Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 721

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْتَكِفَ صَلَّى الْفَجْرَ ثُمَّ دَخَلَ فِي مُعْتَكَفِهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا رَوَاهُ مَالِكٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ عَنْ عَمْرَةَ مُرْسَلًا وَرَوَاهُ الْأَوْزَاعِيُّ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَقُولُونَ إِذَا أَرَادَ الرَّجُلُ أَنْ يَعْتَكِفَ صَلَّى الْفَجْرَ ثُمَّ دَخَلَ فِي مُعْتَكَفِهِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَعْتَكِفَ فَلْتَغِبْ لَهُ الشَّمْسُ مِنْ اللَّيْلَةِ الَّتِي يُرِيدُ أَنْ يَعْتَكِفَ فِيهَا مِنْ الْغَدِ وَقَدْ قَعَدَ فِي مُعْتَكَفِهِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ

[හන්නාද්] අපට [අබු මුආවියා] [යාහ්යා බින් සයිද්] [අම්රා] [අයිෂා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් ඉ'තිකාෆ් කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, ඔහු මුලින්ම උදෑසන යාච්ඤාව ඉටු කර පසුව ඉ'තිකාෆ් ස්ථානයට ඇතුළු වනු ඇත.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය [යාහ්යා බින් සයිද්] ගෙන් [අම්රා] ගෙන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇත. [මලික්] සහ තවත් අය [යාහ්යා බින් සයිද්] ගෙන් [අම්රා] ගෙන් මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇත, [අල් අවුසායි] සහ [සුෆ්යාන් අට්ස් තවුරි] සහ තවත් සමහරු [යාහ්යා බින් සයිද්] ගෙන් [අම්රා] [අයිෂා] ගෙන් [අම්රා "මිනිසෙකු 'ඉතිකාෆ්' ඉටු කිරීමට කැමති නම්, ඔහු මුලින්ම උදෑසන සලාතය ඉටු කර පසුව ඔහුගේ 'ඉතිකාෆ්' ස්ථානයට ඇතුළු විය යුතුය." මෙය අහමඩ් සහ ඉස්හාක් බින් ඉබ්‍රාහිම්ගේ මතයයි. කෙසේ වෙතත්, සමහර විද්වතුන් විශ්වාස කරන්නේ මිනිසෙකු 'ඉතිකාෆ්' ඉටු කිරීමට කැමති නම්, ඔහු හිරු බැස යෑමෙන් ආරම්භ කර පසුව ඔහුගේ 'ඉතිකාෆ්' ස්ථානයේ වාඩි විය යුතු බවයි. මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ මලික් බින් අනස්ගේ මතයද වේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 722

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُجَاوِرُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَيَقُولُ تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَوَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عُمَرَ وَالْفَلَتَانِ بْنِ عَاصِمٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبِلَالٍ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَوْلُهَا يُجَاوِرُ يَعْنِي يَعْتَكِفُ وَأَكْثَرُ الرِّوَايَاتِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْتَمِسُوهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فِي كُلِّ وِتْرٍ وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ أَنَّهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ وَلَيْلَةُ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ وَخَمْسٍ وَعِشْرِينَ وَسَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَتِسْعٍ وَعِشْرِينَ وَآخِرُ لَيْلَةٍ مِنْ رَمَضَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ الشَّافِعِيُّ كَأَنَّ هَذَا عِنْدِي وَاللَّهُ أَعْلَمُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُجِيبُ عَلَى نَحْوِ مَا يُسْأَلُ عَنْهُ يُقَالُ لَهُ نَلْتَمِسُهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا فَيَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي لَيْلَةِ كَذَا قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَقْوَى الرِّوَايَاتِ عِنْدِي فِيهَا لَيْلَةُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ كَانَ يَحْلِفُ أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَيَقُولُ أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَلَامَتِهَا فَعَدَدْنَا وَحَفِظْنَا وَرُوِيَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ أَنَّهُ قَالَ لَيْلَةُ الْقَدْرِ تَنْتَقِلُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ بِهَذَا

[Harun bin Ishaq Al Hamdani] අපට [Harun bin Ishaq Al Hamdani] [Hisyam bin 'Urwah] වෙතින් [Hisyam bin 'Urwah] වෙතින් ['Aisyah] වෙතින් අපට පවසා ඇත. "අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ සෑම විටම රමද්ලාන්හි අවසාන දින දහය තුළ ඉතිකාෆ් ඉටු කළ අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය: "අවසාන දින දහය තුළ ලයිලතුල් කද්ර් රාත්‍රිය සාක්ෂාත් කර ගන්න". මෙම හදීසය උමර්, උබේ බින් කආබ්, ජාබිර් බින් සමුරා, ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලා, ඉබ්නු උමර්, අල් ෆලතාන් බින් අෂිම්, අනස්, අබු සයිද්, අබ්දුල්ලා බින් උනයිස්, අබු බක්‍රා, ඉබ්නු අබ්බාස්, බිලාල් සහ උබදා බින් ෂාමිත් ගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේය. 'Aisyah ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර, 'yujawiru' යන වචනයේ තේරුම 'itikaf' සෑදීමයි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ බොහෝ වාර්තාවල මෙම වාක්‍ය ඛණ්ඩය භාවිතා වේ: 'අවසාන රාත්‍රීන් දහයේ ලයිලතුල් කද්ර් අමුතු රාත්‍රීන්හි අල්ලා ගන්න.' ලයිලතුල් කද්ර් විසිඑක්වන, විසිතුන්වන, විසිපස්වන, විසිහත්වන සහ විසිනවවන රාත්‍රීන්හි මෙන්ම රාමසාන් මාසයේ අවසාන රාත්‍රියේදී සාක්ෂාත් කර ගන්නා බව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් ද විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ෂාෆි' මෙසේ පැවසීය; 'ඒ මගේ මතය පමණි. අල්ලාහ් හොඳින්ම දනී. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අපගේ ප්‍රශ්නයට පෙර පරිදිම පිළිතුරු දුන්නේය. ඔහු පළමුවැන්නා ලෙස පිළිතුරු දෙනු ඇත. එය ඔහුගෙන් විමසන ලදී, 'එවැනි සහ එවැනි රාත්‍රියක එය සොයා ගත හැක්කේ කාටද?' ඉන්පසු ඔහු වාර්තා කළේය: 'එවැනි සහ එවැනි රාත්‍රියක එය සොයන්න...'. ෂාෆි' මෙසේ පැවසීය; 'මගේ මතය අනුව බලවත්ම විස්තරය විසිඑක්වන රාත්‍රියේ විස්තරයයි.' අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'එය උබේ ඉබ්නු කාඅබ්ගෙන් ද විස්තර කර ඇත.' ඔහු දිවුරුම් දුන්නේ විසිහත්වන රාත්‍රියේදී ලයිලතුල් කද්ර් සාක්ෂාත් වන බවයි. ඔහු මෙසේ පවසයි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ අපට සංඥා පැවසූ අතර පසුව අපි ඒවා කටපාඩම් කළෙමු'. අබු කිලාබාගෙන් වාර්තා වූයේ ඔහු මෙසේ පැවසූ බවයි; 'ලයිලතුල් කද්ර් රාත්‍රිය පසුගිය දින දහය තුළ ගෙවී ගොස් ඇත'. අබ්දු බින් හුමයිඩ් මට පැවසුවේ මාමර්ගෙන් අබ්දුර්රසාක් සහ අයුබ් අබු කිලාබාගෙන් බවයි.

තහවුරු කරන හදීස් (63)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 723

حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ قَالَ قُلْتُ لِأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍأَنَّى عَلِمْتَ أَبَا الْمُنْذِرِ أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ قَالَ بَلَى أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا لَيْلَةٌ صَبِيحَتُهَا تَطْلُعُ الشَّمْسُ لَيْسَ لَهَا شُعَاعٌ فَعَدَدْنَا وَحَفِظْنَاوَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمَ ابْنُ مَسْعُودٍ أَنَّهَا فِي رَمَضَانَ وَأَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَلَكِنْ كَرِهَ أَنْ يُخْبِرَكُمْ فَتَتَّكِلُوا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[වෂීල් බින් අබ්දුල් අලා අල් කුෆි] අපට [අබු බකර් බින් අය්යාසි] [අෂිම්] [සිර්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: මම [උබයි බින් කඅබ්]ගෙන් ඇසුවෙමි; 'ඕ අබු මුන්ඩ්සිර්, ලයිලතුල් කද්ර් විසිහත්වන රාත්‍රියේ බව ඔබ දන්නේ කෙසේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අපට පැවසුවේ එය රාත්‍රිය බවත්, උදෑසන හිරු බැබළෙන්නේ නැතිව නැඟී ගිය බවත්, අපි ලකුණ කටපාඩම් කළ බවත්ය. අල්ලාහ් විසින් දිව්‍ය වචනය, ඉබ්නු මස්'උද් ඇත්ත වශයෙන්ම රාමද්ලාන් මාසයේ මෙම ලකුණ දැන සිටියේය. එය විසිහත්වන රාත්‍රියේ විය, නමුත් ඔහු ඔබට පැවසීමට කැමති වූයේ නැත, මන්ද ඔබ කිසිදු යහපත් ක්‍රියාවක් නොකර බලා සිටිනු ඇතැයි ඔහු බිය විය. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 724

حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا عُيَيْنَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَذُكِرَتْ لَيْلَةُ الْقَدْرِ عِنْدَ أَبِي بَكْرَةَ فَقَالَ مَا أَنَا مُلْتَمِسُهَا لِشَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ فَإِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ الْتَمِسُوهَا فِي تِسْعٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي سَبْعٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي خَمْسٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي ثَلَاثِ أَوَاخِرِ لَيْلَةٍقَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرَةَ يُصَلِّي فِي الْعِشْرِينَ مِنْ رَمَضَانَ كَصَلَاتِهِ فِي سَائِرِ السَّنَةِ فَإِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ اجْتَهَدَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[හුමයිඩ් බින් මස්ආදා] අපට [යාසිද් බින් සුරායි] අපට ['උයෙයිනා බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] අපට මෙසේ පැවසීය; මට [මගේ පියා] මෙසේ පැවසීය: 'ලයිලතුල් කද්ර් [අබු බක්රා] ට පෙර සඳහන් කළ පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම එය කිසි විටෙකත් සොයා බැලුවේ නැත, මන්ද මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් අසා ඇති නිසා, අවසාන දින දහය තුළ හැර. ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔහු මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'අවසාන දින නවය හෝ අවසාන දින හත හෝ අවසාන දින පහ හෝ අවසාන දින තුන සොයන්න'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'අබු බක්රා රාමද්ලාන් මාසයේ විසි දින යාච්ඤා කළේ ඔහු අවුරුද්ද පුරා යාච්ඤා කළ ආකාරයටම, අවසාන දින දහය පැමිණි විට ඔහු එය අදහස් කළේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 725

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ هُبَيْرَةَ بْنِ يَرِيمَ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوقِظُ أَهْلَهُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

රාමද්ලාන් මාසයේ අවසාන දින දහයේදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම පවුලේ අය අවදි කළ බව [වකී] අපට [අබු ඉෂාක්] [හුබයිරා බින් යාරිම්] [අලි] තුමාගෙන් [සුෆ්යාන්] අපට [වකී] අපට [සුෆ්යාන්] අපට [අබු ඉෂාක්] [හුබයිරා බින් යාරිම්] [අලි] තුමාගෙන් [වකී] අපට [වකී] අපට පවසා ඇති බව අපට දන්වා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (63)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 726

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْتَهِدُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مَا لَا يَجْتَهِدُ فِي غَيْرِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

[කුටයිබා] අපට [අබ්දුල් වහීද් බින් සියාද්] [අල් හසන් බින් උබයිදුල්ලාහ්] [ඉබ්‍රාහිම්] [අල් අස්වද්] [අයිසියා] වෙතින් අපට [අබ්දුල් වහීද් බින් සියාද්] [අයිසියා] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා සාමාන්‍ය දිනවල මෙන් නොව පසුගිය දින දහය තුළ තම නමස්කාරයේ ඉතා බැරෑරුම් ලෙස කටයුතු කළේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (5)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 727

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ نُمَيْرِ بْنِ عُرَيْبٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْغَنِيمَةُ الْبَارِدَةُ الصَّوْمُ فِي الشِّتَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مُرْسَلٌ عَامِرُ بْنُ مَسْعُودٍ لَمْ يُدْرِكْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ وَالِدُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَامِرٍ الْقُرَشِيِّ الَّذِي رَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ

[මුහම්මද් බින් බයිසාර්] අපට පවසා ඇත [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත [සුෆ්යාන්] [අබු ඉස්හාක්] [නුමයිර් බින් උරයිබ්] [අමීර් බින් මස්'උද්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'පහසුම අල් ඝනිමා අල් බරිදා ශීත ඍතුවේ උපවාස කිරීමයි'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය මුර්සල් හදීසයකි. 'අමීර් බින් මස්'උද් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් හමු නොවීය, ඔහු ඉබ්‍රාහිම් බින් අමීර් අල් කුරාසිගේ පියා වූ අතර ඔහු සියුබා සහ අට්ස් ත්සෞරි ඔහුගෙන් හදීස් විස්තර කළේය'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 728

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَهُ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِينٍ }كَانَ مَنْ أَرَادَ مِنَّا أَنْ يُفْطِرَ وَيَفْتَدِيَ حَتَّى نَزَلَتْ الْآيَةُ الَّتِي بَعْدَهَا فَنَسَخَتْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَيَزِيدُ هُوَ ابْنُ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ

[කුටයිබා] අපට [බක්ර් බින් මුඩ්ලර්] [අම්රු බින් අල් හාර්ට්ස්] [බුකයිර් බින් අබ්දුල්ලා බින් අල් අස්යාජ්] [යාසිඩ්] හිටපු වහලෙකු වූ සලාමා බින් අල් අක්වා' වෙතින්, [සලාමා බින් අල් අක්වා'] වෙතින් අපට [බක්ර් බින් මුඩ්ලර්] අපට පවසා ඇත; 'යමෙකුට උපවාස කිරීමට නොහැකි නම්, ඔහු දුප්පතුන්ට ආහාර දීමෙන් ෆිද්යා ගෙවිය යුතුය' යන වාක්‍යය පහළ වූ විට, අපෙන් ඕනෑම කෙනෙකුට උපවාස නොකිරීමට තෝරා ගත හැකි අතර, ඊළඟ වාක්‍යය නීතිය අවලංගු කරන තුරු ෆිද්යා ගෙවිය හැකිය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය හසන් සහීහ් ගරිබ් සහ යාසිඩ්ගේ හදීසයකි: ඉබ්නු අබු උබයිඩ්, සලාමා බින් අල් අක්වාගේ හිටපු වහලා'.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 729

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ أَنَّهُ قَالَأَتَيْتُ أَنَسَ بْنِ مَالِكٍ فِي رَمَضَانَ وَهُوَ يُرِيدُ سَفَرًا وَقَدْ رُحِلَتْ لَهُ رَاحِلَتُهُ وَلَبِسَ ثِيَابَ السَّفَرِ فَدَعَا بِطَعَامٍ فَأَكَلَ فَقُلْتُ لَهُ سُنَّةٌ قَالَ سُنَّةٌ ثُمَّ رَكِبَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَتَيْتُ أَنَسَ بْنُ مَالِكٍ فِي رَمَضَانَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ ابْنُ أَبِي كَثِيرٍ هُوَ مَدِينِيٌّ ثِقَةٌ وَهُوَ أَخُو إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ ابْنُ نَجِيحٍ وَالِدُ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمَدِينِيِّ وَكَانَ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ يُضَعِّفُهُ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَقَالُوا لِلْمُسَافِرِ أَنْ يُفْطِرَ فِي بَيْتِهِ قَبْلَ أَنْ يَخْرُجَ وَلَيْسَ لَهُ أَنْ يَقْصُرَ الصَّلَاةَ حَتَّى يَخْرُجَ مِنْ جِدَارِ الْمَدِينَةِ أَوْ الْقَرْيَةِ وَهُوَ قَوْلُ إِسْحَقَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيِّ

කුටයිබා අපට වාර්තා කළේ අබ්දුල්ලාහ් බින් ජ'ෆාර් සයිද් බින් අස්ලම්ට සම්බන්ධ කළ බව මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර් මුහම්මද් බින් ක'අබ්ට සම්බන්ධ වූ බවත්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම රාමසාන් මාසයේ අනස් බින් මලික්ව මුණගැසුණා, ඔහු ගමනක් යාමට සූදානම් වූ විට, ඔහු තම අශ්වයා සූදානම් කර තිබුණා. ඔහු විශේෂ ඇඳුම් ඇඳගෙන ආහාර ඉල්ලා සිටි අතර ඔහු එය කෑවා.' මම ඇසුවා: 'මේක සුන්නාහ්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නා: 'සුන්නාහ්.' ඉන්පසු ඔහු තම අශ්වයා නැග්ගා. මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල් අපට පැවසුවේ සයිද් බින් ජ'ෆර් පැවසූ බව අපට විස්තර කළ බවයි; සයිද් බින් අස්ලාම් පැවසීය; මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර් මට විස්තර කළේ මුහම්මද් බින් ක'අබ්ගෙන්; 'මම රාමසාන් මාසයේ අනස් බින් මලික්ව මුණගැසුණා' යනුවෙන් පවසා පසුව ඉහත හදීසය විස්තර කළේය. අබු ඊසා පැවසීය; මෙය හසන් හදීසයකි. මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර් යනු මෙඩිනාවේ ඉබ්නු අබු කතීර් වන අතර ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆර්ගේ සහෝදරයා වන ත්සිකා ය. අබ්දුල්ලා බින් ජෆාර් යනු ඉබ්නු නජිහ් වන අතර ඔහු අලි බින් අබ්දුල්ලා අල් මදීනිගේ පියා වේ, නමුත් යාහ්යා බින් මයියින් එය පැහැදිලි කළේය. සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසයට අනුගත වන අතර ඔවුන් පවසන්නේ: 'සංචාරකයෙකුට පිටත්ව යාමට පෙර නිවසේදී උපවාසය අත්හැරිය හැකිය. නමුත් ඔහු නගරයේ හෝ කලාපයේ බලකොටුවෙන් පිටවන තුරු ඔහුගේ සලාතය කෙටි නොකළ හැකිය.' මෙය ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් අල් හන්ෂාලිගේ මතයයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 730

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ مَأْمُونٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُحْفَةُ الصَّائِمِ الدُّهْنُ وَالْمِجْمَرُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ وَسَعْدُ بْنُ طَرِيفٍ يُضَعَّفُ وَيُقَالُ عُمَيْرُ بْنُ مَأْمُومٍ أَيْضًا

[අහ්මද් බින් මානි'] අපට [අබු මුආවියා] [සාද් බින් තාරිෆ්] [උමයිර් බින් මාමුන්] [අල් හසන් බින් අලි] ගෙන් අපට [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'උපවාසයේ බර සැහැල්ලු කළ හැක්කේ මේදය සහ මිජ්මාර්' ය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයකි, සනද් ශක්තිමත් නොවන අතර සාද් බින් තාරිෆ්ගේ හදීසයෙන් හැර අපි එය නොදනිමු. සාද් බින් තාරිෆ් දලායිෆ් කෙනෙක් වූ අතර එක් මතයකට අනුව උමයිර් බින් මාමුම් ද විය'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 731

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفِطْرُ يَوْمَ يُفْطِرُ النَّاسُ وَالْأَضْحَى يَوْمَ يُضَحِّي النَّاسُقَالَ أَبُو عِيسَى سَأَلْتُ مُحَمَّدًا قُلْتُ لَهُ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ مِنْ عَائِشَةَ قَالَ نَعَمْ يَقُولُ فِي حَدِيثِهِ سَمِعْتُ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

[යාහ්යා බින් මූසා] අපට [යාහ්යා බින් අල් යමාන්] [මමර්] [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] [අයිස්යා] වෙතින් අපට [යාහ්යා බින් අල් යමාන්] [අයිස්යා] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඊද් අල්-ෆිතර් යනු මිනිසුන් උපවාසය අත්හරින දිනය වන අතර ඊද් අල්-අදා යනු මිනිසුන් පූජා කරන දිනයයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මම මුහම්මද්ගෙන් ඇසුවෙමි; 'මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර් 'අයිස්යා' ගෙන් මෙම හදීසය අසා තිබේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඔව්, ඔහු තම හදීසයේ, මම 'අයිෂා' ගෙන් අසා ඇති බව පැවසීය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය මෙම ඉතිහාසය හරහා හසන් සහීහ් ගරිබ් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 732

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ قَالَ أَنْبَأَنَا حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْتَكِفُ فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ فَلَمْ يَعْتَكِفْ عَامًا فَلَمَّا كَانَ فِي الْعَامِ الْمُقْبِلِ اعْتَكَفَ عِشْرِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمُعْتَكِفِ إِذَا قَطَعَ اعْتِكَافَهُ قَبْلَ أَنْ يُتِمَّهُ عَلَى مَا نَوَى فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا نَقَضَ اعْتِكَافَهُ وَجَبَ عَلَيْهِ الْقَضَاءُ وَاحْتَجُّوا بِالْحَدِيثِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ اعْتِكَافِهِ فَاعْتَكَفَ عَشْرًا مِنْ شَوَّالٍ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ نَذْرُ اعْتِكَافٍ أَوْ شَيْءٌ أَوْجَبَهُ عَلَى نَفْسِهِ وَكَانَ مُتَطَوِّعًا فَخَرَجَ فَلَيْسَ عَلَيْهِ أَنْ يَقْضِيَ إِلَّا أَنْ يُحِبَّ ذَلِكَ اخْتِيَارًا مِنْهُ وَلَا يَجِبُ ذَلِكَ عَلَيْهِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ الشَّافِعِيُّ فَكُلُّ عَمَلٍ لَكَ أَنْ لَا تَدْخُلَ فِيهِ فَإِذَا دَخَلْتَ فِيهِ فَخَرَجْتَ مِنْهُ فَلَيْسَ عَلَيْكَ أَنْ تَقْضِيَ إِلَّا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [ඉබ්නු අබු 'අදි] පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [හුමයිඩ් අත් තාවිල්] අපට වාර්තා කර ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සැමවිටම රාමද්ලාන් මාසයේ අවසාන දින දහය තුළ 'ඉතිකාෆ්' කළේය. වසරකට වරක් ඔහු 'ඉතිකාෆ්' නොකළ අතර, ඊළඟ වසරේ ඔහු 'දින විස්සක් ඉතිකාෆ්' කළේය. අබු 'ඊසා' පැවසීය; 'මෙය අනස් බින් මලික්ගේ හදීසයෙන් ලබාගත් හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයකි. මුතකිෆ් කෙනෙකු තම 'ඉතිකාෆ්' අවසන් කිරීමට පෙර බිඳ දැමුවහොත්, එය අවසන් කිරීමට පෙර ඔහු තම 'ඉතිකාෆ්' නැවැත්වුවහොත්, ඔහු ඒ සඳහා වන්දි ගෙවීමට බැඳී සිටින බව විද්වතුන් එකඟ නොවේ. ඔවුන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසයෙන් තර්ක කළහ: '-රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්- වරක් ඔහුගේ 'ඉතිකාෆ්' නැවැත්වූ අතර, පසුව ෂව්වාල් මාසයේ දින දහයක් 'ඉතිකාෆ්' කිරීමෙන් එය පියවා ගත්තේය. මෙය මලික්ගේ මතයයි. සමහරු තර්ක කරති; 'ඔහු නඩ්සර් නොවන 'ඉතිකාෆ්' හෝ ඔහු තමා මත අනිවාර්ය කර ඇති දේ ඉටු කරන්නේ නම්, නැතහොත් ඔහු සුන්නාහ් වන ඉතිකාෆ් ඉටු කර පසුව ඔහු පිටතට යන්නේ නම්, ඒ සඳහා වන්දි ගෙවීම අනිවාර්ය නොවේ. ඔහුට අවශ්‍ය නම් මිස. කෙසේ වෙතත්, මෙය නීත්‍යානුකූලව අනිවාර්ය නොවේ. මෙය අෂ් සියාෆිගේ මතයයි. අෂ් සියාෆි පැවසුවේ; 'සෑම යහපත් ක්‍රියාවක්ම රඳා පවතින්නේ ඔබේම ක්‍රියාවන් මත ය, ඔබ යහපත් ක්‍රියාවක් කර එම යහපත් ක්‍රියාව තීරණය කරන්නේ නම්, හජ් සහ උම්රා හැර ඒ සඳහා වන්දි ගෙවීමට ඔබ බැඳී නැත'. හදීසය අබු හුරෙයිරාගෙන් විස්තර කරන ලදී.

තහවුරු කරන හදීස් (63)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 733

حَدَّثَنَا أَبُو مُصْعَبٍ الْمَدَنِيُّ قِرَاءَةً عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا اعْتَكَفَ أَدْنَى إِلَيَّ رَأْسَهُ فَأُرَجِّلُهُ وَكَانَ لَا يَدْخُلُ الْبَيْتَ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالصَّحِيحُ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ وَعَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا اعْتَكَفَ الرَّجُلُ أَنْ لَا يَخْرُجَ مِنْ اعْتِكَافِهِ إِلَّا لِحَاجَةِ الْإِنْسَانِ وَاجْتَمَعُوا عَلَى هَذَا أَنَّهُ يَخْرُجُ لِقَضَاءِ حَاجَتِهِ لِلْغَائِطِ وَالْبَوْلِ ثُمَّ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي عِيَادَةِ الْمَرِيضِ وَشُهُودِ الْجُمُعَةِ وَالْجَنَازَةِ لِلْمُعْتَكِفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنْ يَعُودَ الْمَرِيضَ وَيُشَيِّعَ الْجَنَازَةَ وَيَشْهَدَ الْجُمُعَةَ إِذَا اشْتَرَطَ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ لَهُ أَنْ يَفْعَلَ شَيْئًا مِنْ هَذَا وَرَأَوْا لِلْمُعْتَكِفِ إِذَا كَانَ فِي مِصْرٍ يُجَمَّعُ فِيهِ أَنْ لَا يَعْتَكِفَ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ لِأَنَّهُمْ كَرِهُوا الْخُرُوجَ لَهُ مِنْ مُعْتَكَفِهِ إِلَى الْجُمُعَةِ وَلَمْ يَرَوْا لَهُ أَنْ يَتْرُكَ الْجُمُعَةَ فَقَالُوا لَا يَعْتَكِفُ إِلَّا فِي مَسْجِدِ الْجَامِعِ حَتَّى لَا يَحْتَاجَ أَنْ يَخْرُجَ مِنْ مُعْتَكَفِهِ لِغَيْرِ قَضَاءِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ لِأَنَّ خُرُوجَهُ لِغَيْرِ حَاجَةِ الْإِنْسَانِ قَطْعٌ عِنْدَهُمْ لِلِاعْتِكَافِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ لَا يَعُودُ الْمَرِيضَ وَلَا يَتْبَعُ الْجَنَازَةَ عَلَى حَدِيثِ عَائِشَةَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ اشْتَرَطَ ذَلِكَ فَلَهُ أَنْ يَتْبَعَ الْجَنَازَةَ وَيَعُودَ الْمَرِيضَ

"අබු මුෂාබ් අල් මදනි] කිරාහ්හි, [මලික් බින් අනස්] ගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [උර්වා] සහ [අම්රා] ගෙන් [අයිසියා] ගෙන් මෙසේ පැවසී ඇත: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් බොහෝ විට ඉතිකාෆ් මගේ කාමරයට හිස තැබූ විට, මම ඔහුගේ හිසකෙස් පීරුවෙමි. ඔහු විවේක ගන්නා තුරු කිසි විටෙකත් නිවසට ඇතුළු වූයේ නැත.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. මේ අනුව බොහෝ අය [මලික්] ගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [උර්වා] සහ [අම්රා] ගෙන් [අයිසියා] ගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කළහ. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් [මලික්] ගෙන් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] ගෙන් [උර්වා] ගෙන් [අම්රා] ගෙන් [අයිසියා] ගෙන් එය විස්තර කළහ, නමුත් වඩාත්ම සත්‍ය ඒවා 'උර්වා' ගෙන් සහ අම්රා 'අයිසියා' ගෙන් වේ. කුටයිබා අපට මෙම හදීසය විස්තර කළ අතර, එය අල්-ලයිත් ඉබ්න් සාද් උර්වාහි ඉබ්න් ෂිහාබ්ගෙන් සහ ආයිෂාගෙන් අම්රාහ්ගෙන් අපට විස්තර කළේය. විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරයි, එනම් ඉතිකාෆ්හි සිටින පුද්ගලයෙකු තමාට සහනයක් ලබා ගැනීමට හැර ඉතිකාෆ් ස්ථානයෙන් පිටව නොයා යුතුය. ඔවුන් මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් ඒකමතිකව සිටිති, එනම්, තමාව සහනයක් ලබා ගැනීමට සහ මුත්‍රා කිරීමට පිටව යාමයි. එවිට ඔවුන් මතභේදයට ලක් විය: මුතකාෆ්වරයෙකුට රෝගීන් බැලීමට, සිකුරාදා යාඥාවලට සහභාගී වීමට සහ අවමංගල්‍යයට සහභාගී වීමට අවසර තිබේද? නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සමහර විද්වතුන් සහ තවත් අය රෝගීන් බැලීමට, අවමංගල්‍ය කටයුතුවලට සහභාගී වීමට සහ සිකුරාදා යාඥාවලට සහභාගී වීමට අවසර ඇති බව විශ්වාස කරති, ඔහු එය නියම කරන්නේ නම්. මෙය සුෆියාන් අට්ස් තවුරි සහ ඉබ්න් අල් මුබාරක්ගේ මතයයි. තවත් සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ මුතකාෆ්වරයෙකුට මේවායින් කිසිවක් කිරීමට අවසර නොමැති බවයි. ඔහු නගරයක ජීවත් වන්නේ නම්, ඔහු ජාමි පල්ලියේ ඉතිකාෆ් පැවැත්විය යුතුය. සිකුරාදා යාඥාව සඳහා තම ඉ'තකාෆ් ස්ථානයෙන් ඉවත් වීමට සිදුවීම ඔවුන් පිළිකුල් කරයි. ඔහු සිකුරාදා යාඥාව අතපසු නොකළ යුතු බව ඔවුන්ගේ මතය වුවද. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; 'ජාමි පල්ලියේ හැර ඉ'තකාෆ් ඉටු කිරීමට අවසර නැත', එවිට ඔහුට මලපහ කිරීම හැර ඉ'තකාෆ් ස්ථානයෙන් ඉවත් වීමට අවශ්‍ය නොවේ. ඔහු 'ඉ'තකාෆ් ස්ථානයෙන් ඉවත් වූයේ වෙනත් අරමුණු සඳහා බැවින්, ඔවුන්ට අනුව, එය 'ඉ'තකාෆ්' අවලංගු කළේය. මෙය මලික් සහ ෂාෆි'යිගේ මතයයි. ඉමාම් අහමඩ් පැවසීය; '-මු'තකාෆ්-ට 'අයිස්යා' හදීසය මත පදනම්ව රෝගීන් බැලීමට හෝ මළ සිරුරු භාර දීමට අවසර නැත. ඉෂාක් පැවසීය; 'ඔහුට එය කලින් අවශ්‍ය නම්, ඔහුට රෝගීන් බැලීමට ගොස් ශරීරය භාර දිය හැකිය'.

තහවුරු කරන හදීස් (50)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 734

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفُضَيْلِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجُرَشِيِّ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَصُمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يُصَلِّ بِنَا حَتَّى بَقِيَ سَبْعٌ مِنْ الشَّهْرِ فَقَامَ بِنَا حَتَّى ذَهَبَ ثُلُثُ اللَّيْلِ ثُمَّ لَمْ يَقُمْ بِنَا فِي السَّادِسَةِ وَقَامَ بِنَا فِي الْخَامِسَةِ حَتَّى ذَهَبَ شَطْرُ اللَّيْلِ فَقُلْنَا لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ نَفَّلْتَنَا بَقِيَّةَ لَيْلَتِنَا هَذِهِ فَقَالَ إِنَّهُ مَنْ قَامَ مَعَ الْإِمَامِ حَتَّى يَنْصَرِفَ كُتِبَ لَهُ قِيَامُ لَيْلَةٍ ثُمَّ لَمْ يُصَلِّ بِنَا حَتَّى بَقِيَ ثَلَاثٌ مِنْ الشَّهْرِ وَصَلَّى بِنَا فِي الثَّالِثَةِ وَدَعَا أَهْلَهُ وَنِسَاءَهُ فَقَامَ بِنَا حَتَّى تَخَوَّفْنَا الْفَلَاحَ قُلْتُ لَهُ وَمَا الْفَلَاحُ قَالَ السُّحُورُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يُصَلِّيَ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ رَكْعَةً مَعَ الْوِتْرِ وَهُوَ قَوْلُ أَهْلِ الْمَدِينَةِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَهُمْ بِالْمَدِينَةِ وَأَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَغَيْرِهِمَا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِشْرِينَ رَكْعَةً وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَهَكَذَا أَدْرَكْتُ بِبَلَدِنَا بِمَكَّةَ يُصَلُّونَ عِشْرِينَ رَكْعَةً و قَالَ أَحْمَدُ رُوِيَ فِي هَذَا أَلْوَانٌ وَلَمْ يُقْضَ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ بَلْ نَخْتَارُ إِحْدَى وَأَرْبَعِينَ رَكْعَةً عَلَى مَا رُوِيَ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَاخْتَارَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الصَّلَاةَ مَعَ الْإِمَامِ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ وَاخْتَارَ الشَّافِعِيُّ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ وَحْدَهُ إِذَا كَانَ قَارِئًا وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ

[හන්නද්] අපට [මුහම්මද් බින් අල් ෆුඩ්ලයිල්] [දාවුද් බින් අබු හින්ද්] [අල් වලීද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අල් ජුරාසි] [ජුබයිර් බින් නුෆයිර්] [අබු ඩ්සාර්] ගෙන් අපට [හම්මද් බින් අල් ෆුඩ්ලයිල්] මෙසේ පැවසීය: 'අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ රාමද්ලාන් උපවාස කළෙමු, නමුත් රාමද්ලාන් දින හතක් ඉතිරි වන තුරු ඔහු අප සමඟ රාත්‍රියේ සලාත් කළේ නැත. ඉන්පසු ඔහු රාත්‍රියේ තුනෙන් එකක් දක්වා අප සමඟ සලාත් කළේය. ඉන්පසු ඔහු විසි හයවන රාත්‍රියේ අප සමඟ සලාත් කළේ නැත. ඔහු විසිපස්වන රාත්‍රියේ, මධ්‍යම රාත්‍රියෙන් පසු වන තුරු අප සමඟ සලාත් කළේය. අපි ඔහුට මෙසේ කීවෙමු: 'ඔබ ඉතිරි රාත්‍රිය අපට නෆිලා සලාතය ඉටු කිරීමට යොදා ගන්නේ නම්'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'යමෙක් ඉමාම් සමඟ ෆර්ඩ්ලු සලාතය යාච්ඤා කරන්නේද, එය අවසන් වන තුරු ඔහුට එක් රාත්‍රියක සලාතයේ විපාකය ලැබෙනු ඇත'. එවිට රාමද්ලාන් මාසයේ රාත්‍රී තුනක් ඉතිරි වන තුරු නබිතුමා අප සමඟ නැවත සලාත් කළේ නැත. ඔහු අප සමඟ තුන්වන වරටත් යාච්ඤා කරමින් තම පවුලේ අයට සහ භාර්යාවන්ට ආරාධනා කළේය. පසුව ඔහු අල්-ෆලාහ් අතුරුදහන් වේ යැයි අපට බිය වන තෙක් යාච්ඤා කළේය. ජුබයිර් ඇසුවේ, "අල්-ෆලාහ් යන්නෙහි තේරුම කුමක්ද?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, "සහූර්" යනුවෙනි. අබු ඊසා පැවසුවේ, "මෙය හසන් සහීහ් හදීසයක්" බවයි. රාමසාන් මාසයේ රාත්‍රී සලාතයේ රකඅත් ගණන සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් වෙනස් විය. සමහරු විට්ර් සමඟ රකඅත් හතළිස් එකක් කැමති වූහ. මෙඩිනාහි එය ක්‍රියාත්මක කළ මෙඩිනාහි ජනතාවගේ මතය මෙය විය. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතරින් උමර්, අලි සහ අනෙකුත් අයගේ කථා මත පදනම්ව, බොහෝ විද්වතුන් රකඅත් විස්සක් කැමති විය. මෙය අට්ස් තවුරි, ඉබ්නු අල් මුබාරක් සහ ෂාෆිගේ මතය විය. ෂාෆි පැවසුවේ, "ඒ හා සමානව, මක්කාවේ ජනතාව රකඅත් විස්සක් යාච්ඤා කරන බව අපට හමු විය." අහමඩ් පැවසීය, "මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් බොහෝ කථා තිබේ." අහමඩ් තමා තෝරාගත් දේ සඳහන් කළේ නැත. ඉෂාක් මෙසේ පැවසීය, "අපි රකඅත් හතළිස් එකකට කැමැත්තක් දක්වමු. උබේ බින් කඅබ්ගේ ඉතිහාසය මත පදනම්ව. ඉබ්නුල් මුබාරක්, අහමඩ් සහ ඉෂාක් රාමසාන් මාසයේ රාත්‍රියේ ඉමාම්වරයෙකු සමඟ සමූහ වශයෙන් යාච්ඤා කිරීමට කැමැත්තක් දක්වන අතර, ෂාෆි කුරානය කියවිය හැකි නම් තනිව සිටින පිරිමියෙකුට කැමැත්තක් දක්වයි. හදීසය අයිසියා, නුමාන් බින් බසීර් සහ ඉබ්නු අබ්බාස් ගෙන් විස්තර කර ඇත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 735

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحِيمِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ فَطَّرَ صَائِمًا كَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ غَيْرَ أَنَّهُ لَا يَنْقُصُ مِنْ أَجْرِ الصَّائِمِ شَيْئًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[හන්නද්] අපට [අබ්දුල් මලික් බින් අබු සුලෙයිමාන්] [අතා`] [සයිද් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි] ගෙන් [අබ්දුර්රහිම්] අපට [සයිද් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි] ගෙන් [අබ්දුර්රහිම්] අපට [සයිද් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි] ගෙන් මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'යමෙක් උපවාසය බිඳ දමන පුද්ගලයෙකුට ආහාර ලබා දෙන්නේ නම්, ඔහුට උපවාසකරුවෙකුගේ විපාකය සුළු වශයෙන්වත් අඩු නොකර ලැබේ' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 736

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُرَغِّبُ فِي قِيَامِ رَمَضَانَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَأْمُرَهُمْ بِعَزِيمَةٍ وَيَقُولُ مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَوَالْأَمْرُ عَلَى ذَلِكَ ثُمَّ كَانَ الْأَمْرُ كَذَلِكَ فِي خِلَافَةِ أَبِي بَكْرٍ وَصَدْرًا مِنْ خِلَافَةِ عُمَرَ عَلَى ذَلِكَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අබ්දුල් බින් හුමයිඩ්] අපට පවසා ඇත [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත [අස් සුහ්රි] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] තුමා මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් රාමද්ලාන්හි රාත්‍රී යාච්ඤාවන් අනිවාර්ය නොකර, එය යාච්ඤා කිරීමට දැඩි ලෙස නිර්දේශ කළ අතර මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගෙන් විපාකයක් බලාපොරොත්තුවෙන් සහ ඇදහිල්ලෙන් රාමද්ලාන්හි රාත්‍රී යාච්ඤාවන් ඉටු කරන ඕනෑම කෙනෙකුට නිසැකවම ඔහුගේ අතීත පාපවලට සමාව ලැබෙනු ඇත.' එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මිය ගිය අතර මෙය අබු බකර්ගේ කලීෆත් රාජ්‍යය සහ උමර්ගේ කලීෆත් රාජ්‍යය මැද භාගය දක්වා පැවතුනි. හදීසය ඇත්ත වශයෙන්ම 'අයිසියා' ගෙන් විස්තර කරන ලද අතර, මෙම හදීසය [අස් සුහ්රි] [උර්වා] ගෙන් [අයිසියා] තුමාණන්ගෙන් ද විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා පැවසුවේ; 'මෙය හසන් සහීහ් හදීසයකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (54)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 737

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْعَدَوِيِّأَنَّهُ قَالَ لِعَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ وَهُوَ يَبْعَثُ الْبُعُوثَ إِلَى مَكَّةَ ائْذَنْ لِي أَيُّهَا الْأَمِيرُ أُحَدِّثْكَ قَوْلًا قَامَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْغَدَ مِنْ يَوْمِ الْفَتْحِ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي وَأَبْصَرَتْهُ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ أَنَّهُ حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ مَكَّةَ حَرَّمَهَا اللَّهُ وَلَمْ يُحَرِّمْهَا النَّاسُ وَلَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أَنْ يَسْفِكَ فِيهَا دَمًا أَوْ يَعْضِدَ بِهَا شَجَرَةً فَإِنْ أَحَدٌ تَرَخَّصَ بِقِتَالِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهَا فَقُولُوا لَهُ إِنَّ اللَّهَ أَذِنَ لِرَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَأْذَنْ لَكَ وَإِنَّمَا أَذِنَ لِي فِيهِ سَاعَةً مِنْ النَّهَارِ وَقَدْ عَادَتْ حُرْمَتُهَا الْيَوْمَ كَحُرْمَتِهَا بِالْأَمْسِ وَلْيُبَلِّغْ الشَّاهِدُ الْغَائِبَفَقِيلَ لِأَبِي شُرَيْحٍ مَا قَالَ لَكَ عَمْرٌو قَالَ أَنَا أَعْلَمُ مِنْكَ بِذَلِكَ يَا أَبَا شُرَيْحٍ إِنَّ الْحَرَمَ لَا يُعِيذُ عَاصِيًا وَلَا فَارًّا بِدَمٍ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَيُرْوَى وَلَا فَارًّا بِخِزْيَةٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي شُرَيْحٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيُّ اسْمُهُ خُوَيْلِدُ بْنُ عَمْرٍو وَهُوَ الْعَدَوِيُّ وَهُوَ الْكَعْبِيُّ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَلَا فَارًّا بِخَرْبَةٍ يَعْنِي الْجِنَايَةَ يَقُولُ مَنْ جَنَى جِنَايَةً أَوْ أَصَابَ دَمًا ثُمَّ لَجَأَ إِلَى الْحَرَمِ فَإِنَّهُ يُقَامُ عَلَيْهِ الْحَدُّ

[කුටයිබා] අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] [සයිද් බින් අබු සායිද් අල් මක්බුරි] [අබු සුරෙයිහ් අල් 'අදාවි] ගෙන් අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] ගෙන් අපට පවසා ඇත්තේ ඔහු මක්කාවට හමුදා යවමින් සිටියදී අම්රු බින් සායිද්ට මෙසේ පැවසූ බවයි: 'ඕ' අමීර්, ෆතු මක්කාවේ දෙවන දිනයේදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ දේශනාවේදී ඔහුගේ වචන ප්‍රකාශ කිරීමට මට ඉඩ දෙන්න - මම එය මගේ කන් දෙකෙන්ම ඇසුවෙමි, මම එය මගේ හදවතින් තේරුම් ගත්තෙමි, ඔහු එය පැවසූ විට මම එය මගේ ඇස්වලින් දුටුවෙමි - ඔහු තහ්මිද් දී අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා කළ අතර පසුව මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ් තආලා මක්කම තහනම් කර ඇත, නමුත් මිනිසුන් එය තහනම් කර නැත. අල්ලාහ් සහ අවසාන දිනය විශ්වාස කරන කෙනෙකුට එහි ලේ වැගිරීම, ගස් මුලිනුපුටා දැමීම නීත්‍යානුකූල නොවේ. යමෙකු මෙය කරන්නේ නම් සහ මක්කාවේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ යුද්ධයට නිදහසට කරුණු ඉදිරිපත් කරන්නේ නම්, ඔහුට කියන්න; 'අල්ලාහ් එය ඔහුගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට අවසර දී ඇති අතර ඔබට එය අවසර දී නැත. -අල්ලාහ් ත'අලා- දිවා කාලයේ සුළු මොහොතකට පමණක් එයට අවසර දෙයි. අද දින එහි අපිරිසිදුකම එහි මුල් තත්වයට පැමිණ ඇත. පැමිණ සිටින අය මෙය නොපැමිණෙන අයට දැනුම් දිය යුතුය!' සුරයිහ්ගෙන් ඇසුවේය; 'අම්රු බින් උබයිඩ් ඔබට පිළිතුරු දුන්නේ කුමක්ද?' සුරයිහ් දිගටම; 'ඔහු මෙසේ කියයි; 'මම ඔබට වඩා හොඳින් දනිමි, අබු සුරයිහ්. හරාම් භූමියට පව් කරන අය, ඝාතනයෙන් පලා යන අය සහ සොරකම් කිරීමෙන් පලා යන අය ආරක්ෂා කළ නොහැක'. අබු ඊසා පැවසීය; ""ජිසියාව රැගෙන යන පුද්ගලයා" යන උච්චාරණය සහිත තවත් ඉතිහාසයක. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අබු හුරෙයිරා සහ ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් විස්තර කර ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු සුරායිහ්ගේ හදීසය සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර අබු සුරායිහ් අල් කුසායි කුවයිලිඩ් බින් අම්රු අල් 'අදාවි, අල් ක'බි ලෙස නම් කරන ලදී. ඔහුගේ 'ව ලා ෆාර්රන් බිඛර්බතින්' යන වචනවල තේරුම අපරාධ ක්‍රියාවකි. ඔහු මෙසේ පැවසීය; "අපරාධයක් කළ හෝ ඝාතනය කළ සහ පසුව මක්කමේ රැකවරණය ලබන ඕනෑම කෙනෙකුට තවමත් දඬුවම් ලැබෙනු ඇත."

තහවුරු කරන හදීස් (9)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 738

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَابِعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ فَإِنَّهُمَا يَنْفِيَانِ الْفَقْرَ وَالذُّنُوبَ كَمَا يَنْفِي الْكِيرُ خَبَثَ الْحَدِيدِ وَالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَلَيْسَ لِلْحَجَّةِ الْمَبْرُورَةِ ثَوَابٌ إِلَّا الْجَنَّةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ

[කුටයිබා] සහ [අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] අපට පැවසූහ; [අම්රු බින් කයිස්] [අෂිම්] [සියාකික්] [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] අපට පැවසූහ; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'හජ් සහ උම්රා එකවර ඉටු කරන්න, මන්ද අල් කිර් යකඩ, රන් සහ රිදී වලින් මලකඩ ඉවත් කරන ආකාරයටම දරිද්‍රතාවය තුරන් කර පව් මකා දැමිය හැකිය. මබ්රුර් වන්දනා ගමනට ස්වර්ගය හැර වෙනත් විපාකයක් නොමැත'. හදීසය උමර්, අමීර් බින් රබියා, අබු හුරෙයිරා, අබ්දුල්ලා බින් හුබ්සි, උමු සලාමා සහ ජාබීර් යන අයගෙන් විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු මස්'උද්ගේ හදීසය ඉබ්නු මස්'උද්ගේ හදීසයෙන් ලබාගත් හසන් ගරිබ් හදීසයකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 739

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَجَّ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو حَازِمٍ كُوفِيٌّ وَهُوَ الْأَشْجَعِيُّ وَاسْمُهُ سَلْمَانُ مَوْلَى عَزَّةَ الْأَشْجَعِيَّةِ

[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [මන්සූර්] [අබු හස්ම්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'හජ් ඉටු කර රෆාත් සහ දුෂ්ටකම් නොකරන ඕනෑම කෙනෙකුට ඔහුගේ පෙර පාප නිසැකවම සමාව ලැබෙනු ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි. අබු හසීම් කුෆාහි සිට පැමිණියේය, එනම් අල් අසිජායි, ඔහුගේ නම සල්මාන් වූ අතර ඔහු 'අස්සා අල් අසිජායියා' හි හිටපු වහලෙකි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 740

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْقُطَعِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِلَالُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى رَبِيعَةَ بْنِ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ الْبَاهِلِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَلَكَ زَادًا وَرَاحِلَةً تُبَلِّغُهُ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ وَلَمْ يَحُجَّ فَلَا عَلَيْهِ أَنْ يَمُوتَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا وَذَلِكَ أَنَّ اللَّهَ يَقُولُ فِي كِتَابِهِ{ وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَهِلَالُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَجْهُولٌ وَالْحَارِثُ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ

[මුහම්මද් බින් යාහ්යා අල් කුතායි අල් බෂ්රි] අපට [මුස්ලිම් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට [හිලාල් බින් අබ්දුල්ලා] රබිආහ් බින් උමර් බින් මුස්ලිම් අල් බහිලිගේ හිටපු වහලෙකු අපට [අලි] ගෙන් [අල් හාරිත්] ගෙන් [අබු ඉෂාක් අල් හම්දානි] අපට [අලි] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ්ගේ ගෘහයට සැපයුම් ලෙස භාවිතා කිරීමට ප්‍රමාණවත් සැපයුම් සහ වාහනයක් ඇති නමුත් ඔහු හජ් ඉටු නොකරන්නේ නම්, ඔහු යුදෙව්වෙකු හෝ කිතුනුවකු ලෙස මිය ගියත් මට කමක් නැත. මන්ද අල්ලාහ් ඔහුගේ පොතේ මෙසේ පවසයි: 'හජ් ඉටු කිරීම අල්ලාහ් කෙරෙහි මනුෂ්‍යත්වයේ යුතුකමකි, එනම් - අල්ලාහ්ගේ ගෘහයට ගමන් කළ හැකි අයට.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය ගරිබ් හදීසයක් වන අතර, මෙම දම්වැල් දාමය හරහා පමණක් අප නොදන්නා අතර, එහි දම්වැලෙහි පවා දෝෂයක් ඇත.' හිලාල් බින් අබ්දුල්ලාහ් මජ්හුල් වූ අතර හාරිත් ඔහුගේ හදීසයේ ප්‍රකාශ කරන ලද පුද්ගලයෙකි.