisi ya Ibn Lahi’ah, ahabw’okuba Ibn Lahi’ah akaba ari omuntu oine amaani makye kurugirira aha bakugu omu hadiisi, Imam Yahya bin Sa’id Al Qaththan n’abandi abagishoboroire kuruga omu nshoboorora yaabo.

Hadith

Imam Tirmidzi : 11

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

atugambiire [Hannad] akagira, atugambiire [Abdah bin Sulaiman] kuruga ahari [Ubaidullah bin Umar] kuruga ahari [Muhammad bin Yahya bin Habban] kuruga ahari ishento - [Wasi’ bin Habban] - kuruga ahari [Ibn Umar] akagira ati; 'Eizooba rimwe nkaza ahaiguru omu nju ya Hafshah, bwanyima nkareeba nabi sallaahu 'alaihi wa sallam ariyo nasheeshasheesha obwo arikureeba omu rubaju rwa Syria omugongo gwe gutaire ahari Kaaba.' Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi ni hasan ey'amazima omu rwego'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 12

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ

atugambiire [Ali Bin Hujr] akagira, atugambiire [Sharik] kuruga ahari [Al Miqdam Bin Syuraih] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Aisyah] akagira ati; 'Omuntu weena orikukugambira ngu nabi sallallaahu 'alaihi wa Sallam akasheeshasheesha ayemereire, otamwikiririzamu, ahabw'okuba tarasheeshasheesha kureka asitami'. Naagira ati; ‘Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari banywani ba Umar, Buraidah na Abdurrahman bin Hasana’. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Aisyah niyo erikukirayo oburungi kandi ehikire omu shuura egi, obwo hadiisi ya Umar ekagambwaho kuruga omu hadiisi ya Abdul Karim bin Abul Mukhariq, kuruga ahari Nafi’, kuruga ahari Ibn Umar, kuruga ahari Umar, akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wa Sallam rimwe akanreeba ninsheesha nyemereire, reero yagira ati: 'Iwe Umar, otasheesha nyemereire,' mbwenu bwanyima y'ekyo tindagarukire kusheesha nyemereire'. Abu Isa akagira ati; Omuntu wenka owashoboroire hadiisi egi akaba ari Abdul Karim bin Abul Mukhariq, kandi akaba ari omuntu oine amaani makye kurugirira aha bakugu omu hadiisi. Abu Ayyub Nk’oku Sikhtiyani nawe yaakihwa amaani kandi akakigambaho’. Ubaidullah agambire kuruga ahari Nafi’, kuruga ahari Ibn Umar, akagira ati; Umar Radliyaallah 'anhu akagira ati; 'Tinkashukahoga nyemereire kuruga obu nahinduka omusiraamu'. Kandi hadiisi egi n’ey’amazima kukira eya Abdul Karim, obwo hadiisi ya Buraidah omu shuura egi etari mahfudz -awake-’. Omu bwire obwo, amakuru g’okuzibira okusheeshasheesha oyemereire nigakwatagana n’emitwarize, ti kuzibira okurikuzibira. Okugambwaho kuruga ahari Abdullah bin Mas’ud, akagira ati; 'Omu mazima, n'emitwarize mibi waasheesha oyemereire'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 13

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ

atugambiire [Hannad] akagira, atugambiire [Waki’] kuruga [Al A’masy] kuruga [Abu Wa`il] kuruga [Hudzaifah] akagira; 'Nabi sallaahu 'alaihi wa Sallam rimwe akataayaayira ekiina ky'abantu, bwanyima yasheeshasheesha arikwemerera. Nkaza kumurugaho, kwonka buzima akanyeta kuhisya obu naabaire ndi aharubaju rwe, reero yakora ablution kandi yasiimura khuf' ye. Abu Isa akagira ati; ‘Nkahurira [Al Jarud] arikugira ati; ‘Nkahurira [Waki’] arikugambira hadiisi egi kuruga ahari [Al A’masy], bwanyima y’ekyo Waki’ akagira ati; 'Egi niyo hadiisi erikukirayo obuhame eyaagambirweho kuruga ahari nabi Shallahu 'alaihi wa Sallam aha kusiimura khuf. Kandi nkahurira na Abu Ammar Al Husein bin Huraib arikugira ati; 'Nkahurira Waki', reero yagira atyo'. Abu Isa akagira ati; ‘Nk’oku [Mansur] na [Ubaidah Adl Dlabbi] baagambire kuruga ahari [Abu Wa’il] kuruga ahari [Hudzaifah], nk’oku kyagambirweho Al A’masy’. [Hammad bin Abu Sulaiman] na [Ashim bin Bindah] nabo bakashoborora kuruga ahari [Abu Wa`il], kuruga ahari [Al Mughirah bin Syu’bah], kuruga ahari nabi saw. Omubwire obwo, hadiisi ya Abu Wa`il kuruga Hudzaifah niyo hadiisi erikukirayo obuhame. Abanyasayansi abamwe bakozire ngu kyanguhire okusheeshasheesha oyemereire. Abu Isa akagira ati; ‘Ibrahini An Nakha’i akashoboorora kuruga ahari Abidah bin ‘Amru As Salmani, kandi ‘Abidah n’omunyabwengye mukuru omu Tabi`in’. Nikigambwa ngu Abida akagira ati; 'Nkahinduka omu Busiraamu emyaka ebiri nabi sallaahu 'alaihi wa Sallam atakafiire'. Omubwire obwo, Ubaidah Adl Dlabbi akaba ari munywani wa Ibrahim, niwe Ubaidah bin Mu’attib Adl Dlabbi, owaabaire nayetwa Abu Abdul Karim’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 14

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ

atugambiire [Qutaibah bin Sa’id] akagira, atugambiire [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] kuruga [Al A’masy] kuruga [Anas] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wa Sallam ku yaabaire naayenda kwehuumuza taraimukize ekijwaro kye kuhitsya obu kyabaire kiri haihi kuhika ahansi'. Abu Isa akagira ati; ‘Nikwo [Muhammad bin Rabi’ah] yashoboroire hadiisi egi kuruga ahari [Al A’masy], kuruga ahari [Anas]’. Obu [Waki’ na [Abu Yahya Al Himmani] baagambire kuruga ahari [Al A’masy], akagira ati; ’ [Ibn Umar] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wa Sallam ku yaabaire naayenda kwehuumuza taraimukize ekijwaro kye kuhitsya obu kyabaire kiri haihi kuhika ahansi'. Kandi hadiisi ezi zombi ni mursal. Kandi nikigambwa ngu Al A’masy tarahuriire kuruga ahari Anas, nari kuruga ahari omwe ahari banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam. Akareeba Anas bin Malik, reero yagira ati; ‘Nkareeba Anas arikushaba,’ reero yaamugambira aha kushaba.’ Omubwire obwo, eiziina rya Al A'masy ni Sulaiman bin Mihran Abu Muhammad Al Kahili, kandi akaba ari omuhuuku kuruga omu ruganda rwa Kahili. Al A’masy akagira ati; 'Tata akaba aine omwana owabaire akiri omunda reero akamuhungura Masruq'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 15

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ

akatugambira [Muhammad bin Abu Umar Al Makki] akagira, akatugambira [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Ma’mar] kuruga ahari [Yahya bin Abu Katsir] kuruga ahari [Abdullah bin Abu Qatadah] kuruga ahari [ishe] akagira ati; 'Nabi sallaahu 'alaihi wa Sallam akazibira omushaija kukwata aha bicweka bye by'ekihama n'omukono gwe gwa buryo'. Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Aisyah, Salman, Abu Hurairah na Suhail bin Hanif. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima.' Omubwire obwo, eiziina rya Abu Qatadah Al Ansari ni Al Harith Ar Rib'i. Okurugirira aha bakugu omu bya sayansi, okukozesa hadiisi egi n’okugira ngu nikiikirizibwa kukora istinja` -cebok- orikukoresa omukono gwa buryo’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 16

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atugambiire [Hannad] akagira, atugambiire [Abu Mu’awiyah] kuruga ahari [Al A’masy] kuruga ahari [Ibrahim] kuruga ahari [Abdurrahman bin Yazid] akagira ati: ‘Nabi waawe akabeegyesa buri kimwe kuhika aha ku orikubaasa kusheeshasheesha?’ [Salman] akagarukamu ati, ‘Ekyo kihikire, akatuzibira kureeba Qibla twaba nitusheeshasheesha nari nitusheeshasheesha, okukora istinja` n’omukono gwa buryo, n’okukora istinja` n’amabaare agatarikuhika ahari ashatu, n’okukora istinja` turikukoresa obubi bw’enyamaishwa nari amagufa’. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Aisyah, Khuzaimah bin Thabit, Jabir, Khallad Ibn As Sa`ib, kuruga ahari ishe'. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi, hadiisi ya Salman ni hasan authentic, eki nikyo kiteekateeko ky'abanyabwengye abaingi kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu 'alaihi wa sallam n'abo abamukuratiire. Nibagira ngu okushaba n’eibare nikumara n’obu kwakuba kutakozirwe n’amaizi, nikwo kugira ngu eibaare ryaba niribaasa kwozya oburofa oburiho. Ekiteekateeko eki nakyo kikatwarwa Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi’i, Ahmad na Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 17

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ

atugambiire [Hannadi] na [Qutaiba] bombi bakagira ngu; atugambiire [Waki’] kuruga [Israeli] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Abu Ubaidah] kuruga ahari [Abdullah] akagira ati, nabi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam akarugayo kwehuumuza, bwanyima akagira ati: ‘Nsherure amabaare ashatu,’ Abu Ubaid akagira ati; 'Nahabwekyo nkamureetera amabaare abiri n'obubi bw'enyamaishwa bumwe bwomire, akatwara amabaare abiri gonka yaateera obubi bw'enyamaishwa reero yagira ati: 'Buzima obubi bw'enyamaishwa tibushemeire'. Abu Isa akagira ati; ‘Oku nikwo [Qais bin Ar Rabi’] yashoboroire hadiisi egi kuruga ahari [Abu Ishaq], kuruga ahari [Abu Ubaidah], kuruga ahari [Abdullah] nk’oku hadiisi eyashobooroirwe Israili. [Ma’mar] na [‘Ammar bin Ruzaiq] nabo bakashoborora kuruga ahari [Abu Ishaq], kuruga ahari [Alqamah], kuruga ahari [Abdullah]. [Zuhair] akashoborora kuruga ahari [Abu Ishaq], kuruga ahari [Abdurrahman Ibnul Aswad], kuruga ahari ishe - [Al Aswad bin Yazid] -, kuruga ahari [Abdullah]. Kwonka hadiisi egi eine okushoberwa omuriyo. Atugambiire Muhammad bin Basysyar Al Abdi akagira, atugambiire Muhammad bin Ja’far akagira, atugambiire Syu’bah kuruga ‘Amru bin Murrah akagira ati; 'Oine eki orikwijuka kuruga ahari Abdullah?' akagarukamu ati: Ngaaha. Abu Isa akagira ati; ‘Nkabuuza Abdullah bin Abdurrahman; Ni nshoboorora ki erikukirayo obuhame omu hadiisi ya Abu Ishaq?’ kwonka tiyaagarukamu kintu kyona. Kandi nanye nkabuuza Muhammad, kwonka nawe taragarukiremu kyona’. Kikaba kiri nk’oku yaareebire ngu hadiisi ya Zuhair kuruga ahari Abu Ishaq, kuruga ahari Abdurrahman Ibnul Aswad, kuruga ahari ishe, kuruga ahari Abdullah eine ebirikushushana, reero yaagita omu kitabo Al Jami’’. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi, omu kuteekateeka kwangye, ekirikukirayo obuhame ni hadiisi ya Israeli na Qais kuruga ahari Abu Ishaq, kuruga ahari Abu Ubaidah, kuruga ahari Abdullah. Ahabwokuba Israeli n’omuntu oine amaani kandi orikukwata hadiisi ya Abu Ishaq omu mutwe kukira abandi. Eki kikahamibwa Qais bin Ar Rabi''. Abu Isa akagira ati; ‘Nkahurira Abu Musa Muhammad Ibnul Mutsanna arikugira ati; Nkahurira Abdurrahmani bin Mahdi arikugira ati; ‘Tikirikubura ahariinye nk’oku kirikubura ahariinye kuruga omu hadiisi ya Sufyan Ats Tsauri, kuruga ahari Abu Ishaq okwihaho ekintu eki nkwatsire ahari Israeli, ahabw’okuba akakishoboorora n’ekintu ekihikire munonga’. Abu Isa akagira ati; ‘Ebyafaayo bya Zuhair kuruga ahari Abu Ishaq tibiri nk’ebyo, ahabw’okuba akabihurira aha muheru’. Akagira ati; ‘Nkahurira Ahmad Ibnul Hasan At Turmudzi arikugira ati; ‘Nkahurira Ahmad Bin Hanbal arikugira ati; 'Ku oraabe noohurira hadiisi kuruga ahari Za`idah na Zuhair obwo ohamye, n'obu oraabe otagihuriire kuruga aha muntu ondiijo weena, okwihaho hadiisi kuruga ahari Abu Ishaq, obwo eiziina rya Abu Ishaq riri 'Amru bin Abdullah As Sabi'i Al Hamdani, kandi Abu Ubaidah bin Abdullah tiwe kuruga ahari Abu Ishaq. eiziina naryo tiririkumanywa’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 18

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا

akatugambira [Hannad] akagira, akatugambira [Hafsh bin Ghiyats] kuruga ahari [Dawud bin Abu Hind] kuruga ahari [Ash Sya’bi] kuruga ahari [Alqamah] kuruga ahari [Abdullah bin Mas’ud] akagira ati, Rasulullah shallahu ‘alaihi wa Sallam akagira ati: ‘Otakora emigyenzo yaawe y’eby’okurya n’amagufa gaawe ahabw’enyamaishwa. aba jinni. Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari Abu Hurairah, Salman, Jabir na Ibn Umar’. Abu Isa akagira ati; ’ [Isma’il bin Ibrahim] kandi okwongyera ahari ekyo akashoboorora hadiisi egi kuruga ahari [Dawud bin Abu Hind], kuruga ahari [Ash Sya’bi], kuruga ahari [Alqamah], kuruga ahari [Abdullah], ngu akaba ari na nabi sallallaahu ‘alaihi wa sallam omu kiro kya Laylatul Qadar ni kiraingwa... hadiisi. Ash Sya’bi akagira ati, nabi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam akagira ati: ‘Otarya n’obucupa n’amagufa ahabw’okuba omu mazima n’eby’okurya bya barumuna baawe kuruga omu majinini’. Ni nk’oku hadiisi eyaagambirwe Isma’il eri ey’amazima kukira eyagambirweho Hafsh bin Ghiyats. Abanyabwengye nibakora hadiisi egi. Kandi omu hadiisi harimu hadiisi endiijo eyagambirweho Jabir na Ibn Umar Radliaallahu ‘anhuma’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 19

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

atugambiire [Qutaibah] na [Muhammad bin Abdul Malik bin Abu Asy Syawarib Al Bashri] bombi bakagira ngu; atugambiire [Abu Awanah] kuruga [Qotadah] kuruga [Mu’adzah] kuruga [Aisyah] akagira ati; 'Muragiire abashaija baanyu kweshemeza n'amaizi, ninshaasha ahabwabo, buzima Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wa Sallam niwe yaakikozire'. Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari banywani ba Jarir bin Abdullah Al Bajali, Anas na Abu Hurairah. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima, kandi aba Ahlul Ilmi nibakora hadiisi egi, nibatoorana kweshemeza n’amaizi n’obu baraabe nibateekateeka ngu nikihikire okushemeza n’amabaare, kandi nibakunda kweshemeza n’amaizi ahabw’okuba ekyo nibareeba ngu nikyo kikuru munonga. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi’i, Ahmad na Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 20

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ

akatugambira [Muhammad bin Basyar] akagira, akatugambira [Abdul Wahab Ats Tsaqafi] kuruga ahari [Muhammad bin ‘Amru] kuruga ahari [Abu Salamah] kuruga ahari [Al Mughirah bin Syu’bah] akagira ati; 'Nkaba ndi na nabi sallahu 'alaihi wa sallam omu rugendo, reero nabi sallahu 'alaihi wa sallam yaahuumura yaaza omu mwanya ogundi'. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari banywani be Abdurrahman bin Abu Qurad, Abu Qatadah, Jabir, Yahya bin Ubaid kuruga ahari ishe, Abu Musa, Ibn Abbas na munywani we Bilal bin Harith'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'ey'amazima, kandi neegambwaho kuruga ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam, ngu akashweka ekiina kye ky'okusheeshasheesha ku arikusheeshasheesha nk'oku enju erikubaasa kushweka. Kandi eiziina rya Abu Salamah ni Abdullah bin Abdurrahman bin ‘Auf Az Zuhri’.