Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 61

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ بِئْرِ بُضَاعَةَ وَهِيَ بِئْرٌ يُلْقَى فِيهَا الْحِيَضُ وَلُحُومُ الْكِلَابِ وَالنَّتْنُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌ لَا يُنَجِّسُهُ شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ جَوَّدَ أَبُو أُسَامَةَ هَذَا الْحَدِيثَ فَلَمْ يَرْوِ أَحَدٌ حَدِيثَ أَبِي سَعِيدٍ فِي بِئْرِ بُضَاعَةَ أَحْسَنَ مِمَّا رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ

[Hannad] kple [Al Hasan bin Ali Al Khallal] kpakple ame bubuwo gblɔ nya na mí, wogblɔ be; [Abu Usamah] gblɔ na mí tso [Al Walid bin Kathir] gbɔ tso [Muhammad bin Ka’ab] gbɔ tso [Ubaidullah bin Abdullah bin Rafi’ bin Khadij] gbɔ tso [Abu Sa’id Al Khudri] gbɔ egblɔ be; ame aɖe bia be; 'Oo Allah ƒe dɔla, ɖe wòɖe mɔ na mí be míaɖe tsi le Budla'ah vudo si wotsɔ ƒu gbe ɖe eme la ƒe tsi si me wozã dzinukpɔkpɔ ƒe atikewo, avu ƒe lã kple lãgbalẽ le la mea?' Allah ƒe dɔla shallallahu ‘alaihi wasallam ɖo eŋu be: ‘Nyateƒee, tsi la le dzadzɛ, naneke meli si na wòle dzadzɛ o’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan, Abu Usamah gblɔ be enye hadith nyui aɖe, eye ame aɖeke megblɔ hadith aɖeke tso Abu Sa'id gbɔ tso Budla'ah vudo ŋu si nyo wu esi Abu Usamah gblɔ o. Wogblɔ hadith sia le mɔ geɖe nu, tso Abu Sa’id gbɔ. Hadith siwo tso Ibn Abbas kple Aisha gbɔ hã le ta sia me.

Hadith

Imam Tirmidzi : 62

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُسْأَلُ عَنْ الْمَاءِ يَكُونُ فِي الْفَلَاةِ مِنْ الْأَرْضِ وَمَا يَنُوبُهُ مِنْ السِّبَاعِ وَالدَّوَابِّ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يَحْمِلْ الْخَبَثَقَالَ عَبْدَةُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْقُلَّةُ هِيَ الْجِرَارُ وَالْقُلَّةُ الَّتِي يُسْتَقَى فِيهَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا إِذَا كَانَ الْمَاءُ قُلَّتَيْنِ لَمْ يُنَجِّسْهُ شَيْءٌ مَا لَمْ يَتَغَيَّرْ رِيحُهُ أَوْ طَعْمُهُ وَقَالُوا يَكُونُ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ قِرَبٍ

egblɔ na mí [Hannad] gblɔ, egblɔ na mí [Abdah] tso [Muhammad bin Ishaq] gbɔ tso [Muhammad bin Ja’far bin Az Zubair] gbɔ tso [Ubaidullah bin Abdullah bin Umar] gbɔ tso [Ibnu Umar] gbɔ egblɔ be; ‘Mese nya tso Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ esime wobia nyae tso tsi si le agblewo me eye gbemelãwo kple lã bubuwo va srãnɛ kpɔ zi geɖe ŋu,’ Ibn Umar gblɔ; Eyata Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ɖo eŋu be: 'Ne tsia ɖo Qulah eve la ekema ɖiƒoƒo aɖeke manɔ eme o - najis -'. Abdah gblɔ be; Muhammad bin Ishaq gblɔ be; 'Al Qullah nye ze gã geɖewo, eye Qullah nye tsi si wozãna zi geɖe tsɔ noa nu'. Abu Isa gblɔ be; 'Eye Imam Shafi'i, Ahmad kple Ishaq ƒe nukpɔsusue nye ema.' Wogblɔ be; ‘Ne tsia ɖo Qullah eve gbɔ la ekema naneke meli si ana wòakɔ o, si fia be, zi alesi metrɔ eƒe ʋeʋẽ alo vivi o, eye wogblɔna be; 'Tsi sɔ gbɔ abe Qirbah -ze- atɔ̃ ene.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 63

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَتَوَضَّأُ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ

gblɔ na mí [Mahmud bin Ghailan] gblɔ, egblɔ na mí [Abdurrazaq] tso [Ma'mar] gbɔ tso [Hammam bin Munabbih] gbɔ tso [Abu Hurairah] gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ, egblɔ be: 'Mele be mia dometɔ aɖeke naɖe aɖuɖɔ le tsi kpoo me gbeɖe o - si mele sisim o - eye emegbe wòaɖe tsi le eme o'. Abu Isa gblɔ be; 'Esia nye hadith vavãtɔ, eye le ta sia me la, nuŋlɔɖi aɖe hã li tso Jabir gbɔ'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 64

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ مِنْ آلِ ابْنِ الْأَزْرَقِ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُسَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنْ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَالْفِرَاسِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا بِمَاءِ الْبَحْرِ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءَ بِمَاءِ الْبَحْرِ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو هُوَ نَارٌ

gblɔe na mí [Qutaibah] tso [Malik] gbɔ. Eye tso mɔ bubu dzi; Egblɔ na mí [Al Ansari Ishaq bin Musa] gblɔ, egblɔ na mí [Ma’n] gblɔ, egblɔ na mí [Malik] tso [Shafwan bin Sulaim] tso [Sa’id bin Salamah] Ibn Al Azraq ƒe ƒomea me, be [Al Mughirah bin Aburdah] bani Abdu Ad Dar, ka nya ta nɛ, be yese [Abu Hurairah] gblɔ be; be ame aɖe bia Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam; 'Oo Allah ƒe dɔla, nyateƒee míeɖo tɔdziʋu le atsiaƒu dzi eye tsi vi aɖe koe míetsɔ vɛ, ne míezã tsi ma hena tsilele la ekema tsikɔ awu mí.' Eyata ɖe míate ŋu awɔ tsilele le atsiaƒu me tsi mea?’ Emegbe Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ɖo eŋu be: ‘Atsia le dzadzɛ le tsi me eye halal le eƒe kukuawo me’. Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Jabir kple Al Firasi gbɔ. Abu Isa gblɔ be; Hadith sia nye hasan sahih, eye enye senyala akpa gãtɔ ƒe nukpɔsusu le Nyagblɔɖila (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) ƒe zɔhɛwo dome. Wo dometɔ aɖewoe nye Abu Bakr, Umar, kple Ibn Abbas. Woƒe nukpɔsusue nye be woɖe mɔ ɖe ame ɖokui ŋu kɔklɔ kple atsiaƒu me tsi ŋu. Ke hã, Nyagblɔɖila (si. Abdullah ibn Amr gblɔ be, "Dzoe wònye."

Hadith

Imam Tirmidzi : 65

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يُحَدِّثُ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ إِنَّهُمَا يُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا هَذَا فَكَانَ لَا يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ وَأَمَّا هَذَا فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَسَنَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَنْصُورٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ طَاوُسٍ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ الْبَلْخِيَّ مُسْتَمْلِي وَكِيعٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ

gblɔ na mí [Hannad] kple [Qutaibah] kple [Abu Kuraib] wogblɔ be; gblɔe na mí [Waki’] tso [Al A’masy] egblɔ be; Mese [Mujahid] gblɔ na [Thawus] tso [Ibn Abbas] gbɔ be; Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam to yɔdo eve ŋu, emegbe egblɔ be: ‘Wo le funyafunya wɔm wo ame evea siaa, eye womele fu wɔm wo le nuvɔ̃ gãwo ta o. Wowɔ funyafunya ame sia elabena metsyɔa eɖokui dzi ne ele aɖuɖɔ tom o, eye evelia le esi wòtsɔ eɖokui ƒu gbe ɖe wo nɔewo ŋu ta’. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.' Eye [Mansur] gblɔ hadith sia tso [Mujahid] gbɔ, tso [Ibnu Abbas] gbɔ, gake meyɔe tso Thawus gbɔ o. Le ɣeyiɣi sia me la, hadith si Al A’masy gblɔ la nye nyateƒe wu. Egblɔ be; 'Mese Abu Bakr bin Abn Al Balkhi - amesi bia tso Waki si be wòaxlẽe' - gblɔ be; 'Al A'masy nya Ibrahim ƒe sanad nyuie wu Mansur'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 66

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ أُمِّ قَيْسٍ بِنْتِ مِحْصَنٍ قَالَتْدَخَلْتُ بِابْنٍ لِي عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَأْكُلْ الطَّعَامَ فَبَالَ عَلَيْهِ فَدَعَا بِمَاءٍ فَرَشَّهُ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَزَيْنَبَ وَلُبَابَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ وَهِيَ أُمُّ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبِي السَّمْحِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي لَيْلَى وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالُوا يُنْضَحُ بَوْلُ الْغُلَامِ وَيُغْسَلُ بَوْلُ الْجَارِيَةِ وَهَذَا مَا لَمْ يَطْعَمَا فَإِذَا طَعِمَا غُسِلَا جَمِيعًا

gblɔ na mí [Qutaibah] kple [Ahmad bin Muni’] wogblɔ be; gblɔ na mí [Sufyan bin Uyainah] tso [Az Zuhri] gbɔ tso [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah] gbɔ tso [Ummu Qais bint Mihshan] gbɔ egblɔ be; 'Medo go Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam kple vinye si meɖu nuɖuɖu o - egakpɔtɔ nye vidzĩ -, emegbe eɖe aɖuɖɔ ɖe edzi. Eyata Nyagblɔɖila la bia tsi, emegbe ekɔ tsi la ɖe aɖuɖɔa dzi.’ Egblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖi siwo tso Ali, Aisyah, Zainab, Lubabah bint Al Harith gbɔ hã li, siwo nye Umm Al Fadll bin Abbas bin Abdul Muthallib, Abu As Samh, Abdullah bin 'Amru, Abu Laila kple Ibnu Abbas.' Esia nye dzɔdzɔmeŋutinunyala geɖewo ƒe nukpɔsusu tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam, tabi’in kple amesiwo kplɔe ɖo abe Ahmad kple Ishaq ƒe zɔhɛwo dome. Wogblɔ be; 'Woƒua tsi ŋutsuvia ƒe aɖuɖɔ - ƒua tsi - esime wole nyɔnuvia ƒe aɖuɖɔ klɔm, esia nye ne wo ame evea siaa meɖu nu o, ne wo ame evea siaa ɖu nu la ekema ele be woaklɔe'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 67

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍأَنَّ نَاسًا مِنْ عُرَيْنَةَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَاجْتَوَوْهَا فَبَعَثَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي إِبِلِ الصَّدَقَةِ وَقَالَ اشْرَبُوا مِنْ أَلْبَانِهَا وَأَبْوَالِهَا فَقَتَلُوا رَاعِيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتَاقُوا الْإِبِلَ وَارْتَدُّوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَأُتِيَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَطَعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ مِنْ خِلَافٍ وَسَمَرَ أَعْيُنَهُمْ وَأَلْقَاهُمْ بِالْحَرَّةِقَالَ أَنَسٌ فَكُنْتُ أَرَى أَحَدَهُمْ يَكُدُّ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَمَّادٌ يَكْدُمُ الْأَرْضَ بِفِيهِ حَتَّى مَاتُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا لَا بَأْسَ بِبَوْلِ مَا يُؤْكَلُ لَحْمُهُ

gblɔ na mí [Al Hasan bin Muhammad Az Za’farani] gblɔ, egblɔ na mí [‘Affan bin Muslim] gblɔ, egblɔ na mí [Hammad bin Salamah] gblɔ, egblɔ na mí [Humaid] kple [Qotadah] kple [Tsabit] si tso [Anas] gblɔ be; ' Ame aɖewo tso Urainah va Medina, gake womesɔ na Madinah ƒe yame ƒe nɔnɔme o, eyata Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam dɔ wo ɖe -teƒe- zakat tedziwo. Egblɔ be: ‘No wò notsi kple aɖuɖɔ’. Ke hã, wowu Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒe lãnyila eye wonya tedziawo dzoe, eye le ema megbe la, wogbe xɔse. Emegbe wotsɔ wo ɖo Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ŋkume, emegbe etso woƒe asiwo kple afɔwo le atitsoga nu, woɖe woƒe ŋkuwo do goe eye emegbe wotsɔ wo ƒu gbe ɖe harrah -dzogbe dzodzoe-'. Anas gblɔ be; 'Mekpɔ wo dometɔ ɖeka wòdze anyi vaseɖe esime ke ge ɖe eƒe nu me, emegbe woku'. Eye ɖewohĩ Hammad gblɔ be; 'Etsɔ eƒe nu ɖu anyigba vaseɖe esime woku'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan sahih, eye wogblɔ hadith sia hã tso Anas gbɔ to mɔ bubu dzi.' Esia nye agbalẽnyala akpa gãtɔ ƒe nukpɔsusu, Wogblɔ be: ‘Naneke megblẽ le lã siwo ƒe lã woɖe mɔ be woaɖu ƒe aɖuɖɔ ŋu o’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 68

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ الْتَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَإِنَّمَا سَمَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْيُنَهُمْ لِأَنَّهُمْ سَمَلُوا أَعْيُنَ الرُّعَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ غَيْرَ هَذَا الشَّيْخِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَهُوَ مَعْنَى قَوْلِهِ{ وَالْجُرُوحَ قِصَاصٌ }وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ إِنَّمَا فَعَلَ بِهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ الْحُدُودُ

gblɔ na mí [Al Fadll bin Sahl Al A’raj Al Baghdadi] gblɔ, egblɔ na mí [Yahya bin Ghailan] gblɔ be; egblɔ na mí [Yazid bin Zurai’] gblɔ, egblɔ na mí [Sulaiman At Taimi] tso [Anas bin Malik] gbɔ wògblɔ; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam tsi woƒe ŋkuwo elabena wotsi alẽkplɔla ƒe ŋkuwo'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye gharib ƒe ɖoƒe, míenya ame aɖeke si yɔ hadith sia tsɔ wu sheikh sia, tso Yazid bin Zurai gbɔ', eye esia wɔ ɖeka kple Eƒe nya: -eye abi -habi- gɔ̃ hã- le qishas-. Muhammad bin Sirin hã gblɔ hadith sia, egblɔ; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam wɔ nenema na wo hafi woɖe kpukpui si ƒo nu tso hudud nyawo ŋu la ɖe go'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 69

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا وُضُوءَ إِلَّا مِنْ صَوْتٍ أَوْ رِيحٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

wogblɔ na mí [Qutaibah] kple [Hannad] wogblɔ be; gblɔ na mí [Waki’] tso [Syu’bah] gbɔ tso [Suhail bin Abu Salih] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [Abu Hurairah] gbɔ gblɔ be; 'Le nyateƒe me la, Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gblɔ be: 'Tsilele aɖeke meli o negbe le gbeɖiɖi alo ʋeʋẽ ta ko'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 70

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ رِيحًا بَيْنَ أَلْيَتَيْهِ فَلَا يَخْرُجْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ طَلْقٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الْعُلَمَاءِ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِلَّا مِنْ حَدَثٍ يَسْمَعُ صَوْتًا أَوْ يَجِدُ رِيحًا و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ إِذَا شَكَّ فِي الْحَدَثِ فَإِنَّهُ لَا يَجِبُ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ حَتَّى يَسْتَيْقِنَ اسْتِيقَانًا يَقْدِرُ أَنْ يَحْلِفَ عَلَيْهِ وَقَالَ إِذَا خَرَجَ مِنْ قُبُلِ الْمَرْأَةِ الرِّيحُ وَجَبَ عَلَيْهَا الْوُضُوءُ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَإِسْحَقَ

egblɔ na mí [Qutaibah] gblɔ, egblɔe na mí [Abdul Aziz bin Muhammad] tso [Suhail bin Abu Salih] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [Abu Hurairah] gbɔ; "Allah ƒe dɔla (si eye Abu Sa’id gblɔ be; egagblɔ ake be, ‘Ne gbeɖiɖi aɖe tso nyɔnu ƒe ŋutinuwo me la, ekema ele be wòatsi tsi.’ Esia nye Imam Shafi'i kple Ahmad ƒe nukpɔsusu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 71

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَقْبَلُ صَلَاةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

gblɔ na mí [Mahmud bin Ghailan] gblɔ, egblɔ na mí [Abdurrazaq] gblɔ, egblɔ na mí [Ma'mar] tso [Hammam bin Munabbih] gbɔ tso [Abu Hurairah] gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ, egblɔ be: 'Nyateƒee, Allah maxɔ mia dometɔ aɖeke ƒe gbedodoɖa ne ewɔ hadat vaseɖe esime wòawɔ tsilele o'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan nyateƒe le eƒe dzidzeme nu'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 72

حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى كُوفِيٌّ وَهَنَّادٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ الْمُلَائِيُّ عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالَانِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَامَ وَهُوَ سَاجِدٌ حَتَّى غَطَّ أَوْ نَفَخَ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قَدْ نِمْتَ قَالَ إِنَّ الْوُضُوءَ لَا يَجِبُ إِلَّا عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو خَالِدٍ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ

gblɔ Kufa nɔlawo na mí [Isma’il bin Musa], eye [Hannad] kple [Muhammad bin Ubaid Al Muharibi] kple gɔmesese ɖeka, wogblɔ be; gblɔ na mí [Abdussalam bin Harb Al Mula`i] tso [Abu Khalid Ad Dalani] gbɔ tso [Qotadah] gbɔ tso [Abul Aliyah] gbɔ tso [Ibn Abbas] gbɔ be yekpɔ Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam wònɔ alɔ̃ dɔm le tadedeagu ƒe nɔnɔme me vaseɖe esime wòƒo atam, le ema megbe la, efɔ be yeado gbe ɖa. Tete megblɔ be; 'Oo Allah ƒe dɔla, èdɔ alɔ̃!' Egblɔ be: ‘Nyateƒee, tsilele menye sedziwɔwɔ o negbe ɖe amesiwo dɔa alɔ̃ mlɔ anyi ko. Elabena ame siwo mlɔa anyi mlɔ anyi la, woƒe ƒunukpeƒewo katã abɔbɔ -siwo woate ŋu akeke-'. Abu Isa gblɔ be; 'Abu Khalid ŋkɔe nye Yazid bin Abdurrahman'. Egagblɔ ake be, ‘Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Aisyah, Ibn Mas’ud kple Abu Hurairah gbɔ’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 73

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنَامُونَ ثُمَّ يَقُومُونَ فَيُصَلُّونَ وَلَا يَتَوَضَّئُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت صَالِحَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَمَّنْ نَامَ قَاعِدًا مُعْتَمِدًا فَقَالَ لَا وُضُوءَ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ أَبَا الْعَالِيَةِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاخْتَلَفَ الْعُلَمَاءُ فِي الْوُضُوءِ مِنْ النَّوْمِ فَرَأَى أَكْثَرُهُمْ أَنْ لَا يَجِبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ إِذَا نَامَ قَاعِدًا أَوْ قَائِمًا حَتَّى يَنَامَ مُضْطَجِعًا وَبِهِ يَقُولُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا نَامَ حَتَّى غُلِبَ عَلَى عَقْلِهِ وَجَبَ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ و قَالَ الشَّافِعِيُّ مَنْ نَامَ قَاعِدًا فَرَأَى رُؤْيَا أَوْ زَالَتْ مَقْعَدَتُهُ لِوَسَنِ النَّوْمِ فَعَلَيْهِ الْوُضُوءُ

[Muhammad bin Basysiyar] gblɔe na mí, [Yahya bin Sa’id] gblɔe na mí tso [Syu’bah] gbɔ tso [Qatadah] gbɔ tso [Anas bin Malik] gbɔ egblɔ be; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam ƒe zɔhɛwo dɔ alɔ̃, emegbe wofɔ eye wowɔ gbedodoɖaa tsilele manɔmee ake'. Abu Isa gblɔ be; 'Hadith sia nye hasan sahih'. Egblɔ be; ‘Mese Salih bin Abdullah gblɔ be; 'Mebia Abdullah Ibn al Mubarak tso nyametsotso si wowɔ ɖe ame si mlɔa anyi esime wòɖoe koŋ bɔbɔ nɔ anyi ŋu hã, eɖo eŋu be, 'Mehiã be wòawɔ tsilele o'. Abu Isa gblɔ be; 'Sa'id bin Arubah gblɔ Ibn Abbas ƒe hadith tso Qatadah tso Ibn Abbas gbɔ. Meyɔ Abul Aliyah ƒe ŋkɔ le eme o eye me marfu'e o. Agbalẽnyalagãwo ƒe susu to vovo ku ɖe tsilele le alɔ̃dɔdɔ ta ŋu, agbalẽnyala aɖewo ƒe susue nye be tsilele menye sedziwɔwɔ ne wowɔ alɔ̃dɔdɔa le anyinɔƒe alo tsitrenu, vaseɖe esime wòmlɔ anyi mlɔ anyi. Ats Tsauri, Ibnul Mubarak kple Ahmad ye xɔ nukpɔsusu sia. Gake wo dometɔ aɖewo gblɔ be: “Ne ame aɖe dɔ alɔ̃ vaseɖe esime eƒe susu megale dɔ wɔm o la, ekema ele nɛ be wòatsi tsi.” Ishaq ye xɔ nukpɔsusu sia. Imam Asy Syafi'i gblɔ be: "Ne ame aɖe mlɔ anyi vaseɖe esime wòku drɔ̃e, alo vaseɖe esime eƒe zikpui trɔ le alɔ̃dɔdɔ ta la, ekema ele nɛ be wòawɔ tsilele."

Hadith

Imam Tirmidzi : 74

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوُضُوءُ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَلَوْ مِنْ ثَوْرِ أَقِطٍقَالَ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الدُّهْنِ أَنَتَوَضَّأُ مِنْ الْحَمِيمِ قَالَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَا ابْنَ أَخِي إِذَا سَمِعْتَ حَدِيثًا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَضْرِبْ لَهُ مَثَلًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وأُمِّ سَلَمَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ عَلَى تَرْكِ الْوُضُوءِ مِمَّا غَيَّرَتْ النَّارُ

gblɔ na mí be [Ibn Abu Umar] gblɔ be; gblɔ na mí [Sufyan bin Uyainah] tso [Muhammad bin 'Amru] gbɔ tso [Abu Salamah] gbɔ tso [Abu Hurairah] gbɔ egblɔ be; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam gblɔ be: ‘Ele be nàwɔ tsilele ɖe nane si ŋu dzo ka asi la dzi, nenye be enye notsi ƒuƒu -cheese- gɔ̃ hã. Abu Salamah gblɔ be; Ibn Abbas biae be, ‘O Abu Hurairah, ɖe wòle be míawɔ tsilele le esi míeɖua ghee ta? Eye ɖe wòle be míatsi tsi hã le esi míenoa tsi dzodzoe ta?’ Abu Salamah gblɔ be; Emegbe Abu Hurairah ɖo eŋu be, ‘Oo nɔvinye vi, ne èse hadith tso Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ la, ekema mègawɔ kpɔɖeŋuwo o - si sɔ kple -’. Abu Isa gblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖiwo hã li tso Umm Habibah, Umm Salamah, Zaid bin Thabit, Abu Salamah, Abu Ayyub kple Abu Musa gbɔ'. Abu Isa gagblɔ ake be, 'Agbalẽnyala aɖewo ƒe susue nye be tsilele nye agbanɔamedzi na nane si wotsɔ dzo trɔ - ƒuƒui va zu esi woɖa -, gake agbalẽnyala akpa gãtɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam, tabi'in kple ame siwo kplɔe ɖo ƒe zɔhɛwo dome la mewɔa tsilele na nane si wotsɔ dzo trɔ o'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 75

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ سَمِعَ جَابِرًا قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَةٍ مِنْ الْأَنْصَارِ فَذَبَحَتْ لَهُ شَاةً فَأَكَلَ وَأَتَتْهُ بِقِنَاعٍ مِنْ رُطَبٍ فَأَكَلَ مِنْهُ ثُمَّ تَوَضَّأَ لِلظُّهْرِ وَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَتَتْهُ بِعُلَالَةٍ مِنْ عُلَالَةِ الشَّاةِ فَأَكَلَ ثُمَّ صَلَّى الْعَصْرَ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي رَافِعٍ وَأُمِّ الْحَكَمِ وَعَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ وَأُمِّ عَامِرٍ وَسُوَيْدِ بْنِ النُّعْمَانِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا يَصِحُّ حَدِيثُ أَبِي بَكْرٍ فِي هَذَا الْبَابِ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ إِنَّمَا رَوَاهُ حُسَامُ بْنُ مِصَكٍّ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَاهُ الْحُفَّاظُ وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَاهُ عَطَاءُ بْنُ يَسَارٍ وَعِكْرِمَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ وَعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَهَذَا أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ رَأَوْا تَرْكَ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ وَهَذَا آخِرُ الْأَمْرَيْنِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ نَاسِخٌ لِلْحَدِيثِ الْأَوَّلِ حَدِيثِ الْوُضُوءِ مِمَّا مَسَّتْ النَّارُ

egblɔ na mí [Ibn Abu Umar] gblɔ, egblɔ na mí [Sufyan bin Uyainah] gblɔ be; gblɔ na mí [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] be yese [Jabir]. [Sufyan] gblɔ be; eye esi wògblɔe na mí [Muhammad Ibnul Munkadir] tso [Jabir] gbɔ vɔ la, egblɔ be; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam do kplim. Eyi Ansar nyɔnu aɖe gbɔ, emegbe nyɔnua wu gbɔ̃ aɖe nɛ eye wòɖui, emegbe nyɔnua hã tsɔ kusi si me dati yeyewo le vɛ nɛ, eye eya hã ɖu wo. Le ema megbe la, ewɔ tsilele na zhuhur, do gbe ɖa eye wòdzo. Emegbe nyɔnua tsɔ gbɔ̃ susɔea vɛ nɛ, eɖui, emegbe edo gbe ɖa le ŋdɔ me tsilele gbã o. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖiwo hã li tso Abu Bakr, Ibn Abbas, Abu Hurairah, Ibnu Mas'ud, Abu Rafi', Umm Al Hakam, 'Amru bin Umayyah, Umm 'Amir, Suwaid bin An Nu'man kple Umm Salamah' gbɔ. Abu Isa gblɔ be; 'Abu Bakr ƒe hadith si le ta sia me la mesɔ tso sanad ƒe akpa dzi o'. Eye amesi gblɔe enye Husan bin Mishak, tso Ibn Sirin gbɔ, tso Ibn Abbas gbɔ, tso Abu Bakr gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ. Gake hadith vavãtɔ la nye nyatakaka tso Ibn Abbas gbɔ, tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ, aleae hafidz - hadith eŋutinunyalawo - gblɔe. Wogblɔe hã tso mɔ bubu dzi; tso Ibn Sirin, Ibn Abbas, tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ. Hadith sia hã nye esi Atho` ibn Yasar, Ikrimah, Muhammad ibn Amr ibn Atha, Ali ibn Abdullah ibn Abbas, kple ame bubu geɖewo gblɔ tso Ibn Abbas gbɔ, tso Nyagblɔɖila (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) gbɔ evɔ meyɔ Abu Bakr As-Siddiq ŋkɔ le eƒe nyagblɔlawo ƒe kɔsɔkɔsɔa me o. Eye esiae nye nyateƒetɔ kekeake. Agbalẽnyala akpa gãtɔ tso Nyagblɔɖila ƒe zɔhɛwo dome (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi), eyomedzelawo (tabi’in), kple amesiwo va ɖe wo yome la wɔ hadith sia. Woʋli nya be mehiã be woawɔ tsilele le nane si ŋu dzo ka asi ɖuɖu ta o. Esia nye nu eve siwo tso Nyagblɔɖila (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) gbɔ ƒe nuwuwu, abe ɖe wòle hadith gbãtɔ, si nye hadith si ku ɖe tsilele ŋu na nane si ŋu dzo ka asi la, tofloko ene.

Hadith

Imam Tirmidzi : 76

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ فَقَالَ تَوَضَّئُوا مِنْهَا وَسُئِلَ عَنْ الْوُضُوءِ مِنْ لُحُومِ الْغَنَمِ فَقَالَ لَا تَتَوَضَّئُوا مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ حَدِيثُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَوَى عُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ ذِي الْغُرَّةِ الْجُهَنِيِّ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ فَأَخْطَأَ فِيهِ وَقَالَ فِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ وَالصَّحِيحُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّازِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَ إِسْحَقُ صَحَّ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَانِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثُ الْبَرَاءِ وَحَدِيثُ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ لُحُومِ الْإِبِلِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ

egblɔ na mí [Hannad] gblɔ, egblɔ na mí [Abu Mu’awiyah] tso [Al A’masy] gbɔ tso [Abdullah bin Abdullah Ar Razi] gbɔ tso [Abdurrahman bin Abu Laila] gbɔ tso [Al Barro` bin ‘Azib] gbɔ egblɔ be; Wobia nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam ɣeaɖeɣi tso nyametsotso si ku ɖe tsilele na tedzilã ŋu, eɖo eŋu be: ‘Wɔ tsilele nɛ’. Emegbe wobiae tso nyametsotso si wowɔ le tsilele le gbɔ̃lã ɖuɖu ta ŋu la, eɖo eŋu be: ‘Mele be nàtsi tsi le eŋu o’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, ŋutinya aɖe hã li tso Jabir bin Samurah kple Usaid bin Hudlair gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; 'Al Hajjaj bin Artha`ah gblɔ hadith sia tso Abdullah bin Abdullah gbɔ, tso Abdurrahman bin Abu Laila gbɔ, tso Usaid bin Hudlair gbɔ. Gake nusi nye nyateƒe enye Abdurrahman bin Abu Laila ƒe hadith si tso Al Bara` bin 'Azib gbɔ. Esia nye Ahmad kple Ishaq ƒe nukpɔsusu. Eye [Ubaidah Adl Dlabbi] gblɔe tso [Abdullah bin Abdullah Ar Razi] gbɔ, tso [Abdurrahman bin Abu Laila] gbɔ, tso [Dzul Ghurrah Al Juhanni] gbɔ. Le ɣeyiɣi sia me la, Hammad bin Salamah gblɔ hadith sia tso Al Hajjaj bin Artha`ah gbɔ, gake ewɔ vodada le eƒe nuŋlɔɖia me. Egblɔ be; 'Abdullah bin Abdurrahman bin Abu Laila, tso fofoa gbɔ, tso Usaid bin Hudlair gbɔ. Eye nyateƒetɔwo nye, tso Abdullah bin Abdullah Ar Razi gbɔ, tso Abdurrahman bin Abu Laila gbɔ, tso Al Bara` bin 'Azib gbɔ. Ishaq gblɔ be; 'Le ta sia me la, hadith vavã eve li tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ; si nye Barra` ƒe hadith kple Jabir bin Samurah ƒe hadith'. Esia nye Ahmad kple Ishaq ƒe nukpɔsusu. Eye wogblɔ tso agbalẽnyala aɖewo gbɔ tso Tabi’intɔwo kple ame bubuwo dome be woƒe susue nye be tsilele mehiã na tedzilã ɖuɖu o. Esia nye Sufyan Ats Thauri kple Kufatɔwo ƒe nukpɔsusu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 77

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ بُسْرَةَ بِنْتِ صَفْوَانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَسَّ ذَكَرَهُ فَلَا يُصَلِّ حَتَّى يَتَوَضَّأَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وأَرْوَى ابْنَةِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِثْلَ هَذَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بُسْرَةَ وَرَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ بِهَذَا وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَبُو الزِّنَادِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ بُسْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ بُسْرَةَ و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ حَدِيثُ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ صَحِيحٌ وَهُوَ حَدِيثُ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَمْ يَسْمَعْ مَكْحُولٌ مِنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَرَوَى مَكْحُولٌ عَنْ رَجُلٍ عَنْ عَنْبَسَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَكَأَنَّهُ لَمْ يَرَ هَذَا الْحَدِيثَ صَحِيحًا

gblɔ na mí be [Ishaq bin Mansur] gblɔ be; gblɔ na mí be [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] tso [Hisyam bin Urah] gblɔ be; na menya [fofonye] tso [Busrah bint Shafwan] gbɔ be Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam, egblɔ be: ‘Amesiame si aka asi eƒe vidzinuwo ŋu la, mele be wòado gbe ɖa o vaseɖe esime wòtsi tsi’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖiwo hã li tso Umm Habibah, Abu Ayyub, Abu Hurairah, Arwa bint Unais, Aisyah, Jabir, Zaid bin Khalid kple Abdullah bin 'Amru gbɔ.' Abu Isa gblɔ be; 'Hasan Sahih ye gblɔ hadith sia'. Egblɔ be; ‘Ale, menye ame ɖeka koe gblɔ hadith sia, tso Hisyam bin Urwah gbɔ, tso fofoa gbɔ, tso Busrah gbɔ o. Eye menye [Abu Usamah] ƒe ŋutinya hã menye eya ɖeka koe gblɔ hadith sia o, tso [Hisyam bin Urwah] gbɔ, tso [fofoa] gbɔ, tso [Marwan] gbɔ, tso [Busrah] gbɔ, tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ. Eye Ishaq bin Mansur hã gblɔ nya ma ke, egblɔ be; 'Abu Usamah gblɔe na mí ale'. Eye hadith sia hã nye esi Abu Az Zinad gblɔ, tso Urwah, tso Busrah, tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ. Ema hãe [Ali bin Hujr] gblɔ na mí. Egblɔ be; 'Wogblɔe na mí [Abdurrahman bin Abu Az Zinad], tso [fofoa] gbɔ, tso [Urwah] gbɔ, tso [Busrah] gbɔ, tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbɔ nenema. Eye menye ame ɖeka koe ƒe nukpɔsusue nye esia o, tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam kple tabi’in ƒe zɔhɛwo gbɔ. Esia hã xɔ Al Auza'i, Syafi'i, Ahmad kple Ishaq'. Muhammad gblɔ be; 'Hadith si nye nyateƒetɔ kekeake le ta sia me enye Busrah ƒe hadith'. Eye Abu Zur'ah gblɔ be; 'Le ta sia me la, Umm Habibah ƒe hadith hã nye nyateƒe, si nye Al 'Ala` Ibnul Harith ƒe hadith, tso Makhul, tso 'Anbasah bin Abu Sufyan, tso Umm Habibah'. Muhammad gblɔ be; 'Makhul mese nya aɖeke tso 'Anbasah bin Abu Sufyan' gbɔ kpɔ o. Togbɔ be ‘Anbasah gblɔ nu tso ŋutsu aɖe gbɔ hã la, tso ‘Anbasah si menye hadith sia o gbɔ, abe ɖe wòsusu be hadith sia nye nyateƒe ene’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 78

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ هُوَ الْحَنَفِيُّ عَنْ أَبِيهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهَلْ هُوَ إِلَّا مُضْغَةٌ مِنْهُ أَوْ بَضْعَةٌ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَعْضِ التَّابِعِينَ أَنَّهُمْ لَمْ يَرَوْا الْوُضُوءَ مِنْ مَسِّ الذَّكَرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَهَذَا الْحَدِيثُ أَحَسَنُ شَيْءٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ أَيُّوبُ بْنُ عُتْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَابِرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ عَنْ أَبِيهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي مُحَمَّدِ بْنِ جَابِرٍ وَأَيُّوبَ بْنِ عُتْبَةَ وَحَدِيثُ مُلَازِمِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَدْرٍ أَصَحُّ وَأَحْسَنُ

[Hannad] gblɔ be, [Mulazim bin ‘Amr] gblɔ na mí tso [Abdullah bin Badr] gbɔ tso [Qais bin Thalq bin Ali Al Hanafi] gbɔ, tso [fofoa] gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wasallam gbɔ, egblɔ be: ‘Ame ƒe akpa aɖewo nye ƒuƒoƒo alo lã kakɛ aɖe ko tso ame gbɔ’. Egblɔ be; 'Le ta sia me la, nuŋlɔɖi aɖe hã li tso Abu Umamah gbɔ'. Abu Isa gblɔ be; 'Menye Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam ƒe zɔhɛ ɖeka kple tabi'in aɖewo koe wogblɔe tsoe o, woƒe susue nye be tsilele aɖeke meli o le asikaka ame ŋutɔ ƒe ŋutinuwo ŋu ta. Esia nye Kufa kple Ibn al Mubarak ƒe amewo ƒe nukpɔsusu’. Eye hadith sia nye hadith nyuitɔ kekeake si wogblɔ le ta sia me. [Ayyub bin Utbah] kple [Muhammad bin Jabir] ye gblɔ hadith sia tso [Qais bin Thalq] gbɔ, tso [fofoa gbɔ]. Gake agbalẽnyala aɖewo gakpɔtɔ ʋlia nya le Muhammad ibn Jabir kple Ayyub ibn Utbah ƒe nuŋlɔɖiwo ŋu. Mulazim ibn Amr ƒe hadith si tso Abdullah ibn Badr gbɔ la nye nyateƒe wu eye wònyo wu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 79

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَ بَعْضَ نِسَائِهِ ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِ وَلَمْ يَتَوَضَّأْقَالَ قُلْتُ مَنْ هِيَ إِلَّا أَنْتِ قَالَ فَضَحِكَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ قَالُوا لَيْسَ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالْأَوْزَاعِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي الْقُبْلَةِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ وَإِنَّمَا تَرَكَ أَصْحَابُنَا حَدِيثَ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا لِأَنَّهُ لَا يَصِحُّ عِنْدَهُمْ لِحَالِ الْإِسْنَادِ قَالَ و سَمِعْت أَبَا بَكْرٍ الْعَطَّارَ الْبَصْرِيَّ يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ ضَعَّفَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ هَذَا الْحَدِيثَ جِدًّا وَقَالَ هُوَ شِبْهُ لَا شَيْءَ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبَّلَهَا وَلَمْ يَتَوَضَّأْ وَهَذَا لَا يَصِحُّ أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِإِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ سَمَاعًا مِنْ عَائِشَةَ وَلَيْسَ يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ

gblɔ na mí [Qutaibah] kple [Hannad] kple [Abu Kuraib] kple [Ahmad bin Muni’] kpakple [Mahmud bin Ghailan] kple [Abu ‘Ammar Al Husain bin Huraits] wogblɔ be; [Waki’] gblɔ na mí tso [Al A’masy] gbɔ tso [Habib bin Abu Thabit] gbɔ tso [Urwah] gbɔ tso [Aisyah] gbɔ gblɔ be; 'Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam gbugbɔ nu na srɔ̃a aɖewo, le ema megbe la, edo go yi gbedodoɖa dzi eye megawɔ tsilele ake o'. Urwah gblɔ be; Urwah gblɔ be: ‘Anye wò ŋutɔe wòanye; 'Emegbe eko nu'. Abu Isa gblɔ be; 'Ame si gblɔ hadith sia la menye Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam kple tabi'in ƒe zɔhɛwo dometɔ ɖeka ko o'. Sufyan Ats Tsauri kple Kufa nɔlawoe xɔ nukpɔsusu sia. Wogblɔ be; 'Azi aɖeke meli be woawɔ tsilele le nugbugbɔ ta o'. Le ɣeyiɣi ma ke me la, Malik bin Anas, Al Auza’i, Syafi’i, Ahmad, kple Ishaq ƒe susue nye be nugbugbɔgbugbɔ bia tsilele. Menye Nyagblɔɖila la ƒe zɔhɛwo (ŋutifafa nanɔ edzi) kple eyomedzelawo ƒe agbalẽnyala ɖeka koe xɔ nukpɔsusu sia o. Ke hã, míaƒe zɔhɛwo ɖe asi le hadith si tso Aisha gbɔ la ŋu elabena wobui be egbɔdzɔ le kɔsɔkɔsɔ si me wòkakana la gome. Abu Isa gblɔ be: ‘Mese Abu Bakr Al Aththar Al Bashri gblɔ nya tso Ali Ibn al Madini gbɔ, egblɔ be: ‘Yahya bin Sa’id Al Qaththan gbɔdzɔ hadith sia. eye wògblɔ be, ‘Ele ɖeka kple nane si menye naneke o.’ Egblɔ hã be: ‘Mese Muhammad bin Isma’il gbɔdzɔ hadith sia, eye Habib bin Abu Thabit mesee tso Urwah gbɔ kpɔ o.’ Wogblɔ tso [Ibrahim At Taimi] gbɔ, tso [Aisha] gbɔ be Nyagblɔɖila (ŋutifafa nanɔ edzi) gbugbɔ nu nɛ eye megawɔ tsilele ake o. Ke hã, hadith sia hã mesɔ o. Míenya be Ibrahim At-Taimi se nya sia tso Aisha gbɔ kpɔ o. Hadith vavã aɖeke meli tso Nyagblɔɖila (Allah ƒe ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) gbɔ le nya sia ŋu o.

Hadith

Imam Tirmidzi : 80

حَدَّثَنَا أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ أَبِي السَّفَرِ وَهُوَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَمْدَانِيُّ الْكُوفِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ أَبُو عُبَيْدَةَ حَدَّثَنَا وَقَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ فَتَوَضَّأَفَلَقِيتُ ثَوْبَانَ فِي مَسْجِدِ دِمَشْقَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ صَدَقَ أَنَا صَبَبْتُ لَهُ وَضُوءَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَابْنُ أَبِي طَلْحَةَ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ التَّابِعِينَ الْوُضُوءَ مِنْ الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْقَيْءِ وَالرُّعَافِ وُضُوءٌ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَقَدْ جَوَّدَ حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ حُسَيْنٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَرَوَى مَعْمَرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ فَأَخْطَأَ فِيهِ فَقَالَ عَنْ يَعِيشَ بْنِ الْوَلِيدِ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْأَوْزَاعِيَّ وَقَالَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ وَإِنَّمَا هُوَ مَعْدَانُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ

gblɔ na mí [Abu Ubaidah bin Abu As Safar -si nye- Ahmad bin Abdullah Al Hamdani Al Kufi]. Eye [Ishaq bin Mansur] gblɔ be; gblɔe na mí [Abu Ubaidah], Ishaq gblɔ; gblɔ na mí [Abdu Ashshamad bin Abdul Warits] gblɔ, egblɔ nam [fofonye] tso [Husain Al Mu’allim] gbɔ tso [Yahya bin Abu Katsir] gbɔ gblɔ be; gblɔ nam [Abdurrahman bin ‘Amru Al Auza’i] tso [Ya’isy Ibnul Walid Al Makhzumi] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [Ma’dan bin Abu Talhah] gbɔ tso [Abu Darda`] gbɔ be Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wasallam ƒo aɖuɖɔ, emegbe edzudzɔ eƒe nutsitsidɔ eye wòwɔ tsilele. Abu Darda’ gblɔ be; ‘Emegbe medo go [Tsauban] le Damasko ƒe gbedoxɔ me, mena wònya nu tso eŋu, eye wògblɔ be, ‘Ẽ, le nyateƒe me la, nyee kɔ tsi la ɖe edzi.’ Abu Isa gblɔ be; Ishaq bin Mansur gblɔ be; ‘Ma’dan bin Talhah, eye wògblɔ be: ‘Ma’dan bin Talhah.’ Abu Isa gblɔ be; ‘Togbɔ be Ibn Abu Talhah ya nye nyateƒetɔ wu hã.’ Abu Isa gblɔ be; 'Menye agbalẽnyala ɖeka koe tso Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wasallam kple tabi'in ƒe zɔhɛwo dome o ƒe susue nye be ele be ame nawɔ tsilele le ʋuʋudedi alo ʋu - ŋɔti me ʋu - ta. Sufyan Ats Thauri, Ibnul Mubarak, Ahmad kple Ishaq ye xɔ nukpɔsusu sia.’ Togbɔ be agbalẽnyala aɖewo ƒe susue nye be mehiã be ame naɖe tsi le aɖuɖɔ alo ŋɔti me ʋu ta o hã. Malik kple Syafi ye xɔ nukpɔsusu sia. Husain Al Mu'allim bu hadith sia be enyo. Eye Husain ƒe hadith lae nye hadith nyuitɔ kekeake le ta sia me. Ma'mar gblɔ hadith sia tso Yahya bin Abu Katsir gbɔ, gake ewɔ vodada le eme. Egblɔ be; 'Tso Ya`isy Ibnul Walid gbɔ, tso Khalid bin Ma'dan gbɔ, tso Abu Darda gbɔ`, eye meyɔ ŋkɔ Al Auza'i le eme o. Egblɔ be Khalid bin Ma'dan gbɔe wòtso, togbɔ be eyae nye Ma'dan bin Abu Talhah' hã.