Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 641

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ قَالَ وَأَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ بِأَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අබු මූසා මුහම්මද් බින් මුත්සන්නා] අපට [උස්මාන් බින් උමර්] ගැන පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇති අතර [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අල් මක්බුරි] ගෙන් [ඉබ්නු අබු දසිබ්] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට දන්වා ඇති පරිදි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පැවසීය: 'යමෙකුට සූර් කතාව - බොරු - සහ සූර් ක්‍රියාවන් - පව් - අත්හැරිය නොහැකි නම්, ඔහු තම ආහාර පාන අතහැර දැමුවද - අල්ලාහ්ට ඔහුගෙන් අවශ්‍යතාවයක් නැත - ඔහුගේ උපවාසය - පිළිගන්නේ නැත - '. - කථකයා - මෙම පරිච්ඡේදයේ - අනස්ගෙන් - පෙන්ට් - කථාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් සහීහ් හදීසයකි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 642

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ وَعَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَالْعِرْبَاضِ بْنِ سَارِيَةَ وَعُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ 'සහූර් අනුභව කරන්න, ඇත්තෙන්ම සහුර් අනුභව කිරීම ආශීර්වාදයක්' යැයි පැවසූ බව [කටයිබා] අපට [කටාදාහි] [අබු අවානා] සහ [අනස්] වෙතින් ['අබ්දුල් 'අසීස් බින් ෂුහයිබ්] පවසා ඇත. කථකයා - මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්උද්, ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලා, ඉබ්නු අබ්බාස්, අම්රු බින් අෂ්, ඉර්බද්ල් බින් සාරියා, 'උත්බා බින් අබ්ද් සහ අබු දර්දා' යන අයගෙන් ආඛ්‍යානයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අනස් හදීසය හසාන් සත්‍ය හදීසයකි.

තහවුරු කරන හදීස් (23)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 643

وَرُوِيَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فَصْلُ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السَّحَرِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ مُوسَى بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي قَيْسٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَهْلُ مِصْرَ يَقُولُونَ مُوسَى بْنُ عَلِيٍّ وَأَهْلُ الْعِرَاقِ يَقُولُونَ مُوسَى بْنُ عُلَيٍّ وَهُوَ مُوسَى بْنُ عُلَيِّ بْنِ رَبَاحٍ اللَّخْمِيُّ

"අපගේ උපවාසය සහ ග්‍රන්ථයේ ජනයාගේ උපවාසය අතර වෙනස සහූර් අනුභව කිරීමයි" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැවසූ බව වාර්තා වේ. එය [කුටයිබා] අපට මෙසේ පවසා ඇත, එය [අල් ලයිට්ස්] [මුසා බින් අලි] [ඔහුගේ පියා] [අබු කයිස්] ඔහුගේ වහලා අම්රු බින් අෂ් [අම්රු බින් අෂ්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට පවසා ඇත. -කථකයා- පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් බවයි. ඊජිප්තුවේ ජනතාව ඔහුව මූසා බින් අලි ලෙස හැඳින්වූ අතර ඉරාකයේ ජනතාව ඔහුව මූසා බින් උලෙයි ලෙස හැඳින්වූ අතර ඔහු මූසා බින් උලෙයි බින් රබා අල් ලක්මි හැර අන් කිසිවෙක් නොවේ.

තහවුරු කරන හදීස් (7)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 644

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ كُرَاعَ الْغَمِيمِ وَصَامَ النَّاسُ مَعَهُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ شَقَّ عَلَيْهِمْ الصِّيَامُ وَإِنَّ النَّاسَ يَنْظُرُونَ فِيمَا فَعَلْتَ فَدَعَا بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ بَعْدَ الْعَصْرِ فَشَرِبَ وَالنَّاسُ يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ فَأَفْطَرَ بَعْضُهُمْ وَصَامَ بَعْضُهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عَاصِمٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ أَفْضَلُ حَتَّى رَأَى بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ إِذَا صَامَ فِي السَّفَرِ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِنْ وَجَدَ قُوَّةً فَصَامَ فَحَسَنٌ وَهُوَ أَفْضَلُ وَإِنْ أَفْطَرَ فَحَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَقَوْلِهِ حِينَ بَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُ فَوَجْهُ هَذَا إِذَا لَمْ يَحْتَمِلْ قَلْبُهُ قَبُولَ رُخْصَةِ اللَّهِ فَأَمَّا مَنْ رَأَى الْفِطْرَ مُبَاحًا وَصَامَ وَقَوِيَ عَلَى ذَلِكَ فَهُوَ أَعْجَبُ إِلَيَّ

මක්කාව ජයග්‍රහණය කළ වර්ෂයේදී අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මක්කාවට ගොස් තම සගයන් සමඟ උපවාසයේ යෙදුණු බව ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලාහ්ගෙන් ජෆාර් බින් මුහම්මද්ගෙන් කුටයිබා අපට වාර්තා කළේය. ඔහු කුරාඋල් ගමිම් වෙත ළඟා වූ විට, ඔහුට මෙසේ කියනු ලැබීය: "මිනිසුන් උපවාසයේ යෙදීමට අපහසු වන අතර ඔබ කුමක් කිරීමට යන්නේ දැයි ඔවුන් දකී." ඉන්පසු ඔහු අස්ර්ට පසු වතුර භාජනයක් ඉල්ලා සිටි අතර සියලු සගයන් ඉදිරියේ එය පානය කළේය. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් උපවාසය අත්හැරිය අතර තවත් සමහරු උපවාසය දිගටම කරගෙන යාමට තෝරා ගත්හ. උපවාසය දිගටම කරගෙන ගිය අය පිළිබඳ පුවත ඔහුට ලැබුණු විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: "ඔවුන් අකීකරු අයයි." තවද මෙම පරිච්ඡේදයේ, කඅබ් බින් ආෂිම්, ඉබ්න් අබ්බාස් සහ අබු හුරෙයිරාගෙන් ද ආඛ්‍යානයක් ඇත. ජාබිර්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයකි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ගමන අතරතුර උපවාසය හොඳ යැයි නොසැලකේ'. එමනිසා, ගමනේදී උපවාසය සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන්ට විවිධ මත තිබේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් ගමනේදී උපවාසය බිඳ දැමීම වඩා හොඳ බව විශ්වාස කරති, ගමනේදී උපවාස කළහොත් එයට වන්දි ගෙවීම අනිවාර්ය බව ඔවුන් විශ්වාස කරති, මෙම මතය තෝරා ගන්නා අය අතර අහමඩ් සහ ඉෂාක් ද වෙති. මේ අතර, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් සහ තවත් අය ඔහු ශක්තිමත් යැයි හැඟී උපවාසය අත්හැරියහොත් එය වඩා හොඳ බව විශ්වාස කරති, නමුත් ඔහු උපවාසය බිඳ දැමීමට තෝරා ගන්නේ නම් නීතියේ කිසිදු වරදක් නැත. මෙම මතය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, මලික් බින් අනස් සහ අබ්දුල්ලා ඉබ්නුල් මුබාරක් විසින් ද තෝරා ගන්නා ලදී. ඉහත නබිතුමාගේ හදීසයේ තේරුම නම්, ඔහුගේ හදවතට අල්ලාහ් තආලාගෙන් සහනයක් නොලැබුනේ නම්, ගමනේදී උපවාසය බිඳ දැමීමට අවසර ඇතැයි සිතන නමුත් ඔවුන්ට ශක්තිමත් බවක් දැනෙන සහ උපවාසයක් දැනෙන පුද්ගලයින් සඳහා, මම එයට කැමතියි.

තහවුරු කරන හදීස් (127)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 645

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ حَمْزَةَ بْنَ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيِّ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ وَكَانَ يَسْرُدُ الصَّوْمَ فَقَال رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ شِئْتَ فَصُمْ وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَحَمْزَةَ بْنِ عَمْرٍو الْأَسْلَمِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ أَنَّ حَمْزَةَ بْنَ عَمْرٍو سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

හම්සා බින් අම්රු අල් අස්ලමි සෆාර් සමයේදී උපවාසය පිළිබඳව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් විමසූ බව [අයිසියා] හි [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] [හිස්යාම් බින් උර්වා] [හරුන් බින් ඉෂාක් අල් හම්දානි] අපට දන්වා ඇත - ඔහු බොහෝ උපවාස කළ අයගෙන් කෙනෙකි - එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ උපවාස කිරීමට කැමති නම් උපවාස කරන්න, නමුත් ඔබට උපවාසය අත්හරින්නට අවශ්‍ය නම් උපවාසය අත්හරින්න'. - කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අනස් බින් මලික්, අබු සායිද්, අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, අබු දර්දා සහ හම්සා බින් අම්රු අල් අස්ලමි යන අයගෙන් උපුටා ගත් කථා ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'අයිසියාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි.'

තහවුරු කරන හදීස් (124)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 646

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي مَسْلَمَةَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَكُنَّا نُسَافِرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَمَضَانَ فَمَا يَعِيبُ عَلَى الصَّائِمِ صَوْمَهُ وَلَا عَلَى الْمُفْطِرِ إِفْطَارَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්ද්ලාමි] අපට [බිසීර් බින් අල් මුෆද්ලාල්] [සයිද් බින් යසිද් අබු සලාමා] [අබු නද්ලාරා] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් අපට [බිසීර් බින් අල් මුෆද්ලාල්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, අපි රාමද්ලාන් මාසයේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ගමන් කළෙමු, ඔහු උපවාස කරන්නන් විවේචනය නොකළ අතර උපවාසය කඩ කරන්නන් විවේචනය නොකළේය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.

තහවුරු කරන හදීස් (127)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 647

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ ح قَالَ و حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَكُنَّا نُسَافِرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمِنَّا الصَّائِمُ وَمِنَّا الْمُفْطِرُ فَلَا يَجِدُ الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ وَلَا الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ فَكَانُوا يَرَوْنَ أَنَّهُ مَنْ وَجَدَ قُوَّةً فَصَامَ فَحَسَنٌ وَمَنْ وَجَدَ ضَعْفًا فَأَفْطَرَ فَحَسَنٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[නෂ්ර් බින් අලි] අපට [යාසිඩ් බින් සුරායි] අපට [අල් ජුරයිරි] ගැන පවසා ඇත. -කථකයා- මෙසේ පැවසීය, සහ [සුෆ්යාන් බින් වාකි] අපට [අබු සයිඩ්] වෙතින් [අබු නද්ල්රා] වෙතින් [අල් ජුරයිරි] වෙතින් [අබ්දුල් අ'ලා] අපට [අබු සායිද්] වෙතින් ඔහු පැවසීය, ඔහු පැවසුවේ, අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ගමන් කළෙමු, එබැවින් අපෙන් සමහරක් උපවාස කළ අතර තවත් සමහරු උපවාසය බිඳ දැමූහ, උපවාස කරන අය උපවාසය බිඳ දමන අයව විවේචනය නොකරන අතර අනෙක් අතට. ඔවුන් සියල්ලන්ම සිතන්නේ ශක්තිය ඇති සහ උපවාස කරන අය හොඳ බවත් දුර්වල බවක් දැනෙන සහ උපවාසය බිඳ දමන අය ද හොඳ බවත්ය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් බවයි.

තහවුරු කරන හදීස් (127)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 648

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَعْمَرِ بْنِ أَبِي حُيَيَّةَ عَنْ ابْنِ الْمُسَيِّبِ أَنَّهُ سَأَلَهُ عَنْ الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ فَحَدَّثَ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ قَالَغَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي رَمَضَانَ غَزْوَتَيْنِ يَوْمَ بَدْرٍ وَالْفَتْحِ فَأَفْطَرْنَا فِيهِمَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَمَرَ بِالْفِطْرِ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ نَحْوُ هَذَا إِلَّا أَنَّهُ رَخَّصَ فِي الْإِفْطَارِ عِنْدَ لِقَاءِ الْعَدُوِّ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ

මමාර් බින් අබු හුයෙයියාහ්ගේ යාසිද් බින් අබු හබීබ්ගෙන් කුටයිබා අපට වාර්තා කළේ ඔහු ගමන් කරන අතරතුර උපවාසය අත්හරින ලෙස ඉබ්නු අල් මුසයිබ්ගෙන් විමසූ බවයි. ඔහු උමර් බින් අල් කත්තාබ්ගෙන් මෙසේ පැවසීය, “අපි රාමසාන් මාසයේ දෙවරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ සටන් කළෙමු, එනම් බද්ර් සටන සහ මක්කා සටන. අවස්ථා දෙකේදීම අපි අපගේ උපවාසය අත්හරිමු. කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු සයිඩ්ගේ විස්තරයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, “අපි මෙම මාර්ගයෙන් හැර උමර්ගේ හදීසය දැන සිටියේ නැත. තවද, සටනකදී අපගේ උපවාසය අත්හරින ලෙස ඔහු අපට අණ කළ බව නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් අබු සයිඩ්ගෙන් වාර්තා වී ඇත. ඉහත හදීසය මෙන් උමර් බින් අල් කත්තාබ්ගෙන් ද එය විස්තර කර ඇත, නමුත් එහි ඔහු සතුරාට මුහුණ දෙන විට උපවාසය අත්හරින්නට රුක්ෂාහ්ට ලබා දෙයි, මෙයද සමහර විද්වතුන්ගේ මතයයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 649

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَيُوسُفُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَبُو هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ قَالَأَغَارَتْ عَلَيْنَا خَيْلُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدْتُهُ يَتَغَدَّى فَقَالَ ادْنُ فَكُلْ فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمٌ فَقَالَ ادْنُ أُحَدِّثْكَ عَنْ الصَّوْمِ أَوْ الصِّيَامِ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى وَضَعَ عَنْ الْمُسَافِرِ الصَّوْمَ وَشَطْرَ الصَّلَاةِ وَعَنْ الْحَامِلِ أَوْ الْمُرْضِعِ الصَّوْمَ أَوْ الصِّيَامَ وَاللَّهِ لَقَدْ قَالَهُمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلْتَيْهِمَا أَوْ إِحْدَاهُمَا فَيَا لَهْفَ نَفْسِي أَنْ لَا أَكُونَ طَعِمْتُ مِنْ طَعَامِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أُمَيَّةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ الْكَعْبِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلَا نَعْرِفُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ هَذَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ الْوَاحِدِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْحَامِلُ وَالْمُرْضِعُ تُفْطِرَانِ وَتَقْضِيَانِ وَتُطْعِمَانِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تُفْطِرَانِ وَتُطْعِمَانِ وَلَا قَضَاءَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ شَاءَتَا قَضَتَا وَلَا إِطْعَامَ عَلَيْهِمَا وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَقُ

[අබු කුරෙයිබ්] සහ [යූසුෆ් බින් ඊසා] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [වාකි] අපට පැවසූහ [අබු හිලාල්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් සවාද] ගෙන් [අනස් බින් මලික්] ගෙන් අබ්දුල්ලාහ් බින් ක'අබ් ගෝත්‍රයේ මිනිසෙකු මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ හමුදාව අපගේ ජනතාවට රහසිගතව පහර දුන්හ, පසුව මම ඔහු වෙත ගිය විට ඔහු දිවා ආහාරය ගනිමින් සිටි බව පෙනී ගියේය, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ළඟට එන්න, කන්න'. මම පිළිතුරු දුන්නා, මම උපවාසයේ යෙදී සිටියෙමි, ඔහු නැවතත් මෙසේ පැවසීය: 'ළඟට එන්න, මම ඔබට උපවාසය ගැන පැහැදිලි කරන්නම්, ඇත්ත වශයෙන්ම අල්ලාහ් තආලා සංචාරකයින්ට උපවාසය අවශ්‍ය නොකරන අතර ඔවුන් වෙනුවෙන් සලාතයෙන් අඩක් සහනය ලබා දෙන අතර ගර්භනී සහ කිරි දෙන කාන්තාවන්ට උපවාසයෙන් වැළකී සිටීමෙන් සහනය ලබා දෙයි'. ඇත්ත වශයෙන්ම, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ගැබිනි සහ කිරි දෙන කාන්තාවන් යන දෙදෙනාම සඳහන් කර ඇත, මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ ආහාර අනුභව නොකළහොත් එය ලැජ්ජාවට කරුණක් වනු ඇත. -කථකයා- පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු උමයියාගෙන් -පෙන්වූ- ආඛ්‍යානයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අනස් බින් මලික් අල් ක'බිගේ හදීසය හසන් හදීසයක් වන අතර, මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අනාස් විසින් විස්තර කරන ලද එකම හදීසයයි. සමහර විද්‍යාත්මක විශේෂඥයින්ගේ මතය වන්නේ උපවාසය අත්හරින ගැබිනි සහ කිරි දෙන කාන්තාවන් තම උපවාසය සඳහා වන්දි ගෙවීමට සහ දුප්පතුන්ට පෝෂණය කිරීමට බැඳී සිටින බවයි, මෙය සුෆියාන්, මලික්, සියාෆි සහ අහමඩ් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලද පරිදි ය. ඔවුන්ගෙන් සමහරෙකුගේ මතය වන්නේ උපවාසය අත්හරින ගැබිනි සහ කිරි දෙන කාන්තාවන් පෝෂණය කිරීමට බැඳී සිටින නමුත් ඔවුන්ගේ උපවාසය සඳහා වන්දි ගෙවීමට බැඳී නොමැති බවයි, මෙය ඉෂාක් පැවසූ පරිදි ය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 650

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ وَمُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ وَعَطَاءٍ وَمُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ إِنَّ أُخْتِي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ قَالَ أَرَأَيْتِ لَوْ كَانَ عَلَى أُخْتِكِ دَيْنٌ أَكُنْتِ تَقْضِينَهُ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ فَحَقُّ اللَّهِ أَحَقُّقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بُرَيْدَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ جَوَّدَ أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رَوَى غَيْرُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْأَعْمَشِ مِثْلَ رِوَايَةِ أَبِي خَالِدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى أَبُو مُعَاوِيَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ سَلَمَةَ بْنَ كُهَيْلٍ وَلَا عَنْ عَطَاءٍ وَلَا عَنْ مُجَاهِدٍ وَاسْمُ أَبِي خَالِدٍ سُلَيْمَانُ بْنُ حَبَّانَ

[අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] අපට [අල් අමාසි] වෙතින් [සලාමා බින් කුහයිල්] වෙතින් [අබු කාලිද් අල් අහ්මර්] සහ [මුස්ලිම් අල් බතින්] [සයිද් බින් ජුබයිර්] වෙතින් [අතා'] සහ [මුජාහිද්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් ඔහු අපට මෙසේ පැවසීය. කාන්තාවක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ, “ඇත්තෙන්ම මගේ සහෝදරිය මිය ගියා, තවමත් මාස දෙකක් අඛණ්ඩව උපවාසයන් දෙකක් තිබේ” යැයි පැවසූ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: “ඔබේ සහෝදරියට ණයක් තිබේ නම් සහ ඔබ එය ගෙවුවහොත් එය ගෙවනු නොලැබේ යැයි ඔබ සිතන්නේ කුමක්ද?” ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, “ඔව්, ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: “එවිට අල්ලාහ්ගේ අයිතිවාසිකම් ඉටු කිරීමට වඩාත් සුදුසුයි”. මෙම පරිච්ඡේදයේ - බුරෙයිදා, ඉබ්නු උමර්, 'අයිසියා' ගෙන් - සැඟවුණු - ඉතිහාසයක් ද ඇත. [අබු කුරෙයිබ්] අපට [අල් අමාසි] වෙතින් [අබු කාලිද් අල් අහ්මර්] අපට මෙවැනි සනද් සමඟ පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය සත්‍ය හදීසයක් බවයි. ඔහු පැවසුවේ, මුහම්මද් පවසන බව මම අසා ඇති බව, [අබු කාලිඩ් අල් අහ්මර්] මෙම හදීසය [අල් අමාසි] වෙතින් වාර්තා කර ඇති බව මුහම්මද් පැවසීය, අබු කාලිඩ් හැර, ඔහු අබු කාලිඩ් විසින් විස්තර කර ඇති පරිදි අල් අමාසි වෙතින් ද මෙම හදීසය විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, [අබු මුආවියා] සහ ඔහු හැර [අල් අමාසි] [මුස්ලිම් අල් බතින්] [සයිද් බින් ජුබයිර්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් මෙම හදීසය විස්තර කළ නමුත් ඔවුන් සලාමා බින් කුහයිල් හෝ 'අතා' සහ මුආජිඩ්, අබු කාලිඩ් ගැන සඳහන් කළේ නැත, ඔහුගේ නම සුලෙයිමාන් බින් හිබ්බන් ය.

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 651

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْثَرُ بْنُ الْقَاسِمِ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامُ شَهْرٍ فَلْيُطْعَمْ عَنْهُ مَكَانَ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالصَّحِيحُ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفٌ قَوْلُهُ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يُصَامُ عَنْ الْمَيِّتِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَا إِذَا كَانَ عَلَى الْمَيِّتِ نَذْرُ صِيَامٍ يَصُومُ عَنْهُ وَإِذَا كَانَ عَلَيْهِ قَضَاءُ رَمَضَانَ أَطْعَمَ عَنْهُ و قَالَ مَالِكٌ وَسُفْيَانُ وَالشَّافِعِيُّ لَا يَصُومُ أَحَدٌ عَنْ أَحَدٍ قَالَ وَأَشْعَثُ هُوَ ابْنُ سَوَّارٍ وَمُحَمَّدٌ هُوَ عِنْدِي ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى

[කුටයිබා] අපට [අබ්ත්සාර් බින් අල් කාසිම්] [අෂ්අත්] [මුහම්මද්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත: 'යමෙකු මිය ගියත් තවමත් උපවාසයෙන් යැපෙන්නන් සිටී නම්, ඔහු සෑම දිනකම දුප්පතෙකුට පෝෂණය කළ යුතුය'. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු උමර්ගේ මෙම හදීසය මර්ෆු හි විස්තර කර ඇති බව අපි නොදනිමු' මෙම සනද් හරහා මිස සහ සත්‍යය නම් මෙම හදීසය ඉබ්නු උමර් වෙත ළඟා වූ බවයි. විද්වතුන් විවිධ මත දරන අතර, ඔවුන්ගෙන් සමහරක්, එනම් අහමඩ් සහ ඉෂාක්, මියගිය පුද්ගලයා උපවාසයේ යෙදී සිටින්නේ නම්, ඔහු නියෝජනය කළ හැකි බව විශ්වාස කරති. කෙසේ වෙතත්, රාමසාන් උපවාසය සඳහා වන්දි ගෙවීමට ඔහුට බැඳීමක් තිබේ නම්, ඔහු දුප්පතුන්ට පෝෂණය කළ යුතුය. මලික්, සුෆියාන් සහ සියාෆි යන අයගේ මතය වන්නේ යමෙකු වෙනත් කෙනෙකුගේ උපවාසය නියෝජනය නොකළ යුතු බවයි. අෂ්අත්ස් යනු ඉබ්නු සව්වර් වන අතර මුහම්මද් තුමා ඉබ්නු අබ්දීර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා ලෙසද හඳුන්වනු ලැබේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 652

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثٌ لَا يُفْطِرْنَ الصَّائِمَ الْحِجَامَةُ وَالْقَيْءُ وَالِاحْتِلَامُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ قَالَ سَمِعْت أَبَا دَاوُدَ السِّجْزِيَّ يَقُولُ سَأَلْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ فَقَالَ أَخُوهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ لَا بَأْسَ بِهِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمَدِينِيِّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ثِقَةٌ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ضَعِيفٌ قَالَ مُحَمَّدٌ وَلَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا

[මුහම්මද් බින් 'උබයිද් අල් මුහාරිබි] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම්] [ඔහුගේ පියා] [අතා' බින් යසාර්] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'උපවාසය බිඳ නොදැමෙන දේවල් තුනක් තිබේ, එනම්: හිජාමා, වමනය සහ ඉහ්තිලාම්'. අබු 'ඊසා පැවසුවේ, අබු සායිද් අල් කුද්රිගේ හදීසය මහෆුෂ් නොවන බවත්, [අබ්දුල්ලා බින් සයිද් බින් අස්ලම්] සහ [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] සහ තවත් අය [සයිද් බින් අස්ලම්] ගෙන් මෙම හදීසය අබු සායිද් ගැන සඳහන් නොකර මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇති බවත්ය. අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම් යනු හදීස් වල දුර්වල - දලයිෆ් පුද්ගලයෙකි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, “අබ්දුල්ලාහ් බින් සයිද් බින් අස්ලම් ට්සිකා කෙනෙක් බව මුහම්මද් අලි අල් මදීනිගෙන් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම් දුලායිෆ් කෙනෙක් - දුර්වලයි,” මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය, “මම ඔහුගෙන් එක හදීසයක්වත් නොකියමි.”

හදීස්

Imam Tirmidzi : 653

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ ذَرَعَهُ الْقَيْءُ فَلَيْسَ عَلَيْهِ قَضَاءٌ وَمَنْ اسْتَقَاءَ عَمْدًا فَلْيَقْضِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَثَوْبَانَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ و قَالَ مُحَمَّدٌ لَا أُرَاهُ مَحْفُوظًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يَصِحُّ إِسْنَادُهُ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ وَثَوْبَانَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاءَ فَأَفْطَرَ وَإِنَّمَا مَعْنَى هَذَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ صَائِمًا مُتَطَوِّعًا فَقَاءَ فَضَعُفَ فَأَفْطَرَ لِذَلِكَ هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ مُفَسَّرًا وَالْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ عَلَى حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الصَّائِمَ إِذَا ذَرَعَهُ الْقَيْءُ فَلَا قَضَاءَ عَلَيْهِ وَإِذَا اسْتَقَاءَ عَمْدًا فَلْيَقْضِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

"කවුරුන් වමනය කරන්නේද, ඔහු තම උපවාසයට වන්දි ගෙවීම අනිවාර්ය නොවේ, නමුත් යමෙක් හිතාමතාම වමනය කරන්නේ නම්, ඔහු තම උපවාසයට වන්දි ගෙවීම අනිවාර්ය වේ" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා පැවසූ බව [අලි බින් හුජ්ර්] අපට [හිස්යාම් බින් හසන්] [අබු හුරෙයිරා] තුමා අපට [ඊසා බින් යූනුස්] තුමා අපට පවසා ඇත. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු දර්දා', ත්සෞබන් සහ ෆද්ලාලා බින් උබයිද් තුමාගෙන් - වාර්තාවක් ද ඇත. අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් ගරිබ් හදීසයක් බව අබු ඊසා පැවසීය, හිෂාම්ගේ ඉතිහාසයේ සිට ඉබ්නු සිරින්ගෙන් අබු හුරෙයිරාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ ඉතිහාසය හැර වෙනත් හදීසයක් අපි නොදනිමු. මුහම්මද් පැවසුවේ, "මෙම හදීසය මහෆුෂ් යැයි මම නොසිතමි." අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය බොහෝ මාර්ග හරහා විස්තර කර ඇති නමුත් ඒවා කිසිවක් සත්‍ය නොවන බවයි. අබු දර්දා, ත්සෞබාන් සහ ෆද්ලාලා බින් උබයිද් යන අයගෙන් ද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා වරක් වමනය කර පසුව උපවාසය අත්හළ බව වාර්තා වී ඇත, මෙම හදීසයේ තේරුම නම් නබිතුමා තතව්වු උපවාසයේ සිටියදී වමනය කළ බවයි - සුන්නාහ් - ඔහුට දුර්වල බවක් දැනී පසුව උපවාසය අත්හළ බව, මෙම හදීසයේ තේරුම වෙනත් කථා වල සහ ඒවායේ අර්ථකථනවල සඳහන් කර ඇති පරිදි ය. නිරාහාරව සිට පසුව වමනය කරන පුද්ගලයෙකු කහද්ලා කිරීමට බැඳී නොසිටින බවත්, ඔහු හිතාමතාම වමනය කරන්නේ නම්, ඔහු තම උපවාසය සඳහා කහද්ලා කිරීමට බැඳී සිටින බවත්, විද්වතුන් නීතිමය නිගමනයකට එළඹීමෙන් මෙම හදීසය අදාළ කර ගනී. මෙම මතය දරන විද්වතුන් අතර සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් ද වෙති.

තහවුරු කරන හදීස් (3)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 654

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ حَجَّاجِ بْنِ أَرْطَاةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَكَلَ أَوْ شَرِبَ نَاسِيًا فَلَا يُفْطِرْ فَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُحَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ عَوْفٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ وَخَلَّاسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ أَوْ نَحْوَهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأُمِّ إِسْحَقَ الْغَنَوِيَّةِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ إِذَا أَكَلَ فِي رَمَضَانَ نَاسِيًا فَعَلَيْهِ الْقَضَاءُ وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ

[අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] අපට [අබු කාලිද් අල් අහ්මර්] [හජ්ජාජ් බින් අර්තා] [කටාදා] [ඉබ්නු සිරින්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට [අබු කාලිද් අල් අහ්මර්] අපට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'යමෙක් අමතක කර, පසුව උපවාසයේ සිටියදී කන්නේ හෝ බොන්නේ නම්, ඔහුගේ උපවාසය බිඳ නොදමන්න, මන්ද එය අල්ලාහ්ගේ ප්‍රතිපාදනයයි. ඔහුට පෝෂණය ලබා දෙන්න'. [අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] අපට [අබු උසාමා] [අවුෆ්] [ඉබ්නු සිරින්] වෙතින් සහ [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් [කහල්ලාස්] අපට පවසා ඇත ඉහත හදීසය මෙන්. - කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු සායිද් සහ උම් ඉෂාක් අල් ඝානාවියාගෙන් - විස්තර කළ- ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් වැනි බොහෝ විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. මේ අතර, ඉමාම් මලික් බින් අනස් පැවසුවේ, රාමද්ලාන් මාසයේ යමෙකු කෑමට හා බීමට අමතක වුවහොත්, ඔහු තම උපවාසය සඳහා වන්දි ගෙවීමට බැඳී සිටින බවයි. කෙසේ වෙතත්, පළමු මතය වඩාත් වලංගු වේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 655

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُطَوِّسِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَفْطَرَ يَوْمًا مِنْ رَمَضَانَ مِنْ غَيْرِ رُخْصَةٍ وَلَا مَرَضٍ لَمْ يَقْضِ عَنْهُ صَوْمُ الدَّهْرِ كُلِّهِ وَإِنْ صَامَهُقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ أَبُو الْمُطَوِّسِ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ الْمُطَوِّسِ وَلَا أَعْرِفُ لَهُ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] සහ [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] යන දෙදෙනාම අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත, [හබීබ් බින් අබු තාබිත්] අපට [සුෆ්යාන්] [ඔහුගේ පියා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු අල් මුතව්වාස්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'රාමද්ලාන් මාසයේ එක් දිනක් හෝ උපවාසය බිඳ දැමූ තැනැත්තා, ඔහු අසනීප වී හෝ රුක්ෂා - සහනයක් නොමැති නම්, ඔහු මුළු අවුරුද්දම උපවාස කළත් ඔහුගේ උපවාසය පියවා ගත නොහැක'. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉහත විස්තරය හරහා පමණක් අපි අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය දනිමු. මුහම්මද් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, අබුල් මුතව්විස් යසිද් බින් මුතව්විස් ලෙස නම් කරන ලද අතර මෙම හදීසය හැර වෙනත් කිසිදු හදීසයක් ඔහු පැවසූ බව මම දැන සිටියේ නැත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 656

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَأَبَو عَمَّارٍ وَالْمَعْنَى وَاحِدٌ وَاللَّفْظُ لَفْظُ أَبِي عَمَّارٍ قَالَا أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْتُ قَالَ وَمَا أَهْلَكَكَ قَالَ وَقَعْتُ عَلَى امْرَأَتِي فِي رَمَضَانَ قَالَ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُعْتِقَ رَقَبَةً قَالَ لَا قَالَ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ قَالَ لَا قَالَ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُطْعِمَ سِتِّينَ مِسْكِينًا قَالَ لَا قَالَ اجْلِسْ فَجَلَسَ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَقٍ فِيهِ تَمْرٌ وَالْعَرَقُ الْمِكْتَلُ الضَّخْمُ قَالَ تَصَدَّقْ بِهِ فَقَالَ مَا بَيْنَ لَابَتَيْهَا أَحَدٌ أَفْقَرَ مِنَّا قَالَ فَضَحِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ قَالَ فَخُذْهُ فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي مَنْ أَفْطَرَ فِي رَمَضَانَ مُتَعَمِّدًا مِنْ جِمَاعٍ وَأَمَّا مَنْ أَفْطَرَ مُتَعَمِّدًا مِنْ أَكْلٍ أَوْ شُرْبٍ فَإِنَّ أَهْلَ الْعِلْمِ قَدْ اخْتَلَفُوا فِي ذَلِكَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْقَضَاءُ وَالْكَفَّارَةُ وَشَبَّهُوا الْأَكْلَ وَالشُّرْبَ بِالْجِمَاعِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْقَضَاءُ وَلَا كَفَّارَةَ عَلَيْهِ لِأَنَّهُ إِنَّمَا ذُكِرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْكَفَّارَةُ فِي الْجِمَاعِ وَلَمْ تُذْكَرْ عَنْهُ فِي الْأَكْلِ وَالشُّرْبِ وَقَالُوا لَا يُشْبِهُ الْأَكْلُ وَالشُّرْبُ الْجِمَاعَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلرَّجُلِ الَّذِي أَفْطَرَ فَتَصَدَّقَ عَلَيْهِ خُذْهُ فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ يَحْتَمِلُ هَذَا مَعَانِيَ يَحْتَمِلُ أَنْ تَكُونَ الْكَفَّارَةُ عَلَى مَنْ قَدَرَ عَلَيْهَا وَهَذَا رَجُلٌ لَمْ يَقْدِرْ عَلَى الْكَفَّارَةِ فَلَمَّا أَعْطَاهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا وَمَلَكَهُ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا أَحَدٌ أَفْقَرَ إِلَيْهِ مِنَّا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خُذْهُ فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ لِأَنَّ الْكَفَّارَةَ إِنَّمَا تَكُونُ بَعْدَ الْفَضْلِ عَنْ قُوتِهِ وَاخْتَارَ الشَّافِعِيُّ لِمَنْ كَانَ عَلَى مِثْلِ هَذَا الْحَالِ أَنْ يَأْكُلَهُ وَتَكُونَ الْكَفَّارَةُ عَلَيْهِ دَيْنًا فَمَتَى مَا مَلَكَ يَوْمًا مَا كَفَّرَ

[නෂ්ර් බින් අලි අල් ජහ්ද්ලමි] සහ [අබු 'අම්මර්] අපට පවසා ඇත - හදීසයේ අර්ථය එක හා සමාන වන අතර හදීසයේ උච්චාරණය අබු 'අම්මර්ගෙන් - ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ, [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [හුමයිඩ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [සුෆ්යාන් බින් 'උයෙයිනා] අපට පැවසූහ, [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, මිනිසෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ, 'අහෝ රසූලුල්ලාහ්, මට දුක් වේ. ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබට හානියක් කළේ කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, රාමද්ලාන් මාසයේ දහවල් මම මගේ බිරිඳ සමඟ ලිංගිකව හැසිරුණා, ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබට වහලෙකු නිදහස් කිරීමට හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, නැත. ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබට මාස දෙකක් අඛණ්ඩව උපවාස කළ හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, නැත. ඔහු තවදුරටත් පැවසීය: 'ඔබට දුප්පතුන් හැට දෙනෙකුට පෝෂණය කළ හැකිද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, නැත. ඔහු පැවසීය: 'වාඩි වන්න'. ඉන්පසු ඔහු වාඩි විය, පසුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාට රටඉඳි මල්ලක් ගෙනැවිත්, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔවුන්ට දානය දෙන්න'. ඔහු මෙසේ පැවසීය, මෙඩිනාවේ අපට වඩා දුප්පත් කිසිවෙක් නැත. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම දත් දත් පෙනෙන තෙක් සිනාසුණේය. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එය රැගෙන ඔබේ පවුලට දෙන්න'. -කථකයා- පැවසුවේ, මෙම 9 වන පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු උමර්, 'අයිස්යා' සහ අබ්දුල්ලා බින් අම්රු ගෙන් -පෙන්ට්- ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බව අබු ඊසා පැවසීය. විද්වතුන් මෙම හදීසයේ අඩංගු නීතියට අනුගත වෙති, එනම් රාමද්ලාන් මාසයේ දිවා කාලයේදී තම බිරිඳ සමඟ ලිංගිකව හැසිරීමෙන් හිතාමතාම උපවාසය බිඳ දමන පුද්ගලයෙකු. කෙසේ වෙතත්, ආහාර ගැනීමෙන් සහ පානය කිරීමෙන් හිතාමතාම උපවාසය බිඳ දමන පුද්ගලයින් සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් විවිධ මත දරති. සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, අබ්දුල්ලා බින් අල් මුබාරක් සහ ඉෂාක් වැනි සමහරුන්ගේ මතය වන්නේ, හිතාමතාම ආහාර ගැනීමෙන් සහ පානය කිරීමෙන් උපවාසය අත්හරින පුද්ගලයින් කද්ලා සාදා කෆ්රා ගෙවීමට බැඳී සිටින බවයි - දඩයක් - - ඔවුන් ආහාර ගැනීම සහ පානය කිරීම ජිමා සමඟ සමාන කරයි - මේ අතර, සියාෆි සහ අහමඩ් වැනි සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ - හිතාමතාම ආහාර ගැනීමෙන් සහ පානය කිරීමෙන් උපවාසය අත්හරින පුද්ගලයින් කද්ලා කිරීමට පමණක් බැඳී සිටින අතර කෆ්රා ගෙවීමට බැඳී නොමැති බවයි, මන්ද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සඳහන් කළ දෙය කෆ්රා සීමා කිරීම ජිමා සඳහා පමණක් වන අතර ආහාර ගැනීම සහ පානය කිරීම ගැන සඳහන් නොකරයි. මේ අතර, ආහාර ගැනීම සහ පානය කිරීම ජිමාට සමාන නොවේ. ඉමාම් සයාෆි පැවසුවේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ දානමය දීමනාව කෆ්රා අනිවාර්ය වන්නේ එය දැරිය හැකි පුද්ගලයින්ට පමණක් බවයි, මන්ද මෙම පිරිමින්ට කෆ්රා ගෙවීමට නොහැකි බැවිනි. ඉමාම් සයාෆි පැවසුවේ, කෆ්රා ගෙවීමට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ නියෝගයෙන් කෆ්රා අනිවාර්ය වන්නේ එය දැරිය හැකි පුද්ගලයින්ට පමණක් බවයි, මන්ද මෙම පිරිමින්ට කෆ්රා ගෙවීමට නොහැකි බැවිනි. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ඔහුට රටඉඳි මල්ලක් දී දානය දෙන ලෙස පැවසූහ. කෙසේ වෙතත්, ඔහුට වඩා දක්ෂ කිසිවෙක් නොමැති බව ඔහු ප්‍රකාශ කළ පසු, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ ඔහුට පැවසුවේ කෆ්ෆාරාට ඉතිරි ප්‍රධාන ආහාරයෙන් මුදල් ගෙවන බැවින් ඔහුගේ පවුල පෝෂණය කරන ලෙසයි. ඉමාම් සයාෆි කැමති වන්නේ මෙම මිනිසා හා සමාන තත්වයක සිටින පුද්ගලයින් රටඉඳි අනුභව කළ යුතු බවයි, නමුත් ඔහුට තවමත් කෆ්ෆාරා ගෙවීමට ණයක් තිබේ - දඩය -, ඔහුට නොහැකි නම්, ඔහු කෆ්ෆාරා - දඩය - ගෙවීමට බැඳී නැත.

තහවුරු කරන හදීස් (29)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 657

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَا أُحْصِي يَتَسَوَّكُ وَهُوَ صَائِمٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بِالسِّوَاكِ لِلصَّائِمِ بَأْسًا إِلَّا أَنَّ بَعْضَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا السِّوَاكَ لِلصَّائِمِ بِالْعُودِ وَالرُّطَبِ وَكَرِهُوا لَهُ السِّوَاكَ آخِرَ النَّهَارِ وَلَمْ يَرَ الشَّافِعِيُّ بِالسِّوَاكِ بَأْسًا أَوَّلَ النَّهَارِ وَلَا آخِرَهُ وَكَرِهَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ السِّوَاكَ آخِرَ النَّهَارِ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට [සුෆ්යාන්] [අෂිම් බින් උබයිදුල්ලාහ්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අමීර් බින් රබියා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට [සුෆ්යාන්] අපට [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, මම බොහෝ විට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් බර්සිවක් උපවාසයේ යෙදී සිටියදී දුටුවෙමි. මෙම පරිච්ඡේදයේ - 'අයිසියා' ගෙන් - අවතක්සේරු කළ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'අමීර් බින් රබියා' තුමාගේ හදීසය හසන් හදීසයක් බවයි. සිවක් උපවාසය බිඳ නොදමන බව විද්වතුන් දකී, සමහර විද්වතුන් තෙත් සිවක් සමඟ සිවක් කිරීම මෙන්ම දහවල් සිවක් කිරීම නිරාහාරව සිටින පුද්ගලයින්ට කැමති නැති බව පමණි. ඉමාම් සියාෆිගේ මතය වන්නේ උදෑසන හෝ දහවල් සිවක් කිරීමට අවසර ඇති බවයි. ඉමාම් අහමඩ් සහ ඉෂාක් දහවල් සිවක් කැමති නැත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 658

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ وَاصِلٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَطِيَّةَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاتِكَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اشْتَكَتْ عَيْنِي أَفَأَكْتَحِلُ وَأَنَا صَائِمٌ قَالَ نَعَمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ وَأَبُو عَاتِكَةَ يُضَعَّفُ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْكُحْلِ لِلصَّائِمِ فَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ وَرَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْكُحْلِ لِلصَّائِمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ

[අබ්දුල් අ'ලා බින් වෂිල් අල් කුෆි] අපට [අල් හසන් බින් අතියියා] අපට [අනුස් බින් මලික්] රද්ලියල්ලාහු අන්හුගෙන් [අබු 'අතිකා] අපට මෙසේ පැවසීය: මිනිසෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ, මගේ ඇස් රිදෙනවා, මම උපවාස කරන අතරතුර මගේ ඇස් ඉරා දැමිය හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය අබු රාෆිගෙන් විස්තර කර ඇත. අබු 'ඊසා' පැවසුවේ, අනස් සනද්ගේ හදීසය ශක්තිමත් නොවන අතර මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් සත්‍ය හදීසයක් නොමැති බවත්, අබු 'අතිකා යනු දලායිෆ් බවයි. මෙම කාරණය සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන්ට විවිධ මත තිබේ, ඔවුන්ගෙන් සමහරක්, එනම් සුෆියාන්, ඉබ්නු මුබාරක්, අහමඩ් සහ ඉෂාක්, උපවාසය නතර කරන අයට වෛර කරන අතර, සියාෆි මිනිසුන්ට උපවාසය නතර කිරීමට ඉඩ දෙයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 659

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُقَبِّلُ فِي شَهْرِ الصَّوْمِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَحَفْصَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ فِي الْقُبْلَةِ لِلصَّائِمِ فَرَخَّصَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقُبْلَةِ لِلشَّيْخِ وَلَمْ يُرَخِّصُوا لِلشَّابِّ مَخَافَةَ أَنْ لَا يَسْلَمَ لَهُ صَوْمُهُ وَالْمُبَاشَرَةُ عِنْدَهُمْ أَشَدُّ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْقُبْلَةُ تُنْقِصُ الْأَجْرَ وَلَا تُفْطِرُ الصَّائِمَ وَرَأَوْا أَنَّ لِلصَّائِمِ إِذَا مَلَكَ نَفْسَهُ أَنْ يُقَبِّلَ وَإِذَا لَمْ يَأْمَنْ عَلَى نَفْسِهِ تَرَكَ الْقُبْلَةَ لِيَسْلَمَ لَهُ صَوْمُهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَالشَّافِعِيِّ

[හන්නාද්] සහ [කුටයිබා] දෙදෙනාම පැවසූහ, [අබු අල් අහ්වාෂ්] [සියාද් බින් ඉලාකා] [අම්ර් බින් මයිමුන්] [අයිෂා] ගෙන් අපට [අල්ලාහ්ගේ සාමය සහ ආශිර්වාදය] ගෙන් අපට පැවසුවේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් උපවාස මාසය තුළ ඇයව සිපගත් බවයි. කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්, හෆ්සා, අබු සායිද්, උම් සලාමා, ඉබ්න් අබ්බාස්, අනස්, අබු හුරෙයිරා ගෙන් ද විස්තරයක් ඇති බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'අයිෂා' තුමාණන්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයකි. මේ සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් විවිධ මත දරන අතර, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සමහර සහචරයින් සහ තවත් සමහරු වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුට නිරාහාරව සිටියදී සිප ගැනීමට ඉඩ දෙති, නමුත් තරුණයෙකුට කිසිදු සහනයක් නොමැත, මන්ද ඔහුගේ උපවාසය බිඳ වැටෙනු ඇතැයි යන බියෙනි, විශේෂයෙන් ඔහු සංසර්ගයේ යෙදෙන්නේ නම්. සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ සිපගැනීමෙන් කෙනෙකුගේ විපාකය අඩු වන නමුත් උපවාසය අවලංගු නොවන බවයි. තවද, පුද්ගලයෙකුට තමාව පාලනය කරගත හැකි නම්, ඔහුට සිප ගැනීමට අවසර ඇති බව ඔවුන් විශ්වාස කරයි. කෙසේ වෙතත්, ඔහුට නොහැකි නම්, ඔහු එසේ කිරීමෙන් වැළකී සිටිය යුතුය. මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් තවුරි සහ ෂාෆිගේ මතයයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 660

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُبَاشِرُنِي وَهُوَ صَائِمٌ وَكَانَ أَمْلَكَكُمْ لِإِرْبِهِ

[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [වාකි] අපට [ඊශ්‍රායෙල්] [අබු ඉෂාක්] [අබු මයිසාරා] [අයිසියා] වෙතින් [ඊශ්‍රායෙල්] අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය: “රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් උපවාසයේ යෙදී සිටියදී මාව ආදරයෙන් වැළඳ ගත් අතර ඔහු තමාවම පාලනය කරගත් ශක්තිමත්ම පුද්ගලයා විය.”

තහවුරු කරන හදීස් (78)