Imam Tirmidzi : 1
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍقَالَ هَنَّادٌ فِي حَدِيثِهِ إِلَّا بِطُهُورٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَأَبُو الْمَلِيحِ بْنُ أُسَامَةَ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
yenna-yaɣ-d [Qutaybah bin Saɛid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Awanah] seg [Simak bin Harb], yerna yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Isṛayil] seg [Simak] seg [Mush’ab bin Saɛid] seg [Ibn Umar bin Saɛid] seg [Ibn Umar Saɛid] seg Nnbi. mebla asizdeg ur yettwaqbal ara, yerna ur yettwaqbal ara lxir i d-yekkan seg wayla yettwakerren’. Hannad yebder-d deg ḥadit-is, ‘ur neṣfi’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Aḥadith-agi d win i d-yellan d aḥeqqi yerna d ayen igerrzen akk deg yixef-agi’. Deg suf-ad llan daɣen yiḥaditen sɣur Abu Al Malih sɣur baba-s d Abu Hurairah d Anas. U Abu Al Malih bin Usamah isem-is d Amir, qqaren-as daɣen Zaid bin Usamah bin Umair Al Hudzali’.
Imam Tirmidzi : 2
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ الْعَبْدُ الْمُسْلِمُ أَوْ الْمُؤْمِنُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ خَرَجَتْ مِنْ وَجْهِهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ نَظَرَ إِلَيْهَا بِعَيْنَيْهِ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ أَوْ نَحْوَ هَذَا وَإِذَا غَسَلَ يَدَيْهِ خَرَجَتْ مِنْ يَدَيْهِ كُلُّ خَطِيئَةٍ بَطَشَتْهَا يَدَاهُ مَعَ الْمَاءِ أَوْ مَعَ آخِرِ قَطْرِ الْمَاءِ حَتَّى يَخْرُجَ نَقِيًّا مِنْ الذُّنُوبِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ مَالِكٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو صَالِحٍ وَالِدُ سُهَيْلٍ هُوَ أَبُو صَالِحٍ السَّمَّانُ وَاسْمُهُ ذَكْوَانُ وَأَبُو هُرَيْرَةَ اخْتُلِفَ فِي اسْمِهِ فَقَالُوا عَبْدُ شَمْسٍ وَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَهَكَذَا قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَهُوَ الْأَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ وَثَوْبَانَ وَالصُّنَابِحِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالصُّنَابِحِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ لَيْسَ لَهُ سَمَاعٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عُسَيْلَةَ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ رَحَلَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ فِي الطَّرِيقِ وَقَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَالصُّنَابِحُ بْنُ الْأَعْسَرِ الْأَحْمَسِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ الصُّنَابِحِيُّ أَيْضًا وَإِنَّمَا حَدِيثُهُ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ فَلَا تَقْتَتِلُنَّ بَعْدِي
Yenna-aɣ-d [Ishaq bin Musa Al Ansari] yenna-d, yenna-aɣ-d [Maɛn bin Ɛisa Al Qazzaz] yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d [Malik bin Anas]. Seg ubrid nniḍen; yerna yenna-yaɣ-d [Qutaybah] seg [Malik] seg [Suhail bin Abu Salih] seg [baba-s] seg [Abu Hurairah] yenna-d: “Ma yella amsellem, neɣ ammumen, ixeddem wuẓuḍ, ad yessired udem-is, ad d-yeffeɣ udem-is s lebɣi-s. neɣ s tiqit taneggarut n waman, neɣ ayen nniḍen am wa. Ma yella yessired ifassen-is, ddnubat seg ifassen-is ad d-ffɣent s waman-nni, neɣ s tiqqit taneggarut n waman alamma d asmi ara d-yeffeɣ mebla ma yella-d ddnub ameẓyan’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Wagi d ḥadit n Ḥasan, d ḥadit i d-yenna Malik seg Suḥil seg baba-s seg Abu Hurairah d Abu Shalih, baba-s n Suḥil, d Abu Salih As Samman, yerna isem-is Dzakwan. Abu Hurairah s timmad-is mazal-it yettwaqbel ɣef yisem-is; kra nnan-d Abdu Syamsi, kra nnan-d Abdellah ben Amru d wakka, Muḥemmed ben Ismaɛil yenna-d; ‘D ayen i d-yesbanen aṭas’. Yenna-d Abu Ɛisa; Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Uthman bin Affan, Tsauban, Ash Shunabihi, Umar bin Abasah, Salman, Ɛebdallah bin Amru, d Ash Shunabihi i t-id-yeḥkan seg Abu Bakar Ash Shiddiq, maca ur t-isli ara srid seg Nnbi sallallahu. Isem-is Abdurrahman bin Usailah, ma d isem-is n tmeṭṭut d Abu Abdullah, yessaweḍ ad yemlil d Nnbi s.al.allah, ma d Nnbi s timmad-is yemmut mazal-it deg tikli. Yewwi-d aṭas n yiḥaditen seg Nnbi Ṣallahu ɛlayhi wa Sallam. Ash Shunabi Ibnul A'sar Al Ahmasi yella d ameddakel n Nnbi Sallahu 'alaihi wa Sallam, qqaren-as daɣen Ash Shunabihi. Ḥadit i d-yeḥka d; yenna-d; Sliɣ i Nnbi sallallahu ’alaihi wa Sallam yenna-d: ‘S tidet, ad snerniɣ l’umma, ihi ur tneqqem ara gar-awen deffir-i’.
Imam Tirmidzi : 3
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عَلِيٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الطُّهُورُ وَتَحْرِيمُهَا التَّكْبِيرُ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا الْحَدِيثُ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ هُوَ صَدُوقٌ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ كَانَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَالْحُمَيْدِيُّ يَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهُوَ مُقَارِبُ الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ
Nnan-aɣ-d [Qutayba] d [Hannad] d [Mahmud bin Ghailan] nnan-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Sufyan]. -s tmuɣli nniḍen yettwabder- Yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdurrahman bin Mahdi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan] seg [Abdullah bin Muḥemmed bin Aqil] seg [Muḥemmed Ibnul Hanafiah] seg [Ali Salahiyahu yenna-d: i tẓallit d asizdeg, lḥeram d takbir, lḥelal d asellem’. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Ahadith-a d win ay d-yellan d aḥeqqi yerna d win ay d-yellan d ayen yelhan akk deg yixef-a.' Abdellah ben Muḥemmed ben Aqil d argaz n tidet, maca llan kra n yimusnawen i d-yettmeslayen ɣef uḥfaḍ-is. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sliɣ i Muḥemmed bin Ismaɛil yenna-d; 'Ahmad bin Hanbal, Ishaq bin Ibrahim et Al Humaidi, l’on postulates avec l’hadith de Abdullah bin Muhammad bin Aqil. Yenna-d Muḥemmed; ‘Lweqt iqerreb’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Jabir d Abu Saɛid’.
Imam Tirmidzi : 4
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ زَنْجَوَيْهِ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ قَرْمٍ عَنْ أَبِي يَحْيَى الْقَتَّاتِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ الصَّلَاةُ وَمِفْتَاحُ الصَّلَاةِ الْوُضُوءُ
yenna-aɣ-d [Abu Bakr Muḥemmed bin Zanjawih Al Baghdadi] yerna maci d yiwen kan, ay d-yenna; yenna-aɣ-d [Ḥusin bin Muḥemmed] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sliman bin Qarn] seg [Abu Yahya Al Qattat] seg [Mujahid] seg [Jabir bin Abdullah] Radliaallahu 'anhuma, yenna-d, Rasulullah Shallahu 'alaihi wa Sallam yenna-d: 'Tasarut d taẓallit i netta,'
Imam Tirmidzi : 5
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ قَالَ مَرَّةً أُخْرَى أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبِيثِ أَوْ الْخُبُثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَجَابِرٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَحَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ رَوَى هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ فَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَوْفٍ الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ و قَالَ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ وَمَعْمَرٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ فَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَقَالَ مَعْمَرٌ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ قَتَادَةُ رَوَى عَنْهُمَا جَمِيعًا
nnan-aɣ-d [Qutayba] d [Ḥannad] nnan-d; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Syu’bah] seg [Abdul Ɛaziz bin Shuhaib] seg [Anas bin Malik] yenna-d, Nnbi sallallahu ‘alaihi wa Sallam asmi ara yekcem ɣer tmeqbert yenna-d: ‘ALLAHUMMA INNI A’UUDZU BIKA -Ya Allah, indefugeed’. Yenna-d Cuɛba; 'Di tallit nniḍen yenna-d: 'A'UUDZU BIKA MINAL KHUBTSI WAL KHUBIIS -ttnadiɣ deg-k seg cciṭan irgazen d cciṭan n tmeṭṭut- neɣ AL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -ttnadiɣ deg-k seg cciṭan irgazen d cciṭan n tmeṭṭut-'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a llant daɣen tmucuha n Ɛli, Zaid bin Arqam, Jabir d Ibnu Mas’ud’. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Ahadith n Anas bin Isa d win ay d-yellan d aḥeqqi yerna d win ay d-yellan d ayen yelhan akk deg yixef-a. Seg tama-nniḍen, deg ḥadit n Zaid bin Arqam, yella ccwal deg sanad. Ḥadit-a ḥekkun-t-id daɣen Hisyam Ad Dastuwa`i d Saɛid bin Abu Arubah seg Qatadah. Saɛid inna d Al Qasim bin Auf Asy Syaibani d Zaid Bin Arqam. U Hisyam Ad Dastuwa`i seg Qatadah n Zaid bin Arqam, ma d Syuâba d Maâmar ḥekmen-t-id seg Qatadah n An Nadlr bin Anas. Syuɛba ibder-it-id seg Zaid Ben Arqam. Maɛmar yenna-t-id seg An Nadlr bin Anas seg baba-s, seg Nnbi sallallahu alaihi wa Sallam. Yenna-d Abu Ɛisa; « Steqsaɣ Muḥemmed ɣef umezruy-a, dɣa yerra-yi-d : « Mazal yezmer lḥal Qatadah teḥka-d seg sin-nsen ».
Imam Tirmidzi : 6
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلَاءَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْخُبْثِ وَالْخَبَائِثِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
yenna-aɣ-d [Ahmad bin Abdah Adl Dlabbi Al Bashri] yenna-d, yenna-aɣ-d [Hammad bin Zaid] seg [Abdul Ɛaziz bin Shuhaib] seg [Anas bin Malik] yenna-d; 'Nnbi sallallaahu 'alaihi wa Sallam, mi yekcem ɣer tmeqbert, yenna: 'ALLAHUMMA INNI A'UUDZU BIKA MINAL KHUBUTSI WAL KHABA`ITS -A Allah, ttnadiɣ fell-ak seg cciṭan irgazen d tlawin-'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Ayagi d ḥadith n Hasan aḥeqqi’.
Imam Tirmidzi : 7
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ إِسْرَائِيلَ بْنِ يُونُسَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا خَرَجَ مِنْ الْخَلَاءِ قَالَ غُفْرَانَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ يُوسُفَ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ وَأَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ الْأَشْعَرِيُّ وَلَا نَعْرِفُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Ismaɛil] yenna-d, yenna-aɣ-d [Malik bin Ismaɛil] seg [Isṛayil bin Yunus] seg [Yusuf bin Abu Burdah] seg [baba-s] seg [Aisyah] Radliaallahu ‘anha, yenna-d; 'Mi d-yeffeɣ Nnbi sallallahu 'alaihi wa Sallam seg uxxam n tmeṭṭut, yeɣra-d: 'GHUFRAANAKA -Ssarameɣ ssmaḥ-ik-'. Yenna-d Abu Ɛisa; ''Aḥadit-a yella deg uswir n Hasan Gharib, ur nessin ara fell-as ala ma yella seg yiwen n ḥadit isṛayili, seg Yusef bin Abu Burdah, ma d Abu Burdah bin Abu Musa isem-nnes Amir bin Abdullah bin Qais Al Asy'ari'. U ur nessin ara deg surah-agi siwa lḥadith n Aisyah Radliaallahu 'anha seg Nnbi s.al.allahu 'alaihi wa Sallam'.
Imam Tirmidzi : 8
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَطَاءَ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَتَيْتُمْ الْغَائِطَ فَلَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا وَلَكِنْ شَرِّقُوا أَوْ غَرِّبُواقَالَ أَبُو أَيُّوبَ فَقَدِمْنَا الشَّامَ فَوَجَدْنَا مَرَاحِيضَ قَدْ بُنِيَتْ مُسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةِ فَنَنْحَرِفُ عَنْهَا وَنَسْتَغْفِرُ اللَّهَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيِّ وَمَعْقِلِ بْنِ أَبِي الْهَيْثَمِ وَيُقَالُ مَعْقِلُ بْنُ أَبِي مَعْقِلٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَأَبُو أَيُّوبَ اسْمُهُ خَالِدُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّهْرِيُّ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ الزُّهْرِيُّ وَكُنْيَتُهُ أَبُو بَكْرٍ قَالَ أَبُو الْوَلِيدِ الْمَكِّيُّ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ إِدْرِيسَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَقْبِلُوا الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ وَلَا بِبَوْلٍ وَلَا تَسْتَدْبِرُوهَا إِنَّمَا هَذَا فِي الْفَيَافِي وَأَمَّا فِي الْكُنُفِ الْمَبْنِيَّةِ لَهُ رُخْصَةٌ فِي أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ رَحِمَهُ اللَّهُ إِنَّمَا الرُّخْصَةُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اسْتِدْبَارِ الْقِبْلَةِ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَمَّا اسْتِقْبَالُ الْقِبْلَةِ فَلَا يَسْتَقْبِلُهَا كَأَنَّهُ لَمْ يَرَ فِي الصَّحْرَاءِ وَلَا فِي الْكُنُفِ أَنْ يَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ
yenna-aɣ-d [Saɛid bin Abdurrahman Al Makhzumi] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Az Zuhri] seg ['Atho` bin Yazid Al Laitsi] seg [Abu Ayyub Al Anshari] yenna-d, Rasul n Allah sallallahu 'alaihi wa Sallam de udem-ik ur yenna ara: ' ama d aḥebbus neɣ d aḥebbus. mečtuḥ. Maca udem ɣer wegmuḍ neɣ ɣer wegmuḍ’. Yenna-d Abu Ayyub; ‘Mi newweḍ ɣer Surya, nufa-d tizeɣwa-nsen bnant ɣer tama n lqibla, dɣa nbedd fell-asent, nessuter seg Ṛebbi ssmaḥ’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Ɛebdallah ben Al Harith ben Jaz`i Az Zubaidi d Maɛqil ben Abu Al Haitsam -yettwassen daɣen s yisem n Maɛqil ben Abu Umamah-, Abu Hurairah d Suhail ben Hanif'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-agi, ḥadit i d-yeḥka Abu Ayyub d win igerrzen akk, d win i d-yesḥassfen akk. Abu Ayyub isem-is Khalid bin Zaid, ma d Az Zuhri isem-is Muḥemmed bin Muslim bin Ubaydullah bin Syihab Az Zuhri, isem-is n tmeṭṭut Abu Bakr’. Abu Al Walid Al Makki said; Abu Abdallah Muhammad bin Idris Asy Syafi’i said; ‘Anamek kan n wawalen n Nnbi sallaahu ‘alaihi wa sallam ‘Ur ttmuquleḍ ara lqibla neɣ ur tt-id-ttawiḍ ara s lqedd-ik mi ara t-tessufɣeḍ neɣ mi ara t-tessufɣeḍ’, d win yellan deg umkan yeldin. Seg tama-nniḍen, ma yella telliḍ deg lebni yettwaqqnen, yella lfayda deg uqubel ɣer tama n lqibla. D aya ay d-yenna daɣen Isqaq Ben Ibrahim. Seg yidis niḍen, yenna-d Aḥmad Ben Hanbal Rahimahullah; « Tafellaḥt n Nnbi sallaahu ‘alaihi wa Sallam mi ara d-yesfeḍ neɣ ad d-yesfeḍ, tella-d kan akken ad as-d-yerr aqerruy-nnes, deg wakud aydeg ad t-id-tqabel mazal ur yettwaqbal ara ». Amzun ur yemgarad ara Imam Ahmad gar tmeddurt deg uneẓruf neɣ deg lebni yettwaqqnen akken ad iqabel tama n lqibla.
Imam Tirmidzi : 9
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِبَوْلٍ فَرَأَيْتُهُ قَبْلَ أَنْ يُقْبَضَ بِعَامٍ يَسْتَقْبِلُهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَائِشَةَ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
yenna-aɣ-d [Muḥemmed ben Basyar] ed [Muḥemmed ben Al Mutsanna] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Wahb bin Jarir] yenna-d, yenna-aɣ-d [baba] seg [Muḥemmed bin Ishaq] seg [Aban bin Salih] seg [Mujahid] seg [Jabir bin Abdellah] yenna-d; Nnbi, sslam fell-as, yeḥṛem ad nmuqel ɣer tama n lqibla mi ara iruḥ ad iɛeṭṭel, maca ẓriɣ-t aseggas uqbel ad yemmet yettmuqul ɣer tama n lqibla.’ Deg yixef-agi yella daɣen umezruy seg Abu Qatadah, Ɛisyah d Ammar bin Yasir. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Deg yixef-a, ḥadit ay d-yenna Jabir d hasan gharib'.
Imam Tirmidzi : 10
وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَبُولُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ وَحَدِيثُ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ وَابْنُ لَهِيعَةَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Yerna ḥadit-agi yenna-t-id [Ibn Lahi’ah], seg [Abu Zubair], seg [Jabir], seg [Abu Qatadah], belli yiwet n tikkelt iwala Nnbi s.al.allahu ‘alaihi wa Sallam yett’ebbuḍ s tmuɣli n lqibla’. [Qutaybah] yenna-aɣ-d akka, yenna-d; ‘Ibn Lahi’ah yenna-aɣ-d’. Yerna ḥadit n Jabir i d-yettwaḥekmen seg Nnbi sallahu ‘alaihi wa Sallam, d win i d-yesmektayen ugar n ḥadit n Ibn Lahi’ah, acku Ibn Lahi’ah yella d amdan ixuṣṣen ɣef leḥsab n yimazzayen n ḥadit, Imam Yahya bin Sa’id Al Qaththan d wiyaḍ i t-id-yesfehmen seg usnulfu-nsen.
Imam Tirmidzi : 11
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ عَمِّهِ وَاسِعِ بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَقِيتُ يَوْمًا عَلَى بَيْتِ حَفْصَةَ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حَاجَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الشَّامِ مُسْتَدْبِرَ الْكَعْبَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdah bin Suleyman] seg [Ubaydullah bin Ɛumar] seg [Muḥemmed bin Yahya bin Ḥabban] seg xal-is - [Wasi’ bin Ḥabban] - seg [Ibn Ɛumar] yenna-d; 'Yiwen wass ssawḍeɣ ɣer tqacuct n wexxam n Hafshah, sakkin walaɣ Nnbi sallahu 'alaihi wa sallam la yettḍurru deg wakud aydeg yettmuqul ɣer tama n Surya s tɣerɣert-nnes ɣer Lkaɛba.' Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Hadith-agi d hasan sahih deg uswir’.
Imam Tirmidzi : 12
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَنْ حَدَّثَكُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَبُولُ قَائِمًا فَلَا تُصَدِّقُوهُ مَا كَانَ يَبُولُ إِلَّا قَاعِدًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَبُرَيْدَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَحَدِيثُ عُمَرَ إِنَّمَا رُوِيَ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ قَالَ رَآنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا أَبُولُ قَائِمًا فَقَالَ يَا عُمَرُ لَا تَبُلْ قَائِمًا فَمَا بُلْتُ قَائِمًا بَعْدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رَفَعَ هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ الْكَرِيمِ بْنُ أَبِي الْمُخَارِقِ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ وَتَكَلَّمَ فِيهِ وَرَوَى عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ عُمَرُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا بُلْتُ قَائِمًا مُنْذُ أَسْلَمْتُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْكَرِيمِ وَحَدِيثُ بُرَيْدَةَ فِي هَذَا غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَمَعْنَى النَّهْيِ عَنْ الْبَوْلِ قَائِمًا عَلَى التَّأْدِيبِ لَا عَلَى التَّحْرِيمِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مِنْ الْجَفَاءِ أَنْ تَبُولَ وَأَنْتَ قَائِمٌ
yenna-aɣ-d [Ali Bin Hujr] yenna-d, yenna-aɣ-d [Carik] seg [Al Miqdam bin Syuraih] seg [baba-s] seg [Aisyah] yenna-d; ‘Win i wen-d-yennan belli Nnbi sallallahu ‘alaihi wa Sallam yessufeɣ-d tiẓegwa deg wakud aydeg ibedd, ur t-ttamneḍ ara, imi ur yessufeɣ ara tiẓegwa ala ma yella yeqqim’. Yenna-d; ‘Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n yimeddukal n Ɛumar, Buraidah d Abdurrahman bin Hasanah’. Yenna-d Abu Ɛisa; Ḥadit n Aisyah d win igerrzen akk yerna d win ay d-yellan d aḥeqqi deg yixef-a, ma d ḥadit n Umar yettwaḥka-d seg ḥadit n Abdul Karim bin Abul Mukhariq, seg Nafi’, seg Ibn Umar, seg Umar, yenna-d; ‘Nnbi sallallaahu ‘alaihi wa Sallam iwala-yi yiwet n tikkelt ttbeddileɣ s lbeɛd, sakkin yenna-yi-d: ‘A Umar, ur ttbeddileɣ ara s lbeɛd’, dɣa deffir waya ur ttbeddileɣ ara s lbeɛd tikkelt niḍen’. Yenna-d Abu Ɛisa; Amdan kan ay d-yesfehmen ḥadit-a d Abdul Karim bin Abul Mukhariq, yerna d amdan ixuṣṣen ɣef leḥsab n yimazzayen n ḥadit. Abu Ayyub As Sikhtiyani daɣen yesfeḍ yerna yesqerdec-it’. Ubaydullah iḥka-d seg Nafiɛ, seg Ibn Umar, yenna-d; Umar Radliaallahu 'anhu said; ‘Ur lliɣ ara sbeɛdeɣ seg wasmi ay d-kecmeɣ ɣer Lislam’. Yerna ḥadit-a d win ay d-yellan s lḥeqq ugar n ḥadit n Abdul Karim, ma d ḥadit n Buraidah deg yixef-a ur yelli ara d mahfudz -awake-’. Seg tama-nniḍen, anamek n lḥeqq n tmeẓẓuɣt s tbeddit yeqqen ɣer tmeẓẓuɣt, mačči d lḥeqq n tmeẓẓuɣt. Yewwi-t-id sɣur Ɛebdallah bin Masɛud, yenna-d; ‘Di tidet, d yir lḥeqq ma tḥemmleḍ ibedd’.
Imam Tirmidzi : 13
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Al Aɛmasy] seg [Abu Wa`il] seg [Hudzaifah] yenna-d; ‘Nnbi sallahu ‘alaihi wa Sallam yerza yiwet n tikkelt ɣef tmeqbert n yiwen n wegdud, sakkin, yessufeɣ-d tiẓegwa deg wakud aydeg ibedd. Ruḥeɣ ad t-id-sbeɛdeɣ, maca s tidett, yessawel-iyi-d alamma lliɣ ɣer tama-s, sakkin yexdem ţţaẓẓuḍt, yesfeḍ-d lxuf-is. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sliɣ [Al Jarud] yenna-d; ‘Sliɣ [Waki’] yettmeslay-d ḥadith-a seg [Al A’masy], sakkin, Waki’ yenna-d; 'D wagi i d ḥadit i d-yeqqar Nnbi Shallahu 'Aleyhi wa Sallam ɣef usfeḍ n lkhuf. Yerna sliɣ daɣen i Abu Ammar Al Ḥusin bin Hurayb yenna-d; ‘Sliɣ i Waki’, syin yenna-d akka’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Akken ay d-ḥekkun [Mansur] ed [Ubaidah Adl Dlabbi] seg [Abu Wa‘il] seg [Hudzaifah], akken ay d-ḥekkun Al Aɛmasy”. [Hammad bin Abu Suleyman] ed [Ashim bin Bindah] ḥekkun-d daɣen seg [Abu Wa`il], seg [Al Mughirah bin Syuɛbah], seg Nnbi, saw. Seg tama niḍen, ḥadit n Abu Waɛil seg Hudzaifah d ḥadit ay d-yellan d aḥeqqi akk. Kra n yimusnawen sfehmen-d aɛebbuḍ deg wakud aydeg ibedd. Yenna-d Abu Ɛisa; Ibrahin An Nakhai yenna-d seg Abidah bin Amru As Salmani, yerna Abidah d tamusnawt tameqqrant n Tabi`in. Yettwaḥka-d belli Abidah tenna-d yiwet n tikkelt; 'Kecmeɣ ɣer Lislam sin iseggasen uqbel lmut n Nnbi sallahu 'alaihi wa Sallam'. Seg tama niḍen, Ubaida Adl Dlabbi yella d ameddakel n Ibrahim, dɣa d Ubaida bin Muɛattib Adl Dlabbi, ay ɣef ɣɣaren Abu Ɛebdul Karim’.
Imam Tirmidzi : 14
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَنَسٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَرَوَى وَكِيعٌ وَأَبُو يَحْيَى الْحِمَّانِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ الْحَاجَةَ لَمْ يَرْفَعْ ثَوْبَهُ حَتَّى يَدْنُوَ مِنْ الْأَرْضِ وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُرْسَلٌ وَيُقَالُ لَمْ يَسْمَعْ الْأَعْمَشُ مِنْ أَنَسٍ وَلَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ نَظَرَ إِلَى أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ رَأَيْتُهُ يُصَلِّي فَذَكَرَ عَنْهُ حِكَايَةً فِي الصَّلَاةِ وَالْأَعْمَشُ اسْمُهُ سُلَيْمَانُ بْنُ مِهْرَانَ أَبُو مُحَمَّدٍ الْكَاهِلِيُّ وَهُوَ مَوْلًى لَهُمْ قَالَ الْأَعْمَشُ كَانَ أَبِي حَمِيلًا فَوَرَّثَهُ مَسْرُوقٌ
yenna-aɣ-d [Qutaybah bin Saɛid] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] seg [Al A’masy] seg [Anas] yenna-d; ‘Mi yebɣa Nnbi sallallahu ‘alaihi wa Sallam ad yessiweḍ iman-is ur yerfed ara aḍebsi-ines alamma qrib ad yaweḍ ɣer lqaɛa’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Akken i d-yenna [Muḥemmed bin Rabiɛah] ḥadit-agi seg [Al A’masy], seg [Anas]’. Ma yella [Wakiɛ] akked [Abu Yahya Al Himmani] ḥekmen-d seg [Al Aɛmasi], yenna-d; ’ [Ibn Umar] yenna-d; ‘Mi yebɣa Nnbi sallallahu ‘alaihi wa Sallam ad yessiweḍ iman-is ur yerfed ara aḍebsi-ines alamma qrib ad yaweḍ ɣer lqaɛa’. Yerna sin n yiḥaditen-a d mursal. Yenna-d daɣen belli Al A’masy ur yesli ara seg Anas, ula seg yiwen seg yimeddukal n Nnbi sallallahu ‘alaihi wa Sallam. Iwala Anas bin Malik, syin yenna-d ; ‘Walaɣ Anas yettẓalla,’ syenna yebder- as- d ɣef tẓallit.’ Seg tama niḍen, isem n Al Aɛmasy d Suleyman bin Mihran Abu Muḥemmed Al Kahili, yerna yella d akli aqbur seg teqbilt n Kahili. Yenna-d Al Ɛɛmasi; ‘Baba yella yesɛa yiwen n weqcic mazal-it deg uɛebbuḍ, syin yewwi-t-id Masruq’.
Imam Tirmidzi : 15
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَمَسَّ الرَّجُلُ ذَكَرَهُ بِيَمِينِهِوَفِي هَذَا الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَسَلْمَانَ وَأبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو قَتَادَةَ الْأَنْصَارِيُّ اسْمُهُ الْحَارِثُ بْنُ رِبْعِيٍّ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْيَمِينِ
yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Abu Umar Al Makki] yenna-d, yenna-aɣ-d [Sufyan bin Uyainah] seg [Maɛmar] seg [Yahya bin Abu Katsir] seg [Abdullah bin Abu Qatadah] seg [baba-s] yenna-d; ‘Nnbi sallahu ‘alaihi wa Sallam iḥerrem argaz ad iḥaz iɣes-is s ufus-is ayeffus’. Deg yixef-a llan daɣen yimezruyen seg Ɛisya, Salman, Abu Hurairah d Suhail bin Hanif. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-agi d hasan sahih.' Seg tama niḍen, isem n Abu Qatadah Al Ansari d Al Harith Ar Rib’i. Ɣef leḥsab n yimazzayen n tussna, aseqdec n ḥadit-a d akken yezmer ad t-id-texdem istinja` -cebok- s useqdec n ufus ayeffus'.
Imam Tirmidzi : 16
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ قَالَ قِيلَ لِسَلْمَانَقَدْ عَلَّمَكُمْ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى الْخِرَاءَةَ فَقَالَ سَلْمَانُ أَجَلْ نَهَانَا أَنْ نَسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةَ بِغَائِطٍ أَوْ بَوْلٍ وَأَنْ نَسْتَنْجِيَ بِالْيَمِينِ أَوْ أَنْ يَسْتَنْجِيَ أَحَدُنَا بِأَقَلَّ مِنْ ثَلَاثَةِ أَحْجَارٍ أَوْ أَنْ نَسْتَنْجِيَ بِرَجِيعٍ أَوْ بِعَظْمٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَخُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَخَلَّادِ بْنِ السَّائِبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ سَلْمَانَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا أَنَّ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ وَإِنْ لَمْ يَسْتَنْجِ بِالْمَاءِ إِذَا أَنْقَى أَثَرَ الْغَائِطِ وَالْبَوْلِ وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
yenna-aɣ-d [Hannad] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abu Muɛawiyya] seg [Al Aɛmasi] seg [Ibrahim] seg [Abdurrahman bin Yazid] yenna-d: “Ma yesselmed-awen Nnbi-nwen (s.al.al.) kullec armi d amek ara t-tessufɣem s tmeẓẓuɣt?” [Salman] yerra-as-d: 'D tidet, yeḥṛem-aɣ ad nqubel lqibla mi ara nxeddem lḥemla neɣ mi ara nxeddem lḥemla, ad nexdem istinja` s ufus ayeffus, yerna ad nexdem istinja` s ddaw n kraḍ n yiẓra, yerna ad nexdem istinja` s ussway n lmal neɣ s yiɣsan'. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a yella daɣen umezruy seg Ɛisyah, Khuzaimah bin Thabit, Jabir, Khallad Ibn As Sa`ib, seg baba-s’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Deg yixef-a, ḥadit n Salman d hasan sahih, d aya ay d rray n tuget n yimusnawen seg gar yimeddukal n Nnbi sallallahu 'alaihi wa sallam d wid ay d-yusan deffir-s. Nitni llan deg rray-nsen dakken taẓallit s weẓru tesɛa azal ula ma ur tettwaxdem ara s waman, dɣa d asmi ara yezmer weẓru-nni ad yessired lbaṭel yellan. Rray-a ṭṭfen-t daɣen Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafiɛi, Aḥmad d Ishaq’.
Imam Tirmidzi : 17
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَخَرَجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِحَاجَتِهِ فَقَالَ الْتَمِسْ لِي ثَلَاثَةَ أَحْجَارٍ قَالَ فَأَتَيْتُهُ بِحَجَرَيْنِ وَرَوْثَةٍ فَأَخَذَ الْحَجَرَيْنِ وَأَلْقَى الرَّوْثَةَ وَقَالَ إِنَّهَا رِكْسٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَى مَعْمَرٌ وَعَمَّارُ بْنُ رُزَيْقٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زُهَيْرٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ وَهَذَا حَدِيثٌ فِيهِ اضْطِرَابٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ تَذْكُرُ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا قَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَيُّ الرِّوَايَاتِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ أَصَحُّ فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ وَكَأَنَّهُ رَأَى حَدِيثَ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَشْبَهَ وَوَضَعَهُ فِي كِتَابِ الْجَامِعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا عِنْدِي حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ وَقَيْسٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ لِأَنَّ إِسْرَائِيلَ أَثْبَتُ وَأَحْفَظُ لِحَدِيثِ أَبِي إِسْحَقَ مِنْ هَؤُلَاءِ وَتَابَعَهُ عَلَى ذَلِكَ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت أَبَا مُوسَى مُحَمَّدَ بْنَ الْمُثَنَّى يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَا فَاتَنِي الَّذِي فَاتَنِي مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا لِمَا اتَّكَلْتُ بِهِ عَلَى إِسْرَائِيلَ لِأَنَّهُ كَانَ يَأْتِي بِهِ أَتَمَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزُهَيْرٌ فِي أَبِي إِسْحَقَ لَيْسَ بِذَاكَ لِأَنَّ سَمَاعَهُ مِنْهُ بِآخِرَةٍ قَالَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ التِّرْمِذِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتَ الْحَدِيثَ عَنْ زَائِدَةَ وَزُهَيْرٍ فَلَا تُبَالِي أَنْ لَا تَسْمَعَهُ مِنْ غَيْرِهِمَا إِلَّا حَدِيثَ أَبِي إِسْحَقَ وَأَبُو إِسْحَقَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ عَبْدِ اللَّهِ السَّبِيعِيُّ الْهَمْدَانِيُّ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَلَا يُعْرَفُ اسْمُهُ
yenna-aɣ-d [Hannad] ed [Qutayba] nnan-d deg sin; yenna-aɣ-d [Waki’] seg [Isṛayil] seg [Abu Ishaq] seg [Abu Ubaida] seg [Abdullah] yenna-d, Nnbi sallallahu alaihi wa Sallam yeffeɣ-d akken ad yessiweḍ iman-is, yenna-d sakkin: ‘Af-iyi-d kraḍ n yiẓra’, i d-yenna Abu Ubaid; ‘Ihi ssawḍeɣ-as sin yiẓra d yiwen n lḥemla n lmal iqerḥen, yeddem kan sin yiẓra yerna yessers lḥemla n lmal sakkin yenna-d: ‘S tidet lḥemla n lmal ur teṣfi ara’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Akka ay d-yenna [Qais bin Ar Rabi’] ḥadit-a seg [Abu Ishaq], seg [Abu Ubaida], seg [Abdullah] am wakken ay d-yenna ḥadit ay d-yenna Isṛayil. [Maɛmar] akked [Ammar bin Ruzaiq] ḥekkun-d daɣen seg [Abu Ishaq], seg [Alqamah], seg [Abdullah]. [Zuhair] iḥka-d seg [Abu Ishaq], seg [Abdurrahman Ibnul Aswad], seg baba-s - [Al Aswad bin Yazid] -, seg [Abdullah]. Maca, ḥadit-agi yesɛa deg-s ccwal. Yenna-aɣ-d Muḥemmed bin Basysyar Al Abdi yenna-d, yenna-aɣ-d Muḥemmed bin Jaɛfar yenna-aɣ-d, yenna-aɣ-d Syuɛba seg Amru bin Murrah yenna-d; — Tecfiḍ ɣef kra n Abdellah ? Yerra-yas-d : « Ala ». Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sseqsaɣ Ɛebdallah bin Ɛebdurrahman; Anwa riwayt i d-yellan d aḥeqqi akk deg ḥadit n Abu Ishaq?' maca ur d-yerri kra. Yerna steqsaɣ daɣen Muḥemmed, maca ula d netta ur d-yefki ara kra n tririt’. Amzun iwala belli lḥadit n Zuhair n Abu Ishaq, n Abdurrahman Ibnul Aswad, n baba-s, n Abdellah sɛan lemcawrat, syin yerra-tt deg udlis Al Jami''. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-agi, s tmuɣli-w, win i d-yesbanen aṭas n lḥeqq d ḥadit n Isṛayil d Qais seg Abu Ishaq, seg Abu Ubaidah, seg Abdullah. Imi Israyil d win ijehden yerna yettḥefḍeḍ ḥadit n Abu Ishaq ugar n wiyaḍ. Aya yessejhed-it Qais bin Ar Rabi''. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Sliɣ i Abu Musa Muḥemmed Ibnul Mutsanna yenna-d; Sliɣ i Ɛebdurreḥman n Maḥdi yenna-d; ‘Ur tettwakkes ara seg-i akken tettwakkes seg-i seg ḥadit n Sufyan Ats Tsauri, seg Abu Ishaq anagar kra ay tt-id-ṭṭfeɣ deg Isṛayil, imi ay tt-id-yeḥka s kra n tɣawsa ay ikemlen ugar’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Amezruy n Zuhair seg Abu Ishaq ur yelli ara akka, acku yesla-t deg taggara’. Yenna-d; ‘Sliɣ i Ḥmad Ibnul Ḥasan At Turmudzi inna; ‘Sliɣ i Ḥmed bin Hanbal yenna-d; 'Ma tesliḍ i lḥadit n Za`idah d Zuhair ihi ḥeqq, ɣas ma yella ur t-tesliḍ ara seg wayeḍ, anagar lḥadit n Abu Ishaq, ma d Abu Ishaq isem-is Amru bin Abdullah As Sabi'i Al Hamdani, ma d Abu Ubaidah bin Abdullah di-s mačči seg win-is. isem-is daɣen ur yettwassen ara’.
Imam Tirmidzi : 18
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَلْمَانَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَغَيْرُهُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْجِنِّ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ فَقَالَ الشَّعْبِيُّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَسْتَنْجُوا بِالرَّوْثِ وَلَا بِالْعِظَامِ فَإِنَّهُ زَادُ إِخْوَانِكُمْ مِنْ الْجِنِّ وَكَأَنَّ رِوَايَةَ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا
yenna-aɣ-d [Hannad], yenna-aɣ-d [Hafsh bin Ghiyats] seg [Dawud bin Abu Hind] seg [Ash Sya’bi] seg [Alqamah] seg [Abdullah bin Mas’ud] yenna-d: Rasulullah shallahu ‘alaihi wa Sallam i lqut-nwen d iɣes n lmal, yenna-d: ‘Ur xeddmet ara lḥirfat-nwen n yiḍarren-nwen s useqdec n lmal, lǧin'. Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n Abu Hurairah, Salman, Jabir d Ibn Umar’. Yenna-d Abu Ɛisa; ' [Ismaɛil bin Ibrahim] yerna rnu-as yenna-d ḥadith-a seg [Dawud bin Abu Hind], seg [Ash Sya’bi], seg [Alqamah], seg [Abdullah], belli yella ɣer Nnbi sallallahu ‘alaihi wa Sallam deg yiḍ n Laylatul Qadar d ɣezzifen... ḥadith-nni ɣezzifen. Yenna-d Ash Sya’bi, Nnbi sallallahu ‘alaihi wa Sallam yenna-d : ‘Ur tettettet ara s lqut d yiɣes imi di tidett d lqut i watmaten-nwen seg lǧennet’. Amzun ḥadit ay d-yenna Ismaɛil d win ay d-yenna Hafc bin Ghiyats. Imusnawen ttgen ḥadith-agi. U deg lḥadit yella lḥadit nniḍen i d-yenna Jabir d Ibn Umar Radliaallahu ‘anhuma’.
Imam Tirmidzi : 19
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمُرْنَ أَزْوَاجَكُنَّ أَنْ يَسْتَطِيبُوا بِالْمَاءِ فَإِنِّي أَسْتَحْيِيهِمْ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُهُوَفِي الْبَاب عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَإِنْ كَانَ الِاسْتِنْجَاءُ بِالْحِجَارَةِ يُجْزِئُ عِنْدَهُمْ فَإِنَّهُمْ اسْتَحَبُّوا الِاسْتِنْجَاءَ بِالْمَاءِ وَرَأَوْهُ أَفْضَلَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
yenna-aɣ-d [Qutayba] ed [Muḥemmed bin Ɛebdal Malik bin Abu Asy Syawarib Al Bashri] nnan-d sin-nsen; yenna-aɣ-d [Abu Awanah] seg [Qutadah] seg [Muɛadzah] seg [Aisyah] yenna-d; 'Ssexdem irgazen nnwen ad ssizdgen iman-nsen s waman, sseḍḥaɣ fell-asen, s tidett, Amazan n Öebbi sallallahu 'alaihi wa Sallam ixeddem aya'. Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n yimeddukal n Jarir bin Ɛebdallah Al Bajali, Anas d Abu Hurairah. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘’Aḥadith-a d hasan authentic, yerna Ahlul Ilmi ttgen ḥadith-a, ttfernin ad ssizdgen s waman ɣas akken ttwalin d akken d ayen yelhan ad ssizdgen s yiẓra, yerna ttfernin ad ssizdgen s waman imi ttwalin aya d ayen yesɛan azal ugar. Rray-a wwin-t-id Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafiɛi, Aḥmad d Ishaq.
Imam Tirmidzi : 20
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَاجَتَهُ فَأَبْعَدَ فِي الْمَذْهَبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي قُرَادٍ وَأَبِي قَتَادَةَ وَجَابِرٍ وَيَحْيَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَبِيهِ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَيُرْوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَرْتَادُ لِبَوْلِهِ مَكَانًا كَمَا يَرْتَادُ مَنْزِلًا وَأَبُو سَلَمَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ
yenna-aɣ-d [Muḥemmed bin Basyar] yenna-d, yenna-aɣ-d [Abdul Wahab Ats Tsaqafi] seg [Muḥemmed bin Amru] seg [Abu Salamah] seg [Al Mughirah bin Syu’bah] yenna-d; ‘Lliɣ d Nnbi s.ll.allahu ‘alaihi wa Sallam deg yiwen n usikel, sakkin, Nnbi s.allah’alihi wa Sallam yesfeḍ iman-is, yuɣal ɣer yiwen n umkan nniḍen’. Yenna-d Abu Ɛisa; ‘Deg yixef-a llan daɣen yiḥaditen n yimeddukal Abdurrahman bin Abu Qurad, Abu Qatadah, Jabir, Yahya bin Ubaid seg baba-s, Abu Musa, Ibn Ɛebbas d umeddakel Bilal bin Harith’. Yenna-d Abu Ɛisa; 'Hadith-a d hasan sahih, yerna yettwaḥka-d daɣen seg Nnbi sallallahu 'alaihi wasallam, belli yella yettḍeggiɛ lḥebs-is mi ara yettḍeggiɛ am wakken ara yettḍeggiɛ uxxam. U Abu Salamah isem-is Ɛebdallah bin Abdurrahman bin ‘Auf Az Zuhri’.