Imam Tirmidzi : 61
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ
nnan-aɣ-d [Hannad] ed [Al Hasan bin Ali Al khallal] ed wiyaḍ, nnan-d; yenna-aɣ-d [Abu Usamah] seg [Al Walid bin Katsir] seg [Muḥemmed bin Kaɛab] seg [Ubaydullah bin Abdullah bin Rafi’ bin Khadij] seg [Abu Saɛid Al Khudri] yenna-d; yesteqsa-t yiwen; ‘A Amazan n Öebbi, nezmer ad nexdem ţţuẓẓu seg waman n lqut n Budla’ah i d-yettwaḍeggren deg-s ideg llant tɣawsiwin n tmeṭṭut yettwasqedcen, aksum n yiqjan d lmal n tmeṭṭut?’. syenna, yerra-yas-d Umazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wasallam : 'S tidett aman zeddigen, ulac d acu ara ten-yesxeṣren'. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit-agi d ḥasan, Abu Usamah yenna-d d akken d ḥadit yelhan, yerna ulac win i d-yesmektan ḥadit n Abu Saɛid ɣef lbenyan n Budlaɛah i d-yesmektayen ayen i d-yenna Abu Usamah. Yerna ḥadith-a yettwaḥka-d seg waṭas n yiḍrisen seg Abu Saɛid. Daɣen deg yixef-agi llan yiḥaditen n Ibn Abbas d Aisyah’.
Imam Tirmidzi : 62
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdah] seg [Muḥemmed bin Ishaq] seg [Muḥemmed bin Jaɛfar bin Az Zubair] seg [Ubaydullah bin Abdullah bin Umar] seg [Ibnu Umar] yenna-d; ‘Sliɣ seg Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam asmi ay t-steqsan ɣef waman ay yellan deg yigran yerna ttṛajun-ten-id s waṭas yiɣersiwen n tẓegwa ed yiɣersiwen niḍen’, ay d-yenna Ibn Umar; Ihi, Rresulullah, yerra-yas-d : « Ma yella aman wwḍen ɣer snat n Qulah, ur ttawint ara lxiq - najis - ». Abdah inna; Yenna-d Muḥemmed bin Isḥaq; ‘Al Qullah d aṭas n tɣawsiwin timeqranin, yerna Qullah d aman ay sseqdacen s umata i tissit’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'U d rray n Imam Shafi, Ahmad d Ishaq. Nnan-as; ‘Ma yella aman wwḍen ɣer snat n Qullah ihi ulac d acu ara ten-yesxeṣren, dɣa skud ur ttbeddilen ara rriḥa-nsen neɣ lḥir-nsen, yerna qqaren-d; ‘Yella azal n waman am xemsa n Qirbah -jugs-’.
Imam Tirmidzi : 63
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ
yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] seg [Ma’mar] seg [Hammam bin Munabbih] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Ur ilaq ara yiwen deg-wen ad iɛeṭṭel deg waman n tmeẓẓuɣt - ur tt-id-yettḥezzib ara – d tmeẓẓuɣt n tmeẓẓuɣt. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ayagi d ḥadith aḥeqqi, yerna deg yixef-agi yella daɣen lḥeqq n Jabir’.
Imam Tirmidzi : 64
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ
yenna-aɣ-d [Qutayba] seg [Malik]. Yerna seg ubrid nniḍen; Yenna-aɣ-d [Al Ansari Ishaq bin Musa] yenna-d, yenna-aɣ-d [Ma’n] yenna-d, yenna-aɣ-d [Malik] seg [Shafwan bin Sulaim] seg twacult n [Saɛid bin Salamah] Ibn Al Azraq, belli [Al Mughirah bin Abu Burdah] bani Abdu Ad Dar, yenna-as [Hurah]; bdk kn sn sn nnbi nnbi sallallahu aleyhi wasallam; ‘A Amazan n Öebbi, s tidett, nebder lebḥer yerna newwi-d kan cwiṭ n waman, ma nessexdem aman-nni i tẓallit, ihi ad nfud. Ihi nezmer ad nexdem wuddun deg waman n yilel?' Syin, yerra-yas-d Nnbi sallallahu ’alaihi wasallam : ‘Ilel zeddig deg waman, d ḥlal deg lǧeţţa-s’. Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Jabir d Al Firasi. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Hadith-a d hasan sahih, yerna d rray ay d-ttawin amur ameqran seg yifuqaha seg gar yimeddukal n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam.' Gar-asen Abu Bakr, Ɛumar d Ibnu Ɛebbas. Ttwalin belli asizdeg s waman n yilel d ayen izemren. D acu kan, llan daɣen kra seg yemdukal n Nnbi sallallahu ɛlayhi wasallam ay d-yesmektin aya, gar-asen Ibn Ɛumar ed Ɛebdallah bin Ɛamru. Inna Ɛebdallah bin Ɛamru; 'Tella d times'.
Imam Tirmidzi : 65
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ
yenna-aɣ-d [Hannad] d [Qutayba] d [Abu Kurayb] nnan-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Al A’masy] yenna-d; Sliɣ [Mujahid] yenna-d [Thawus] seg [Ibn Abbas] yenna-d; Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam iâedda sin n yiẓekwan, syin yenna: ''Snat-nni ttwaɛezlent, yerna ur ttwaɛezlent ara ɣef ljal n ddnubat timeqranin''. Wigi yettwaɛetteb imi ur yettḍeggiɛ ara iman-is mi ara iɛeṭṭel, wayeḍ imi yettḥettim iman-is gar-asen’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi d hasan sahih.' Iḥekku-d [Mansur] ḥadit-agi seg [Mujahid], seg [Ibnu Ɛebbas], maca ur t-id-yebdir ara seg Thawus. Seg tama niḍen, ḥadit ay d-yenna Al A’masy d win ay d-yellan s tidet ugar. Yenna-d; ‘Sliɣ i Abu Bakr bin Abn Al Balkhi - amdan-nni ay d-yessuter seg Waki ad t-yeɣreḍ’ - yenna-d; ‘Al A’masy yessen ugar n Mansur s sanad n Ibrahim’.
Imam Tirmidzi : 66
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا
yenna-aɣ-d [Qutayba] d [Ahmad bin Muni’] nnan-d; yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Az Zuhri] seg [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah] seg [Ummu Qais bint Mihshan] yenna-d; ‘Mlaleɣ d Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d mmi-w ur nečči ara lqut - mazal-it d aɛebbuḍ -, syin yessufeɣ-d fell-as lḥirfa. Ihi, Nnbi yessuter aman, syin, issers aman-nni ɣef tmeẓẓuɣt.’ Yenna-d; 'Deg yixef-a llant daɣen tmucuha seg Ali, Aisyah, Zaynab, Lubabah bint Al Harith, dɣa d Umm Al Fadll bin Ɛebbas bin Ɛebbi Muthallib, Abu As Samh, Ɛebbillah bin Amru, Abu Laila d Ibnu Ɛebbas. D wagi i d rray n waṭas n yimusnawen n tussna seg gar yimeddukal n Nnbi sallallahu ɛlayhi wasallam, tabiɛin d wid i d-iteddun deffir-sen am Ḥmad d Ḥisaq. Nnan-as; ‘Aẓar n weqcic yettwasfeḍ - yettwasfeḍ - ma d aẓar n teqcict yettwasfeḍ, aya ma yella ur ččin ara sin, ma yella ččan sin ihi ilaq ad yettwassirid’.
Imam Tirmidzi : 67
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ
yenna-aɣ-d [Al Hasan bin Muḥemmed Az Zaɛfarani] yenna-d, yenna-aɣ-d [Affan bin Muslim] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Hammad bin Salamah] yenna-aɣ, yenna-aɣ-d [Humaid] d [Qotadah] d [Tsabit] n [Anas] yenna-d; ' Kra n yemdanen seg Urainah usan-d ɣer Lmedina, maca ur msefhamen ara d lḥala n Lmedina, dɣa Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yuzen-iten ɣer -umkan- n lmal n zakat. Yenna-yas: ‘Ssew ayefki-nwen d tmeẓẓuɣt-nwen’. D acu kan, nɣan-d ameksa n Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam yerna ssuffɣen-d iɣersiwen-nni, sakkin, rran-d ddin. Syin ttwaqeddmen i Nnbi sallallaahu 'alaihi wasallam, sakkin yeqceɛ-asen ifassen ed yiḍarren-nsen s tɣawla, ttwaqelɛen-asen wallen-nsen sakkin ttwaḍeggren ɣer harrah -aneẓruf yeḥman-'. Anas yenna; ‘Walaɣ yiwen deg-sen yeɣli-d armi d asmi ay d-yewweḍ lḥemla deg yimi-nsen, sakkin mmuten’. Yerna ahat Ḥemmad yenna-d; ‘Yečča lqaɛa s yimi-s armi mmuten’. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Ahadith-a d hasan sahih, yerna aḥadith-a daɣen yettwaḥka-d seg Anas s tɣawsa niḍen. wagi d rray n tuget n yimussnawen, Qqaren-d; ‘Ulac kra n lxir deg tmeẓẓuɣt n yiɣersiwen ay izemren ad yettwačč uksum-nsen’.
Imam Tirmidzi : 68
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ
yenna-aɣ-d [Al Fadll bin Sahl Al A’raj Al Baghdadi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Ghailan] yenna-d; yenna-aɣ-d [Yazid bin Zurai’] yenna-d, yenna-aɣ-d [Suliman At Taimi] seg [Anas bin Malik] yenna-d; ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yessufeɣ-asen allen-nsen imi ssufɣen-d allen n umeksa’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Aḥadith-agi d win n uswir n gharib, ur neẓri ara win i d-yebder aḥadith-agi nniḍen anagar ccix-agi, seg Yazid bin Zurai’, yerna aya d ayen i d-yeddan d wawal-is: -yerna lǧerḥ -ula d- yesɛa qishas-. Ḥadit-a, yenna-t-id daɣen Muḥemmed bin Sirin, yenna-d; ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam iga-yasen aya uqbel ad d-teffeɣ ayat i d-yemmeslayen ɣef temsal n hudud’.
Imam Tirmidzi : 69
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
nnan-aɣ-d [Qutayba] d [Ḥannad] nnan-d; yenna-yaɣ-d [Wakiɛ] seg [Syuɛba] seg [Suḥil bin Abu Salih] seg [baba-s] seg [Abu Hurairah] yenna-d; ''Deg tidet, Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam yenna-d: 'Ulac aḥezzeb siwa s ṣṣut neɣ s rriḥa'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi d hasan sahih.'
Imam Tirmidzi : 70
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ
yenna-aɣ-d [Qutaybah] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdel Ɛaziz bin Muḥemmed] seg [Suḥil bin Abu Salih] seg [baba-s] seg [Abu Hurairah]; "Mazan n Ṛebbi (s.a.w) yenna-d: "Ma yella yiwen seg-wen deg tmesgida, yufa-d aḍu gar yiɣil-nnes, ihi ur d-teffeɣ ara alamma yesla i ṣṣut neɣ yessusem rriḥa". Mas’ud d Abu Sa’id yenna-d : ‘Ma yella yiwen ur yelli ara d aḥeqqi ma yella ur yesɛi ara l’abdul. akken ad yezmer ad yeɛreḍ s waya’ Yenna-d daɣen : ‘Ma yella ṣṣut yekka-d seg yiɣes n tmeṭṭut, ihi ilaq ad t-texdem tẓallit.’ D rray n Imam Shafiɛ d Aḥmad.
Imam Tirmidzi : 71
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
yenna-aɣ-d [Mahmud bin Ghailan] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdurrazaq] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Maɛmar] seg [Hammam bin Munabbih] seg [Abu Hurairah] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘S tidet, Öebbi ur iqebbel ara taẓallit n yiwen deg-wen ma yella ur t-id-yefki ara. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih deg ssuma-s’.
Imam Tirmidzi : 72
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
yenna-aɣ-d [Smaɛil bin Musa] imezdaɣen n Kufa, ed [Hannad] ed [Muḥemmed bin Ubaid Al Muharibi] s yiwen n unamek, nnan-d; yenna-aɣ-d [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] seg [Abu Khalid Ad Dalani] seg [Qutadah] seg [Abul Aliyah] seg [Ibn Abbas] belli iwala Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yeṭṭes deg tegnit n sujud armi d asmi ay d-yesnuffes, sakkin yekker ad yeẓẓall. Syin nniɣ-as; ‘A Amazan n Öebbi, teɣliḍ deg yiḍes!’. Inna: "ih, aûûûu ur ipêezzib, siwa i wid iîîsen, îîfen". Imi imdanen yettḍeggiɛen s tmeẓẓuɣt, akk iɣes-nsen ad yuɣal d aḥlawan -stretchable-’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Abu Khalid isem-is Yazid bin Abdurrahman’. Yenna-d daɣen : « Deg yixef-agi yella daɣen umezruy seg Ɛisya, Ibn Mas’ud d Abu Hurairah’.
Imam Tirmidzi : 73
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ
yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyyar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid] seg [Syu’bah] seg [Qatadah] seg [Anas bin Malik] yenna-d; ‘Imeddukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam ttnadin, sakkin ffɣen-d, ẓẓallen war ma rran-d ṣṣ̣eḥḥa tikkelt niḍen’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi d hasan sahih.' Yenna-d; ‘’Sliɣ i Salih bin Ɛebdellah yenna-d; ‘Sseqsaɣ Abdullah Ibnul Mubarak ɣef lqanun ɣef yemdanen ay yettḍurrun deg wakud aydeg qqimen s lqedd, yerra-yi-d : ‘Ur yessefk ara ad yeg ṣṣ̣eḥḥa’. Yenna-d Abu Ɛisa; Saɛid bin Aruba iḥekkud lḥadit n Ibnu Ɛebbas seg Qatadah seg Ibnu Ɛebbas. Ur d-yebdir ara deg-s isem n Abul Aliyah yerna ur t-id-yebdir ara. Imusnawen mxallafen deg tmuɣliwin-nsen deg wayen yerzan aḥezzeb s sseba n yiḍes, kra n yimusnawen qqaren-d belli ur yelli ara d lḥeqq ad yexdem yiwen aḥezzeb ma yella yeṭṭes yeqqim neɣ ibedd, alamma yeṭṭes yeqqim. Rray-a wwin-t Ats Tsauri, Ibnul Mubarak d Ḥmed. Maca kra seg-sen nnan-d; ‘Ma yella yeṭṭes alamma ur ixeddem ara wallaɣ-is, ihi ilaq ad iɛeqleḍ.’ Rray-a d Ishaq ay t-id-yeṭṭfen. Imam Aṣafiɛi yenna; « Ma yella amdan yeṭṭes alamma yettargu, neɣ alamma ibeddel amkan-is ɣef ljal n yiḍes, ihi ilaq ad yexdem ṣṣ̣eḥḥa.'
Imam Tirmidzi : 74
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ
yenna-aɣ-d [Ibn Abu Umar] yenna-d; yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Muḥemmed bin Ɛamru] seg [Abu Salamah] seg [Abu Hurairah] yenna-d; Yenna-d Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Ilaq ad t-teḍḍfeḍ ɣef kra n tɣawsa ay tḥuza tmes, ɣas ma yella d ayefki yeqquren -aɣrum-’. Yenna-d Abu Salama; Ibn Abbas yesteqsa-t : « A Abu Hurairah, ilaq ad nexdem ţţuẓẓu imi nečča lɣella ? Yerna ilaq daɣen a nexdem ţţaẓẓit imi nessew aman ḥemmlen?’ Yenna-d Abu Salama; Abu Hurairah yerra-yas-d imiren : « A mmi n gma, ma tesliḍ i lḥadit n Umazan n Öebbi sallallahu ’alaihi wasallam, ihi ur tgiḍ ara imedyaten - iqedcen -’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-agi llant daɣen tmucuha n Umm Habibah, Umm Salamah, Zaid bin Thabit, Abu Salamah, Abu Ayyub d Abu Musa’. Abu Ɛisa yenna-d daɣen : « Kra n yimusnawen llan ttwalin dakken aḥezzeb d lḥeqq imi kra yettwabeddel s tmes - aḥerfi yettuɣal d ayen yessewwayen -, maca amur ameqran seg yimazzayen n tussna seg yemdukal n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, tabi'in d wid yellan deffir-sen ur ttgen ara aḥezzeb s kra n wayen yettwabeddlen'.
Imam Tirmidzi : 75
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ
yenna-aɣ-d [Ibn Abu Umar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] yenna-d; yenna-aɣ-d [Abdellah bin Muḥemmed bin Aqil] yesla i [Jabir]. [Sufyan] yenna-d; yerna mi aɣ-d-yenna [Muḥemmed Ibnul Munkadir] seg [Jabir] yenna-d; 'Rasulullah sallallahu 'alayihi wasallam ffghd m'i. Yerza ɣef yiwet n tmeṭṭut n Ansar, sakkin, tameṭṭut-nni tenɣa-as-d yiwet n tɣaḍt yerna yečča-tt, sakkin, tameṭṭut-nni tewwi-as-d daɣen yiwet n tcekkaṛt aydeg llant tmeẓyanin timaynutin, yerna ula d netta yečča-tent. Deffir waya yexdem wudhu n zhuhur, yeẓẓal, yeffeɣ. Tameṭṭut-nni tewwi-yas-d imiren ayen i d-yeqqimen n uyaziḍ-nni, yečča-t, syin yexdem taẓallit n tmeddit war ma yeqbel uẓẓuḍ. Yenna-d; 'Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Abu Bakr, Ibn Ɛebbas, Abu Hurairah, Ibnu Mas'ud, Abu Rafi', Umm Al Hakam, Amru bin Umayyah, Umm Amir, Suwaid bin An Nuɛman d Umm Salamah'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith n Abu Bakr deg yixef-agi ur yelli ara d ayen iwatan seg tama n sanad’. Yerna win i t-id-iḥekkun d Ḥusan bin Miṣak, sɣur Ibn Sirin, sɣur Ibn Ɛebbas, sɣur Abu Bakr sɣur Nnbi s.al.allah. Maca ḥadit sahli d yiwen n ulɣu seg Ibn Abbas, seg Nnbi sallallaahu alaihi wasallam, akka i t-id-ḥekkun yiḥafizen - imazzayen n ḥadit. Yettwaḥka-d daɣen seg ubrid nniḍen; dari Ibnu Sirin, Ibnu Abbas, dari Rasulullah sallallahu aleyhi wasallam. Ḥadit-a daɣen ḥekkun-t-id Atho bin Yasar, Ikrimah, Muḥemmed bin Amru bin Atha, Ali bin Abdullah bin Abbas, d waṭas nniḍen seg Ibn Abbas, seg Nnbi sallallahu alaihi wasallam war ma yebder-d deg sanad-is isem n Abu Bakar Ash Siddi. Yerna d aya ay d aḥeqqi akk. Amur ameqran seg yimusnawen seg gar yemdukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, tabi’in d yemdanen deffir-sen ssersen ḥadith-a deg uxeddim. Ttwalin belli ur ilaq ara ad xedmen aḥezzeb imi ttetten ayen i tḥuza tmes. D aya ay d taggara n snat n tɣawsiwin seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, amzun d aya ay yesfeḍen ḥadit amezwaru, d ḥadit ɣef tḥudda ɣef ljal n kra ay tḥuza tmes’.
Imam Tirmidzi : 76
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Muɛawiya] seg [Al Aɛmasi] seg [Abdullah bin Abdullah Ar Razi] seg [Abdurrahman bin Abu Laila] seg [Al Barro` bin Azib] yenna-d; Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam steqsan-t yiwet n tikkelt ɣef lḥeqq n twuẓa n uksum n lmal, yerra-yas-d : ‘Ssexdem-as tẓaḍt’. Syin steqsan-t ɣef lḥeqq n twuɣa ɣef ljal n učči n uksum n tɣaḍt, yerra-yas-d : ‘Ur ilaq ara ad t-teṭṭfeḍ ɣef ljal-is’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Jabir ben Samura d Usaid ben Hudlair’. Yenna-d Abu Ɛisa; Al Hajjaj bin Artha`ah iḥka-d ḥadith-agi seg Ɛebdallah bin Abdullah, seg Ɛebdurrahman bin Abu Laila, seg Usaid bin Hudlair. Maca ayen yellan d tidett d lḥadit n Abdurrahman bin Abu Laila seg Al Bara` bin 'Azib. D rray n Ḥmed d Isḥaq. U [Ubaidah Adl Dlabbi] iḥekku-d seg [Abdullah bin Abdullah Ar Razi], seg [Abdurrahman bin Abu Laila], seg [Dzul Ghurrah Al Juhanni]. Seg tama niḍen, Hammad bin Salamah yenna-d ḥadith-a seg Al Hajjaj bin Artha`ah, maca ixeddem tuccḍa deg uḥric-nnes. Yenna-d; Ɛebdallah ben Ɛebdurrahman ben Abu Llayla, seg baba-s, seg Usaid ben Hudlair. U wid iḥeqqiyen d, seg Ɛebdallah bin Ɛebdallah Ar Razi, seg Ɛebdurrahman ben Abu Laila, seg Al Bara` ben Azib. Yenna-d Isqaq; ‘Deg yixef-agi llan sin n yiḥaditen iḥeqqiyen seg Nnbi s.al.allahu ; yani ḥadit n Barra` d ḥadit n Jabir bin Samura'. D rray n Ḥmed d Ishaq. Yerna ttwaḥekmen-d seg kra n yimusnawen seg Yitabiyen d wiyaḍ, belli llan deg rray ur ilaq ara ad t-teḍfeḍ imi tettetteḍ aksum n lmal. D wagi i d rray n Sufyan Ats Tsauri d imezdaɣ n Kufaɛ.
Imam Tirmidzi : 77
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا
yenna-aɣ-d [Ishaq bin Mansur] yenna-d; yenna-aɣ-d [Yahya bin Saɛid Al Qattan] seg [Hisyam bin Urwah] yenna-d; yenna-yi-d [baba-inu] seg [Busrah bint Shafwan] dakken Nnbi (Nnbi) yenna-d: ‘Win ara iḥadren iɣes-nnes ur yettɛeṭṭil ara ad yeẓẓal arma ay d-yewwi ṣṣ̣eḥḥa’. Yenna-d; 'Deg yixef-agi llant daɣen tmucuha n Umm Ḥabiba, Abu Ayyub, Abu Hurairah, Arwa bint Unais, Aisyah, Jabir, Zaid bin Khalid d Ɛebdallah bin Amru. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi d Hasan Sahih i t-id-yeqqaren'. Yenna-d; ‘Akka, mačči d yiwen kan n wemdan i d-iḥekkun ḥadit-agi, seg Hisyam bin Urwah, seg baba-s, seg Busrah. Yerna amezruy n [Abu Usamah] ula d netta ur yelli d netta kan ay d-yesmektan ḥadith-a, seg [Hsyyam bin Urwah], seg [baba-s], seg [Marwan], seg [Busrah], seg Nnbi s.al.allah. Yerna Isqaq bin Mansur daɣen yenna-d akken, yenna-d; ‘Abu Usamah yenna-aɣ-d akka’. Yerna ḥadith-agi daɣen i d-yeqqar Abu Az Zinad, seg Urwah, seg Busrah, seg Nnbi s.al.allah. D ayen ay aɣ-d-yenna daɣen [Ali bin Hujr]. Yenna-d; ‘Yettwaḥseb-aɣ-d [Abdurrahman bin Abu Az Zinad], seg [baba-s], seg [Urwah], seg [Busrah], seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam am wakken. U wagi d rray mačči kan n yiwen n umdan, seg sahaba n nnbi sallallahu ‘aleyhi wasallam d tabi’in. Aya ttwaṭṭfen-t daɣen sɣur Al Auzaɛi, Syafiɛi, Aḥmad d Ishaq’. Yenna-d Muḥemmed; ‘Aḥadit n lḥeqq akk deg yixef-a d ḥadit n Busrah’. Inna Abu Surâ; ‘Deg yixef-a, ḥadit n Umm Ḥabibah daɣen d aḥeqqi, d ḥadit n Al’Ala’ Ibnul Harith, seg Makhul, seg ‘Anbasah bin Abu Sufyan, seg Umm Habibah’. Yenna-d Muḥemmed; « Makhul ur yesli ara s « Anbasah bin Abu Sufyan ». Di lweqt-nni, Anbasah yenna-d seg yiwen wergaz, seg Anbasah nnig n ḥadit-agi, amzun d netta i d-yeqqaren belli ḥadit-agi d aḥeqqi’.
Imam Tirmidzi : 78
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Mulazim bin ‘Amru] seg [Abdullah bin Badr] seg [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi], seg [baba-s] seg Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam, yenna-d: ‘Iɣes n tfekka d aḥric kan seg wemdan neɣ d aḥric seg’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Abu Umamah’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Ur t-id-yettwaḥseb ara kan seg yiwen seg yimeddukal n Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam d kra seg yitabiyen, llan s rray belli ur yelli ara uḥezzeb ɣef ljal n uḥbas n yiɣes n tfekka. D rray ay d-wwin medden n Kufa ed Ibnul Mubarak. Yerna ḥadit-agi d ḥadit igerrzen akk i d-yettwaḥekkun deg udlis-agi. Ḥadit-a ḥekkun-t-id [Ayyub bin Utbah] ed [Muḥemmed bin Jabir] seg [Qais bin Thalq], seg [baba-s]. D acu kan, llan aṭas n yimusnawen ay mazal ttmeslayen ɣef Muḥemmed bin Jabir ed Ayyub bin Utbah. Yerna ḥadit n Mulazim bin Amru seg Abdellah bin Badr d win ay d-yellan d aḥeqqi ugar yerna d ayen ay igerrzen ugar’.
Imam Tirmidzi : 79
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ
yenna-aɣ-d [Qutayba] d [Hannad] d [Abu Kurayb] d [Ahmad bin Muni’] d [Mahmud bin Ghailan] d [Abu ‘Ammar Al Husain bin Huraits] nnan-d; [Waki’] yenna-yaɣ-d seg [Al Aɛmasy] seg [Ḥabib bin Abu Thabit] seg [Urwah] seg [Aisyah] yenna-d; ‘Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yessuden kra seg tlawin-is, deffir waya yeffeɣ-d ad iẓall, ur yuɣal ara ad iɛeqleḍ’. Urwah inna; ‘Ilaq d kečč s timmad-ik,’ i d-yenna Urwah; ‘Syin yeḍsa’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Amdan i d-yesmektan ḥadith-agi ur yelli ara kan d yiwen seg yimeddukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d tabi’in’. Rray-a yewwi-t-id Sufyan Ats Tsauri d yimezdaɣ n Lkufa. Nnan-as; ‘Ulac lḥeqq ad t-texdemḍ s sseba n tmeqbert’. Di lweqt-nni, Malik bin Anas, Al-Auzaɛi, Syafiɛi, Aḥmad, d Isḥaq llan s rray-nni; belli aqemmum yettḥettim wudhu. Rray-a ur t-id-yewwi ara kan yiwen seg yimazzayen ussnanen seg yemḥaddiyen n Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam d tabi’in. Maca, imdukal-nneɣ jjan ḥadith-nni n Aisyah imi ttwalin-t d ayen ixuṣṣen deg wayen yerzan sanad. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sliɣ i Abu Bakr Al Atthar Al Bacri yebder-d seg Ali Ibnul Madini, yenna-d; Yahya bin Saɛid Al Qathtan yesfeḍ ḥadit-agi. yerna yenna-d: ‘D yiwen n wayen ur nelli’. Yenna-d daɣen; ‘Sliɣ i Muḥemmed bin Ismaɛil yesfeḍ ḥadit-a, yerna Ḥabib bin Abu Thabit ur yesli ara seg Urwah’. Yettwaḥka-d seg [Ibrahim At Taimi], seg [Aisyah] belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wasallam yessudem-it yiwet n tikkelt yerna ur yettɛeṭṭil ara ad iḥebbes. Maca, ḥadit-agi daɣen ur yelli ara d ayen iwatan. Werǧin neẓra belli Ibrahim At Taimi yesla-d s Aisyah. Ur llint ara tḥaditin tiḥeqranin seg Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wasallam deg yixef-a’.
Imam Tirmidzi : 80
حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ
yenna-aɣ-d [Abu Ubaida bin Abu As Safar -dɣa- Ahmad bin Ɛebdallah Al Hamdani Al Kufi]. Inna [Ishaq bin Mansur]; yenna-aɣ-d [Abu Ubaida], yenna-d Isqaq; yenna-aɣ-d [Abdu Accamad bin Abdul Warits] yenna-d, yenna-yi-d [baba] seg [Husin Al Mu’allim] seg [Yahya bin Abu Katsir] yenna-d; yenna-yi-d [Abdurrahman bin Amru Al Auza’i] seg [Ya’isy Ibnul Walid Al Makhzumi] seg [baba-s] seg [Ma’dan bin Abu Talhah] seg [Abu Darda`] belli Amazan n Rebbi sallallahu ‘alaihi wasallam yessufeɣ-d, syin yerẓa lḥebs-is. Yenna-d Abu Dardaɛ; ‘Syin, mlaleɣ [Tsauban] deg tmesgida n Dimecq, nniɣ-as ɣef waya, dɣa yenna-yi-d : ‘D tidet, deg tidet, d nekk ay t-id-yesfeḍḍen aman n wudman’. Yenna-d Abu Ɛisa; Yenna-d Isqaq Ben Mansur; 'Ma'dan bin Talha'. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Ma d Ibn Abu Talhah d aḥeqqi ugar'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ur yelli yiwen kan n umusnaw seg yimeddukal n Nnbi sallallaahu ‘alaihi wasallam d tabi’in yellan s rray belli amdan ilaq ad yexdem wudlu s ssebba n tmeẓẓuɣt neɣ n yidammen - s tmeẓẓuɣt n tmeẓẓuɣt -. Rray-a wwin-t-id Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Aḥmad d Ishaq’. Seg tama niḍen, kra n yimusnawen ttwalin dakken ur yessefk ara ad yeg umdan lḥeqq ɣef ljal n tmeẓẓuɣt neɣ n tmeẓẓuɣt. Rray-a yewwi-t-id Malik d Syafi’. Ḥusin Al Muɛallim yettwali ḥadit-a d ayen yelhan. Yerna ḥadit n Husain d ḥadit igerrzen akk deg yixef-agi. Yeḥka-d Maɛmar ḥadit-agi seg Yahya bin Abu Katsir, maca yeɣleḍ deg-s. Yenna-d; ‘Seg Ya`isy Ibnul Walid, seg Khalid bin Maɛdan, seg Abu Darda`, yerna ur d-yebder ara deg-s isem n Al Auza’i. Yenna-d seg Khalid bin Maɛdan, ɣas akken d Maɛdan bin Abu Talḥah.