Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 701
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ وَسُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَبِي الْعَبَّاسِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الصَّوْمِ صَوْمُ أَخِي دَاوُدَ كَانَ يَصُومُ يَوْمًا وَيُفْطِرُ يَوْمًا وَلَا يَفِرُّ إِذَا لَاقَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو الْعَبَّاسِ هُوَ الشَّاعِرُ الْمَكِّيُّ الْأَعْمَى وَاسْمُهُ السَّائِبُ بْنُ فَرُّوخَ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَفْضَلُ الصِّيَامِ أَنْ تَصُومَ يَوْمًا وَتُفْطِرَ يَوْمًا وَيُقَالُ هَذَا هُوَ أَشَدُّ الصِّيَامِ
[හන්නද්] අපට [වාකි] [මිසාර්] වෙතින් සහ [සුෆියාන්] [හබීබ් බින් අබු තාබිත්] [අබු අල් අබ්බාස්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] වෙතින් අපට පවසා ඇත; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'හොඳම උපවාසය දාවිත්ගේ උපවාසයයි. ඔහු දිනක් උපවාස කර දිනක් උපවාසය අත්හළේය. සතුරෙකු හමු වූ විට පලා නොයන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි. අබු අල් අබ්බාස් අන්ධ මක්කානු කවියෙකි, ඔහුගේ නම අස් සායිබ් බින් ෆාරුක්'. සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ: 'හොඳම උපවාසය නම් ඔබ එක් දිනක් උපවාස කර එක් දිනක් උපවාසය අත්හළ යුතුය. සමහරු තර්ක කරන්නේ එය දුෂ්කරම උපවාසය බවයි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 702
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَشَهِدْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فِي يَوْمِ النَّحْرِ بَدَأَ بِالصَّلَاةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ صَوْمِ هَذَيْنِ الْيَوْمَيْنِ أَمَّا يَوْمُ الْفِطْرِ فَفِطْرُكُمْ مِنْ صَوْمِكُمْ وَعِيدٌ لِلْمُسْلِمِينَ وَأَمَّا يَوْمُ الْأَضْحَى فَكُلُوا مِنْ لُحُومِ نُسُكِكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ اسْمُهُ سَعْدٌ وَيُقَالُ لَهُ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَزْهَرَ أَيْضًا وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَزْهَرَ هُوَ ابْنُ عَمِّ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
"මම ඊද් අල්-අදා දිනයේදී [උමර් බින් අල්-ඛත්තාබ්] දේශනාවට පෙර සලාතය ඉටු කරන ආකාරය දුටුවෙමි. එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය; "මෙම නිවාඩු දින දෙකෙහිම නිරාහාරව සිටීම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තහනම් කළ බව මට ඇසුණි. ඊද් අල්-ෆිතර් මන්ද ඔබේ උපවාසය අත්හරින කාලය ද මුස්ලිම් නිවාඩු දිනයකි. ඊද් අල්-අදා, ඔබේ ඝාතනය කරන ලද සතුන්ගේ මස් අනුභව කරන්න". අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "මෙය හසන් සහීහ් හදීසයකි, අබු උබයිඩ් අබ්දුල් රහ්මාන් බින් අවුෆ්ගේ හිටපු වහලෙකු වූ ඔහුගේ නම සාද් ය." සමහර විට අබ්දුල් රහ්මාන් බින් අවුෆ්ගේ හිටපු වහලෙකු ලෙස හැඳින්වේ. ඔහු අබ්දුල් රහ්මාන් බින් අවුෆ්ගේ මාමාගේ පුත්රයාය."
හදීස්
Imam Tirmidzi : 703
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامَيْنِ يَوْمِ الْأَضْحَى وَيَوْمِ الْفِطْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالَ وَعَمْرُو بْنُ يَحْيَى هُوَ ابْنُ عُمَارَةَ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ الْمَازِنِيُّ الْمَدَنِيُّ وَهُوَ ثِقَةٌ رَوَى لَهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَشُعْبَةُ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ
[කුටයිබා] අපට [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] [අම්රු බින් යාහ්යා] [ඔහුගේ පියා] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් අපට [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් උපවාස දෙකක් තහනම් කළේය. එනම් ඊද් අල්-අදා සහ ඊද් අල්-ෆිතර් යන දින දෙකේදී. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- මෙසේ පැවසීය; 'හදීසය උමර්, අලි, 'අයිස්යා, අබු හුරයිරා, උක්බා බින් අමීර් සහ අනස්' ගෙන් විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු සායිද්ගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයක් වන අතර එය විද්යාවේ මිනිසුන් විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ'. ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය; 'අම්ර් බින් යාහ්යා ඉබ්නු උමාරා බින් අබු අල් හසන් අල් මසිනි අල් මදානි වන අතර ඔහු ට්සිකාවක් වූ අතර ඔහුගෙන් විස්තර කරන ලදී: සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, සියුබා සහ මලික් බින් අනස්'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 704
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمُ عَرَفَةَ وَيَوْمُ النَّحْرِ وَأَيَّامُ التَّشْرِيقِ عِيدُنَا أَهْلَ الْإِسْلَامِ وَهِيَ أَيَّامُ أَكْلٍ وَشُرْبٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَعْدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَنُبَيْشَةَ وَبِشْرِ بْنِ سُحَيْمٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُذَافَةَ وَأَنَسٍ وَحَمْزَةَ بْنِ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيِّ وَكَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَعَائِشَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ الصِّيَامَ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ إِلَّا أَنَّ قَوْمًا مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ رَخَّصُوا لِلْمُتَمَتِّعِ إِذَا لَمْ يَجِدْ هَدْيًا وَلَمْ يَصُمْ فِي الْعَشْرِ أَنْ يَصُومَ أَيَّامَ التَّشْرِيقِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَهْلُ الْعِرَاقِ يَقُولُونَ مُوسَى بْنُ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ وَأَهْلُ مِصْرَ يَقُولُونَ مُوسَى بْنُ عُلِيٍّ و قَالَ سَمِعْت قُتَيْبَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ اللَّيْثَ بْنَ سَعْدٍ يَقُولُ قَالَ مُوسَى بْنُ عَلِيٍّ لَا أَجْعَلُ أَحَدًا فِي حِلٍّ صَغَّرَ اسْمَ أَبِي
[හන්නද්] අපට [වාකි] [මුසා බින් අලි] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] [උක්බා බින් අමීර්] ගෙන් අපට [වාකි] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අරෆා දිනය, ඊද් අල්-අදා සහ තස්රික් දින මුස්ලිම්වරුන් ලෙස අපගේ නිවාඩු දිනයන්, එනම් ආහාර ගැනීමේ සහ පානය කිරීමේ දිනයන්'. හදීසය 'අලි, සාද්, අබු හුරෙයිරා, ජාබිර්, නුබයිස්යා, බිසීර් බින් සුහයිම්, අබ්දුල්ලා බින් හුඩ්සෆා, අනස්, හම්සා බින් අම්ර් අස් සුලාමි, කාබ් බින් මලික්, 'අයිස්යා, අම්ර් බින් අල් අෂ් සහ අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්' ගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'උක්බා බින් අමීර්ගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයක් වන අතර එය උලාමාවරුන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ, ඔවුන් තස්රික් දිනවල උපවාස කිරීමට ඇත්තෙන්ම අකමැතියි. මරා දැමූ සතෙකු නොලැබුනේ නම් සහ දුල් හිජ්ජා මාසයේ පළමු තසිරික් දිනයේ උපවාස කිරීමට කාලය නොමැති නම්, ටමතු හජ් ඉටු කරන අයට සහන සලසන මිතුරන් සහ වෙනත් අය සිටිති. එලෙසම, අනස් බින් මලික්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්, ටමතු වන්දනාව සිදු කරන අයට ටමතු දිනයේදී උපවාස කිරීමට අවසර දෙයි, ඔවුන්ට මරා දැමූ සතෙකු නොලැබුනේ නම් සහ දහයක් උපවාස කිරීමට කාලය නොමැති නම් අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉරාකයේ ජනතාව ඔහුව මුසා බින් අලි බින් රොබා ලෙස හැඳින්වූ අතර ඊජිප්තුවේ ජනතාව ඔහුව මුසා බින් අලි ලෙස හැඳින්වූහ'. -අබු මූසා- පැවසීය; 'කුටයිබා කියනවා මම අසා ඇත්තෙමි; 'අල් ලයිට්ස් බින් සාද් කියනවා මම අසා ඇත්තෙමි; 'මුසා බින් අලි කිව්වා; මගේ පියාගේ නම - පහත් කොට සලකන කිසිවෙකුට මම ඉඩ නොදෙමි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 705
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ النَّيْسَابُورِيُّ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَيَحْيَى بْنُ مُوسَى قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَارِظٍ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَعْدٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَثَوْبَانَ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَعَائِشَةَ وَمَعْقِلِ بْنِ سِنَانٍ وَيُقَالُ ابْنُ يَسَارٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي مُوسَى وَبِلَالٍ وَسَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَذُكِرَ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ أَنَّهُ قَالَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَذُكِرَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ ثَوْبَانَ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ لِأَنَّ يَحْيَى بْنَ أَبِي كَثِيرٍ رَوَى عَنْ أَبِي قِلَابَةَ الْحَدِيثَيْنِ جَمِيعًا حَدِيثَ ثَوْبَانَ وَحَدِيثَ شَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْحِجَامَةَ لِلصَّائِمِ حَتَّى أَنَّ بَعْضَ أَصْحَابِ النَّبِيِّ احْتَجَمَ بِاللَّيْلِ مِنْهُمْ أَبُو مُوسَى الْأَشْعَرِيُّ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهَذَا يَقُولُ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ مَنْ احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ فَعَلَيْهِ الْقَضَاءُ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ وَهَكَذَا قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ حَدَّثَنَا الزَّعْفَرَانِيُّ قَالَ و قَالَ الشَّافِعِيُّ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌ وَرُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَفْطَرَ الْحَاجِمُ وَالْمَحْجُومُ وَلَا أَعْلَمُ وَاحِدًا مِنْ هَذَيْنِ الْحَدِيثَيْنِ ثَابِتًا وَلَوْ تَوَقَّى رَجُلٌ الْحِجَامَةَ وَهُوَ صَائِمٌ كَانَ أَحَبَّ إِلَيَّ وَلَوْ احْتَجَمَ صَائِمٌ لَمْ أَرَ ذَلِكَ أَنْ يُفْطِرَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا كَانَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ بِبَغْدَادَ وَأَمَّا بِمِصْرَ فَمَالَ إِلَى الرُّخْصَةِ وَلَمْ يَرَ بِالْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ بَأْسًا وَاحْتَجَّ بِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَمَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهُوَ مُحْرِمٌ صَائِمٌ
එය අපට [මුහම්මද් බින් යාහ්යා] සහ [මුහම්මද් බින් රාෆි අන් නයිසබුරි] සහ [මහමුද් බින් ගයිලාන්] සහ [යහ්යා බින් මූසා] වෙත පවසා ඇත. [අබ්දුරාසාක්] [Ma'mar] සිට [Yahya bin Abu Katsir] වෙතින් [Ibrahim bin Abdullah bin Qarizh] සිට [As Sa'ib bin Yazid] සිට [Rafi' bin Khadij] සිට [Rafi' bin Khadij] සිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් දක්වා පවසා ඇත: 'උපවාසයේ සිටින පුද්ගලයා' කුසලානය කැඩී ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේය. 'වඩාත් අර්ථවත් හදීසය 'අලි, සආද්, සයාදාද් බින් අවුස්, ත්සවුබාන්, උසාමා බින් සයිද්, 'අයිස්යා, මාකිල් බින් සිනාන් හෝ ඉබ්නු යසාර්, අබු හුරයිරා, ඉබ්නු අබ්බාස්, අබු මූසා, බිලාල් සහ සආද් යන අයගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේය. 'රාෆි බින් කදීජ්ගේ හදීසය' සත්ය හසන් හදීසයකි. අහමඩ් බින් හම්බාල් පැවසූ බව සඳහන් වේ; 'මෙම නඩුවේ වඩාත්ම සත්ය හදීසය රාෆි බින් කුඩයිජ්ගේ හදීසයයි'. අලි බින් අබ්දුල්ලා පැවසීය; 'මෙම නඩුවේ වඩාත්ම සත්ය හදීසය ත්සෞබාන් සහ සියාද්දාද් බින් අවුස්ගේ හදීසයයි, මන්ද යායා බින් අබු කට්සිර් අබු කිලාබාගෙන් මෙම හදීස දෙක විස්තර කළ බැවිනි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සමහර විද්වතුන් නිරාහාරව සිටින අයට කප් කිරීම පිළිකුල් කළහ, නබිතුමාගේ මිතුරන් කිහිප දෙනෙකු රාත්රියේ කප් කිරීම භාවිතා කළහ. ඔවුන් අතර: අබු මූසා සහ ඉබ්නු උමර්. මෙය ඉබ්නුල් මුබාරක්ගේ මතය ද වේ. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉෂාක් බින් මන්සූර් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි පැවසීය; 'උපවාසයේදී කප් කිරීම කරන ඕනෑම අයෙකු එයට වන්දි ගෙවිය යුතුය'. ඉෂාක් බින් මන්සූර් පැවසීය; 'අහ්මද් සහ ඉෂාක්ගේ මතය එයයි, ඔවුන් අපට පැවසුවේ අස් සෆරානි පැවසූ බවයි; ෂාෆි මෙසේ පැවසීය; 'නිරාහාරව සිටියදී කප්පිං භාවිතා කළ බව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් වාර්තා වී ඇත. 'කප්පිං කරන සහ උපවාසය ලබන පුද්ගලයා කඩ කර ඇත' යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ද වාර්තා වී ඇත. කෙසේ වෙතත්, තාබිත් යනු කුමන හදීසයදැයි මම නොදනිමි - මඟ පෙන්වීමක් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්. උපවාස කරන පුද්ගලයා පරිස්සම් වී කප්පිං නොකරන්නේ නම්, එය මගේ කැමැත්තට වඩා වැඩි ය, නමුත් ඔහු කප්පිං කළහොත්, මගේ මතය අනුව එය උපවාසය කඩ නොකරයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉහත වචන බැග්ඩෑඩ්හි ෂාෆිගේ මතයයි. ඊජිප්තුවේ ඔහුගේ මතය සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, නිරාහාරව සිටින පුද්ගලයින්ට කප්පිං කිරීමට සහ කප් නොකෑමට අවසර ඇති බව ඔහු විශ්වාස කරයි.' හජ් වාද සමයේදී 'ඉහ්රාම් සහ උපවාසයේ යෙදී සිටියදී' ඔහු කෝප්ප පානය කළ බවට නබිතුමාගෙන් කියැවෙන හදීසය සමඟ ඔහු තර්ක කළේය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 706
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَاحْتَجَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُحْرِمٌ صَائِمٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ هَكَذَا رَوَى وَهِيبٌ نَحْوَ رِوَايَةِ عَبْدِ الْوَارِثِ وَرَوَى إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عِكْرِمَةَ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
[බිසීර් බින් හිලාල් අල් බස්රි] අපට පවසා ඇත [අබ්දුල් වාරිට්ස් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත [ඉක්රිමා] වෙතින් [අයියුබ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම දෑත් ඉහ්රාම් වලින් ආවරණය කර උපවාස කළහ. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙය සත්ය හදීසයකි. අබ්දුල් හාරිස් විසින් විස්තර කරන ලද පරිදි වුහයිබ් එය විස්තර කළේ එලෙසයි. ඉස්මයිල් බින් ඉබ්රාහිම් ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් සඳහන් නොකර ඉක්රිමාගෙන් ලබාගත් මෙම හදීසය මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කළේය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 707
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَمَ وَهُوَ صَائِمٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
[අබු මූසා] අපට පවසා ඇත්තේ [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් අන්සාරි] [හබීබ් බින් ආසි සියාහිඩ්] [මයිමුන් බින් මිහ්රාන්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් මෙසේ පැවසූ බවයි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා උපවාසයේ යෙදී සිටියදී කප්පිං භාවිතා කළහ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය මෙම මාර්ගය හරහා හසන් ගරිබ් හදීසයකි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 708
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ مِقْسَمٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ احْتَجَمَ فِيمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَهُوَ مُحْرِمٌ صَائِمٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَرَوْا بِالْحِجَامَةِ لِلصَّائِمِ بَأْسًا وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ
[අහ්මද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත්තේ [යාසිද් බින් අබු සියාද්] [මික්සාම්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් ඉද්රිස්] අපට පවසා ඇති බවයි; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මක්කම සහ මෙඩිනා අතර කොහේ හරි ඉහ්රාම් සහ උපවාසයේ යෙදී සිටියදී කප් කප් කරමින් සිටියේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු සායිද්, ජාබීර් සහ අනස් යන අයගෙන් සමාන හදීසයක් වාර්තා විය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයකි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සමහර විද්වතුන් සහ තවත් අය ඉහත හදීසයට අනුගත වෙති, කප් කප් කිරීම උපවාසය බිඳ නොදැමෙන බව ඔවුන්ගේ මතයයි, මෙම කියමන සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, මලික් බින් අනස් සහ සියාෆි' යන අයගේ මතය ද වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 709
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ وَخَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُوَاصِلُوا قَالُوا فَإِنَّكَ تُوَاصِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي لَسْتُ كَأَحَدِكُمْ إِنَّ رَبِّي يُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِيقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَبَشِيرِ ابْنِ الْخَصَاصِيَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الْوِصَالَ فِي الصِّيَامِ وَرُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ كَانَ يُوَاصِلُ الْأَيَّامَ وَلَا يُفْطِرُ
[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්ද්ලමි] අපට [බිසීර් බින් අල් මුෆද්ලල්] සහ [කාලිද් බින් අල් හාරිත්] [අනස්] [කටාදා] [සයිද්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ [සයිද්] තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'විශ්වාල් උපවාස නොකරන්න'. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබත් උපවාස කරන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'මම ඔබෙන් වෙනස්, මන්ද අල්ලාහ් මට ආහාර සහ පාන වර්ග ලබා දෙයි'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය 'අලි, අබු හුරෙයිරා, 'අයිස්යා, ඉබ්නු උමර්, ජාබීර්, අබු සයිද් සහ බසීර් බින් අල් කෂෂියා' තුමාණන්ගෙන් විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අනස් හදීසය සත්ය හසන් හදීසයක් වන අතර එය උලාමාවරුන් විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ, ඔවුන් සියල්ලෝම විශ්වාල් උපවාසයට වෛර කරති.' අබ්දුල්ලාහ් බින් සුබයිර් තුමාගෙන් වාර්තා වී ඇත්තේ ඔහු දින කිහිපයක් පුරා උපවාසයේ යෙදී සිටි බවත්, උපවාසය බිඳ නොදැමූ බවත්ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 710
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ وَأُمُّ سَلَمَةَ زَوْجَا النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُدْرِكُهُ الْفَجْرُ وَهُوَ جُنُبٌ مِنْ أَهْلِهِ ثُمَّ يَغْتَسِلُ فَيَصُومُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ التَّابِعِينَ إِذَا أَصْبَحَ جُنُبًا يَقْضِي ذَلِكَ الْيَوْمَ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
[කුටයිබා] අපට [අල් ලයිට්සි] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [අබු බකර් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල් හාරිත් බින් හිෂාම්] ගෙන් අපට [අල් ලයිට්සි] අපට පවසා ඇත; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ භාර්යාවන් දෙදෙනාම [අයිස්යා] සහ [උම්මු සලාමා] මට වාර්තා කර ඇත: 'අලුයම උදාවී තිබුණේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තවමත් ලිංගික සංසර්ගය හේතුවෙන් ජුන්බ් තත්වයක සිටියදීය, පසුව ඔහු ස්නානය කර උපවාස කළේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අයිස්යා සහ උම් සලාමා' යන හදීසය හසන් අව්යාජ හදීසයක් වන අතර එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් අතර විද්වතුන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අතර ඔවුන්ගෙන් පසුව සුෆියාන්, ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය ද විය. 'උදෑසන ජුන්බ් කරන තැනැත්තා එම දිනය සඳහා වන්දි ගෙවීමට බැඳී සිටී' යැයි සිතන සමහර තබියීන් ජනයා සිටිති. කෙසේ වෙතත්, පළමු මතය වඩාත් වලංගු වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 711
حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ مَرْوَانَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ إِلَى طَعَامٍ فَلْيُجِبْ فَإِنْ كَانَ صَائِمًا فَلْيُصَلِّ يَعْنِي الدُّعَاءَ
[අස්හාර් බින් මර්වාන් අල් බස්රි] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් සවා`] අපට පවසා ඇත [සයිද් බින් අබු 'අරුබා] [අයියුබ්] [මුහම්මද් බින් සිරින්] [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [ඔහුගෙන් එක් අයෙකුට කෑමට ආරාධනා කළහොත් එන්න. ඔබ උපවාස කරන්නේ නම් යාච්ඤා කරන්න' යනුවෙන් අපට පැවසීය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 712
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا دُعِيَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ صَائِمٌ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌقَالَ أَبُو عِيسَى وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ حَسَنٌ صَحِيحٌ
"ඔබගෙන් කෙනෙකුට ආහාර ගැනීමට ආරාධනා කර ඔහු උපවාසයේ යෙදී සිටින්නේ නම්, මම උපවාසයේ යෙදී සිටින බව ඔහු පැවසිය යුතුය" යනුවෙන් නෂ්ර් බින් අලි අපට පවසා ඇත. අබු හුරෙයිරා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් (අල් අ'රාජ්) තුමාගෙන් (සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා) තුමා අපට පවසා ඇත. අබු හුරෙයිරා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් (රළියල්ලාහු අන්හු
හදීස්
Imam Tirmidzi : 713
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَنَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَصُومُ الْمَرْأَةُ وَزَوْجُهَا شَاهِدٌ يَوْمًا مِنْ غَيْرِ شَهْرِ رَمَضَانَ إِلَّا بِإِذْنِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[කුටයිබා] සහ [නෂ්ර් බින් අලි] අපට පවසා ඇත; [අබු අස් සිනාද්] [අල් අ'රාජ්] [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කාන්තාවක් තම ස්වාමිපුරුෂයා ඉදිරියේ තම ස්වාමිපුරුෂයාගේ අවසරය ඇතිව මිස සුන්නා උපවාසයක් නොපැවැත්විය යුතුය'. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; 'වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය ඉබ්නු අබ්බාස් සහ අබු සායිද් ගෙන් විස්තර කරන ලදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයකි. මෙම හදීසය [අබු අස් සිනාද්] [මුසා බින් අබු උත්මාන්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ද විස්තර කර ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 714
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ إِسْمَعِيلَ السُّدِّيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ الْبَهِيِّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا كُنْتُ أَقْضِي مَا يَكُونُ عَلَيَّ مِنْ رَمَضَانَ إِلَّا فِي شَعْبَانَ حَتَّى تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَقَدْ رَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَ هَذَا
"මම ෂබාන් මාසයේ හැර රාමද්ලාන් සඳහා වන්දි ගෙව්වේ නැත" යනුවෙන් [අබු අවානා] [ඉස්මායිල් අස් සුදි] [අබ්දුල්ලා අල් බාහි] [අයිසියා] ගෙන් අපට [කුටයිබා] පවසා ඇත. "මෙය සත්ය හසන් හදීසයක්" යැයි අබු ඊසා පැවසීය. -අබු ඊසා තිර්මිදි හි- පැවසීය; "[යාහ්යා බින් සයිද් අල් අන්සාරි] [අබු සලාමා] ගෙන් [අයිසියා] ගෙන් මෙම හදීසය ඉහත හදීසයට සමානව විස්තර කර ඇත".
හදීස්
Imam Tirmidzi : 715
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ حَبِيبِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ لَيْلَى عَنْ مَوْلَاتِهَاعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّائِمُ إِذَا أَكَلَ عِنْدَهُ الْمَفَاطِيرُ صَلَّتْ عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُقَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ لَيْلَى عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ عُمَارَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ
"යමෙක් උපවාස කරන්නේ නම්, අනෙක් අය ඔහු සතුව ඇති දේ අනුභව කරන්නේ නම්, දේවදූතයන් නිසැකවම ඔහු වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරනු ඇත" යනුවෙන් [අලි බින් හුජ්ර්] අපට [ෂාරික්] [හබීබ් බින් සයිද්] [ඔහුගේ හිටපු වහලා] [ලයිලා] ගෙන් පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; '[සියුබා] [හබීබ් බින් සයිද්] [ලයිලා] ගෙන් ඔහුගේ ආච්චි [උම්මු උමාරා] ගෙන් නබි (සල්) තුමාණන් විසින් මෙම හදීසය විස්තර කළේය. ඉහත පරිදි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 716
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ زَيْدٍ قَال سَمِعْتُ مَوْلَاةً لَنَا يُقَالُ لَهَا لَيْلَى تُحَدِّثُ عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ عُمَارَةَ بِنْتِ كَعْبٍ الْأَنْصَارِيَّةِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا فَقَدَّمَتْ إِلَيْهِ طَعَامًا فَقَالَ كُلِي فَقَالَتْ إِنِّي صَائِمَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الصَّائِمَ تُصَلِّي عَلَيْهِ الْمَلَائِكَةُ إِذَا أُكِلَ عِنْدَهُ حَتَّى يَفْرُغُوا وَرُبَّمَا قَالَ حَتَّى يَشْبَعُواقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ مَوْلَاةٍ لَهُمْ يُقَالُ لَهَا لَيْلَى عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ عُمَارَةَ بِنْتِ كَعْبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ حَتَّى يَفْرُغُوا أَوْ يَشْبَعُوا قَالَ أَبُو عِيسَى وَأُمُّ عُمَارَةَ هِيَ جَدَّةُ حَبِيبِ بْنِ زَيْدٍ الْأَنْصَارِيِّ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [අබු දාවුද්] අපට [සියුබා] [හබීබ් බින් සයිද්] ගෙන් මෙසේ පවසා ඇත: අපගේ පැරණි වහලියන්ගෙන් එක් අයෙකු වන [ලයිලා] ඇගේ ආච්චි වන [උම්මු 'උමාරා බින්ත් ක'අබ් අල් අන්සාරියා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඇයව මුණගැසුණු බවත්, පසුව ඇය ඇයට ආහාර පිළිගැන්වූ බවත් මම අසා ඇත්තෙමි. එවිට නබිතුමා මෙසේ පැවසීය: 'කන්න!' උම් 'උමාරා පිළිතුරු දුන්නේය; 'මම උපවාස කරනවා'. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පැවසීය: 'වෙනත් කෙනෙකු තම ආහාර අනුභව කළහොත් දේවදූතයන් උපවාසයේ යෙදී සිටින අය වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරනු ඇත'. නැතහොත් 'ඔවුන් තෘප්තිමත් වන තුරු' යැයි ඔහු පැවසුවා විය හැකිය. අබු 'ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයක් වන අතර එය ෂරික් හදීසයට වඩා සත්ය වේ'. ඉහත හදීසයේ මෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [උම්මු උමාරා බින්ත් ක'අබ්] [හබීබ් බින් සයිද්] නම් ඔවුන්ගේ පැරණි වහලියගෙන් [ලයිලා] ගෙන් [හබීබ් බින් සයිද්] ගෙන් [සයුබා] අපට [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] පවසා ඇති නමුත් 'ඔවුන් අවසන් වන තුරු' හෝ 'ඔවුන් පිරී යන තුරු' එහි සඳහන් නොවේ. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'උම්මු උමාරා' යනු හබීබ් බින් සයිද් අල් අන්සාරිගේ ආච්චි ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 717
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ عُبَيْدَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنَّا نَحِيضُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَطْهُرُ فَيَأْمُرُنَا بِقَضَاءِ الصِّيَامِ وَلَا يَأْمُرُنَا بِقَضَاءِ الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مُعَاذَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَيْضًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا إِنَّ الْحَائِضَ تَقْضِي الصِّيَامَ وَلَا تَقْضِي الصَّلَاةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعُبَيْدَةُ هُوَ ابْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ الْكُوفِيُّ يُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
"අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ ඔසප් වීම සිදු කළෙමු. අපි අපවම පවිත්ර කර ගත් පසු, ඔහු අපට උපවාසයට වන්දි ගෙවන ලෙසත්, යාච්ඤාවට වන්දි ගෙවන ලෙසත් පැවසීය." අබු ඊසා පැවසීය; "මෙය හසන් හදීසයකි. මෙම හදීසය [මුඅද්සා] ගෙන් [අයිසා] ගෙන් ද විස්තර කර ඇති අතර උලමාවරුන් විසින් අනුගමනය කරන ලද අතර, ඔවුන් අතර කිසිදු ආරවුලක් නොමැත, එනම්: "ඔසප් වීම සිදුවන කාන්තාවන් ඔවුන්ගේ උපවාසයට වන්දි ගෙවිය යුතුය". අබු ඊසා පැවසීය; "උබයිදා යනු අබු අබ්දුල් කරීම්ගේ වචනය ලබා දුන් ඉබ්නු මුඅතිබ් අද්ල් දබ්බි අල් කුෆි" ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 718
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْحَكَمِ الْبَغْدَادِيُّ الْوَرَّاقُ وَأَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ حَدَّثَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ قَال سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي عَنْ الْوُضُوءِ قَالَ أَسْبِغْ الْوُضُوءَ وَخَلِّلْ بَيْنَ الْأَصَابِعِ وَبَالِغْ فِي الِاسْتِنْشَاقِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ صَائِمًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ أَهْلُ الْعِلْمِ السُّعُوطَ لِلصَّائِمِ وَرَأَوْا أَنَّ ذَلِكَ يُفْطِرُهُ وَفِي الْبَابِ مَا يُقَوِّي قَوْلَهُمْ
[අබ්දුල් වහබ් බින් අබ්දුල් හකීම් අල් භග්දාදි අල් වරක්] සහ [අබු 'අම්මර් අල් හුසේන් බින් හුරෙයිට්ස්] අපට පවසා ඇත; [යාසිඩ් බින් සුලෙයිම්] මට පවසා ඇත [ඉස්මායිල් බින් කතිර්] මෙසේ පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; ['අෂිම් බින් ලඛිත් බින් ෂබීරා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මෙසේ අසන බව මම අසා ඇත්තෙමි; මම ඇසුවෙමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, වන්ධ්යාකරණය ගැන මට කියන්න?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබේ වන්ධ්යාකරණය සම්පූර්ණ කරන්න, ඔබේ ඇඟිලි අතර සේදීම සහ ඔබ උපවාසයේ යෙදී නොසිටින්නේ නම් වඩාත් ගැඹුරින් යාච්ඤා කරන්න' අබු 'ඊසා පැවසීය; 'මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි. සමහර විද්වතුන් උපවාස කරන්නන් සඳහා ඉස්තින්සියාක් පිළිකුල් කරන අතර එය උපවාසය අවලංගු කරන බව ඔවුන් සිතති. මෙම නඩුවේ හදීසය ඔවුන්ගේ මතය ශක්තිමත් කරයි'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 719
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ وَاقِدٍ الْكُوفِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَزَلَ عَلَى قَوْمٍ فَلَا يَصُومَنَّ تَطَوُّعًا إِلَّا بِإِذْنِهِمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَا نَعْرِفُ أَحَدًا مِنْ الثِّقَاتِ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ وَقَدْ رَوَى مُوسَى بْنُ دَاوُدَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ الْمَدَنِيِّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوًا مِنْ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ ضَعِيفٌ أَيْضًا وَأَبُو بَكْرٍ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَأَبُو بَكْرٍ الْمَدَنِيُّ الَّذِي رَوَى عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ اسْمُهُ الْفَضْلُ بْنُ مُبَشِّرٍ وَهُوَ أَوْثَقُ مِنْ هَذَا وَأَقْدَمُ
[බිසීර් බින් මුආද්ස් අල් 'අකාදි අල් බෂ්රි] අපට [අයියුබ් බින් වාකිද් අල් කුෆි] [හිස්යාම් බින් 'උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අයිස්යා] ගෙන් අපට [අයියුබ් බින් වාකිද් අල් කුෆි] අපට [අයිස්යා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන්] මෙසේ පැවසීය; නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කවුරුන් හෝ ජනතාවක් අසල නතර වුවහොත්, ඔවුන්ගේ අවසරය ඇතිව මිස උපවාස නොකළ යුතුය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙය නපුරු හදීසයකි, හිස්යාම් බින් උර්වාගෙන් මෙම හදීසය වාර්තා කළ කිසිවෙකු ගැන අපි නොදනිමු'. [මුසා බින් ඩවුඩ්] [අබු බකර් අල් මදානි] ගෙන් [හිස්යාම් බින් 'උර්වා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] [අයිස්යා] ගෙන් [අයිස්යා] ගෙන් ඉහත හදීසය විස්තර කළේය. අබු ඊසා පැවසීය; "මෙය දලායිෆ් හදීසයකි, හදීස් විද්වතුන්ට අනුව අබු බකර් දලායිෆ් ය. ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාගෙන් විස්තර කළ අබු බකර් අල් මදනි, අල් ෆද්ල් බින් මුබසිසියර් ලෙස නම් කරන ලදී, ඔහු වඩාත් ට්සිකා සහ කලින් විය."
හදීස්
Imam Tirmidzi : 720
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ كَانَ يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ حَتَّى قَبَضَهُ اللَّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي لَيْلَى وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දුර්රාසාක්] [අස් සුහ්රි] [සයිද් බින් අල් මුසයිබ්] [අබු හුරයිරා] සහ [අයිසියා] [උර්වා] [අයිසා] වෙතින් [මමර්] අපට පවසා ඇති බවයි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් රාමද්ලාන් මාසයේ අවසාන දින දහය තුළ ඔහු මිය යන තෙක් 'ඉතිකාෆ්' කළ බව. -අබු ඊසා අට් තිර්මිදි- පැවසීය; හදීසය උබයි බින් කඅබ්, අබු ලයිලා, අබු සායිද්, අනස් සහ ඉබ්නු උමර් වෙතින් විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු හුරයිරා සහ 'අයිසියා'ගේ හදීස හසන් සත්ය හදීස වේ'.
