Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 681

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْطَرَ بِعَرَفَةَ وَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ أُمُّ الْفَضْلِ بِلَبَنٍ فَشَرِبَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ الْفَضْلِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ حَجَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَصُمْهُ يَعْنِي يَوْمَ عَرَفَةَ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ فَلَمْ يَصُمْهُ وَمَعَ عُمَرَ فَلَمْ يَصُمْهُ وَمَعَ عُثْمَانَ فَلَمْ يَصُمْهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ الْإِفْطَارَ بِعَرَفَةَ لِيَتَقَوَّى بِهِ الرَّجُلُ عَلَى الدُّعَاءِ وَقَدْ صَامَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَوْمَ عَرَفَةَ بِعَرَفَةَ

[අහ්මද් බින් මානි] අපට පවසා ඇත්තේ [ඉස්මායිල් බින් උලයියා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [ඉක්රිමා] ගෙන් [අයියුබ්] අපට පවසා ඇති බවයි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අරෆාහි උපවාසය බිඳ දැමූ විට උම්මුල් ෆද්ල් ඔහුට කිරි යැවූ අතර පසුව ඔහු එය පානය කළේය. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, ඉබ්නු උමර් සහ උම්මුල් ෆද්ල් ගෙන් - අව්‍යාජ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බවයි. ඉබ්නු උමර් (රලි) තුමාගෙන් වාර්තා වන පරිදි, මම නබි (සල්) තුමා අරෆාහි උපවාස නොකළ අතර ඔහු සමඟ හජ් ඉටු කළෙමි, මම අබු බකර් (රලි) තුමා සමඟ ද හජ් ඉටු කළ අතර ඔහු ද අරෆාහි උපවාස නොකළේය, වරක් උමර් සමඟ ද ඔහු උපවාස නොකළේය, එසේම උස්මාන් (රලි) තුමා ද උපවාස නොකළේය, - මෙම හදීසය බොහෝ උලාමාවරුන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ, ඔවුන් අරෆාහි උපවාස නොකිරීමට සුන්නාහ් කරති, එවිට ඔබට යාඥා කිරීමට තරම් ශක්තියක් ලැබෙනු ඇත. සමහර උලාමාවරු අරෆාහි සිටින විට අරෆාහි ද උපවාස කරති.

තහවුරු කරන හදීස් (6)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 682

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَإِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَسُئِلَ ابْنُ عُمَرَ عَنْ صَوْمِ يَوْمِ عَرَفَةَ بِعَرَفَةَ فَقَالَ حَجَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَصُمْهُوَمَعَ أَبِي بَكْرٍ فَلَمْ يَصُمْهُ وَمَعَ عُمَرَ فَلَمْ يَصُمْهُ وَمَعَ عُثْمَانَ فَلَمْ يَصُمْهُ وَأَنَا لَا أَصُومُهُ وَلَا آمُرُ بِهِ وَلَا أَنْهَى عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَجُلٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبُو نَجِيحٍ اسْمُهُ يَسَارٌ وَقَدْ سَمِعَ مِنْ ابْنِ عُمَرَ

[අහමද් බින් මානි] සහ [අලි බින් හුජ්ර්] යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] සහ [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්‍රාහිම්] [ඉබ්නු අබු නජි] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] අපට මෙසේ පැවසූහ. [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අරෆාහි අරෆාහි උපවාසය ගැන විමසූ විට ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය. මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ හජ් ඉටු කළ අතර ඔහු අරෆාහි උපවාසය නොකළෙමි. මම අබු බකර් සමඟ ද හජ් ඉටු කළෙමි. ඔහු අරෆාහි උපවාසය නොකළේය. ඔහු උමර් සමඟ ද එය කළේය. ඔහු උපවාසය නොකළේය. උස්මාන් සම්බන්ධයෙන් ද එය එසේම වේ. ඔහු ද උපවාසය නොකළ අතර මම උපවාසය නොකළෙමි. අනෙක් අයට උපවාස කිරීමට හෝ එය තහනම් කිරීමට මම අණ නොකළෙමි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය. මෙය හසන් හදීසයකි. මෙම හදීසය ඉබ්නු අබු නජිහ්ගෙන් ඔහුගේ පියාගෙන් ඉබ්නු උමර්ගෙන් කෙනෙකුට ද විස්තර කරන ලදී. ඉබ්නු අබු නුජයිහ්ගේ නම යසාර්, ඔහු ඉබ්නු උමර්ගෙන් හදීස් අසා තිබුණි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 683

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صِيَامُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ إِنِّي أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِي قَبْلَهُوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَمُحَمَّدِ بْنِ صَيْفِيٍّ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَهِنْدِ بْنِ أَسْمَاءَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَلَمَةَ الْخُزَاعِيِّ عَنْ عَمِّهِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ذَكَرُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ حَثَّ عَلَى صِيَامِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ قَالَ أَبُو عِيسَى لَا نَعْلَمُ فِي شَيْءٍ مِنْ الرِّوَايَاتِ أَنَّهُ قَالَ صِيَامُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ كَفَّارَةُ سَنَةٍ إِلَّا فِي حَدِيثِ أَبِي قَتَادَةَ وَبِحَدِيثِ أَبِي قَتَادَةَ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

"අෂුරා දිනයේ උපවාසය - මම අල්ලාහ්ගෙන් බලාපොරොත්තු වෙමි - පෙර වසරේ පාප මකා දැමිය හැකිය" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා පැවසූ බව [කුටයිබා] සහ [අහ්මද් බින් අබ්දා අද්ල් දලාබි] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ බව [ගයිලාන් බින් ජරීර්] සහ [අබු කටාදා] වෙතින් [හම්මාද් බින් සයිද්] විසින් අපට පැවසූහ. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි, මුහම්මද් බින් ෂයිෆි, සලාමා බින් අක්වා', හින්දුන් බින්ත් අස්මා', ඉබ්නු අබ්බාස්, රුබයි'යි බින්ත් මු'විඩ්ස් බින් 'අෆ්රා', අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සලාමා අල් කුසායි, ඔහුගේ මාමා සහ අබ්දුල්ලා බින් සුබයිර් යන අයගෙන් උපුටා දක්වන ලද කථා ද ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් ඔහු 'අෂුරා' දිනයේ උපවාසය නිර්දේශ කළ බව සඳහන් කරයි. අබු කටදාගේ හදීසයේ හැර, 'අෂුරා' දිනයේ උපවාසයෙන් වසරක පාප සෝදා හැරිය හැකි බව පවතින සියලුම වාර්තාවල අපට හමු නොවන බව අබු ඊසා පැවසීය. අහමඩ් සහ ඉෂාක් ද අබු කටදාගේ හදීසය මත පදනම් වූ මතයක් තෝරා ගත්හ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 684

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ عَاشُورَاءُ يَوْمًا تَصُومُهُ قُرَيْشٌ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُهُ فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ صَامَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ بِصِيَامِهِ فَلَمَّا افْتُرِضَ رَمَضَانُ كَانَ رَمَضَانُ هُوَ الْفَرِيضَةُ وَتَرَكَ عَاشُورَاءَ فَمَنْ شَاءَ صَامَهُ وَمَنْ شَاءَ تَرَكَهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَقَيْسِ بْنِ سَعْدٍ وَجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى حَدِيثِ عَائِشَةَ وَهُوَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ لَا يَرَوْنَ صِيَامَ يَوْمِ عَاشُورَاءَ وَاجِبًا إِلَّا مَنْ رَغِبَ فِي صِيَامِهِ لِمَا ذُكِرَ فِيهِ مِنْ الْفَضْلِ

[හාරුන් බින් ඉෂාක් අල් හම්දානි] අපට [අයිසියා] වෙතින් [හිස්යාම් බින් උර්වා] වෙතින් [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, මුලින් 'අෂුරා' යනු නොදැනුවත්කමේ කාල පරිච්ඡේදයේදී කුරෙයිෂ් ජනයා බොහෝ විට උපවාස කළ දිනයක් වූ අතර, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ද එය කළහ. ඔහු මදීනාවට පැමිණි විට, ඔහු 'අෂුරා' උපවාස කළ අතර ඔහුගේ සගයන්ට උපවාස කිරීමට නියෝග කළේය, රාමද්ලාන් උපවාස කරන විට ඔහු 'අෂුරා' හැර යාමට බැඳී සිටියේය, එබැවින් උපවාස කිරීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට උපවාස කළ හැකි අතර උපවාස කිරීමට අකමැති ඕනෑම කෙනෙකුට එය අත්හැරිය හැකිය. මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු මස්'උද්, කයිස් බින් සාද්, ජාබිර් බින් සම්රා, ඉබ්නු උමර් සහ මුආවියා යන අයගේ -පෙන්වූ- ආඛ්‍යාන ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, විද්වතුන් 'අයිසියා' හදීසයට ඇලී සිටිති, මෙය සත්‍ය හදීසයකි, 'අෂුරා' උපවාසය අනිවාර්ය නොවන බව ඔවුන්ගේ මතයයි, නමුත් ඔහු තුළ පවතින ගුණාංග සාක්ෂාත් කර ගැනීමට කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට එය කළ හැකිය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 685

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ حَاجِبِ بْنِ عُمَرَ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ الْأَعْرَجِ قَالَانْتَهَيْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ وَهُوَ مُتَوَسِّدٌ رِدَاءَهُ فِي زَمْزَمَ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ يَوْمِ عَاشُورَاءَ أَيُّ يَوْمٍ هُوَ أَصُومُهُ قَالَ إِذَا رَأَيْتَ هِلَالَ الْمُحَرَّمِ فَاعْدُدْ ثُمَّ أَصْبِحْ مِنْ التَّاسِعِ صَائِمًا قَالَ فَقُلْتُ أَهَكَذَا كَانَ يَصُومُهُ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ

හන්නාද් සහ අබු කුරෙයිබ් යන දෙදෙනාම අපට මෙසේ පැවසූහ, හජිබ් බින් උමර් [අල් හකම් බින් අල් අ'රාජ්] ගෙන් [වාකි] අපට මෙසේ පැවසූහ, මම [ඉබ්නු අබ්බාස්] සම්සාම් අසල ඔහුගේ සළුව මත වැතිර සිටියදී මුණගැසුණා, මම ඇසුවා, 'අෂුරා' දිනයේ උපවාසය ගැන මට කියන්න, මම උපවාසය ආරම්භ කරන්නේ කුමන දිනයේද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, ඔබ මුහර්රම් මාසයේ අඩ සඳ දුටුවහොත් එය ගණන් කිරීමට පටන් ගන්න, නවවන දින උපවාස කරන්න, ඔහු - හකම්- මෙසේ පැවසීය, මම ඔහුට ඇසුවෙමි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ උපවාස කළ ආකාරය? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, ඔව්.

තහවුරු කරන හදීස් (22)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 686

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِصَوْمِ عَاشُورَاءَ يَوْمُ الْعَاشِرِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يَوْمُ التَّاسِعِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَوْمُ الْعَاشِرِ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ صُومُوا التَّاسِعَ وَالْعَاشِرَ وَخَالِفُوا الْيَهُودَ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

[කුටයිබා] අපට [යූනුස්] [අල් හසන්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අබ්දුල් වාරිස්] අපට [අල් හසන්] වෙතින් [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අබ්දුල් වාරිස්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් දසවන දින 'අෂුරා' උපවාස කිරීමට නියෝග කළේය. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බවයි. 'අෂුරෝ' උපවාසය සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් එකඟ නොවෙති, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් පවසන්නේ, - 'අෂුරෝ' - නවවන දිනය, තවත් සමහරු පවසන්නේ, දහවන දිනය. ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් වාර්තා වී ඇත්තේ ඔහු නවවන සහ දහවන දිනවල නිරාහාරව සිට යුදෙව්වන් අතර වෙනස හඳුනා ගන්නා ලෙස පැවසූ බවයි. මෙම ප්‍රකාශය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය ද වේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 687

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَائِمًا فِي الْعَشْرِ قَطُّقَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ وَرَوَى الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يُرَ صَائِمًا فِي الْعَشْرِ وَرَوَى أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَائِشَةَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ الْأَسْوَدِ وَقَدْ اخْتَلَفُوا عَلَى مَنْصُورٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ وَرِوَايَةُ الْأَعْمَشِ أَصَحُّ وَأَوْصَلُ إِسْنَادًا قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ أَبَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ الْأَعْمَشُ أَحْفَظُ لِإِسْنَادِ إِبْرَاهِيمَ مِنْ مَنْصُورٍ

[හන්නාද්] අපට [අල් අ'මාසි] [ඉබ්‍රාහිම්] [අල් අස්වද්] [අයිසියා] වෙතින් [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය, ඔහු පැවසුවේ, දුල් හිජ්ජා මාසයේ මුල් දින දහයේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා නිරාහාරව සිටිනු මම කිසිදා දුටුවේ නැත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, එබැවින් මෙම හදීසය අල් 'මසී සිට ඉබ්‍රාහිම් සිට අල් අස්වද් දක්වා අයිසියාහි බොහෝ අය විසින් විස්තර කරන ලද අතර, [අට්ස් ත්සෞරි] සහ තවත් අය [ඉබ්‍රාහිම්] වෙතින් [මන්සූර්] වෙතින් මෙම හදීසය විස්තර කළේ දුල් හිජ්ජා මාසයේ මුල් දින දහයේ නිරාහාරව සිටිනු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කිසි විටෙකත් දැක නැති බවයි. [අබු අල් අහ්වාෂ්] [මන්සූර්] [ඉබ්‍රාහිම්] [අයිසියා] වෙතින් [මන්සූර්] වෙතින් [අයිසියා] වෙතින් විස්තර කළ නමුත් එහි අල් අස්වද් ගැන සඳහනක් නොතිබුණි. මෙම හදීසය පිළිබඳ මන්සූර්ගේ විස්තරය සම්බන්ධයෙන් හදීස් විද්වතුන් එකඟ නොවෙති, නමුත් අල් අ'මාසිගේ විස්තරය වඩාත් සත්‍ය වන අතර ඔහුගේ සනද් වඩාත් සම්බන්ධ වේ. -perawi- පැවසුවේ, "මම මුහම්මද් බින් අබාන් බසායි, මම වාකි කියනවා ඇහුණා, අල් අ'මාසි මන්ෂුර්ට වඩා හොඳින් ඉබ්‍රිෂිම්ගේ සනද් කටපාඩම් කළා" කියාය.

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 688

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ هُوَ الْبَطِينُ وَهُوَ ابْنُ أَبِي عِمْرَانَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ أَيَّامٍ الْعَمَلُ الصَّالِحُ فِيهِنَّ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ هَذِهِ الْأَيَّامِ الْعَشْرِ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِلَّا رَجُلٌ خَرَجَ بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ فَلَمْ يَرْجِعْ مِنْ ذَلِكَ بِشَيْءٍوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

[හන්නද්] [අල් අමාසි] හි [අබු මු'වියා] [මුස්ලිම්] හි [අල් අ'මාසි] හි [අබු මු'වියා] ඔහු අල් බතින් බව අපට පවසා ඇත, එනම් [සයිද් බින් ජුබෙයාර්] හි [ඉබ්නු අබ්බාස්] හි [ඉබ්නු අබ්බාස්] හි [අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ] මෙසේ පැවසූහ: 'දුල් හිජ්ජා මාසයේ මුල් දින දහයට වඩා අල්ලාහ්ට වඩාත් ප්‍රිය කරන යහපත් ක්‍රියා කිරීමට දින නොමැත' යනුවෙන් සහචරයින් විමසූහ, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ජිහාද් ෆි සබිලිල්ලාහ් පවා?, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම් පිළිතුරු දුන්හ: 'ජිහාද් ෆි සබිලිල්ලාහ් පවා, තම ධනය සහ ජීවිතය රැගෙන ජිහාද් සඳහා පිටත්ව යන මිනිසෙකු හැර, දෙකෙන්ම කිසිවක් ආපසු නොදෙන'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු උමර්, අබු හුරෙයිරා, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු සහ ජාබීර් යන අයගෙන් - උපුටා ගත් - විස්තර ද ඇත. ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් ගරිබ් හදීසයකි.

තහවුරු කරන හදීස් (21)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 689

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مَسْعُودُ بْنُ وَاصِلٍ عَنْ نَهَّاسِ بْنِ قَهْمٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ أَيَّامٍ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ أَنْ يُتَعَبَّدَ لَهُ فِيهَا مِنْ عَشْرِ ذِي الْحِجَّةِ يَعْدِلُ صِيَامُ كُلِّ يَوْمٍ مِنْهَا بِصِيَامِ سَنَةٍ وَقِيَامُ كُلِّ لَيْلَةٍ مِنْهَا بِقِيَامِ لَيْلَةِ الْقَدْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مَسْعُودِ بْنِ وَاصِلٍ عَنْ النَّهَّاسِ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَلَمْ يَعْرِفْهُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ مِثْلَ هَذَا و قَالَ قَدْ رُوِيَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا شَيْءٌ مِنْ هَذَا وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي نَهَّاسِ بْنِ قَهْمٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

[අබු බකර් බින් නෆි අල් බෂ්රි] අපට [මසුද් බින් වෂීල්] [නහ්හාස් බින් කහ්ම්] [කටාදා] [සයිද් බින් අල් මුසයයිබ්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගෙන් අපට [මසුද් බින් වෂීල්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'දුල් හිජ්ජා මාසයේ පළමු දින දහය, එක් උපවාස දිනයක් තරම් අල්ලාහ් නමස්කාරය සඳහා කැමති දින නොමැත. එහි වසරක උපවාසයකට සමාන වන අතර රාත්‍රියේ එක් රාත්‍රියක් සලාත් කිරීම ලයිලතුල් කදර් රාත්‍රියේ සලාත් කිරීමට සමාන වේ'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය නහ්හාස් හි මස්උද් බින් වෂීල්ගේ හදීසයෙන් හැර අප නොදන්නා ගරිබ් හදීසයකි. ඔහු මෙසේ පැවසීය, “මම මෙම හදීසය ගැන මුහම්මද් තුමාගෙන් ඇසුවෙමි, නමුත් මෙම පේළිය හැර ඔහු එය දැන සිටියේ නැත, තවද ඔහු මෙසේ පැවසීය, “කුතාදා මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් සායිද් බින් අල් මුසයයිබ්ගෙන් මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇති අතර යාහ්යා බින් සායිද් නහ්හාස් බින් කහ්ම්ගේ කටපාඩම් සම්බන්ධයෙන් විවේචනය කර ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (1)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 690

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُمَرَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ ثُمَّ أَتْبَعَهُ سِتًّا مِنْ شَوَّالٍ فَذَلِكَ صِيَامُ الدَّهْرِوَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَثَوْبَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أَيُّوبَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اسْتَحَبَّ قَوْمٌ صِيَامَ سِتَّةِ أَيَّامٍ مِنْ شَوَّالٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ هُوَ حَسَنٌ هُوَ مِثْلُ صِيَامِ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَيُرْوَى فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ وَيُلْحَقُ هَذَا الصِّيَامُ بِرَمَضَانَ وَاخْتَارَ ابْنُ الْمُبَارَكِ أَنْ تَكُونَ سِتَّةَ أَيَّامٍ فِي أَوَّلِ الشَّهْرِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ إِنْ صَامَ سِتَّةَ أَيَّامٍ مِنْ شَوَّالٍ مُتَفَرِّقًا فَهُوَ جَائِزٌ قَالَ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ وَسَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عُمَرَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ وَرْقَاءَ بْنِ عُمَرَ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَسَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ هُوَ أَخُو يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فِي سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ قَالَ أَخْبَرَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ الْجُعْفِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ أَبِي مُوسَى عَنْ الْحَسَنِ الْبَصْرِيِّ قَالَ كَانَ إِذَا ذُكِرَ عِنْدَهُ صِيَامُ سِتَّةِ أَيَّامٍ مِنْ شَوَّالٍ فَيَقُولُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ بِصِيَامِ هَذَا الشَّهْرِ عَنْ السَّنَةِ كُلِّهَا

[අහමද් බින් මානි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇති පරිදි [සඅද් බින් සයිද්] [උමර් බින් තාබිත්] [අබු අයුබ්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'යමෙක් රාමසාන් මාසයේ උපවාසයෙන් පසුව ෂව්වාල් මාසයේ දින හයක් උපවාස කරයිද, එය මුළු අවුරුද්ද පුරාම උපවාසයට සමාන වේ'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - ජාබීර්, අබු හුරෙයිරා සහ ත්සෞබාන් ගෙන් - අව්‍යාජ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු අයුබ්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බව අබු ඊසා පැවසීය. මෙම හදීසය මත පදනම්ව සමහර විද්වතුන් ෂව්වාල් මාසයේ දින හයක් උපවාස කිරීමට කැමතියි. ඉබ්නු අල් මුබාරක් මෙසේ පැවසීය, “සෑම මසකම මැද දින තුනක් නිරාහාරව සිටීම මෙන්ම මෙම මතය යහපත් ය,” ඉබ්නු අල් මුබාරක් තවදුරටත් පැවසීය, එය හදීස් කිහිපයක විස්තර කර ඇත, මෙම උපවාසය රාමද්ලාන් උපවාසයේ අඛණ්ඩ පැවැත්මක් බව, ඉබ්නු මුබාරක් මාසයේ ආරම්භයේ දින හයක් අඛණ්ඩව උපවාස කිරීමට තෝරාගෙන කැමති විය, නමුත් ඔබට අනුපිළිවෙලින් දින හයක් උපවාස කිරීමට අවශ්‍ය නම් එහි වරදක් නැත. -කථකයා- මෙසේ පැවසීය, ['අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] මෙම හදීසය [ෂෆ්වාන් බින් සුලයිම්] ගෙන් විස්තර කර ඇති අතර, [සාද් බින් සායිද්] එය [උමර් බින් තාබිත්] ගෙන් [අබු අය්යූබ්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කර ඇත. එලෙසම, [සියුබා] මෙම හදීසය [වර්කා බින් උමර්] ගෙන් [සාද් බින් සායිද්] ගෙන් සහ සාද් බින් සායිද් ඔහුගේ සහෝදරයා වන යායා බින් සායිද් අල් අන්සාරි තුමාගෙන් විස්තර කර ඇත, හදීස් විශේෂඥයින් සාද් බින් සායිද්ගේ කටපාඩම් සම්බන්ධයෙන් විවේචනය කළහ. හසන් අපට පැවසුවේ හනන් අල් බෂ්රි හි ඊශ්‍රායෙලයේ අබු මූසාගෙන් හසන් බින් අලි අල් ජුෆි හන්නාද් අපට පැවසූ බවයි. ෂව්වාල් මාසයේ දින හයක් උපවාස කළ බව ඔහුට සඳහන් කළහොත් ඔහු මෙසේ පැවසීය. අල්ලාහ් විසින් දිවුරන්න, ෂව්වාල් මාසයේ දින හයක් උපවාස කිරීම ගැන අල්ලාහ් සතුටු වන අතර එය මුළු අවුරුද්ද පුරාම උපවාස කිරීමට සමාන වේ.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 691

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ أَبِي الرَّبِيعِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَعَهِدَ إِلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةً أَنْ لَا أَنَامَ إِلَّا عَلَى وِتْرٍ وَصَوْمَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ وَأَنْ أُصَلِّيَ الضُّحَى

[කුටයිබා] අපට [අබු 'අවානා] [සිමාක් බින් හාර්බ්] [අබු අර් රබී] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් මෙසේ පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මට කරුණු තුනක් ගැන උපදෙස් දුන්හ: විත්ර් සලාතයෙන් පසු හැර මම නිදා නොගත යුතුය, සෑම මසකම මැද දින තුනක් උපවාස කළ යුතුය සහ සෑම විටම දුහා සලාතය ඉටු කළ යුතුය.

තහවුරු කරන හදීස් (109)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 692

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ قَالَ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَامٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ قَال سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَبَا ذَرٍّ إِذَا صُمْتَ مِنْ الشَّهْرِ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَصُمْ ثَلَاثَ عَشْرَةَ وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ وَخَمْسَ عَشْرَةَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقُرَّةَ بْنِ إِيَاسٍ الْمُزَنِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي عَقْرَبٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَقَتَادَةَ بْنِ مِلْحَانَ وَعُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ وَجَرِيرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ أَنَّ مَنْ صَامَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ كَانَ كَمَنْ صَامَ الدَّهْرَ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [අබු දාවුද්] අපට [අල් අ'මාසි] ගෙන් [සියුබා] අපට ඔහු මෙසේ පැවසීය, [යාහ්යා බින් සාම්] [මුසා බින් තල්හා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, [අබු දසාර්] රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට මෙසේ පැවසූ බව මම අසා ඇත්තෙමි: 'ඕ අබු දාර්, ඔබ සෑම මසකම දින තුනක් උපවාස කිරීමට කැමති නම්, දහතුන්වන, දහහතරවන සහ පහළොස්වන දිනවල උපවාස කරන්න' යනුවෙන් [අබු දසාර්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු කටාදා, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, කුර්රා බින් ඉයාස් අල් මුසානි, අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්, අබු 'අක්රබ්, ඉබ්නු අබ්බාස්, 'අයිස්යා, කටාදා බින් මිල්හාන්, 'උස්මාන් බින් අබිල්'අෂ් සහ ජරීර් යන අයගෙන් - උපුටා ගත් - කථා ද ඇත. අබු දසාර්ගේ හදීසය හසන් හදීසයක් බව අබු ඊසා පැවසීය. සමහර හදීස්වල මෙසේ සඳහන් වේ: 'සෑම මසකම දින තුනක් උපවාස කරන තැනැත්තා වසරක් පුරා උපවාසයේ යෙදීමට සමාන වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (84)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 693

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَذَلِكَ صِيَامُ الدَّهْرِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَصْدِيقَ ذَلِكَ فِي كِتَابِهِ{ مَنْ جَاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثَالِهَا }الْيَوْمُ بِعَشْرَةِ أَيَّامٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي شِمْرٍ وَأَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[හන්නද්] අපට [අබු මුආවියා] [අෂිම් අල් අහ්වාල්] [අබු උස්මාන් අන් නහ්දි] [අබු දසාර්] ගෙන් අපට [අබු මුආවියා] තුමා අපට [අබු දසාර්] තුමා අපට [අබු උස්මාන් අන් නහ්දි] තුමා අපට [අබු දසාර්] තුමා අපට [අබු මුආවියා] තුමා අපට [අබු උස්මාන් අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමා මෙසේ පැවසීය: 'සෑම මසකම දින තුනක් උපවාස කරන ඕනෑම අයෙකු මුළු මාසයක්ම උපවාස කිරීමට සමාන වේ'. එවිට අල්ලාහ් අස්සා වජල්ලා මෙම කාරණය සාධාරණීකරණය කරන පදයක් හෙළි කළේය, එනම් - ඔහුගේ වචන-: එක් යහපත් ක්‍රියාවක් කරන ඕනෑම කෙනෙකුට දස ගුණයක විපාක ලැබෙනු ඇත, එක් උපවාස දිනයක් දින දහයකට සමාන වේ'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. [සියුබා] මෙම හදීසය [අබු ෂිම්ර්] තුමාගෙන් සහ [අබු උස්මාන්] තුමාගෙන් [අබු හුරෙයිරා] තුමාගෙන් [අබු තයියා] තුමා නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගෙන් විස්තර කළේය.

තහවුරු කරන හදීස් (84)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 694

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ قَال سَمِعْتُ مُعَاذَةَ قَالَتْقُلْتُ لِعَائِشَةَ أَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ قَالَتْ نَعَمْ قُلْتُ مِنْ أَيِّهِ كَانَ يَصُومُ قَالَتْ كَانَ لَا يُبَالِي مِنْ أَيِّهِ صَامَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَيَزِيدُ الرِّشْكُ هُوَ يَزِيدُ الضُّبَعِيُّ وَهُوَ يَزِيدُ بْنُ الْقَاسِمِ وَهُوَ الْقَسَّامُ وَالرِّشْكُ هُوَ الْقَسَّامُ بِلُغَةِ أَهْلِ الْبَصْرَةِ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [අබු දාවුද්] අපට [යසිද් අර් රිසික්] ගෙන් [සියුබා] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, [මුඅද්සා] පවසනු මට ඇසිණි, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) සෑම මසකම දින තුනක් උපවාස කිරීමට කැමති දැයි මම [අයිසියා]ගෙන් විමසුවෙමි. 'ඔව්' යැයි ඔහු ඇසුවේය. මම ඇසුවෙමි, මාසයේ කුමන කොටසෙහි ඔහු උපවාස කරන්නේද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, උපවාසයේ කුමන කොටසෙහි ඔහුට කමක් නැත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙය හසන් සත්‍ය හදීසයකි. ඔහු - කථකයා - යසිද් අල් රිසික් යනු යසිද් අල් ධුබා'අයි, එනම් යසිද් බින් කාසිම්, ඔහු අල් කසාම් වන අතර බස්රාහි ජනතාවගේ භාෂාවෙන් රිසික් යනු කසාම් ය.

තහවුරු කරන හදීස් (84)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 695

حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مُوسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَبَّكُمْ يَقُولُ كُلُّ حَسَنَةٍ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا إِلَى سَبْعِ مِائَةِ ضِعْفٍ وَالصَّوْمُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ الصَّوْمُ جُنَّةٌ مِنْ النَّارِ وَلَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ وَإِنْ جَهِلَ عَلَى أَحَدِكُمْ جَاهِلٌ وَهُوَ صَائِمٌ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌوَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ وَسَلَامَةَ بْنِ قَيْصَرٍ وَبَشِيرِ ابْنِ الْخَصَاصِيَةِ وَاسْمُ بَشِيرٍ زَحْمُ بْنُ مَعْبَدٍ وَالْخَصَاصِيَةُ هِيَ أُمُّهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

['ඉම්රාන් බින් මූසා අල් කසාස්] අපට ['අබ්දුල් වාරිස් බින් සයිද්] අපට [අලි බින් සයිද්] [සයිද් බින් අල් මුසයිබ්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබ්දුල් වාරිස් බින් සයිද්] අපට මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබේ රබ් පැවසුවේ: සෑම යහපත් ක්‍රියාවකටම දස ගුණයකින් හත්සිය ගුණයකින් විපාක ලැබේ, උපවාසය සඳහා උපවාසය සඳහා මම සහ මම පමණක් උපවාසයට විපාක දෙන්නෙමු - විපාක ප්‍රමාණය සීමා නොකර -, උපවාසය නිරයේ ගින්නෙන් පලිහක් වන අතර, උපවාසකරුවෙකුගේ මුඛයේ සුවඳ අල්ලාහ් ඉදිරියේ සුවඳ විලවුන් සුවඳට වඩා සුවඳවත් වේ - ඔබගෙන් කෙනෙකු උපවාසයේ යෙදී සිටියදී ඔබට සටනකට ආරාධනා කළහොත්, මම සැබවින්ම උපවාස කරන බව පවසන්න'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - මුආඩ්ස් බින් ජබල්, සහල් බින් සාද්, කාබ් බින් උජ්රා සලාමා බින් කයිසර් සහ බසීර් බින් කෂෂියා යන අයගෙන් උපුටා ගත් කථා ද ඇත. බසීර්ගේ නම සහ් බින් මබාද් වූ අතර කෂාෂියා බසීර්ගේ මව විය. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය මෙම පේළියෙන් ලබාගත් හසන් ගරිබ් හදීසයකි.

තහවුරු කරන හදීස් (47)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 696

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ لَبَابًا يُدْعَى الرَّيَّانَ يُدْعَى لَهُ الصَّائِمُونَ فَمَنْ كَانَ مِنْ الصَّائِمِينَ دَخَلَهُ وَمَنْ دَخَلَهُ لَمْ يَظْمَأْ أَبَدًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [අබු 'අමීර් අල්' අකාඩි] [හිස්යාම් බින් සාද්] [අබු හාසිම්] [සහ්ල් බින් සාද්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට [අබු 'අමීර් අල්' අකාඩි] අපට පවසා ඇත: 'ඇත්ත වශයෙන්ම ස්වර්ගයේ අර් රයාන් නමින් දොරක් ඇත, අනාගතයේදී සැමවිටම උපවාස කරන්නන් එයට ඇතුළු වීමට කැඳවනු ලැබේ, එවිට එයට ඇතුළු වන ඕනෑම කෙනෙකුට සදහටම පිපාසය දැනෙන්නේ නැත'. අබු 'ඊසා පැවසීය, මෙය හසන් සහීහ් ගරිබ් හදීසයකි.

තහවුරු කරන හදීස් (19)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 697

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ فَرْحَةٌ حِينَ يُفْطِرُ وَفَرْحَةٌ حِينَ يَلْقَى رَبَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[කුටයිබා] අපට ['අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] [සුහයිල් බින් අබු සාලිහ්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] තුමා අපට [අබු හුරෙයිරා] තුමා අපට [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] තුමා අපට [ඔහුගේ පියා] [අබ්දුල් හුරෙයිරා] තුමාගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පැවසීය: 'උපවාසය රකින තැනැත්තාට සතුට දෙකක් ඇත, එනම්, උපවාසය අත්හරින විට සතුට සහ අනාගතයේදී තම රබ් හමුවන විට සතුට'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 698

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ بِمَنْ صَامَ الدَّهْرَ قَالَ لَا صَامَ وَلَا أَفْطَرَ أَوْ لَمْ يَصُمْ وَلَمْ يُفْطِرْوَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَأَبِي مُوسَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ صِيَامَ الدَّهْرِ وَأَجَازَهُ قَوْمٌ آخَرُونَ وَقَالُوا إِنَّمَا يَكُونُ صِيَامُ الدَّهْرِ إِذَا لَمْ يُفْطِرْ يَوْمَ الْفِطْرِ وَيَوْمَ الْأَضْحَى وَأَيَّامَ التَّشْرِيقِ فَمَنْ أَفْطَرَ هَذِهِ الْأَيَّامَ فَقَدْ خَرَجَ مِنْ حَدِّ الْكَرَاهِيَةِ وَلَا يَكُونُ قَدْ صَامَ الدَّهْرَ كُلَّهُ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ نَحْوًا مِنْ هَذَا وَقَالَا لَا يَجِبُ أَنْ يُفْطِرَ أَيَّامًا غَيْرَ هَذِهِ الْخَمْسَةِ الْأَيَّامِ الَّتِي نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْهَا يَوْمِ الْفِطْرِ وَيَوْمِ الْأَضْحَى وَأَيَّامِ التَّشْرِيقِ

[කුටයිබා] සහ [අහමද් බින් අබ්දා] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [ගයිලාන් බින් ජරීර්] වෙතින් [අබු කටාදා] වෙතින් [හම්මාද් බින් සයිද්] අපට පැවසූහ, ඔහු අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෙනි, වසර පුරා දහර් උපවාස කරන අය ගැන කුමක් කිව හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහු උපවාස නොකරන හෝ උපවාසය බිඳ නොදමන අය හා සමානයි. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්, අබ්දුල්ලා බින් සයික්කීර් සහ 'ඉම්රාන් බින් හුසේන් සහ අබු මූසා යන අයගෙන් - අවතක්සේරු කළ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු කටාදාගේ හදීසය හසන් හදීසයක් බව අබු ඊසා පැවසීය. සමහර විද්වතුන් දන් උපවාසයට අකමැති අතර තවත් සමහරු එයට ඉඩ දෙන අතර, ඔවුන් පවසන්නේ, ඊදුල්-ෆිතර්, ඊදුල්-අදා සහ තස්රික් දිනවල උපවාසය අත් නොහරින්නේ නම් පමණක් දන් උපවාස කිරීම තහනම් බවයි, එබැවින් මෙම දිනවල උපවාස නොකරන ඕනෑම කෙනෙකුට දන් උපවාසය තහනම් නොවන බව මලික් බින් අනස් සහ සියාෆිගෙන් විස්තර වන මතයට අනුවය. අහමඩ් සහ ඉෂාක් ද මෙම මතය බෙදා ගනී, ඉහත සඳහන් කළ දින පහ හැර වෙනත් දිනවල උපවාසය අත්හැරීම අනිවාර්ය නොවන බව ඔවුහු පවසති.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 699

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَسَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صِيَامِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ صَامَ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ قَدْ أَفْطَرَ قَالَتْ وَمَا صَامَ رَسُولُ اللَّهِ شَهْرًا كَامِلًا إِلَّا رَمَضَانَوَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ

[Qutaibah] අපට [Ayyub] සිට [Hammad bin Zaid] [අබ්දුල්ලාහ් බින් Syaqiq] දක්වා අපට [Hammad bin Zaid] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, මම ['Aisyah] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ උපවාසය ගැන විමසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කිසි විටෙකත් උපවාසය බිඳ නොදැමූ බව පවසන තෙක් ඔහු බොහෝ විට උපවාසය බිඳ දැමූ බව අපි පවසන තුරු, ඔහු බොහෝ විට උපවාසය බිඳ දැමුවේය, ඔහු -'Aisyah RA පැවසීය, නමුත් අල්ලාහ්ගේ දූතයා රාමද්ලාන් මාසය හැර මුළු මාසයක්ම උපවාස නොකළේය. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අනස් සහ ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් ඉතිහාසයක් - උපුටා දක්වන ලද - හදීසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'Aisyah ගේ හදීසය සත්‍ය හදීසයකි.'

තහවුරු කරන හදීස් (50)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 700

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّهُ سُئِلَ عَنْ صَوْمِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ يَصُومُ مِنْ الشَّهْرِ حَتَّى نَرَى أَنَّهُ لَا يُرِيدُ أَنْ يُفْطِرَ مِنْهُ وَيُفْطِرُ حَتَّى نَرَى أَنَّهُ لَا يُرِيدُ أَنْ يَصُومَ مِنْهُ شَيْئًا وَكُنْتَ لَا تَشَاءُ أَنْ تَرَاهُ مِنْ اللَّيْلِ مُصَلِّيًا إِلَّا رَأَيْتَهُ مُصَلِّيًا وَلَا نَائِمًا إِلَّا رَأَيْتَهُ نَائِمًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අලි බින් හුජ්ර්] අපට [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [හුමයිඩ්] ගෙන් [ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆර්] අපට පැවසූ බව අපට පැවසුවා, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ උපවාසය ගැන ඔහුගෙන් විමසූ බව අනාස් පිළිතුරු දුන්නේය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සෑම විටම සෑම මසකම උපවාස කළේය, එබැවින් අපි සිතුවේ ඔහු නතර කිරීමට අකමැති බවයි, ඔහු බොහෝ විට උපවාසය අත්හරින බව අපි සිතුවෙමු, එබැවින් ඔහු උපවාස කිරීමට අකමැති බව අපි සිතුවෙමු, ඔබ රාත්‍රියේ යාච්ඤා කරනවා දැකීමට කැමති නම්, ඔබ නිසැකවම ඔහු යාච්ඤා කරන බව දකිනු ඇත, එලෙසම ඔබ ඔහු නිදා සිටිනු දැකීමට කැමති නම්, ඔබ ඔහු රාත්‍රියේ නිදා සිටිනු දකිනු ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.

තහවුරු කරන හදීස් (50)