Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 حديث
حديث
Imam Tirmidzi : 761
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَجُلًا قَالَ مِنْ أَيْنَ نُهِلُّ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ وَأَهْلُ الشَّامِ مِنْ الْجُحْفَةِ وَأَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍقَالَ وَيَقُولُونَ وَأَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
اسان کي [احمد بن ماني] ٻڌايو آهي [اسماعيل بن ابراهيم] [ايوب] کان [نافع] کان [ابن عمر] ٻڌايو آهي ته: 'هڪ ماڻهو پڇي رهيو هو ته: 'يا رسول الله، اسان احرام ڪٿان شروع ڪريون؟' هن جواب ڏنو؛ 'مديني وارن ذوالحلیفہ کان، شام وارن جحفہ کان، نجد وارن قرن کان احرام کنيو'. -ابن عمر- چيو؛ 'انهن چيو؛ يمني يلملم جا رهواسي'. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو؛ 'حديث ابن عباس، جابر بن عبدالله ۽ عبدالله بن عمرو کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'ابن عمر جي حديث حسن صحيح حديث آهي ۽ عالمن طرفان ان تي عمل ڪيو ويندو آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 762
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَّتَ لِأَهْلِ الْمَشْرِقِ الْعَقِيقَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ هُوَ أبُو جَعْفَرٍ مُحمَّدُ بنُ عَلِيِّ بنِ حُسَيْنِ بنِ عَلِيِّ بنِ أبِي طَالبٍ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [ابو ڪريب] اسان کي ٻڌايو آهي ته [واقعي] [سفيان] کان [يزيد بن ابو زياد] کان [محمد بن علي] کان [ابن عباس] ته رسول الله ﷺ مشرقي حصي جي ماڻهن جي ميقات کي 'عقيق' ۾ مقرر ڪيو هو. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حسن جي حديث آهي. محمد بن علي ابو جعفر، محمد بن علي بن حسين بن علي بن ابو طالب آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 763
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَاذَا تَأْمُرُنَا أَنْ نَلْبَسَ مِنْ الثِّيَابِ فِي الْحَرَمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَلْبَسُوا الْقُمُصَ وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ وَلَا الْبَرَانِسَ وَلَا الْعَمَائِمَ وَلَا الْخِفَافَ إِلَّا أَنْ يَكُونَ أَحَدٌ لَيْسَتْ لَهُ نَعْلَانِ فَلْيَلْبَسْ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا مَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ وَلَا تَلْبَسُوا شَيْئًا مِنْ الثِّيَابِ مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ وَلَا الْوَرْسُ وَلَا تَنْتَقِبْ الْمَرْأَةُ الْحَرَامُ وَلَا تَلْبَسْ الْقُفَّازَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
اسان کي [قطيبه] ٻڌايو آهي اسان کي [ليث] نافع کان [ابن عمر] کان ٻڌايو آهي ته: 'هڪ ماڻهو اٿي بيٺو ۽ پڇيو؛ 'يا الله جا رسول، احرام جي حالت ۾ توهان اسان کي ڪهڙا ڪپڙا پائڻ جو حڪم ڏنو؟' رسول الله صلي الله عليه وسلم جواب ڏنو؛ 'ڪپڙا ۽ پتلون نه پائڻ - جيڪي سلائي ٿيل آهن - باراني پڻ. مٿي تي ڍڪڻ يا گابي جي اوچائي چمڙي جا سينڊل نه پائڻ. جيستائين ان وٽ ٻه سينڊل نه هجن، ان کي هڪ قسم جو طوق پائڻ جي اجازت آهي ۽ ان کي ڪٽڻ گهرجي ته جيئن اهو ٻنهي ٽڪن کان هيٺ هجي. زعفران جي تيل سان علاج ٿيل ڪپڙا نه پائڻ ۽ عقلمند رهڻ گهرجي. ۽ نه ئي عورت کي پردو ۽ دستانا پائڻ گهرجن'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حديث آهي ۽ عالمن طرفان عمل ڪيو ويندو آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 764
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُحْرِمُ إِذَا لَمْ يَجِدْ الْإِزَارَ فَلْيَلْبَسْ السَّرَاوِيلَ وَإِذَا لَمْ يَجِدْ النَّعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ الْخُفَّيْنِحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ عَمْرٍو نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا لَمْ يَجِدْ الْمُحْرِمُ الْإِزَارَ لَبِسَ السَّرَاوِيلَ وَإِذَا لَمْ يَجِدْ النَّعْلَيْنِ لَبِسَ الْخُفَّيْنِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُهُمْ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا لَمْ يَجِدْ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ الْخُفَّيْنِ وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنْ الْكَعْبَيْنِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ
اسان کي [احمد بن عبده عادل دلبي البصيري] اسان کي [يزيد بن زريعي] ٻڌايو آهي اسان کي [ايوب] اسان کي [عمرو بن دينار] ٻڌايو آهي [جابر بن زيد] کان [ابن عباس] چيو آهي ته مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي فرمائيندي ٻڌو آهي ته: 'جيڪڏهن احرام واري شخص وٽ سارنگ نه هجي ته ان کي پتلون پائڻ گهرجي. جيڪڏهن توهان وٽ سينڊل نه هجي ته توهان موزون پائي سگهو ٿا'. اسان کي [قطيبه] اسان کي [حماد بن زيد] کان [عمرو] وانگر مٿي ڏنل حديث بيان ڪئي آهي. - ابو عيسيٰ ترمذي- چيو آهي ته؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ابن عمر ۽ جابر کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي ۽ ڪجهه عالم ان تي عمل ڪن ٿا. انهن چيو ته: 'جيڪڏهن احرام واري شخص وٽ سارنگ نه هجي ته هو موزون پائي سگهي ٿو. جيڪڏهن توهان وٽ سينڊل نه هجي ته توهان موزون پائي سگهو ٿا.' احمد به اهو ئي چيو آهي. ڪجهه ٻيا ابن عمر جي حديث جي بنياد تي دليل ڏين ٿا جيڪا نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم کان آهي: 'جنهن وٽ سينڊل نه آهن ان کي ٽڪن کان هيٺ ڪٽيل موزون پائڻ گهرجي. هي سفيان عتصوري، سيافعي ۽ مالڪ جو رايو آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 765
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ قَالَرَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْرَابِيًّا قَدْ أَحْرَمَ وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ فَأَمَرَهُ أَنْ يَنْزِعَهَاحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ وَهَذَا أَصَحُّ وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ قَتَادَةُ وَالْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
اسان کي [قتيبه] بيان ڪيو آهي [عبدالله بن ادريس] بيان ڪيو آهي [عبدالمالڪ بن ابو سليمان] کان [عثا] ۽ [يعليٰ بن اميه] کان چيو آهي ته: 'نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم هڪ بدوي کي احرام ۾ ڏٺو، تنهن ڪري ان کي حڪم ڏنو ته اهو لاهي ڇڏ. اسان کي [ابن ابو عمر] بيان ڪيو آهي ته اسان کي [سفيان] بيان ڪيو آهي [عمرو بن دينار] کان [عثو] ۽ [شفوان بن يعليٰ] ۽ [پنهنجي پيءُ] بيان ڪيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم مطلب ۾ مٿي بيان ڪيو آهي. هي حديث ۾ سڀ کان وڌيڪ صحيح قصو آهي. ابو عيسيٰ چيو آهي ته: 'اهڙيءَ طرح [قتاده]، [حجاج بن ارثه] ۽ انهن کان علاوه [عثو] کان [يعليٰ بن اميه] کان روايت ڪئي آهي.' صحيح اهو آهي جيڪو [عمرو بن دينار] ۽ [ابن جريج] کان [عثوع] کان [شفوان بن يعليٰ] کان [پنهنجي پيءُ] کان رسول الله ﷺ کان روايت ڪيو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 766
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ فَوَاسِقَ يُقْتَلْنَ فِي الْحَرَمِ الْفَأْرَةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْغُرَابُ وَالْحُدَيَّا وَالْكَلْبُ الْعَقُورُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [محمد بن عبدالملڪ بن ابو سيوارب] ٻڌايو آهي اسان کي [يزيد بن زرعي] ٻڌايو آهي اسان کي [معمار] [عز زهريءَ] کان [عروه] کان [عيسيه] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'پنج خطرناڪ جانور آهن جن کي حرام زمين تي مارڻ ممڪن آهي، يعني: چوٿون، وڇون، ڪانگ، عقاب ۽ جهنگلي ڪتا'. - ابو عيسيٰ ترمذي چيو آهي ته: 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ابن مسعود، ابن عمر، ابو هريره، ابو سعيد ۽ ابن عباس کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'عيسيٰ جي حديث حسن صحيح حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 767
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي زِيَادٍ عَنْ ابْنِ أَبِي نُعْمٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَقْتُلُ الْمُحْرِمُ السَّبُعَ الْعَادِيَ وَالْكَلْبَ الْعَقُورَ وَالْفَأْرَةَ وَالْعَقْرَبَ وَالْحِدَأَةَ وَالْغُرَابَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا الْمُحْرِمُ يَقْتُلُ السَّبُعَ الْعَادِيَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ كُلُّ سَبُعٍ عَدَا عَلَى النَّاسِ أَوْ عَلَى دَوَابِّهِمْ فَلِلْمُحْرِمِ قَتْلُهُ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي اسان کي [حُصِيم] ٻڌايو آهي اسان کي [يزيد بن ابو زياد] ٻڌايو آهي [ابن ابو نعوم] کان [ابو سعيد] کان، رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'احرام وارو شخص جهنگلي جانورن، جهنگلي ڪتن، چوهن، وڇون، جهنگلي پکين ۽ ڪانن کي ماري سگهي ٿو'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث حسن آهي. علماء جي طرفان عمل ڪيو ويو آهي. انهن چيو؛ 'جيڪو ماڻهو بردبار آهي اهو جهنگلي جانورن کي ماري سگهي ٿو. هي سفيان عتصوري ۽ سيافعي جو رايو آهي. شافعي چيو؛ 'هر جهنگلي جانور جيڪو انسانن يا انهن جي جانورن تي حملو ڪري ٿو، اهو شخص جيڪو بردبار آهي اهو ان کي ماري سگهي ٿو.'
حديث
Imam Tirmidzi : 768
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ طَاوُسٍ وَعَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَمَ وَهُوَ مُحْرِمٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْحِجَامَةِ لِلْمُحْرِمِ قَالُوا لَا يَحْلِقُ شَعْرًا و قَالَ مَالِكٌ لَا يَحْتَجِمُ الْمُحْرِمُ إِلَّا مِنْ ضَرُورَةٍ و قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ لَا بَأْسَ أَنْ يَحْتَجِمَ الْمُحْرِمُ وَلَا يَنْزِعُ شَعَرًا
اسان کي [قطيبه] [سفيان بن عينة] کان [عمرو بن دينار] کان [ثووس] ۽ [عثاء] [ابن عباس] کان ٻڌايو ويو آهي ته رسول الله ﷺ احرام جي حالت ۾ سينگاريو. -ابو عيسيٰ ترمذي- چيو ته؛ 'اها حديث انس، عبدالله بن بحينة ۽ جابر کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'ابن عباس جي حديث حسن صحيح حديث آهي. ڪجهه عالم احرام دوران سينگاريو جي اجازت ڏين ٿا. انهن چيو ته؛ 'پر توهان پنهنجو مٿو نه ڪٽي سگهو'. ساڳئي وقت مالڪ چيو ته؛ 'جيڪو شخص احرام ۾ آهي ان کي هنگامي حالت کان سواءِ سينگاريو نه ڪرڻ گهرجي. سفيان عثصوري ۽ سيافعي جو خيال آهي ته وارن کي ڪٽڻ کان سواءِ سينگاريو جائز آهي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 769
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ نُبَيْهِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ أَرَادَ ابْنُ مَعْمَرٍ أَنْ يُنْكِحَ ابْنَهُ فَبَعَثَنِي إِلَى أَبَانَ بْنِ عُثْمَانَ وَهُوَ أَمِيرُ الْمَوْسِمِ بِمَكَّةَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُإِنَّ أَخَاكَ يُرِيدُ أَنْ يُنْكِحَ ابْنَهُ فَأَحَبَّ أَنْ يُشْهِدَكَ ذَلِكَ قَالَ لَا أُرَاهُ إِلَّا أَعْرَابِيًّا جَافِيًا إِنَّ الْمُحْرِمَ لَا يَنْكِحُ وَلَا يُنْكَحُ أَوْ كَمَا قَالَ ثُمَّ حَدَّثَ عَنْ عُثْمَانَ مِثْلَهُ يَرْفَعُهُوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ وَمَيْمُونَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُثْمَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ عُمَرَ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يَرَوْنَ أَنْ يَتَزَوَّجَ الْمُحْرِمُ قَالُوا فَإِنْ نَكَحَ فَنِكَاحُهُ بَاطِلٌ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي [اسماعيل بن عليه] اسان کي [ايوب] ٻڌايو آهي [نافع] کان [نبيح بن وهب] چيو آهي ته؛ 'ابن معمر پنهنجي پٽ جي شادي ڪرڻ چاهيندو هو، تنهن ڪري هن مون کي چيو ته [ابن بن عثمان] کان پڇو. ان وقت هو مڪي ۾ حج جو امير هو. مان ان سان مليو ۽ مون ان کي چيو؛ 'توهان جو ڀاءُ پنهنجي ڌيءَ جي شادي ڪرڻ چاهي ٿو، هو توهان کي اهو ڏيکارڻ چاهي ٿو'. ابان چيو؛ 'مون هن کي هڪ سخت بدوي ڏٺو. جيڪو شخص احرام ۾ آهي اهو شادي نٿو ڪري سگهي ۽ نه ئي شادي ڪري سگهي ٿو'. يا ڪجهه اهڙو. پوءِ هن اهو [عثمان] کان مرفوع ۾ ٻڌايو. سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ابو رافع ۽ ميمونه کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ 'عثمان جي حديث حسن جي هڪ مستند حديث آهي ۽ ان تي رسول الله صلي الله عليه وسلم جي ڪجهه اصحابن عمل ڪيو، جن ۾ شامل آهن؛' عمر بن خطاب، علي بن ابي طالب، ۽ ابن عمر. هي ڪجهه جانشين فقهاء، جهڙوڪ مالڪ، شافعي، احمد، ۽ اسحاق جو به رايو آهي. انهن سڀني احرام وارن لاءِ شادي کي حرام قرار ڏنو. جيڪڏهن اهي شادي ڪن ٿا ته انهن جو نڪاح باطل آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 770
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَتَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ حَلَالٌ وَبَنَى بِهَا وَهُوَ حَلَالٌ وَكُنْتُ أَنَا الرَّسُولَ فِيمَا بَيْنَهُمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَهُ غَيْرَ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ رَبِيعَةَ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ رَبِيعَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ حَلَالٌ رَوَاهُ مَالِكٌ مُرْسَلًا قَالَ وَرَوَاهُ أَيْضًا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ رَبِيعَةَ مُرْسَلًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَرُوِي عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ مَيْمُونَةَ قَالَتْ تَزَوَّجَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ حَلَالٌ وَيَزِيدُ بْنُ الْأَصَمِّ هُوَ ابْنُ أُخْتِ مَيْمُونَةَ
اسان کي [قطيبه] ٻڌايو آهي [حماد بن زيد] [مثار الوراق] کان [ربيع بن ابو عبدالرحمان] کان [سليمان بن يسار] کان [ابو رافع] چيو آهي ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم ميمونہ سان حلال حالتن ۾ شادي ڪئي - احرام ۾ نه - ۽ مان ٻنهي جي وچ ۾ وچولي هوس'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ حسن حديث آهي. اسان ڪنهن کي به نٿا ڄاڻون جيڪو سندس سند کي ڳنڍي سواءِ حماد بن زيد جي جيڪو مثار الوراق مان ربيعه مان آهي. [مالڪ بن انس] [ربيعه] کان [سليمان بن يسار] کان روايت ڪئي آهي؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ميمونہ سان حلال حالتن ۾ شادي ڪئي. مالڪ هن حديث کي مرسل طريقي سان بيان ڪيو. -ابو عيسيٰ ترمذي چيو؛ ' [سليمان بن بلال] پڻ [ربيعہ] کان مرسل طريقي سان هي حديث بيان ڪئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'اهو [يزيد الاشم] کان [ميمونہ] کان پڻ روايت آهي جنهن چيو ته: 'رسول الله صلي الله عليه وسلم مون سان شادي ڪئي جڏهن ته اهو اڳ ۾ ئي جائز هو'. يزيد بن الاشم ميمونہ جي ڀيڻ جو پٽ هو'.
حديث
Imam Tirmidzi : 771
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [حميد بن مسعده البصيري] اسان کي ٻڌايو آهي ته [سفيان بن حبيب] [هشام بن حسن] [عڪرمه] [ابن عباس] کان ته رسول الله ﷺ جن ميمونه سان احرام جي حالت ۾ شادي ڪئي. - ابو عيسيٰ ترمذي - چيو ته؛ 'اها حديث عائشه کان روايت ڪئي وئي آهي. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'ابن عباس جي حديث حسن صحيح حديث آهي ۽ ڪجهه عالمن طرفان عمل ڪئي وئي آهي ۽ سفيان عثصوري ۽ ڪوفي جي رهواسين جو رايو آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 772
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [قطيبه] اسان کي ٻڌايو آهي ته [حماد بن زيد] [ايوب] کان [عڪرمه] کان [ابن عباس] تائين ته رسول الله ﷺ جن ميمونه سان احرام جي حالت ۾ نڪاح ڪيو.
حديث
Imam Tirmidzi : 773
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْعَطَّارُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا الشَّعْثَاءِ يُحَدِّثُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ مُحْرِمٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو الشَّعْثَاءِ اسْمُهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ وَاخْتَلَفُوا فِي تَزْوِيجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَيْمُونَةَ لِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَهَا فِي طَرِيقِ مَكَّةَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ تَزَوَّجَهَا حَلَالًا وَظَهَرَ أَمْرُ تَزْوِيجِهَا وَهُوَ مُحْرِمٌ ثُمَّ بَنَى بِهَا وَهُوَ حَلَالٌ بِسَرِفَ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ وَمَاتَتْ مَيْمُونَةُ بِسَرِفَ حَيْثُ بَنَى بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَدُفِنَتْ بِسَرِفَ
قتيبه اسان کي ٻڌايو ته داؤد بن عبدالرحمٰن الاثار عمرو بن دينار کان روايت ڪئي آهي ته مون ابو شاصص کي ابن عباس کان روايت ڪندي ٻڌو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ميمونہ سان شادي ڪئي جڏهن ته هوءَ احرام ۾ هئي. ابو عيسيٰ چيو ته هي هڪ حسن صحيح حديث آهي. ابو شاصص جو نالو جابر بن زيد هو. عالمن جو نبي صلي الله عليه وسلم جي ميمونہ سان شادي بابت اختلاف آهي ڇاڪاڻ ته هن ان سان مڪي جي گهٽين ۾ شادي ڪئي هئي. انهن مان ڪجهه دليل ڏنو ته نبي صلي الله عليه وسلم ان سان حلال جي حالت ۾ شادي ڪئي، پر اهو لڳي ٿو ته هن ان سان احرام جي حالت ۾ شادي ڪئي. پوءِ هن مڪي جي گهٽين ۾ صريفا جي علائقي ۾ حلال جي حالت ۾ ان سان جماع ڪيو. ميمونہ پڻ صريفا ۾ فوت ٿي وئي، اها جاءِ جتي هن پهريون ڀيرو رسول الله صلي الله عليه وسلم سان پنهنجو گهر شروع ڪيو ۽ اتي ئي دفن ڪئي وئي.
حديث
Imam Tirmidzi : 774
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَال سَمِعْتُ أَبَا فَزَارَةَ يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ عَنْ مَيْمُونَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَهَا وَهُوَ حَلَالٌ وَبَنَى بِهَا حَلَالًا وَمَاتَتْ بِسَرِفَ وَدَفَنَّاهَا فِي الظُّلَّةِ الَّتِي بَنَى بِهَا فِيهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْأَصَمِّ مُرْسَلًا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَزَوَّجَ مَيْمُونَةَ وَهُوَ حَلَالٌ
اسان کي [اسحاق بن منصور] ٻڌايو آهي [وهب بن جرير] اسان کي [منهنجي پيءُ] ٻڌايو آهي ته؛ مون [ابو فزاره] کي [يزيد بن الاشم] کان [ميمونہ] کان ٻڌندي ٻڌو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ان سان شادي ڪئي جڏهن اهو حلال هو، ۽ ان سان جنسي تعلق قائم ڪيو جڏهن اهو حلال هو. -ميمونہ رضي الله عنها- صريفا ۾ فوت ٿي وئي، تنهن ڪري اسان ان کي ان جاءِ تي دفن ڪيو جتي -رسول الله صلي الله عليه وسلم- ان سان مليا هئا. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ غريب حديث آهي. ڪيترن ئي هن حديث کي يزيد الاشم کان مرسل طريقي سان بيان ڪيو آهي؛ ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ميمونہ سان حلال حالتن ۾ شادي ڪئي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 775
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو عَنْ الْمُطَّلِبِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَيْدُ الْبَرِّ لَكُمْ حَلَالٌ وَأَنْتُمْ حُرُمٌ مَا لَمْ تَصِيدُوهُ أَوْ يُصَدْ لَكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَطَلْحَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ مُفَسَّرٌ وَالْمُطَّلِبُ لَا نَعْرِفُ لَهُ سَمَاعًا عَنْ جَابِرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بِالصَّيْدِ لِلْمُحْرِمِ بَأْسًا إِذَا لَمْ يَصْطَدْهُ أَوْ لَمْ يُصْطَدْ مِنْ أَجْلِهِ قَالَ الشَّافِعِيُّ هَذَا أَحْسَنُ حَدِيثٍ رُوِيَ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَقْيَسُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
اسان کي [قتيبه] ٻڌايو آهي [يعقوب بن عبدالرحمان] عمرو بن ابو عمرو کان [المثلب] کان [جابر بن عبدالله] کان، رسول الله ﷺ فرمايو ته: 'احرام جي حالت ۾ توهان لاءِ زميني شڪار جا جانور حلال آهن، جيستائين توهان انهن جو شڪار نه ڪريو يا اهي توهان لاءِ جان بوجھ ڪري شڪار نه ڪيا وڃن'. - ابو عيسيٰ ترمذي چيو؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث ابو قتاده ۽ طلحه کان روايت ڪئي وئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'جابر جي حديث هڪ تفصيلي حديث آهي. اسان کي خبر ناهي ته المثلب ڪڏهن جابر کان ٻڌي هئي، پر هن حديث تي عالمن عمل ڪيو. انهن جو خيال آهي ته هڪ متقي شخص لاءِ شڪار جا جانور کائڻ جائز آهي بشرطيڪه هو ان جو شڪار نه ڪري يا اهو ان لاءِ جان بوجھ ڪري شڪار نه ڪيو ويو هجي. شافعي چيو؛' "هي هن باب ۾ بهترين حديث آهي ۽ قياس کي پورو ڪري ٿي ۽ عمل ۾ آهي، جيڪو احمد ۽ اسحاق جو به رايو آهي."
حديث
Imam Tirmidzi : 776
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ طَرِيقِ مَكَّةَ تَخَلَّفَ مَعَ أَصْحَابٍ لَهُ مُحْرِمِينَ وَهُوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ فَرَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَاسْتَوَى عَلَى فَرَسِهِ فَسَأَلَ أَصْحَابَهُ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا فَسَأَلَهُمْ رُمْحَهُ فَأَبَوْا عَلَيْهِ فَأَخَذَهُ ثُمَّ شَدَّ عَلَى الْحِمَارِ فَقَتَلَهُ فَأَكَلَ مِنْهُ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبَى بَعْضُهُمْ فَأَدْرَكُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ إِنَّمَا هِيَ طُعْمَةٌ أَطْعَمَكُمُوهَا اللَّهُحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ فِي حِمَارِ الْوَحْشِ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي النَّضْرِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَلْ مَعَكُمْ مِنْ لَحْمِهِ شَيْءٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
قتيبه اسان کي مالڪ بن انس کان، ابو نضلر کان، ابو قتاده کان، نافع کان، ابو قتاده کان، ابو قتاده کان، بيان ڪري ٿو ته هو نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم سان گڏ نڪتو ۽ جڏهن هو مڪي جي هڪ گهٽي تي پهتو ته هن پنهنجي ڪجهه ساٿين کي ڇڏي ڏنو جيڪي احرام ۾ هئا. پر، هو احرام ۾ نه هو، ۽ پوءِ هن هڪ جهنگلي گڏهه ڏٺو. هو پنهنجي گهوڙي تي سوار ٿيو ۽ پنهنجن ساٿين کي چيو ته هن جو چابڪ ڏيو. انهن انڪار ڪيو. پوءِ هن پنهنجو نيزو گهريو، پر انهن انڪار ڪيو. پوءِ هن پاڻ ان کي ورتو ۽ گڏهه کي ماري ڇڏيو. نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جا ڪجهه اصحاب ان کي کائڻ لاءِ تيار هئا، جڏهن ته ڪجهه انڪار ڪيو. جڏهن اهي نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم سان مليا، ته انهن کان ان بابت پڇيو. هن جواب ڏنو، 'اهو صرف کاڌو آهي جيڪو الله توهان کي ڏنو آهي.' [قطيبه] اسان کي [مالڪ] کان [زيد بن اسلم] کان [عطا بن يسار] کان [ابو قتاده] کان جهنگلي گڏهن جي معاملي ۾ ابو نضلر جي حديث ۾ بيان ڪيو آهي، صرف زيد بن اسلم جي حديث ۾؛ ته الله جي رسول صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'ڇا توهان مان ڪو آهي جيڪو اڃا تائين اهو گوشت کڻي وڃي ٿو؟' ابو عيسيٰ چيو: 'هي هڪ حسن صحيح حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 777
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ الصَّعْبَ بْنَ جَثَّامَةَ أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّ بِهِ بِالْأَبْوَاءِ أَوْ بِوَدَّانَ فَأَهْدَى لَهُ حِمَارًا وَحْشِيًّا فَرَدَّهُ عَلَيْهِ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فِي وَجْهِهِ مِنْ الْكَرَاهِيَةِ فَقَالَ إِنَّهُ لَيْسَ بِنَا رَدٌّ عَلَيْكَ وَلَكِنَّا حُرُمٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَكَرِهُوا أَكْلَ الصَّيْدِ لِلْمُحْرِمِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنَّمَا وَجْهُ هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَنَا إِنَّمَا رَدَّهُ عَلَيْهِ لَمَّا ظَنَّ أَنَّهُ صِيدَ مِنْ أَجْلِهِ وَتَرَكَهُ عَلَى التَّنَزُّهِ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَالَ أَهْدَى لَهُ لَحْمَ حِمَارٍ وَحْشٍ وَهُوَ غَيْرُ مَحْفُوظٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ
قتيبه اسان کي ابن شهاب کان، عبيدالله بن عبدالله کان، بيان ڪيو آهي ته ابن عباس کيس خبر ڏني ته الشعب بن جصمة کيس خبر ڏني ته رسول الله صلي الله عليه وسلم ابواء يا ودان ۾ سندس ڀرسان گذريا. پوءِ هن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي هڪ جهنگلي گڏهه پيش ڪيو. پر، هن انڪار ڪيو. جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم سندس چهري تي نفرت ڏٺي، ته فرمايائون، 'اسان جو ارادو توهان جي تحفي کي رد ڪرڻ جو ناهي، پر اسان احرام ۾ آهيون.' ابو عيسيٰ چيو، 'هي هڪ حسن صحيح حديث آهي.' نبي صلي الله عليه وسلم جي اصحابن مان ڪجهه عالمن ۽ ٻين جو خيال آهي ته هن حديث جي بنياد تي، اهي انهن ماڻهن کان نفرت ڪن ٿا جيڪي محرم آهن (جيڪي شڪار کائيندا آهن). جڏهن ته امام شافعي چيو ته، 'اسان جي راءِ ۾، دليل ڏيندڙ ڌر - رسول الله صلي الله عليه وسلم - ان کي رد ڪيو ڇاڪاڻ ته هن ڏٺو ته الشعب جان بوجھ ڪري هن جو شڪار ڪري رهيو هو، تنهن ڪري هن ان کي پاڻ بچائڻ لاءِ ڇڏي ڏنو'. زهريءَ جي ڪجهه دوستن الزهري کان هي حديث بيان ڪئي. هو چوي ٿو؛ 'هن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي جهنگلي گڏهه جو گوشت ڏنو، پر اهو محفوظ نه هو. - ابو عيسيٰ ترمذي - چيو ته؛ 'سڀ کان وڌيڪ معنيٰ خيز حديث علي ۽ زيد بن ارقم کان روايت ڪئي وئي آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 778
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَزِّمِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ فَاسْتَقْبَلَنَا رِجْلٌ مِنْ جَرَادٍ فَجَعَلْنَا نَضْرِبُهُ بِسِيَاطِنَا وَعِصِيِّنَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُوهُ فَإِنَّهُ مِنْ صَيْدِ الْبَحْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي الْمُهَزِّمِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبُو الْمُهَزِّمِ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ سُفْيَانَ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ شُعْبَةُ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ لِلْمُحْرِمِ أَنْ يَصِيدَ الْجَرَادَ وَيَأْكُلَهُ وَرَأَى بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ صَدَقَةً إِذَا اصْطَادَهُ وَأَكَلَهُ
اسان کي ابو ڪريب ٻڌايو آهي ته اسان کي [واقعي] حماد بن سلمه کان [ابو المحزّم] کان [ابو هريره] ٻڌايو آهي ته: 'اسين رسول الله ﷺ سان گڏ حج يا عمري لاءِ ويا هئاسين. پوءِ نر ٽِڊن جو هڪ ٽِڊن آيو. پوءِ اسان کيس پنهنجن چابن ۽ لٺن سان ماريو. رسول الله ﷺ فرمايو: "کائو ڇو ته اهو سمنڊ جو شڪار آهي." ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ غريب حديث آهي. اسان ابو هريره کان ابو المحزّم جي حديث کان سواءِ ٻيو ڪجهه نٿا ڄاڻون. ابو المحزّم جو نالو يزيد بن سفيان هو. صُبَعَه ان تي بحث ڪيو آهي. ڪجهه عالمن محرم ماڻهن کي ٽِڊن جو شڪار ڪرڻ ۽ انهن کي کائڻ جي اجازت ڏني آهي. انهن مان ڪجهه جو خيال آهي ته جيڪڏهن هو ان جو شڪار ڪري ۽ ان کي کائي ته ان کي صدقو ڏيڻ گهرجي.'
حديث
Imam Tirmidzi : 779
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ ابْنِ أَبِي عَمَّارٍ قَالَقُلْتُ لِجَابِرٍ الضَّبُعُ أَصَيْدٌ هِيَ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ آكُلُهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ أَقَالَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَرَوَى جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ عُمَرَ وَحَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ أَصَحُّ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْمُحْرِمِ إِذَا أَصَابَ ضَبُعًا أَنَّ عَلَيْهِ الْجَزَاءَ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي [اسماعيل بن ابراهيم] اسان کي [ابن جريج] ٻڌايو آهي [عبدالله بن عبيد بن عمير] کان [ابن ابو عمار] چيو آهي ته؛ 'مون [جابر] کان پڇيو؛ 'ڇا ڪوئيٽ جو هڪ قسم اهڙو جانور آهي جنهن جو شڪار ڪري سگهجي ٿو؟' هن جواب ڏنو؛ 'ها'. مون ٻيهر پڇيو؛ 'ڇا مان ان کي کائي سگهان ٿو؟' هن جواب ڏنو؛ 'ها'. مون ٻيهر پڇيو؛ 'ڇا رسول الله صلي الله عليه وسلم ڪڏهن اهو چيو هو؟' هن جواب ڏنو؛ 'ها'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي هڪ صحيح حسن حديث آهي. علي بن المديني چيو؛ يحيى بن سعيد چيو؛ 'جرير بن حازم هي حديث بيان ڪئي آهي پوءِ هن چيو؛ جابر کان عمر تائين. احمد ۽ اسحاق جي مطابق ابن جريج جي حديث وڌيڪ صحيح آهي. ڪجهه عالم هن حديث تي عمل ڪن ٿا. يعني جيڪڏهن ڪو محرم جهنگلي ڪتي جو شڪار ڪري ٿو ته ان کي هڪ بند حاصل ڪرڻ گهرجي.
حديث
Imam Tirmidzi : 780
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ صَالِحٍ الْبَلْخِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَاغْتَسَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِدُخُولِهِ مَكَّةَ بِفَخٍّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ كَانَ يَغْتَسِلُ لِدُخُولِ مَكَّةَ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ يُسْتَحَبُّ الِاغْتِسَالُ لِدُخُولِ مَكَّةَ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَغَيْرُهُمَا وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ
اسان کي يحييٰ بن موسيٰ ٻڌايو آهي ته اسان کي هارون بن صالح بلخي ٻڌايو آهي ته اسان کي عبدالرحمان بن زيد بن اسلم ٻڌايو آهي ته سندس پيءُ ابن عمر کان چيو آهي ته: 'رسول الله ﷺ مڪي ۾ داخل ٿيڻ لاءِ پهرين غسل ڪيو، جنهن کي فخ سڏيو ويندو آهي. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي هڪ حديث آهي جيڪا محفوظ نه آهي. صحيح ڳالهه اها آهي جيڪا نافع ابن عمر کان روايت ڪئي آهي ته هن مڪي ۾ داخل ٿيڻ کان اڳ پهرين غسل ڪيو. اهو شافعي جو به رايو آهي، يعني ته مڪي شهر ۾ داخل ٿيڻ لاءِ غسل ڪرڻ سنت آهي. عبدالرحمان بن زيد بن اسلم حديث بيان ڪرڻ ۾ لاف هو. ان کي احمد بن حنبل، علي بن المديني ۽ انهن ٻنهي کان سواءِ ٻين شروع ڪيو. اسان کي خبر ناهي ته هي حديث مرفوع ۾ روايت ڪئي وئي آهي سواءِ حديث جي.'
