Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 621
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقَدَّمُوا شَهْرَ رَمَضَانَ بِصِيَامٍ قَبْلَهُ بِيَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمًا فَلْيَصُمْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හන්නාද්] අපට [වාකි] [අලි බින් මුබාරක්] [යාහ්යා බින් අබු කට්සිර්] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [වාකි] [හන්නාද්] අපට [වාකි] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු සලාමා] ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'රාමද්ලාන් මාසයට දිනකට හෝ දෙකකට පෙර පූර්ව නිරාහාරව නොසිටින්න, යමෙකු උපවාස කිරීමට පුරුදු වී නොමැති නම්, ඔහුට උපවාස කළ හැකිය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 622
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عَمْرِو بْنِ قَيْسٍ الْمُلَائِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ صِلَةَ بْنِ زُفَرَ قَالَكُنَّا عِنْدَ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ فَأُتِيَ بِشَاةٍ مَصْلِيَّةٍ فَقَالَ كُلُوا فَتَنَحَّى بَعْضُ الْقَوْمِ فَقَالَ إِنِّي صَائِمٌ فَقَالَ عَمَّارٌ مَنْ صَامَ الْيَوْمَ الَّذِي يَشُكُّ فِيهِ النَّاسُ فَقَدْ عَصَى أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمَّارٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ كَرِهُوا أَنْ يَصُومَ الرَّجُلُ الْيَوْمَ الَّذِي يُشَكُّ فِيهِ وَرَأَى أَكْثَرُهُمْ إِنْ صَامَهُ فَكَانَ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ أَنْ يَقْضِيَ يَوْمًا مَكَانَهُ
[අබු සායිද් අබ්දුල්ලා බින් සායිද් අල් අස්යාජ්] අපට [අම්රු බින් කයිස් අල් මුලායි] [අබු ඉෂාක්] [ෂිලා බින් සුෆාර්] වෙතින් [අබු කාලිද් අල් අහ්මර්] අපට මෙසේ පැවසීය, අපි [අම්මර් බින් යසීර්] සමඟ සිටියදී අපට පිළිස්සුණු එළුවෙකු පිළිගැන්වූ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය. එවිට සමහර අය ආපසු හැරී, “මම උපවාස කරනවා” යැයි පවසමින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, “ෂাবන් තිස්වන දිනද නැතහොත් රාමද්ලාන් ආරම්භයද යන්න සැක සහිත ෂান දින උපවාස කරන ඕනෑම අයෙකු - එවිට ඔහු අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන අබුල් කාසිම්ට අකීකරු වී ඇත. -කථකයා - පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා සහ අනස්ගෙන් - අව්‍යාජ-කථාවක් ද ඇත. -කථකයා - පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා සහ අනස්ගෙන් - අව්‍යාජ-කථාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'අම්මර්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු තබියීන්වරුන්ගෙන් බොහෝ විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ, මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, මලික් බින් අනස්, අබ්දුල්ලා බින් අල් මුබාරක්, සියාෆි', අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතය ද වේ. ඔවුන් ෂයාක් දිනයේ උපවාස කරන අයට වෛර කරයි, එම දිනය රාමද්ලාන් ආරම්භය බව පෙනී ගියහොත්, ඔහු ඒ වෙනුවට එක් දිනක් සඳහා වන්දි ගෙවීමට බැඳී සිටී.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 623
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ حَجَّاجٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ أَحْصُوا هِلَالَ شَعْبَانَ لِرَمَضَانَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَالصَّحِيحُ مَا رُوِيَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقَدَّمُوا شَهْرَ رَمَضَانَ بِيَوْمٍ وَلَا يَوْمَيْنِ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو اللَّيْثِيِّ
[මුස්ලිම් බින් හජ්ජාජ්] අපට [යාහ්යා බින් යාහ්යා] අපට [අබු මුආවියා] [මුහම්මද් බින් අම්රු] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු මුආවියා] අපට [අබු මුආවියා] අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පැවසීය: 'රාමද්ලාන් මාසයේ ආරම්භය සොයා ගැනීමට ෂබාන් මාසයේ දින ගණන් කරන්න'. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය ගරිබ් හදීසයක් වන අතර, අපි එය අබු මුආවියාගේ හදීසයෙන් හැර වෙනත් කිසිවක් නොදනිමු, සහ සත්‍ය එක මුහම්මද් බින් අම්රුගෙන් අබු සලාමාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් අබු හුරෙයිරාගෙන් විස්තර කරන ලද හදීසයයි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'රාමද්ලාන් මාසයට දිනක් හෝ දෙකකට පෙර උපවාස නොකරන්න'. එලෙසම, එය මුහම්මද් බින් අම්රු අල් ලයිට්සිගේ හදීසය මෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබු සලාමා] වෙතින් [යහ්යා බින් කට්සිර්] ගෙන් විස්තර කරන ලදී.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 624
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصُومُوا قَبْلَ رَمَضَانَ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ حَالَتْ دُونَهُ غَيَايَةٌ فَأَكْمِلُوا ثَلَاثِينَ يَوْمًاوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
'රාමද්ලාන්ට පෙර දින උපවාස නොකරන්න, නව සඳ දැකීමෙන් පසු උපවාසය ආරම්භ කර උපවාසය අත්හරින්න - එනම් රාමද්ලාන් මාසයේ අවසානයයි - නව සඳ දැකීමෙන් පසු, කාලගුණය වලාකුළු සහිත නම්, දින තිහකින් ගණන් කරන්න' යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පැවසූ බව [කුටයිබා] අපට [අබු අල් අහ්වාෂ්] [සිමාක් බින් හාර්බ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට [කුටයිබා] පවසා ඇති බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'රාමද්ලාන්ට පෙර දින උපවාස නොකරන්න, නව සඳ දැකීමෙන් පසු උපවාසය ආරම්භ කර ඔබේ උපවාසය අත්හරින්න - එනම් රාමද්ලාන් මාසයේ අවසානයයි - නව සඳ දැකීමෙන් පසු, කාලගුණය වලාකුළු සහිත නම්, දින තිහකින් ගණන් කරන්න'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, අබු බක්රා සහ ඉබ්නු උමර්ගෙන් - අව්‍යාජ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය එක් මාර්ගයකට වඩා විස්තර කර ඇත.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 625
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ أَخْبَرَنِي عِيسَى بْنُ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي ضِرَارٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَمَا صُمْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ أَكْثَرُ مِمَّا صُمْنَا ثَلَاثِينَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَجَابِرٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَبِي بَكْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الشَّهْرُ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ
[අහමද් බින් මානි] අපට පවසා ඇති බව [යාහ්යා බින් සකරියා බින් අබු සයිදා] අපට පවසා ඇති බව [ඊසා බින් දිනාර්] [ඔහුගේ පියා] [අම්රු බින් හාරිත් බින් අබු දිලිරාර්] [ඉබ්නු මස්'උද්] ගෙන් පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, ඔහු පැවසුවේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ මගේ උපවාසය ඔහු සමඟ අපගේ උපවාසය දින තිහකට වඩා දින විසි නවයක් වැඩි බව නොවේ. මෙම පරිච්ඡේදයේ - උමර්, අබු හුරෙයිරා, 'අයිස්යා, සාද් බින් අබු වක්කාෂ්, ඉබ්නු අබ්බාස්, ඉබ්නු උමර්, අනස්, ජාබීර්, උම් සලාමා, අබු බක්රා යන අයගෙන් - ද - වාර්තා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'එක් මාසයකට දින විසි නවයක් ඇත'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 626
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّهُ قَالَآلَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نِسَائِهِ شَهْرًا فَأَقَامَ فِي مَشْرُبَةٍ تِسْعًا وَعِشْرِينَ يَوْمًا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ آلَيْتَ شَهْرًا فَقَالَ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[අලි බින් හුජ්ර්] අපට [අනස්] ගෙන් [හුමයිඩ්] ගෙන් [ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆර්] අපට පවසා ඇත්තේ, “රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම භාර්යාවන් වෙත මාසයක් මුළුල්ලේ නොපැමිණෙන බවට පොරොන්දු වූ බවත්, පසුව ඔහු දින විසි නවයක් කාමරයක නිහඬව සිටි බවත්, සහචරයින් ඇසුවේය, “අනේ රසූලුල්ලාහ්, ඔබ මුළු මාසයක්ම නිහඬව සිටියා, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඒ මාසය - තවත් - දින විසි නවයකින් සමන්විත වේ-'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 627
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ الْهِلَالَ قَالَ أَتَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَتَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ يَا بِلَالُ أَذِّنْ فِي النَّاسِ أَنْ يَصُومُوا غَدًاحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْجُعْفِيُّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ سِمَاكٍ نَحْوَهُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ فِيهِ اخْتِلَافٌ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَأَكْثَرُ أَصْحَابِ سِمَاكٍ رَوَوْا عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا تُقْبَلُ شَهَادَةُ رَجُلٍ وَاحِدٍ فِي الصِّيَامِ وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ قَالَ إِسْحَقُ لَا يُصَامُ إِلَّا بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ وَلَمْ يَخْتَلِفْ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْإِفْطَارِ أَنَّهُ لَا يُقْبَلُ فِيهِ إِلَّا شَهَادَةُ رَجُلَيْنِ
[මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් අෂ් ෂබා] අපට පවසා ඇත [අල් වලීද් බින් අබු ත්සෞර්] [සිමාක්] සිට [ඉක්රිමා] සිට [ඉබ්නු අබ්බාස්] ඔහු පැවසුවේ, බෙඩොයින් කෙනෙක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණ, “ඇත්තෙන්ම මම නව සඳ දුටුවෙමි - රාමද්ලාන්-, ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'අල්ලාහ් හැර වෙනත් දෙවියෙකු නොමැති බවත් මුහම්මද් රසූලුල්ලාහ් බවත් ඔබ සාක්ෂි දෙනවාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, “ඔව්, නබිතුමා බිලාල්ට මෙසේ කීවේය: 'ඕ බිලාල්, හෙට මිනිසුන් උපවාසය ආරම්භ කරන බව ප්‍රකාශ කරන්න'. [අබු කුරෙයිබ්] [සයිදා] සිට [සිමාක්] දක්වා [හුසේන් අල් ජුෆි] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසයේ ආරවුලක් ඇති බවයි, [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] සහ තවත් අය [සිමාක්] සිට [ඉක්රිමා] දක්වා මෙම හදීසය මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කළහ. සිමාක්ගේ බොහෝ මිතුරන් එය සිමාක් සිට ඉක්රිමා දක්වා නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් දක්වා මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කළ අතර මෙම හදීසය බොහෝ විද්වතුන් විසින් අනුගමනය කරන ලද බව ඔවුන් පැවසූහ, මෙම උපවාසයේ ආරම්භයේ දී මිනිසෙකුගේ සාක්ෂිය පිළිගැනීම ඉබ්නු අල් මුබාරක්, ෂාෆි සහ අහමඩ් සහ කුෆාහි පදිංචිකරුවන්ගේ මතය ද වේ. ඉෂාක් පැවසුවේ, "එක් පුද්ගලයෙකුගේ සාක්ෂිය උපවාසය ආරම්භ කිරීම සඳහා පිළිගනු නොලැබේ, නමුත් දෙදෙනෙකු සිටිය යුතුය." රාමද්ලාන් අවසානය සම්බන්ධයෙන් උලමාවරු එකඟ නොවෙති, එය පිළි නොගන්නා බවට - රුයා හිලාල්ගේ සාක්ෂිය - එය මිනිසුන් දෙදෙනෙකු විසින් සාක්ෂි නොදරන තුරු.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 628
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرَا عِيدٍ لَا يَنْقُصَانِ رَمَضَانُ وَذُو الْحِجَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي بَكْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا قَالَ أَحْمَدُ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ شَهْرَا عِيدٍ لَا يَنْقُصَانِ يَقُولُ لَا يَنْقُصَانِ مَعًا فِي سَنَةٍ وَاحِدَةٍ شَهْرُ رَمَضَانَ وَذُو الْحِجَّةِ إِنْ نَقَصَ أَحَدُهُمَا تَمَّ الْآخَرُ و قَالَ إِسْحَقُ مَعْنَاهُ لَا يَنْقُصَانِ يَقُولُ وَإِنْ كَانَ تِسْعًا وَعِشْرِينَ فَهُوَ تَمَامٌ غَيْرُ نُقْصَانٍ وَعَلَى مَذْهَبِ إِسْحَقَ يَكُونُ يَنْقُصُ الشَّهْرَانِ مَعًا فِي سَنَةٍ وَاحِدَةٍ
[අබු සලාමා යායා බින් කලෆ් අල් බෂ්රි] [බිසීර් බින් අල් මුෆද්ලාල්] [කාලිද් අල් කඩ්ස්ඩ්සා] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු බක්රා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඊද් මාස දෙකක් එනම් තිහකට නොඅඩු රාමද්ලාන් සහ දුල් හිජ්ජා'. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු බක්රාගේ හදීසය හසන් හදීසයක් වන අතර, මෙම හදීසය අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු බක්රාගෙන් ද නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇත. අහමඩ් පැවසුවේ, මෙම හදීසයේ තේරුම නම්, දෙක එක් වසරක් තුළ දින තිහකට නොඅඩු කාලයකදී සමපාත නොවන බවයි, එකක් එකතුව විසි නවයක් නම් අනෙක් එකතුව දින තිහකි. ඉෂාක් පැවසුවේ, එනම් දින විසි නවයක් තිබුණත්, විපාකය සම්පූර්ණ වන අතර එය අඩු නොවේ. ඉෂාක් ද තර්ක කළේ එක් වසරක් තුළ මාස දෙකම එකට අඩු විය හැකි බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 629
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَرْمَلَةَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌأَنَّ أُمَّ الْفَضْلِ بِنْتَ الْحَارِثِ بَعَثَتْهُ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالشَّامِ قَالَ فَقَدِمْتُ الشَّامَ فَقَضَيْتُ حَاجَتَهَا وَاسْتُهِلَّ عَلَيَّ هِلَالُ رَمَضَانَ وَأَنَا بِالشَّامِ فَرَأَيْنَا الْهِلَالَ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ ثُمَّ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فِي آخِرِ الشَّهْرِ فَسَأَلَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ثُمَّ ذَكَرَ الْهِلَالَ فَقَالَ مَتَى رَأَيْتُمْ الْهِلَالَ فَقُلْتُ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فَقَالَ أَأَنْتَ رَأَيْتَهُ لَيْلَةَ الْجُمُعَةِ فَقُلْتُ رَآهُ النَّاسُ وَصَامُوا وَصَامَ مُعَاوِيَةُ قَالَ لَكِنْ رَأَيْنَاهُ لَيْلَةَ السَّبْتِ فَلَا نَزَالُ نَصُومُ حَتَّى نُكْمِلَ ثَلَاثِينَ يَوْمًا أَوْ نَرَاهُ فَقُلْتُ أَلَا تَكْتَفِي بِرُؤْيَةِ مُعَاوِيَةَ وَصِيَامِهِ قَالَ لَا هَكَذَا أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ لِكُلِّ أَهْلِ بَلَدٍ رُؤْيَتَهُمْ
[අලි බින් හුජ්ර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [ඉස්මායිල් බින් ජ'ෆාර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [මුහම්මද් බින් අබු හර්මලා] මට [කුරෙයිබ්] වෙත දැනුම් දී ඇති බව අපට දන්වා ඇති බව ඔහු පැවසීය. උම්මුල් ෆද්ල් සිරියාවේ මුආවියා හමුවීමට තමාව එවූ බව ඔහු පැවසීය. මම සිරියාවට පැමිණ මගේ අවශ්‍යතා අවසන් කළ විට, මම සිරියාවේ සිටියදී හදිසියේම රාමසාන් මාසයේ අඩ සඳ දුටුවෙමි. අපි එය සිකුරාදා රාත්‍රියේ දුටුවෙමු. පසුව මම රාමසාන් අවසානයේ මෙඩිනා වෙත ආපසු ගියෙමි. එවිට [ඉබ්නු අබ්බාස්] අඩ සඳ ගැන සඳහන් කළේය. ඔබ අඩ සඳ දුටුවේ කවදාද? මම පිළිතුරු දුන්නෙමි. අපි එය සිකුරාදා රාත්‍රියේ දුටුවෙමු. ඔහු ඇසුවේය. ඔබ සිකුරාදා රාත්‍රියේ දුටුවාද? මම පිළිතුරු දුන්නෙමි. සෑම කෙනෙකුම එය දුටුවා. පසුව ඔවුන් උපවාස කළහ. මුආවියාද එසේ කළේය. ඉබ්නු අබ්බාස් නැවතත් පැවසීය, නමුත් අපි එය සෙනසුරාදා රාත්‍රියේ දුටුවෙමු, ගණන් කිරීම දින තිහක් වන තුරු හෝ නව සඳ දකින තුරු උපවාසය දිගටම කරගෙන යන්නෙමු, මම ඇසුවෙමි, ඔබ මුආවියාගේ රුආයා සහ උපවාසය අනුගමනය නොකරන්නේ දැයි ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, නැත, නමුත් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් අපට අණ කළේ මෙයයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර එය විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන්නේ එක් එක් කලාපය තමන්ගේම රුආයා මත පදනම්ව උපවාසය ආරම්භ කරන බවට නීතිමය නිගමනයක් ඇතිවය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 630
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَلِيٍّ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ وَجَدَ تَمْرًا فَلْيُفْطِرْ عَلَيْهِ وَمَنْ لَا فَلْيُفْطِرْ عَلَى مَاءٍ فَإِنَّ الْمَاءَ طَهُورٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ عَنْ شُعْبَةَ مِثْلَ هَذَا غَيْرَ سَعِيدِ بْنِ عَامِرٍ وَهُوَ حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ وَلَا نَعْلَمُ لَهُ أَصْلًا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ رَوَى أَصْحَابُ شُعْبَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ عَامِرٍ وَهَكَذَا رَوَوْا عَنْ شُعُبَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ سَلْمَانَ وَلَمْ يُذْكَرْ فِيهِ شُعْبَةُ عَنْ الرَّبَابِ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحَوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ وَابْنُ عَوْنٍ يَقُولُ عَنْ أُمِّ الرَّائِحِ بِنْتِ صُلَيْعٍ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ وَالرَّبَابُ هِيَ أُمُّ الرَّائِحِ
[මුහම්මද් බින් උමර් බින් අලි අල් මුකද්දමි] අපට [සයිද් බින් අමීර්] අපට [සයිද් බින් අමීර්] අපට [අබ්දුල් අසීස් බින් ෂුහයිබ්] [අනස් බින් මලික්] වෙතින් [සියුබා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කවුරුන් රටඉඳි සොයා ගන්නේද, ඔහු ඒවා සමඟ ඔහුගේ උපවාසය බිඳ දමන්න, ඔහු ඒවා සොයා නොගන්නේ නම් ජලයෙන් ඔහුගේ උපවාසය බිඳ දමන්න, මන්ද ජලය සැබවින්ම ශුද්ධයි'. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - සල්මාන් බින් අමීර්ගෙන් -පැණි ෂුබාගේ සහචරයින් මෙම හදීසය [සියුබා] වෙතින් [අෂිම් අල් අහ්වාල්] වෙතින් [හෆ්ෂා බින්ට් සිරින්] වෙතින් [අර් රබ්බාබ්] වෙතින් [සල්මාන් බින් අමීර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කර ඇත. මෙම ඉතිහාසය සයිද් බින් අමීර්ගේ ඉතිහාසයට වඩා සත්‍ය වේ. එබැවින් ඔවුන් එය [සියුබා] වෙතින් [අෂිම්] වෙතින් [හෆ්ෂා බින්ට් සිරින්] [සල්මාන්] වෙතින් විස්තර කළ නමුත් එහි රබ්බාබ්ගෙන් සියුබා ගැන කිසිදු සඳහනක් නොමැත. සත්‍ය හදීස් වන්නේ [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] සහ [ඉබ්නු උයෙයිනා] විසින් විස්තර කරන ලද හදීස් වන අතර, මෙම හදීස් දෙකට අමතරව ['අෂිම් අල් අහ්වාල්] වෙතින් [හෆ්ෂා බින්ට් සිරින්] වෙතින් [අර් රබ්බාබ්] වෙතින් [සල්මාන් බින් අමීර්] සහ [ඉබ්නු අවුන්] විසින් [උම්මු අර් රායිහ් බින්ට් ෂුලයි] වෙතින් [සල්මාන් බින් අමීර්] වෙතින් ප්‍රකාශ කරන ලදී. මේ අතර, අර් රබ්බාබ් යනු උම් අර් රායිහ් ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 631
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ ح و حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ أَنْبَأَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ عَنْ الرَّبَابِ عَنْ سَلْمَانَ بْنِ عَامِرٍ الضَّبِّيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَفْطَرَ أَحَدُكُمْ فَلْيُفْطِرْ عَلَى تَمْرٍزَادَ ابْنُ عُيَيْنَةَ فَإِنَّهُ بَرَكَةٌ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَلْيُفْطِرْ عَلَى مَاءٍ فَإِنَّهُ طَهُورٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [වකී] අපට [අෂිම් අල් අහ්වාල්] ගෙන් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. [හන්නාද්] අපට [අෂිම් අල් අහ්වාල්] ගෙන් [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. [කුටයිබා] අපට ඔහු පැවසුවේ, [හෆ්ෂා බින්ත් සිරින්] [අර් රබ්බාබ්] [සල්මාන් බින් අමීර් අද් දලබ්බි] ගෙන් [අර් රබ්බාබ්] ගෙන් [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු උපවාසය කඩ කරන්නේ නම්, රටඉඳි සමඟ උපවාසය කඩ කරන්න'. ඉබ්නු උයෙයිනා තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම එය ආශිර්වාද ගෙන දෙන නිසා, -ඉඳි - නොමැති නම්, ජලය පානය කිරීමෙන් උපවාසය කඩ කරන්න, මන්ද එය තහූර් - පිරිසිදු හා පිරිසිදු කරයි-'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 632
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُفْطِرُ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَى رُطَبَاتٍ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ رُطَبَاتٌ فَتُمَيْرَاتٌ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تُمَيْرَاتٌ حَسَا حَسَوَاتٍ مِنْ مَاءٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرُوِيَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُفْطِرُ فِي الشِّتَاءِ عَلَى تَمَرَاتٍ وَفِي الصَّيْفِ عَلَى الْمَاءِ
[මුහම්මද් බින් රාෆි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබ්දුර්රාසාක්] [ජ'ෆර් බින් සුලෙයිමාන්] [සබිත්] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු මෙසේ පැවසීය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සෑම විටම සලාතයට පෙර තෙත් රටඉඳි වලින් උපවාසය බිඳ දැමූ බවත්, ඔහුට කිසිවක් සොයාගත නොහැකි නම්, ඔහු වියළි රටඉඳි වලින් උපවාසය බිඳ දැමූ බවත්, වියළි රටඉඳි නොලැබුනේ නම්, ඔහු තුන් වරක් ජලය පානය කිරීමෙන් උපවාසය බිඳ දැමූ බවත් ඔහු පැවසීය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි. අබු ඊසා නැවතත් මෙසේ පැවසීය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ශීත ඍතුවේ දී රටඉඳි වලින් සහ ගිම්හානයේදී ජලයෙන් උපවාසය බිඳ දැමූ බව ද වාර්තා වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 633
أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الصَّوْمُ يَوْمَ تَصُومُونَ وَالْفِطْرُ يَوْمَ تُفْطِرُونَ وَالْأَضْحَى يَوْمَ تُضَحُّونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ إِنَّمَا مَعْنَى هَذَا أَنَّ الصَّوْمَ وَالْفِطْرَ مَعَ الْجَمَاعَةِ وَعُظْمِ النَّاسِ
[මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල්] අපට [ඉබ්‍රාහිම් බින් අල් මුන්ඩ්සිර්] අපට [ඉෂාක් බින් ජ'ෆාර් බින් මුහම්මද්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [සයිද් අල් මක්බුරි] වෙතින් ['උස්මාන් බින් මුහම්මද් අල් අක්නාසි] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් ජ'ෆාර්] මට [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබ්දුල්ලා බින් ජ'ෆාර්] මට පැවසූ බව [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [සයිද් අල් මක්බුරි] වෙතින් නබි ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබ උපවාස කරන දිනයේදී උපවාසය සිදු කරන අතර උපවාසය අවසන් කිරීම ඔබ සියලු දෙනා උපවාසය අවසන් කරන දිනයේදීය, එසේම ඊද් අල්-අදා සමඟ, එනම් ඔබ සියලු දෙනා පූජා කරන දිනයේදීය'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයක් බවයි, සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසය අර්ථකථනය කරන්නේ, ඇත්ත වශයෙන්ම, උපවාසය සහ උපවාසය අවසන් කිරීම සභාව සමඟ සහ බොහෝ මිනිසුන් සමඟ ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 634
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ وَأَدْبَرَ النَّهَارُ وَغَابَتْ الشَّمْسُ فَقَدْ أَفْطَرْتَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හාරුන් බින් ඉෂාක් අල් හම්දානි] අපට [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] [හිස්යාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [අෂිම් බින් උමර්] [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] ගෙන් අපට [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'රාත්‍රිය ළඟා වී දිවා කාලය ආරම්භ වී හිරු බැස ගිය විට ඔබට උපවාසය අත්හැරිය හැකිය'. - කථකයා - මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු අබු 'අවුෆා සහ අබු සයිඩ්ගෙන් - වාචික- ආඛ්‍යානයක් ද ඇත. අබු 'ඊසා පැවසුවේ, උමර්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 635
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ ح قَالَ و أَخْبَرَنَا أَبُو مُصْعَبٍ قِرَاءَةً عَنْ مَالِكٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ مَا عَجَّلُوا الْفِطْرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ اسْتَحَبُّوا تَعْجِيلَ الْفِطْرِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] [සුෆ්යාන්] [අබු හාසිම්] වෙතින් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහදි] අපට පවසා ඇත. -කථකයා- මෙසේ පැවසීය, [අබු හාසිම්] [සහ්ල් බින් සාද්] වෙතින් [මලික්] [අබු හාසිම්] [අබු මුෂාබ්] කියවීමෙන් ඔහු අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මිනිසුන් තම උපවාසය අත්හැරීමට ඉක්මන් වන තාක් කල් යහපත්කමේ රැඳී සිටිති'. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, ඉබ්නු අබ්බාස්, 'අයිසියා සහ අනස් බින් මලික්' වෙතින් -කථනයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, සහල් බින් සාද්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය සහාබිවරුන් සහ ඔහුගෙන් පසු ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් වැනි විද්වතුන් විසින් ප්‍රගුණ කරන ලදී. ඔවුන් සියල්ලෝම උපවාසය අත්හැරීමට ඉක්මන් කිරීමට කැමැත්තක් දක්වති.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 636
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ قُرَّةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَحَبُّ عِبَادِي إِلَيَّ أَعْجَلُهُمْ فِطْرًاحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ وَأَبُو الْمُغِيرَةِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] [අල් අවුසායි] වෙතින් [කුර්ආන් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [අස් සුහ්රි] වෙතින් [අබු සලාමා] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්: අල්ලාහ් අස්සා වජල්ලා මෙසේ පැවසීය: 'මා වඩාත්ම කැමති මගේ සේවකයා සැමවිටම උපවාසය බිඳ දැමීමට ඉක්මන් වන තැනැත්තා'. [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] අපට [අබු 'අෂිම්] සහ [අබු අල් මුගිරා] [අල් අවුසායි] වෙතින් මෙම සනද් හරහා එකම හදීසයක් අපට පවසා ඇත. අබු 'ඊසා පැවසීය, මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 637
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ قَالَدَخَلْتُ أَنَا وَمَسْرُوقٌ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْنَا يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ رَجُلَانِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدُهُمَا يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلَاةَ وَالْآخَرُ يُؤَخِّرُ الْإِفْطَارَ وَيُؤَخِّرُ الصَّلَاةَ قَالَتْ أَيُّهُمَا يُعَجِّلُ الْإِفْطَارَ وَيُعَجِّلُ الصَّلَاةَ قُلْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ قَالَتْ هَكَذَا صَنَع رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْآخَرُ أَبُو مُوسَىقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو عَطِيَّةَ اسْمُهُ مَالِكُ بْنُ أَبِي عَامِرٍ الْهَمْدَانِيُّ وَيُقَالُ ابْنُ عَامِرٍ الْهَمْدَانِيُّ وَابْنُ عَامِرٍ أَصَحُّ
[හන්නද්] අපට [අබු මුආවියා] [අමාසි] [උමාරා බින් උමයිර්] [අබු අතියියා] වෙතින් අපට [අබු මුආවියා] අපට [අබු අ'මසි] වෙතින් [අබු අ'අතියියා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, මස්රුක් සහ මම 'අයිසියා' මුණගැසුණා, එවිට අපි ඇසුවා, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් දෙදෙනෙක් සිටියා, ඔවුන්ගෙන් එක් අයෙක් උපවාසය කඩ කර යාඥා කරමින් ඉක්මන් වුණා, දෙවැන්නා උපවාසය කඩ කර යාඥා කරමින් අවසන් කළා, [අයිසියා] ඇසුවා, දෙදෙනාගෙන් කවුද උපවාසය කඩ කර යාඥා කරමින් ඉක්මන් වුණේ? අපි අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්ට පිළිතුරු දුන්නා, ඔහු - 'අයිසියා-' කිව්වා, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කළේ ඒකයි. දෙවැන්නා අබු මූසා. අබු 'ඊසා කිව්වා, මේක සත්‍ය හසන් හදීසයක්, අබු 'අතියියාගේ නම මලික් බින් අබු 'අමීර් අල් හම්දානි, ඔහුව සාමාන්‍යයෙන් ඉබ්නු 'අමීර් ලෙස හඳුන්වන අතර ඉබ්නු 'අමීර් ලෙස හැඳින්වීම වඩාත් නිවැරදියි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 638
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَتَسَحَّرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قُمْنَا إِلَى الصَّلَاةِ قَالَ قُلْتُ كَمْ كَانَ قَدْرُ ذَلِكَ قَالَ قَدْرُ خَمْسِينَ آيَةًحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ هِشَامٍ بِنَحْوِهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ قَدْرُ قِرَاءَةِ خَمْسِينَ آيَةً قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ اسْتَحَبُّوا تَأْخِيرَ السُّحُورِ
[යාහ්යා බින් මූසා] අපට [අබු දාවුද් අට් තයාලිසි] අපට [අනස් බින් මලික්] [සයිද් බින් තාබිත්] වෙතින් [කටාදා] වෙතින් [හිස්යාම් අද් දස්තුවායි] අපට [සයිද් බින් තාබිත්] වෙතින් ඔහු පැවසීය, අපි වරක් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ සහුර් කළෙමු, පසුව අපි එකට යාච්ඤා කළෙමු. අනස් මෙසේ පැවසීය, මම සහුර් සහ යාච්ඤාව අතර පරතරය කොපමණ කාලයක් දැයි ඇසුවෙමි? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, පද පනහක් පමණ. [හන්නාද්] අපට [හිෂාම්] වෙතින් [වාකි] ඉහත හදීසය මෙන් අපට පවසා ඇත, නමුත් එහි පද පනහක් කියවීමේදී ඔහු මෙසේ පැවසීය. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ -හුඩ්සයිෆාගෙන් -පෙන්ට්- ආඛ්‍යානයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, සයිද් බින් තාබිත්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය සහුර් අවසන් කිරීමට කැමති ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය ද වන අතර එය සහුර් අවසන් කිරීමට කැමැත්තක් දක්වයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 639
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ النُّعْمَانِ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقٍ حَدَّثَنِي أَبِي طَلْقُ بْنُ عَلِيٍّأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا يَهِيدَنَّكُمْ السَّاطِعُ الْمُصْعِدُ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَعْتَرِضَ لَكُمْ الْأَحْمَرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لَا يَحْرُمُ عَلَى الصَّائِمِ الْأَكْلُ وَالشُّرْبُ حَتَّى يَكُونَ الْفَجْرُ الْأَحْمَرُ الْمُعْتَرِضُ وَبِهِ يَقُولُ عَامَّةُ أَهْلِ الْعِلْمِ
[හන්නද්] අපට [මුලාසිම් බින් අම්රු] අපට [කයිස් බින් තල්ක්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අන් නු'මාන්] මට මගේ පියා [තල්ක් බින් අලි] තුමාණන් පැවසූ බව මට [හන්නද්] අපට පැවසුවා: අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කමින් බොමින් සිටින්න, සිරස් රේඛාවක ස්වරූපයෙන් ඇති උදාව - ෆජර් කඩ්සිබ් - මගින් රැවටෙන්න එපා, නමුත් රතු පැහැයෙන් විහිදෙන උදාව තෙක් කමින් බොමින් සිටින්න - ෆජර් ෂදික් - '. මෙම පරිච්ඡේදයේ - 'ආදි බින් හාතිම්, අබු ඩ්සාර් සහ සම්රාහ් ගෙන් - අව්‍යාජ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අලි බින් තල්ක්ගේ හදීසය මෙම මාර්ගය හරහා හසන් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර එය උලමා විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ. ඔවුන් පවසන්නේ, රතු උදාව දිස්වන තුරු කෙනෙකුට ආහාර ගැනීම සහ පානය කිරීම දිගටම කරගෙන යා හැකි බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 640
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَيُوسُفُ بْنُ عِيسَى قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبِي هِلَالٍ عَنْ سَوَادَةَ بْنِ حَنْظَلَةَ هُوَ الْقُشَيْرِيُّ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَمْنَعَنَّكُمْ مِنْ سُحُورِكُمْ أَذَانُ بِلَالٍ وَلَا الْفَجْرُ الْمُسْتَطِيلُ وَلَكِنْ الْفَجْرُ الْمُسْتَطِيرُ فِي الْأُفُقِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
[හන්නාද්] සහ [යූසුෆ් බින් ඊසා] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [අබු හිලාල්] [සවාද බින් හන්ඩ්ලලාහ්] [සම්රා බින් ජුන්ඩබ්] වෙතින් ඔහු අල් කුස්යෙයිරි බව [වාකි] අපට පැවසූහ, ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'බිලාල්ගේ යාච්ඤාව සඳහා කැඳවීම සහ සිරස් අතට ඉරි සහිත උදාව දිස්වන විට ඔබ කෑම බීම නතර නොකරන්න, නමුත් උදාව දිස්වන විට නතර වන්න. එය ක්ෂිතිජය පුරා විහිදේ'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් හදීසයකි.
