Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 حديث
حديث
Imam Tirmidzi : 661
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُ وَيُبَاشِرُ وَهُوَ صَائِمٌ وَكَانَ أَمْلَكَكُمْ لِإِرْبِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَيْسَرَةَ اسْمُهُ عَمْرُو بْنُ شُرَحْبِيلَ وَمَعْنَى لِإِرْبِهِ لِنَفْسِهِ
اسان کي [حناد] ٻڌايو آهي [ابو معاويه] [العماسي] کان [ابراهيم] کان [علقمه] ۽ [الاسود] [عائشه] کان بيان ڪيو آهي ته: رسول الله ﷺ هڪ ڀيري مون کي چمي ڏني ۽ مون کي پيار ڪيو جڏهن ته مان روزي سان هيس ۽ پاڻ کي روڪڻ ۾ سڀ کان وڌيڪ طاقتور شخص هو. ابو عيسيٰ چيو ته: هي هڪ صحيح حسن حديث آهي. ابو ميسره جو نالو عمرو بن سيرهبيل آهي. لِعَرْبِيه جي معنيٰ آهي پاڻ کي روڪڻ.
حديث
Imam Tirmidzi : 662
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَفْصَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ لَمْ يُجْمِعْ الصِّيَامَ قَبْلَ الْفَجْرِ فَلَا صِيَامَ لَهُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَوْلُهُ وَهُوَ أَصَحُّ وَهَكَذَا أَيْضًا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ مَوْقُوفًا وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَفَعَهُ إِلَّا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا صِيَامَ لِمَنْ لَمْ يُجْمِعْ الصِّيَامَ قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِ فِي رَمَضَانَ أَوْ فِي قَضَاءِ رَمَضَانَ أَوْ فِي صِيَامِ نَذْرٍ إِذَا لَمْ يَنْوِهِ مِنْ اللَّيْلِ لَمْ يُجْزِهِ وَأَمَّا صِيَامُ التَّطَوُّعِ فَمُبَاحٌ لَهُ أَنْ يَنْوِيَهُ بَعْدَ مَا أَصْبَحَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
اسان کي [اسحاق بن منصور] ٻڌايو آهي اسان کي [ابن ابو مريم] ٻڌايو آهي اسان کي [يحيى بن ايوب] ٻڌايو آهي [عبدالله بن ابي بڪر] ان کان [ابن شهاب] ان کان [سالم بن عبدالله] ان کان [پنهنجي پيءُ] ان کان [حفشه] ان کان رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو ته: 'جيڪو صبح صادق کان اڳ نيت نه ڪندو ته ان جو روزو باطل آهي'. ابو عيسيٰ چيو ته: اسان کي خبر ناهي ته حفشه حديث مرفوع ۾ هن رستي کان سواءِ بيان ڪئي وئي آهي. نافع کان ابن عمر کان روايت ڪئي وئي آهي ته اهي ابن عمر جا لفظ آهن ۽ هي بيان وڌيڪ صحيح آهي. ساڳئي طرح، هي حديث الزهري کان موقوف طريقي سان بيان ڪئي وئي آهي ۽ اسان کي خبر ناهي ته ڪنهن به شخص هن حديث جي تشريح ڪئي هجي سواءِ يحيى بن ايوب جي. علماء جي مطابق هن حديث جو مطلب آهي ته 'جيڪو رمضان جي مهيني ۾ صبح صادق کان اڳ نيت نه ڪندو يا رمضان جي روزي جي قضا ڪندي يا نذر روزو رکندي، ته ان جو روزو باطل آهي.' سنت روزي جي حوالي سان، توهان صبح صادق کان پوءِ نيت ڪري سگهو ٿا. هي شافعي، احمد ۽ اسحاق جو رايو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 663
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ ابْنِ أُمِّ هَانِئٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ قَالَتْكُنْتُ قَاعِدَةً عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِشَرَابٍ فَشَرِبَ مِنْهُ ثُمَّ نَاوَلَنِي فَشَرِبْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ إِنِّي أَذْنَبْتُ فَاسْتَغْفِرْ لِي فَقَالَ وَمَا ذَاكِ قَالَتْ كُنْتُ صَائِمَةً فَأَفْطَرْتُ فَقَالَ أَمِنْ قَضَاءٍ كُنْتِ تَقْضِينَهُ قَالَتْ لَا قَالَ فَلَا يَضُرُّكِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَائِشَةَ
اسان کي [قتيبه] ٻڌايو آهي [ابو الاحواش] [سمڪ بن حرب] کان [ابن اُمي هاني] کان [ام هاني] کان بيان ڪيو آهي ته: مان رسول الله ﷺ جي ويجهو ويٺو هوس، پوءِ پاڻ ان کي پاڻي پيش ڪيو، پوءِ پاڻ ان کي پيتو ۽ باقي مون کي ڏنو، پوءِ مون پيتو، پوءِ مون چيو: منهنجي لاءِ معافي گهر ڇو ته مون گناهه ڪيو آهي، هن پڇيو: 'تو ڇا ڪيو آهي؟' مون جواب ڏنو، مون اڳ ۾ روزو رکيو هو ۽ پوءِ مون پنهنجو روزو ٽوڙيو، هن ٻيهر پڇيو: 'قضله روزو ڇا آهي'؟ مون جواب ڏنو، نه. هن چيو: 'اهو توهان کي نقصان نه پهچائيندو'. ابو عيسيٰ چيو؛ هن باب ۾ - ابو سعيد ۽ عائشه کان هڪ - قصو پڻ آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 664
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ كُنْتُ أَسْمَعُ سِمَاكَ بْنَ حَرْبٍ يَقُولُ أَحَدُ ابْنَيْ أُمِّ هَانِئٍ حَدَّثَنِي فَلَقِيتُ أَنَا أَفْضَلَهُمَا وَكَانَ اسْمُهُ جَعْدَةَ وَكَانَتْ أُمُّ هَانِئٍ جَدَّتَهُ فَحَدَّثَنِي عَنْ جَدَّتِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ عَلَيْهَا فَدَعَى بِشَرَابٍ فَشَرِبَ ثُمَّ نَاوَلَهَا فَشَرِبَتْ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمَا إِنِّي كُنْتُ صَائِمَةً فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّائِمُ الْمُتَطَوِّعُ أَمِينُ نَفْسِهِ إِنْ شَاءَ صَامَ وَإِنْ شَاءَ أَفْطَرَقَالَ شُعْبَةُ فَقُلْتُ لَهُ أَأَنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ أُمِّ هَانِئٍ قَالَ لَا أَخْبَرَنِي أَبُو صَالِحٍ وَأَهْلُنَا عَنْ أُمِّ هَانِئٍ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ فَقَالَ عَنْ هَارُونَ بْنِ بِنْتِ أُمِّ هَانِئٍ عَنْ أُمِّ هَانِئٍ وَرِوَايَةُ شُعْبَةَ أَحْسَنُ هَكَذَا حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ عَنْ أَبِي دَاوُدَ فَقَالَ أَمِينُ نَفْسِهِ و حَدَّثَنَا غَيْرُ مَحْمُودٍ عَنْ أَبِي دَاوُدَ فَقَالَ أَمِيرُ نَفْسِهِ أَوْ أَمِينُ نَفْسِهِ عَلَى الشَّكِّ وَهَكَذَا رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ شُعْبَةَ أَمِينُ أَوْ أَمِيرُ نَفْسِهِ عَلَى الشَّكِّ قَالَ وَحَدِيثُ أُمِّ هَانِئٍ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الصَّائِمَ الْمُتَطَوِّعَ إِذَا أَفْطَرَ فَلَا قَضَاءَ عَلَيْهِ إِلَّا أَنْ يُحِبَّ أَنْ يَقْضِيَهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَالشَّافِعِيِّ
اسان کي [محمود بن غيلان] ٻڌايو آهي [ابو دائود] اسان کي [صيوبة] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته مون هڪ ڀيري [سمڪ بن حرب] کي چوندي ٻڌو ته ام هاني جي پوٽي مان هڪ [جعده] مون کي ۽ [ام هاني] سندس ڏاڏي کي ٻڌايو، تنهن ڪري سندس ڏاڏي مون کي ٻڌايو ته رسول الله ﷺ سندس گهر آيا ۽ پاڻي گهريو ۽ پيتو، پوءِ ان کي ڏنو ۽ هن پيتو، ام هاني رضي الله عنها چيو ته يا رسول الله، بيشڪ مان روزو رکي رهي هيس، پوءِ رسول الله ﷺ فرمايو ته: جيڪي ماڻهو سنت سان روزا رکن ٿا انهن جا پاڻ تي وڌيڪ حق آهن، جيڪڏهن اهي چاهين ته پنهنجو روزو منسوخ يا پورو ڪري سگهن ٿا. [شعبه] چيو ته مون ان کان پڇيو ته ڇا توهان اهو سڌو سنئون ام هاني کان ٻڌو آهي؟ هن جواب ڏنو، نه، پر [ابو شاليه] ۽ منهنجي خاندان ان کي [ام هاني] کان روايت ڪيو آهي. [حماد بن سلمه] هي حديث [سمڪ بن حرب] کان روايت ڪئي آهي، هن چيو؛ [هارون بنت ام هاني] کان [ام هاني] کان، جڏهن ته صيوبة جي تاريخ بهتر آهي. اهو ئي محمود بن غيلان اسان کي ابو دائود کان ٻڌايو، تنهن ڪري هن چيو ته 'هن کي پاڻ کان وڌيڪ حق آهن'. ۽ اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته محمود کان سواءِ ابو دائود کان لفاظي سان، هن کي پاڻ تي وڌيڪ ڪنٽرول آهي - امير- يا پاڻ تي وڌيڪ حق آهي - آمين- - ڇاڪاڻ ته شڪ آهي - ساڳئي طرح هي حديث صيوبة کان ڪيترن ئي ذريعن ذريعي لفاظي سان بيان ڪئي وئي آهي 'هن تي وڌيڪ طاقت آهي - امير- يا هن تي وڌيڪ حق آهي - آمين- شڪ جي موجودگي ۾. هو چوي ٿو؛ ام هاني جي حديث جي سند ۾ خاميون آهن، پر هن حديث تي صحابه ۽ انهن کان پوءِ عالمن عمل ڪيو. ته جيڪو ماڻهو بغير ڪنهن عذر جي سنت روزو ٽوڙي ٿو، ان تي پنهنجي روزي جي قضا واجب ناهي جيستائين هو اهو ڪرڻ نه چاهي، هن قول ۾ سفيان عثصوري، احمد، اسحاق ۽ سيافيءَ جو رايو به شامل آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 665
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَمَّتِهِ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فَقَالَ هَلْ عِنْدَكُمْ شَيْءٌ قَالَتْ قُلْتُ لَا قَالَ فَإِنِّي صَائِمٌ
اسان کي [حناد] ٻڌايو آهي [واقعي] [ثلح بن يحنيه] کان سندس ماسي [عائشه بنت طلحه] کان [ام المومنين عائشه] کان بيان ڪيو آهي ته: هڪ ڏينهن رسول الله ﷺ منهنجي گهر آيا ۽ پڇيو: 'ڇا توهان وٽ ڪجهه کائڻ لائق آهي؟'. هن - عائشه رضي الله عنها - چيو؛ مون جواب ڏنو، نه. پوءِ پاڻ فرمايائون: 'ته پوءِ مان روزو رکندس'.
حديث
Imam Tirmidzi : 666
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْتِينِي فَيَقُولُ أَعِنْدَكِ غَدَاءٌ فَأَقُولُ لَا فَيَقُولُ إِنِّي صَائِمٌ قَالَتْ فَأَتَانِي يَوْمًا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ قَدْ أُهْدِيَتْ لَنَا هَدِيَّةٌ قَالَ وَمَا هِيَ قَالَتْ قُلْتُ حَيْسٌ قَالَ أَمَا إِنِّي قَدْ أَصْبَحْتُ صَائِمًا قَالَتْ ثُمَّ أَكَلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
اسان کي [محمود بن غيلان] ٻڌايو آهي ته اسان کي [بصير بن عاصري] ٻڌايو آهي ته [سفيان] کان [ثلح بن يحييٰ] کان [عيسيه بنت طلحه] کان [ام المومنين عيسيه] چيو ته رسول الله ﷺ منهنجي گهر آيا ۽ پڇيو ته ڇا توهان ماني کاڌي آهي؟ مون جواب ڏنو، نه. هن چيو ته: 'پوءِ مان روزو رکان ٿي'. هن - عيسيه رضي الله عنها - هڪ ڏينهن ٻيهر مون وٽ آئي، پوءِ مون کيس ٻڌايو ته اسان کي کاڌي جي صورت ۾ تحفو ڏنو ويو هو، هن پڇيو: 'اهو ڇا آهي؟' مون جواب ڏنو، حيس - يعني سمين ۽ عقث سان گڏ کجور - هن چيو؛ 'دراصل، اڄ صبح جو مون روزو رکڻ جو ارادو ڪيو هو'. پوءِ هن اهو کاڌو. ابو عيسيٰ چيو ته: هي هڪ حسن حديث آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 667
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ بُرْقَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكُنْتُ أَنَا وَحَفْصَةُ صَائِمَتَيْنِ فَعُرِضَ لَنَا طَعَامٌ اشْتَهَيْنَاهُ فَأَكَلْنَا مِنْهُ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَدَرَتْنِي إِلَيْهِ حَفْصَةُ وَكَانَتْ ابْنَةَ أَبِيهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا صَائِمَتَيْنِ فَعُرِضَ لَنَا طَعَامٌ اشْتَهَيْنَاهُ فَأَكَلْنَا مِنْهُ قَالَ اقْضِيَا يَوْمًا آخَرَ مَكَانَهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَ هَذَا وَرَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَمَعْمَرٌ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَزِيَادُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَائِشَةَ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ عُرْوَةَ وَهَذَا أَصَحُّ لِأَنَّهُ رُوِيَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ سَأَلْتُ الزُّهْرِيَّ قُلْتُ لَهُ أَحَدَّثَكَ عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَ لَمْ أَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ فِي هَذَا شَيْئًا وَلَكِنِّي سَمِعْتُ فِي خِلَافَةِ سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ مِنْ نَاسٍ عَنْ بَعْضِ مَنْ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ عَلِيُّ بْنُ عِيسَى بْنِ يَزِيدَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ فَرَأَوْا عَلَيْهِ الْقَضَاءَ إِذَا أَفْطَرَ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي [قتصير بن هشام] اسان کي [جعفر بن برقان] ٻڌايو آهي [عز زهريءَ] کان [عروه] ۽ [عيسيه] کان، هن چيو ته: هڪ ڏينهن مان ۽ حفشه روزا رکي رهيا هئاسين، پوءِ اسان کي اهڙو کاڌو ڏنو ويو جيڪو اسان کي پسند هو، پوءِ اسان اهو کاڌو، اوچتو نبي ڪريم ﷺ آيا ۽ حفشه منهنجي اڳيان هلي وئي ته جيئن هن وٽ پهچي - جيئن سندس پيءُ جي طبيعت هئي - چوڻ لڳي: اي الله جا رسول، اسان روزا رکي رهيا هئاسين، پوءِ اسان کي اهڙو کاڌو ڏنو ويو جيڪو اسان کي پسند هو، پوءِ اسان اهو کاڌو، هن چيو: 'ان جي بدران ٻيو ڏينهن روزو رکو'. ابو عيسيٰ چيو؛ [صالح بن ابو اخدلار] ۽ [محمد بن ابو حفشه] هن حديث کي [عز زهريءَ] کان [عروه] ۽ [عيسيه] کان مٿي ڏنل حديث وانگر مرسل طريقي سان بيان ڪيو آهي. انهيءَ دوران، [مالڪ بن انس] ۽ [معمر] ۽ [عبيدالله بن عمر] ۽ [زياد بن سعد] ۽ هڪ کان وڌيڪ حفض محدثين هن حديث کي [عائشه] کان مرسل ۾ نقل ڪيو آهي، پر ان ۾ عروه کان ذڪر نه ڪيو ويو آهي. هي تاريخ وڌيڪ صحيح آهي ڇاڪاڻ ته اها [ابن جريج] کان روايت ڪئي وئي آهي، هن چيو؛ مون [عذري] کان پڇيو، ڇا عروه توهان کي عائشه کان هي حديث بيان ڪئي آهي؟ هن جواب ڏنو، مون ڪڏهن به عروه کان هن معاملي تي هڪ به حديث نه ٻڌي آهي، پر مون سليمان بن عبدالملڪ جي خلافت دوران [ڪيترن ئي ماڻهن] کان ٻڌو، جن [عائشه] کان هن حديث بابت پڇيو. اسان کي اهڙي طرح ٻڌايو آهي [علي بن عيسيٰ بن يزيد البغدادي]، اسان کي [روح بن عباده] کان [ابن جريج] کان ٻڌايو آهي پوءِ هن مٿي ڏنل حديث بيان ڪئي. رسول الله ﷺ جي اصحابن مان ڪجهه عالم هن حديث تي عمل ڪن ٿا، انهن جو رايو آهي ته جيڪي ماڻهو روزو ٽوڙين ٿا انهن کي ان جي قضا ڪرڻ گهرجي، اهو انس بن مالڪ جو به رايو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 668
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْمَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ إِلَّا شَعْبَانَ وَرَمَضَانَوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي شَهْرٍ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ فِي شَعْبَانَ كَانَ يَصُومُهُ إِلَّا قَلِيلًا بَلْ كَانَ يَصُومُهُ كُلَّهُ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ وَرُوِيَ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ هُوَ جَائِزٌ فِي كَلَامِ الْعَرَبِ إِذَا صَامَ أَكْثَرَ الشَّهْرِ أَنْ يُقَالَ صَامَ الشَّهْرَ كُلَّهُ وَيُقَالُ قَامَ فُلَانٌ لَيْلَهُ أَجْمَعَ وَلَعَلَّهُ تَعَشَّى وَاشْتَغَلَ بِبَعْضِ أَمْرِهِ كَأَنَّ ابْنَ الْمُبَارَكِ قَدْ رَأَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ مُتَّفِقَيْنِ يَقُولُ إِنَّمَا مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ كَانَ يَصُومُ أَكْثَرَ الشَّهْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ نَحْوَ رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو
اسان کي [محمد بن بصير] ٻڌايو آهي اسان کي [عبدالرحمان بن مهدي] ٻڌايو آهي [سفيان] کان [منصور] کان [سالم بن ابو الجعد] کان [ابو سلمه] کان [ام سلمه] چيو آهي ته مون ڪڏهن به نبي ڪريم ﷺ کي شعبان ۽ رمضان جي مهينن کان سواءِ لڳاتار ٻه مهينا روزا رکندي نه ڏٺو آهي. هن باب ۾ - عائشه کان هڪ - مرفوع - روايت پڻ آهي. ابو عيسيٰ چيو ته؛ ام سلمه جي حديث حسن حديث آهي. هي حديث ابو سلمه کان عائشه کان روايت ڪئي وئي آهي ته هن چيو ته؛ مون ڪڏهن به نبي ڪريم ﷺ کي شعبان جي مهيني کان سواءِ وڌيڪ روزا رکندي نه ڏٺو آهي، پاڻ شعبان جي مهيني ۾ اڪثر روزا رکندا هئا سواءِ ڪجهه ڏينهن جي، پاڻ اڪثر سڄو مهينو روزا رکندا هئا. اسان کي [حناد] اسان کي [عبده] کان [محمد بن عمرو] اسان کي [ابو سلمه] کان [عائشه] کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان بيان ڪيو آهي جيئن مٿي بيان ڪيو آهي. ۽ ابن مباره کان روايت ڪئي وئي آهي ته هن چيو ته؛ عربي ٻولي جي اصولن مطابق، هڪ مهيني کان گهٽ روزو رکڻ جائز آهي جيڪو پوري مهيني جي روزي جي اظهار سان هجي، جيئن چيو ويندو آهي ته فلاڻو سڄي رات جاڳندو رهي ٿو - سرگرم رهي ٿو - جيتوڻيڪ هو صرف رات جو ماني کائيندو آهي ۽ ڪجهه ڪاروبار ڪندو آهي. مٿي ڏنل بيان جي بنياد تي، اهو لڳي ٿو ته ابن مبارڪ مٿي ڏنل ٻنهي حديثن کي معنيٰ ۾ هڪجهڙائي سان ڏٺو، هن چيو؛ حقيقت ۾، مٿين حديث جو مطلب اهو آهي ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم شعبان جي مهيني ۾ وڌيڪ روزا رکندا هئا. ابو عيسيٰ چيو؛ [سالم ابو نضلر] ۽ ٻين هن حديث کي [ابو سلمه] کان [عائشه] کان محمد بن عمرو جي روايت مطابق بيان ڪيو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 669
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا بَقِيَ نِصْفٌ مِنْ شَعْبَانَ فَلَا تَصُومُواقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ عَلَى هَذَا اللَّفْظِ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَكُونَ الرَّجُلُ مُفْطِرًا فَإِذَا بَقِيَ مِنْ شَعْبَانَ شَيْءٌ أَخَذَ فِي الصَّوْمِ لِحَالِ شَهْرِ رَمَضَانَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا يُشْبِهُ قَوْلَهُمْ حَيْثُ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقَدَّمُوا شَهْرَ رَمَضَانَ بِصِيَامٍ إِلَّا أَنْ يُوَافِقَ ذَلِكَ صَوْمًا كَانَ يَصُومُهُ أَحَدُكُمْ وَقَدْ دَلَّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّمَا الْكَرَاهِيَةُ عَلَى مَنْ يَتَعَمَّدُ الصِّيَامَ لِحَالِ رَمَضَانَ
اسان کي [قطيبه] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالعزيز بن محمد] ٻڌايو آهي ته [علاء بن عبدالرحمان] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابو هريره] چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'جيڪڏهن توهان شعبان جي مهيني جي وچ ۾ داخل ٿي ويا آهيو ته پوءِ روزا نه رکو'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ ابو هريره جي حديث هڪ حسن صحيح حديث آهي، اسان کي خبر ناهي جيستائين اسان مٿي ڏنل لفاظي سان هن رستي تي نه وڃون. ڪجهه عالمن جي مطابق مٿي ڏنل حديث جو مطلب اهو آهي ته جيڪڏهن ڪو ماڻهو روزو رکڻ جو عادي نه آهي ته جڏهن هو شعبان جي مهيني جي وچ ۾ داخل ٿئي ٿو ته هو روزا رکڻ شروع ڪندو ڇو ته هو رمضان جي مهيني جو استقبال ڪري ٿو. ابو هريره کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان روايت ڪئي وئي آهي جيئن انهن جي وضاحت ڪئي وئي آهي، يعني ته پاڻ صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'رمضان کان اڳ جا ڪجهه ڏينهن روزا نه رکو جيستائين اهي توهان جي عام روزن سان نه ملن.' هي حديث انهن ماڻهن لاءِ منع جي طرف اشارو ڪري ٿي جيڪي رمضان جي اچڻ کان اڳ جان بوجھ ڪري روزا رکن ٿا.
حديث
Imam Tirmidzi : 670
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْفَقَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةً فَخَرَجْتُ فَإِذَا هُوَ بِالْبَقِيعِ فَقَالَ أَكُنْتِ تَخَافِينَ أَنْ يَحِيفَ اللَّهُ عَلَيْكِ وَرَسُولُهُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي ظَنَنْتُ أَنَّكَ أَتَيْتَ بَعْضَ نِسَائِكَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يَنْزِلُ لَيْلَةَ النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا فَيَغْفِرُ لِأَكْثَرَ مِنْ عَدَدِ شَعْرِ غَنَمِ كَلْبٍوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكرٍ الصِّدِّيقِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ الْحَجَّاجِ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يُضَعِّفُ هَذَا الْحَدِيثَ و قَالَ يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُرْوَةَ وَالْحَجَّاجُ بْنُ أَرْطَاةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي [يزيد بن هارون] اسان کي [الحجاج بن ارثہ] ٻڌايو آهي [يحيى بن ابو ڪثير] کان [عروه] کان [عيسيه] ٻڌايو آهي ته: هڪ رات مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي وڃائي ڇڏيو، پوءِ مان ٻاهر آيس، اهو معلوم ٿيو ته مون کيس بقيع ۾ ڏٺو، هن چيو: 'ڇا توهان ڊڄو ٿا ته الله ۽ سندس رسول طرفان ظلم ڪيو وڃي؟' مون چيو: 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، مون سوچيو ته توهان پنهنجي ڪجهه زالن وٽ آيا آهيو، هن چيو: 'بيشڪ، الله تعاليٰ شعبان جي مهيني جي وچين رات دنيا جي آسمانن تي لهي آيو، پوءِ انسانن کي بکري جي وارن جا ڪيترائي وار معاف ڪيا'. هن باب ۾ - ابو بڪر صديق کان به هڪ - توبه - تاريخ آهي. ابو عيسيٰ چيو: اسان عيسيه جي حديث کي الحجاج جي حديث جي هن سٽن کان سواءِ نٿا ڄاڻون. مون محمد کي هن حديث کي ڪمزور ڪندي ٻڌو آهي. هو چوي ٿو؛ يحيٰ بن ابي ڪثير ڪڏهن به عروه کان نه ٻڌو هو، جڏهن ته حجاج به ڪڏهن يحيٰ بن ابو ڪثير کان حديث نه ٻڌي هئي.
حديث
Imam Tirmidzi : 671
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ شَهْرِ رَمَضَانَ شَهْرُ اللَّهِ الْمُحَرَّمُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ
اسان کي قطيبه ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو عوانه] [ابو بصير] کان، حميد بن عبدالرحمٰن الحميري کان، [ابو هريره] کان، هن چيو ته؛ رسول الله صلي الله عليه وسلم جن فرمايو؛ ”رمضان المبارڪ کان پوءِ بهترين وقفو محرم جو مهينو آهي“. ابو عيسي چيو؛ ابو هريره جي حديث حسن آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 672
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَلِيٍّ قَالَسَأَلَهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَيُّ شَهْرٍ تَأْمُرُنِي أَنْ أَصُومَ بَعْدَ شَهْرِ رَمَضَانَ قَالَ لَهُ مَا سَمِعْتُ أَحَدًا يَسْأَلُ عَنْ هَذَا إِلَّا رَجُلًا سَمِعْتُهُ يَسْأَلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا قَاعِدٌ عِنْدَهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ شَهْرٍ تَأْمُرُنِي أَنْ أَصُومَ بَعْدَ شَهْرِ رَمَضَانَ قَالَ إِنْ كُنْتَ صَائِمًا بَعْدَ شَهْرِ رَمَضَانَ فَصُمْ الْمُحَرَّمَ فَإِنَّهُ شَهْرُ اللَّهِ فِيهِ يَوْمٌ تَابَ فِيهِ عَلَى قَوْمٍ وَيَتُوبُ فِيهِ عَلَى قَوْمٍ آخَرِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
اسان کي علي بن حجر بيان ڪيو آهي، چيو آهي ته اسان کي علي بن مُشِر بيان ڪيو آهي، عبدالرحمٰن بن اسحاق بيان ڪيو آهي، نعمان بن سعد بيان ڪيو آهي ته علي چيو ته هڪ ماڻهو ان کان پڇيو ته توهان مون کي رمضان کان پوءِ ڪهڙي مهيني ۾ روزو رکڻ جو حڪم ڏنو آهي؟ ان - علي رضي الله عنه - ان کي چيو ته مون ڪڏهن به ڪنهن کي اهو سوال ڪندي نه ٻڌو آهي سواءِ هڪ ماڻهو جي جنهن رسول الله ﷺ کان اهو سوال پڇيو هجي، جڏهن مان ان جي ڀرسان ويٺو هوس ته رسول الله ﷺ جواب ڏنو ته جيڪڏهن توهان رمضان کان سواءِ ڪنهن ٻئي مهيني ۾ روزا رکڻ چاهيو ٿا ته پوءِ محرم جي مهيني ۾ روزا رکو، ڇاڪاڻ ته اهو اهو مهينو آهي جنهن ۾ الله تعاليٰ موسيٰ عليه السلام جي قوم کي توبه ڏني ۽ ٻين کي توبه ڏني. ابو عيسيٰ چيو ته هي حسن غريب حديث آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 673
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى وَطَلْقُ بْنُ غَنَّامٍ عَنْ شَيْبَانَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ زِرٍّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ مِنْ غُرَّةِ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَقَلَّمَا كَانَ يُفْطِرُ يَوْمَ الْجُمُعَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ اسْتَحَبَّ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ صِيَامَ يَوْمِ الْجُمُعَةِ وَإِنَّمَا يُكْرَهُ أَنْ يَصُومَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ لَا يَصُومُ قَبْلَهُ وَلَا بَعْدَهُ قَالَ وَرَوَى شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
اسان کي [القاسم بن دينار] ٻڌايو آهي اسان کي [عبيدالله بن موسيٰ] ۽ [ثلق بن غنم] ٻڌايو آهي [شعبان] کان [عاشم] کان [زير] کان [عبد الله] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هر مهيني جي پهرين ٽن ڏينهن ۾ روزا رکندا هئا، ۽ اهي گهٽ ئي جمعي جي ڏينهن روزا نه رکندا هئا. -راوي- چيو؛ هن باب ۾ - ابن عمر ۽ ابو هريره کان هڪ - مرفوع - روايت پڻ آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ عبدالله جي حديث حسن غريب حديث آهي، ڪجهه عالم جمعي جي ڏينهن روزو رکڻ جي سفارش ڪن ٿا، پر جيڪڏهن ان سان گڏ ڏينهن کان اڳ ۽ ڏينهن کان پوءِ روزو نه رکيو وڃي ته اهو مکروه آهي. -راوي- اهو به چيو؛ صُبَاح به هن حديث کي عاصم کان بيان ڪيو، پر هن ان کي نه سمجهيو.
حديث
Imam Tirmidzi : 674
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَصُومُ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِلَّا أَنْ يَصُومَ قَبْلَهُ أَوْ يَصُومَ بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ وَجُنَادَةَ الْأَزْدِيِّ وَجُوَيْرِيَةَ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَكْرَهُونَ لِلرَّجُلِ أَنْ يَخْتَصَّ يَوْمَ الْجُمُعَةِ بِصِيَامٍ لَا يَصُومُ قَبْلَهُ وَلَا بَعْدَهُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
اسان کي [هانند] ٻڌايو آهي [ابو معاويه] [العماسي] کان [ابو صالح] کان [ابو هريره] تائين ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'جمعي جو روزو نه رکو جيستائين توهان هڪ ڏينهن اڳ يا هڪ ڏينهن کان پوءِ روزو نه رکو'. هن باب ۾ - علي، جابر، جناده الازدي، جويريه، انس ۽ عبدالله بن عمرو جون روايتون پڻ آهن. ابو عيسيٰ چيو ته؛ ابو هريره جي حديث هڪ صحيح حديث آهي ۽ عالمن طرفان عمل ڪئي وئي آهي، اهي انهن ماڻهن کان نفرت ڪن ٿا جيڪي جمعي جو روزو رکن ٿا هڪ ڏينهن اڳ ۽ هڪ ڏينهن کان پوءِ روزو نه رکڻ سان، هي احمد ۽ اسحاق جو رايو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 675
حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ حَبِيبٍ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُسْرٍ عَنْ أُخْتِهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَصُومُوا يَوْمَ السَّبْتِ إِلَّا فِيمَا افْتَرَضَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ أَحَدُكُمْ إِلَّا لِحَاءَ عِنَبَةٍ أَوْ عُودَ شَجَرَةٍ فَلْيَمْضُغْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَمَعْنَى كَرَاهَتِهِ فِي هَذَا أَنْ يَخُصَّ الرَّجُلُ يَوْمَ السَّبْتِ بِصِيَامٍ لِأَنَّ الْيَهُودَ تُعَظِّمُ يَوْمَ السَّبْتِ
اسان کي [حميد بن مسعده] ٻڌايو آهي اسان کي [سفيان بن حبيب] ٻڌايو آهي [ثور بن يزيد] کان [خالد بن معدان] کان [عبدالله بن بسر] کان [پنهنجي ڀيڻ] ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'صرف ڇنڇر تي روزو نه رکو جيستائين الله توهان کي ان ڏينهن روزو رکڻ جو حڪم نه ڏئي، جيڪڏهن ان ڏينهن توهان کي انگور يا وڻ کان سواءِ ڪجهه به نه ملي ته ان کي چٻاڙيو'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ هي هڪ حسن حديث آهي. ڇنڇر تي روزو رکڻ جو مطلب اهو آهي ته هو ڇنڇر جي روزي کي خاص بڻائي، ڇاڪاڻ ته يهودي ڇنڇر جي تعظيم ڪن ٿا.
حديث
Imam Tirmidzi : 676
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْفَلَّاسُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ عَنْ ثَوْرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ رَبِيعَةَ الْجُرَشِيِّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَحَرَّى صَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حَفْصَةَ وَأَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
اسان کي [ابو حفش عمرو بن علي الفلاس] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالله بن داؤد] ثور بن يزيد کان، [خالد بن معدان]، [ربيعة الجراسي] کان، [عائشه] کان روايت آهي ته رسول الله ﷺ جن اڪثر سومر ۽ خميس جو روزو رکندا هئا. - راوي - چيو؛ هن باب ۾ حفصه، ابو قتاده، ابو هريره ۽ اسامه بن زيد کان به هڪ قلمي تاريخ آهي. ابو عيسي چيو؛ ان سلسلي مان عائشه رضه جي حديث حسن غريب حديث آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 677
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ وَمُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ مِنْ الشَّهْرِ السَّبْتَ وَالْأَحَدَ وَالِاثْنَيْنِ وَمِنْ الشَّهْرِ الْآخَرِ الثُّلَاثَاءَ وَالْأَرْبِعَاءَ وَالْخَمِيسَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ وَلَمْ يَرْفَعْهُ
اسان کي [محمود بن غيلان] ٻڌايو آهي اسان کي [ابو احمد] ۽ [معاويه بن هشام] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [سفيان] ٻڌايو آهي [منصور] کان [خَيْتسمہ] کان [عائشه] ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ هڪ مهيني ۾ ڇنڇر، آچر ۽ سومر جا روزا رکندا هئا، ٻئي مهيني ۾ - اڱارو، اربع ۽ خميس جا روزا رکندا هئا. ابو عيسيٰ چيو ته؛ هي حسن غريب حديث آهي. عبدالرحمان بن مهدي هن حديث کي سفيان کان روايت ڪيو پر ان جي تشريح نه ڪئي.
حديث
Imam Tirmidzi : 678
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تُعْرَضُ الْأَعْمَالُ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ وَالْخَمِيسِ فَأُحِبُّ أَنْ يُعْرَضَ عَمَلِي وَأَنَا صَائِمٌقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
اسان کي [محمد بن يحييٰ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابو عاصم] ٻڌايو آهي ته [محمد بن رفاعه] کان [سهيل بن ابو صالح] کان [پنهنجي پيءُ] کان [ابو هريره] ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'سومر ۽ خميس تي سڀ عمل الله تعاليٰ ڏانهن کنيا ويندا آهن، تنهن ڪري مان ترجيح ڏيان ٿو ته منهنجا عمل ان ڏانهن کنيا وڃن جڏهن مان روزو رکان'. ابو عيسيٰ چيو ته؛ هن صورت ۾، ابو هريره جي حديث حسن غريب حديث آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 679
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُرَيْرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ مَدُّوَيْهِ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ سَلْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَأَلْتُ أَوْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِ الدَّهْرِ فَقَالَ إِنَّ لِأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا صُمْ رَمَضَانَ وَالَّذِي يَلِيهِ وَكُلَّ أَرْبِعَاءَ وَخَمِيسٍ فَإِذَا أَنْتَ قَدْ صُمْتَ الدَّهْرَ وَأَفْطَرْتَوَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مُسْلِمٍ الْقُرَشِيِّ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ هَارُونَ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ مُسْلِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [الحسين بن محمد الجريري] ۽ [محمد بن مدويه] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي ٻڌايو آهي [عبيدالله بن موسيٰ] اسان کي ٻڌايو آهي [هارون بن سلمان] [عبيدالله بن مسلم القريسي] کان [پنهنجي پيءُ کان] ٻڌايو آهي ته مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کان دھر جي روزي رکڻ بابت پڇيو آهي - سڄو سال -؟ پاڻ فرمايائون: 'يقيناً، توهان جي گهر وارن جو توهان تي حق آهي، رمضان جي مهيني ۽ ان کان پوءِ ڇهه ڏينهن ۽ هر اربع ۽ خميس جا روزا رکو، جيڪڏهن توهان اهو ڪندا آهيو، ته اهو دھر جي روزي رکڻ جي برابر آهي'. هن باب ۾ - عائشه کان هڪ - تاريخ - پڻ آهي. ابو عيسيٰ چيو ته؛ مسلم حديث القريسي هڪ غريب حديث آهي. ڪجهه حديث عالمن ان کي هارون بن سلمان کان مسلم بن عبيدالله کان سندس پيءُ کان روايت ڪيو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 680
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صِيَامُ يَوْمِ عَرَفَةَ إِنِّي أَحْتَسِبُ عَلَى اللَّهِ أَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِي قَبْلَهُ وَالسَّنَةَ الَّتِي بَعْدَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي قَتَادَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقْدِ اسْتَحَبَّ أَهْلُ الْعِلْمِ صِيَامَ يَوْمِ عَرَفَةَ إِلَّا بِعَرَفَةَ
اسان کي ٻڌايو ويو آهي ته [قطيبه] ۽ [احمد بن عبدالله عادل دلبي] ٻنهي چيو آهي؛ اسان کي [حماد بن زياد] [غيلان بن جرير] [عبدالله بن معبد الزماني] [ابو قتاده] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'عرفه جي ڏينهن جو روزو رکڻ - مون کي الله کان اميد آهي - گذريل سال ۽ ايندڙ سال جا گناهه به مٽائي ڇڏيندو'. - راوي - چيو؛ هن باب ۾ - ابو سعيد کان هڪ - قصو - به آهي. ابو عيسيٰ چيو؛ ابو قتاده جي حديث حسن حديث آهي. عالم عرفه جي روزي کي سنت قرار ڏين ٿا جيستائين توهان عرفه تي نه هجو.
