Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 601
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ بُجَيْدٍ عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ بُجَيْدٍ وَكَانَتْ مِمَّنْ بَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْيَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْمِسْكِينَ لَيَقُومُ عَلَى بَابِي فَمَا أَجِدُ لَهُ شَيْئًا أُعْطِيهِ إِيَّاهُ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ لَمْ تَجِدِي شَيْئًا تُعْطِينَهُ إِيَّاهُ إِلَّا ظِلْفًا مُحْرَقًا فَادْفَعِيهِ إِلَيْهِ فِي يَدِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ بُجَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[කුටයිබා] අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] [සයිද් බින් අබු සයිද්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් බුජෙයිද්] ගෙන් [උම්මු බුජෙයිද්] ගෙන් අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] ගෙන් අපට පවසා ඇත - ඇය අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, මගේ නිවස ඉදිරිපිට මගෙන් ඉල්ලා සිටීමට දුප්පත් පුද්ගලයෙකු සිටී නම්, නමුත් මට ඔහුට දීමට කිසිවක් නොමැති නම් මා කුමක් කළ යුතුද? එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබට ග්රිල් කළ මස් කැබැල්ලක් හැර වෙනත් කිසිවක් නොමැති නම්, එය ඔහුට දෙන්න'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - -pent- අලි, හුසේන් බින් අලි, අබු හුරෙයිරා, අබු උමාමා යන අයගේ විස්තර ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, උම් බුජෙයිද්ගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 602
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ ابْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ قَالَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَإِنَّهُ لَأَبْغَضُ الْخَلْقِ إِلَيَّ فَمَا زَالَ يُعْطِينِي حَتَّى إِنَّهُ لَأَحَبُّ الْخَلْقِ إِلَيَّقَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ بِهَذَا أَوْ شِبْهِهِ فِي الْمُذَاكَرَةِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ صَفْوَانَ رَوَاهُ مَعْمَرٌ وَغَيْرُهُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ أَنَّ صَفْوَانَ بْنَ أُمَيَّةَ قَالَ أَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ أَصَحُّ وَأَشْبَهُ إِنَّمَا هُوَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ صَفْوَانَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي إِعْطَاءِ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ فَرَأَى أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يُعْطَوْا وَقَالُوا إِنَّمَا كَانُوا قَوْمًا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَأَلَّفُهُمْ عَلَى الْإِسْلَامِ حَتَّى أَسْلَمُوا وَلَمْ يَرَوْا أَنْ يُعْطَوْا الْيَوْمَ مِنْ الزَّكَاةِ عَلَى مِثْلِ هَذَا الْمَعْنَى وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُهُمْ مَنْ كَانَ الْيَوْمَ عَلَى مِثْلِ حَالِ هَؤُلَاءِ وَرَأَى الْإِمَامُ أَنْ يَتَأَلَّفَهُمْ عَلَى الْإِسْلَامِ فَأَعْطَاهُمْ جَازَ ذَلِكَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ
[අල් හසන් බින් අලි අල් ඛල්ලාල්] අපට [යාහ්යා බින් ආදම්] [ඉබ්නු අල් මුබාරක්] [යූනුස් බින් යාසිඩ්] [අස් සුහ්රි] [සයිද් බින් අල් මුසයයිබ්] [ෂෆ්වාන් බින් උමයියා] වෙතින් අපට [ෂෆ්වාන් බින් 'උමයියා] වෙතින් අපට [යාහ්යා බින් ආදම්] ඔහු මෙසේ පැවසීය. රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලම් මට හුනයින් යුද්ධයේ කොල්ලයෙන් කොටසක් ලබා දුන්නේය, ඒ කාලයේ මම වඩාත්ම වෛර කළ පුද්ගලයා ඔහු වුවද, නමුත් ඔබ මා වඩාත්ම ආදරය කරන පුද්ගලයා බවට පත්වන තුරු ඔහු මට කොටස් ලබා දෙයි. අබු 'ඊසා පැවසුවේ, අල් හසන් බින් අලි මෙම හදීසය හෝ ඊට සමාන දෙයක් අල් මුඩ්සකරහි අපට පැවසූ බවයි. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ -අබු සයිඩ්ගෙන් -පැහැගැන්වූ-කථාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, සුෆ්වාන්ගේ හදීසය [මමර්] සහ [අස් සුහ්රි] [සයිද් බින් අල් මුසයයිබ්] විසින් විස්තර කර ඇති බවත්, [ෂෆ්වාන්] රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මට කොටසක් ලබා දුන් බව පැවසූ බවත්ය... මෙම විස්තරය වඩාත් සත්ය බව පෙනේ. මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන්ට විවිධ මත තිබේ, බොහෝ විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ අල් මුවල්ලාෆතු කුලුබුහුම් අද සකාත් / දීමනා ලබා ගැනීමට අයිතියක් නොමැති බවයි, මන්ද මෙම හදීසය විශේෂයෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සඳහා වන බැවිනි, එනම් ඔවුන් ඉස්ලාම් ආගමට හැරෙන තුරු ඔවුන්ගේ දේපළ සමඟ ඉස්ලාම් ආගමට හැරවීමට ඔහු ඔවුන්ට ඒත්තු ගැන්වූ විටය. මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ කුෆාහි පදිංචිකරුවන්ගේ මෙන්ම අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි. මේ අතර, නබිතුමාගේ කාලයේ ආගමට හැරුණු අය හා සමාන තත්වයක සිටින ආගමට හැරුණු අය අදත් සිටී නම් සහ ඉමාම්වරයා ධනයෙන් ඔවුන් ඉස්ලාමයට හැරවීමට පෙළඹවන්නේ නම් එය කිරීමට අවසර ඇති බව ඉමාම් සියාෆිගේ අදහසයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 603
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ أَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ تَصَدَّقْتُ عَلَى أُمِّي بِجَارِيَةٍ وَإِنَّهَا مَاتَتْ قَالَ وَجَبَ أَجْرُكِ وَرَدَّهَا عَلَيْكِ الْمِيرَاثُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا كَانَ عَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ أَفَأَصُومُ عَنْهَا قَالَ صُومِي عَنْهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا لَمْ تَحُجَّ قَطُّ أَفَأَحُجُّ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ حُجِّي عَنْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَا يُعْرَفُ هَذَا مِنْ حَدِيثِ بُرَيْدَةَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَطَاءٍ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ ثُمَّ وَرِثَهَا حَلَّتْ لَهُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا الصَّدَقَةُ شَيْءٌ جَعَلَهَا لِلَّهِ فَإِذَا وَرِثَهَا فَيَجِبُ أَنْ يَصْرِفَهَا فِي مِثْلِهِ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَزُهَيْرٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَطَاءٍ
[අලි බින් හුජ්ර්] අපට [අලි බින් මුෂීර්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් 'අතා'] [අබ්දුල්ලාහ් බින් බුරයිදා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් බුරයිදා] ගෙන් අපට [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් අතා] ගෙන් අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් බුරයිදා] ගෙන් අපට [ඔහුගේ පියා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය. මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ වාඩි වී සිටියදී, කාන්තාවක් පැමිණ මෙසේ පැවසුවාය: “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම මම වරක් මගේ මවට කාන්තා වහලියක් සමඟ දානයක් දුන්නා, නමුත් මම එය ඇයට දීමට පෙර ඇය මිය ගියාය, ඇය මෙසේ පැවසුවාය: 'ඔබට තවමත් විපාකය ලැබෙනවා, වහලිය උරුමයක් ලෙස ඔබට හිමි වේ'. ඇය - කාන්තාව - නැවතත් මෙසේ පැවසුවාය: “අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම මගේ මව තවමත් උපවාස කිරීමට බැඳී සිටී, මට ඇය වෙනුවෙන් උපවාස කළ හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහු වෙනුවෙන් උපවාස කරන්න, ඔහු නැවතත් ඇසුවේය, ඕ අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහු කිසිසේත් හජ් ඉටු කර නැත, මට හජ් සඳහා ඔහු නියෝජනය කළ හැකිද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහු වෙනුවෙන් හජ් කරන්න'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් සත්ය හදීසයක්, මෙම හදීසය බුරයිදා වෙතින් මෙම සනද් හරහා මිස විස්තර කර නැත. අබ්දුල්ලා බින් 'අතා' යනු අහ්ලුල් හදීසයට අනුව ට්සිකා එකක් වන අතර, විද්වතුන් ද මෙම හදීසය ක්රියාත්මක කරති, එනම්, යමෙකු දානය ලබා දී එය උරුම කර ගන්නේ නම් නීතියට අවසර ඇත. සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ, ඇත්ත වශයෙන්ම, දානය යනු අල්ලාහ්ට අයත් නිධානයක් වන අතර එය ඔහුට උරුම වුවහොත්, මෙම ධනය ආපසු පරිත්යාග කළ යුතු බවයි. [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] සහ [සුහයිර්] මෙම හදීසය [අබ්දුල්ලා බින් අතා'] ගෙන් විස්තර කළහ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 604
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَأَنَّهُ حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ رَآهَا تُبَاعُ فَأَرَادَ أَنْ يَشْتَرِيَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ
[හාරුන් බින් ඉෂාක් අල් හම්දානි] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දුර්රාසාක්] [ම'මර්] [අස් සුහ්රි] [සලීම්] [ඉබ්නු උමර්] [උමර්] ගෙන් [අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙහි තම අශ්වයා පරිත්යාග කළ බවත්, පසුව ඔහුගේ අශ්වයා විකුණා ඇති බව දුටු බවත්, එබැවින් ඔහුට එය නැවත මිලදී ගැනීමට අවශ්ය වූ බවත්ය. එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ ඔහුට මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබේ දානය ආපසු නොගන්න'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙය හසන් සත්ය හදීසයක් වන අතර බොහෝ විද්වතුන් - උලමා - මෙම හදීසය පිළිපදිති.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 605
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَجُلًا قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي تُوُفِّيَتْ أَفَيَنْفَعُهَا إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ لِي مَخْرَفًا فَأُشْهِدُكَ أَنِّي قَدْ تَصَدَّقْتُ بِهِ عَنْهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَبِهِ يَقُولُ أَهْلُ الْعِلْمِ يَقُولُونَ لَيْسَ شَيْءٌ يَصِلُ إِلَى الْمَيِّتِ إِلَّا الصَّدَقَةُ وَالدُّعَاءُ وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا قَالَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ إِنَّ لِي مَخْرَفًا يَعْنِي بُسْتَانًا
"අහ්මද් බින් මානි" අපට [රාවු බින් උබදා] අපට [සකරියා බින් ඉෂාක්] අපට [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් [ඉක්රිමා] ගෙන් [අම්රු බින් දිනාර්] මට [අම්රු බින් දිනාර්] ගෙන්] එක් මිනිසෙක් මෙසේ පැවසූ බව අපට [අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම මගේ මව මිය ගොස් ඇත, මම ඇය වෙනුවෙන් දානය කළහොත් ඇයට කිසියම් විපාකයක් ලැබේද?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්,' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, "එබැවින්, බලන්න, සර්, ඇත්ත වශයෙන්ම, මම මගේ රට ඉඳි උයන පරිත්යාග කරමි." අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් හදීසයක් වන අතර විද්වතුන් විසින් එය හඳුනාගෙන ඇති අතර, ඔවුන් පවසන්නේ, සදකා සහ යාච්ඤාව හැර මියගිය තැනැත්තාට විපාක ලැබෙන වෙනත් ක්රියාවක් නොමැති බවයි. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් - හදීස් විශේෂඥයින් - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අම්රු බින් දිනාර්ගෙන් ඉක්රිමාගෙන් මෙම හදීසය මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කළහ. ඔහු - කථකයා - පැවසුවේ, මක්රෆාන් යන්නෙහි තේරුම උයන බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 606
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا شُرَحْبِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ الْخَوْلَانِيُّ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي خُطْبَتِهِ عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ يَقُولُ لَا تُنْفِقُ امْرَأَةٌ شَيْئًا مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا إِلَّا بِإِذْنِ زَوْجِهَا قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا الطَّعَامُ قَالَ ذَاكَ أَفْضَلُ أَمْوَالِنَاوَفِي الْبَاب عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي أُمَامَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ
හන්නාද් අපට [ඉස්මායිල් බින් අයියසි] අපට [සුරාබිල් බින් මුස්ලිම් අල් කෞලානි] [අබු උමාමා අල් බහිලි] ගෙන් අපට [සුරාබිල් බින් මුස්ලිම් අල් කෞලානි] තුමා පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, "හජ් වාද අවස්ථාවේදී රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඔහුගේ දේශනයේදී මම අසා ඇත්තෙමි" ඔහු මෙසේ පැවසීය: "කාන්තාවක් තම සැමියාගේ අවසරය ඇතිව මිස ඔහුගේ නිවසින් කිසිවක් වියදම් කිරීමට අවසර නැත". අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ආහාරවලට ඇතුළත් වන්නේ කුමක්ද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: "ඒක අපේ හොඳම වස්තුව" කියායි. මෙම පරිච්ඡේදයේ - සාද් බින් අබු වක්කාෂ්, අස්මා බින්ට් අබු බකර්, අබු හුරෙයිරා, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු සහ 'අයිසියා' තුමාගෙන් උපුටා ගත් කථා ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු උමාමාගේ හදීසය හසන් හදීසයක් බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 607
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَال سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَائِشَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا تَصَدَّقَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا كَانَ لَهَا بِهِ أَجْرٌ وَلِلزَّوْجِ مِثْلُ ذَلِكَ وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَ وَلَا يَنْقُصُ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ مِنْ أَجْرِ صَاحِبِهِ شَيْئًا لَهُ بِمَا كَسَبَ وَلَهَا بِمَا أَنْفَقَتْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
[මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට [සියුබා] [අම්රු බින් මුර්රා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, [අබු වයිල්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අයිසියා]ට මෙසේ පැවසූ බව මම අසා ඇත්තෙමි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කාන්තාවක් තම සැමියාගේ ධනයෙන් දානය කළහොත් ඇයට විපාකයක් ලැබෙනු ඇත, ඇගේ සැමියාට මෙන්, කිසිවෙකු එය ඉතිරි කරන කිසිවෙකුට අඩු නොවේ. විපාකය. ඒ සෑම කෙනෙකුම අනෙකාගේ විපාකය සුළු වශයෙන්වත් අඩු නොකරයි. ස්වාමිපුරුෂයා - ඔහුගේ උත්සාහයේ ප්රතිඵලවලින් - විපාකයක් ලබන අතර බිරිඳ - දානයෙන් - විපාකයක් ලබා ගනී.' අබු ඊසා පැවසීය: මෙය හසන් හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 608
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْمُؤَمَّلُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَعْطَتْ الْمَرْأَةُ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا بِطِيبِ نَفْسٍ غَيْرَ مُفْسِدَةٍ كَانَ لَهَا مِثْلُ أَجْرِهِ لَهَا مَا نَوَتْ حَسَنًا وَلِلْخَازِنِ مِثْلُ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ وَعَمْرُو بْنُ مُرَّةَ لَا يَذْكُرُ فِي حَدِيثِهِ عَنْ مَسْرُوقٍ
"බිරිඳක් තම සැමියාගේ දේපළෙන් ඔහුගේ අවසරය ඇතිව ආයෝජනය කර එය ඉක්මවා නොයන්නේ නම් - ආයෝජනය කිරීමේදී - ඇයට නිසැකවම විපාක ලැබෙනු ඇත, ඔහු එය යහපත සඳහා අදහස් කරන තාක් කල්, මෙන්ම ඔවුන්ගේ ධනය ඉතිරි කරන පුද්ගලයින් සඳහා." අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසාන් සත්ය හදීසයක් වන අතර අම්රු බින් මුර්රාගේ හදීසයට වඩා සත්ය වන අතර අම්රු බින් මුර්රා ඔහුගේ හදීසයේ මස්රුක්ගෙන් එය විස්තර කළ බව සඳහන් කර නැත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 609
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّكُنَّا نُخْرِجُ زَكَاةَ الْفِطْرِ إِذْ كَانَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَاعًا مِنْ طَعَامٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ زَبِيبٍ أَوْ صَاعًا مِنْ أَقِطٍ فَلَمْ نَزَلْ نُخْرِجُهُ حَتَّى قَدِمَ مُعَاوِيَةُ الْمَدِينَةَ فَتَكَلَّمَ فَكَانَ فِيمَا كَلَّمَ بِهِ النَّاسَ إِنِّي لَأَرَى مُدَّيْنِ مِنْ سَمْرَاءِ الشَّامِ تَعْدِلُ صَاعًا مِنْ تَمْرٍقَالَ فَأَخَذَ النَّاسُ بِذَلِكَ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَلَا أَزَالُ أُخْرِجُهُ كَمَا كُنْتُ أُخْرِجُهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ صَاعًا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ صَاعٌ إِلَّا مِنْ الْبُرِّ فَإِنَّهُ يُجْزِئُ نِصْفُ صَاعٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ يَرَوْنَ نِصْفَ صَاعٍ مِنْ بُرٍّ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [වකී'] [සුෆ්යාන්] [සයිද් බින් අස්ලම්] [ඉයාද්ල් බින් අබ්දුල්ලා] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් [වකී'] අපට පවසා ඇති බව [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් [සුෆ්යාන්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ කාලයේ අපි ආහාර වලින් හෝ තිරිඟු, රටඉඳි, වියළි මිදි හෝ අකිත් වලින් එක් ෂා' සකාත් ෆිත්රා ලබා දුන්නෙමු, මුආවියා මෙඩිනා වෙත ගොස් මිනිසුන් ඉදිරියේ දේශනා කරන තෙක් මෙය දිගටම පැවතුනි, ඔහුගේ දේශනයේ අන්තර්ගතය අතර, ෂම් තිරිඟු කැබලි දෙකක් සකාත් ෆිත්රාහි රටඉඳි ෂා' එකකට සමාන බව මගේ අදහස විය. එවිට මිනිසුන් මුආවියාගේ මතය තෝරා ගත් නමුත් මම තවමත් පෙර පරිදිම එක් ෂා' නිකුත් කළෙමි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්ය හසන් හදීසයක් වන අතර එය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් වැනි සමහර විද්වතුන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතරින් සමහර විද්වතුන් සහ තවත් අයගේ මතය වන්නේ සෑම ආහාරයකම සකාත් එක ෂා එකක් බවයි, තිරිඟු හැර එය ෂා භාගයක් පමණි, මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ අබ්දුල්ලා බින් අල් මුබාරක්ගේ ප්රකාශය වන අතර කුෆාහි ජනතාව සකාත් ෆිත්රා යනු තිරිඟු ෂා භාගයක් බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 610
حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُنَادِيًا فِي فِجَاجِ مَكَّةَ أَلَا إِنَّ صَدَقَةَ الْفِطْرِ وَاجِبَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ صَغِيرٍ أَوْ كَبِيرٍ مُدَّانِ مِنْ قَمْحٍ أَوْ سِوَاهُ صَاعٌ مِنْ طَعَامٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى عُمَرُ بْنُ هَارُونَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ وَقَالَ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بَعْضَ هَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَنَا جَارُودُ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ هَارُونَ هَذَا الْحَدِيثَ
['උක්බා බින් මුක්රම් අල් බෂ්රි] අපට [සලීම් බින් නූහ්] [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [අම්රු බින් සියුඅයිබ්] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් අපට [සලීම් බින් නූහ්] පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මක්කා නගරයේ මංතීරුවල ප්රකාශ කිරීමට කෙනෙකු යවා ඇත. පිරිමි හෝ ගැහැණු, නිදහස් හෝ වහල්, තරුණ හෝ මහලු සෑම මුස්ලිම්වරයෙකුටම සකාත් ෆිත්රා අනිවාර්ය බව, තිරිඟු මඩ දෙකක් හෝ වෙනත් ආහාර වලින් ෂා එකක් ලෙස අබු ඊසා පැවසීය. [උමර් බින් හරුන්] මෙම හදීසය [ඉබ්නු ජුරයිජ්] ගෙන් විස්තර කළ බව ඔහු [අබ්බාස් බින් මිනා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් පැවසීය. එබැවින් ඔහු මෙම හදීසයේ කොටසක් සඳහන් කළේය, [ජරුද්] අපට පැවසීය, [උමර් බින් හරුන්] මෙම හදීසයට සමානව පවසා ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 611
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَفَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَةَ الْفِطْرِ عَلَى الذَّكَرِ وَالْأُنْثَى وَالْحُرِّ وَالْمَمْلُوكِ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ قَالَ فَعَدَلَ النَّاسُ إِلَى نِصْفِ صَاعٍ مِنْ بُرٍّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَجَدِّ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ وَثَعْلَبَةَ بْنِ أَبِي صُعَيْرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو
[කුටයිබා] අපට [හම්මාද් බින් සයිද්] [අයියුබ්] [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට [හම්මාද් බින් සයිද්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සෑම මුස්ලිම් පුරුෂයෙකුටම හෝ කාන්තාවකටම, නිදහස් පුද්ගලයෙකුට හෝ වහලෙකුටම කර්මය හෝ ධාන්යයෙන් ෂා එකක ප්රමාණයකින් සකාත් ෆිත්රා ගෙවීම අනිවාර්ය කර ඇති බව ඔහු - ඉබ්නු උමර් - පැවසීය. එවිට මිනිසුන් එය මනින්නේ තිරිඟු ෂා භාගයක් ගෙවීමෙනි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, “මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු සයිඩ්, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ ඔහුගේ සීයා හාරිත් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ඩ්සුබාබ්, ත්සලාබා බින් අබු සුඅයිර් සහ අබ්දුල්ලා බින් අම්රු යන අයගෙන් -ප්රකාශිත-කථාවක් ද ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 612
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَضَ زَكَاةَ الْفِطْرِ مِنْ رَمَضَانَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ أَوْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ عَلَى كُلِّ حُرٍّ أَوْ عَبْدٍ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى مِنْ الْمُسْلِمِينَقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى مَالِكٌ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ أَيُّوبَ وَزَادَ فِيهِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَرَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَ لِلرَّجُلِ عَبِيدٌ غَيْرُ مُسْلِمِينَ لَمْ يُؤَدِّ عَنْهُمْ صَدَقَةَ الْفِطْرِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُؤَدِّي عَنْهُمْ وَإِنْ كَانُوا غَيْرَ مُسْلِمِينَ وَهُوَ قَوْلُ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَإِسْحَقَ
[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත්තේ [මාන්] [නෆි] ගෙන් [මලික්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] ගෙන් [මලික්] අපට පවසා ඇති බවයි. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ රාමදාන් මාසයේ දී සෑම නිදහස් පුද්ගලයෙකුට හෝ වහලෙකුටම, පිරිමි සහ ගැහැණු යන දෙඅංශයෙන්ම, රටඉඳි හෝ තිරිඟු ෂා එකක ප්රමාණයෙන් ෆිත්රා ගෙවීම අනිවාර්ය කළ බව. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයක් බවයි. මලික් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අයුබ්ගේ හදීසයක් මෙන් ඉබ්නු උමර්ගෙන් නෆිගෙන් වාර්තා කළේය. කෙසේ වෙතත්, බොහෝ කතන්දරකරුවන් 'මුස්ලිම්වරුන්ගෙන්' යන වාක්යය නොමැතිව නෆිගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කළේය. එබැවින්, මෙම කාරණය සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන්ට විවිධ මත තිබේ. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් පවසන්නේ, "යමෙකුට අවිශ්වාසවන්ත වහලුන් සිටී නම්, ඔහු ඔවුන් වෙනුවෙන් සකාත් අල්-ෆිතර් ගෙවීමට බැඳී නැත" යනුවෙනි. මෙය ඉමාම් මලික්, ෂාෆි සහ අහමඩ්ගේ මතයයි. තවත් සමහරු පවසන්නේ, පුද්ගලයෙකු මුස්ලිම් නොවන අය වුවද තම වහලුන් සඳහා සකාත් අල්-ෆිතර් ගෙවීමට බැඳී සිටින බවයි, මෙය ඉමාම් අට්ස් තවුරි, ඉබ්නු අල්-මුබාරක් සහ ඉෂාක්ගේ මතයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 613
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ أَبُو عَمْرٍو الْحَذَّاءُ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ عَنْ ابْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَأْمُرُ بِإِخْرَاجِ الزَّكَاةِ قَبْلَ الْغُدُوِّ لِلصَّلَاةِ يَوْمَ الْفِطْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَهُوَ الَّذِي يَسْتَحِبُّهُ أَهْلُ الْعِلْمِ أَنْ يُخْرِجَ الرَّجُلُ صَدَقَةَ الْفِطْرِ قَبْلَ الْغُدُوِّ إِلَى الصَّلَاةِ
[මුස්ලිම් බින් අම්රු බින් මුස්ලිම් අබු අම්රු අල් කද්ද්සා අල් මදනි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් නෆි අස් ෂයිග්] [ඉබ්නු අබු සන්නාද්] [මුසා බින් උක්බා] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් නෆි අස් ෂයිග්] මට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ඊදුල්-ෆිතර් නිවාඩු දිනයේදී - යාච්ඤා කරන ස්ථානයට යාමට පෙර - සකාත් ෆිත්රා ගෙවීමට නියෝග කළ බව. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයක් බවයි, මේ පදනම මත විද්වතුන් යාච්ඤාවට යාමට පෙර සකාත් ෆිත්රා ගෙවීමට නිර්දේශ කරති.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 614
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ حُجَيَّةَ بْنِ عَدِيٍّ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ الْعَبَّاسَ سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي تَعْجِيلِ صَدَقَتِهِ قَبْلَ أَنْ تَحِلَّ فَرَخَّصَ لَهُ فِي ذَلِكَ
[අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] අපට පවසා ඇත්තේ [සයිද් බින් මන්ෂුර්] [ඉස්මායිල් බින් සකාරියා] [හජ්ජාජ් බින් දිනාර්] [අල් හකම් බින් උතයිබා] [හුජයියා බින් ආදි] [අලි] ගෙන් අපට පවසා ඇති බවයි. අබ්බාස් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් (සකාත් ගෙවීම) කඩිනම් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. කාලයට පෙර - සකාත් ගෙවීමට පෙර - ඔහු ඔහුට සහනයක් ලබා දුන්නේය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 615
حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ دِينَارٍ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ جَحْلٍ عَنْ حُجْرٍ الْعَدَوِيِّ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعُمَرَ إِنَّا قَدْ أَخَذْنَا زَكَاةَ الْعَبَّاسِ عَامَ الْأَوَّلِ لِلْعَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى لَا أَعْرِفُ حَدِيثَ تَعْجِيلِ الزَّكَاةِ مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ دِينَارٍ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَحَدِيثُ إِسْمَعِيلَ بْنِ زَكَرِيَّا عَنْ الْحَجَّاجِ عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ عَنْ الْحَجَّاجِ بْنِ دِينَارٍ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي تَعْجِيلِ الزَّكَاةِ قَبْلَ مَحِلِّهَا فَرَأَى طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَا يُعَجِّلَهَا وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ قَالَ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ لَا يُعَجِّلَهَا و قَالَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِنْ عَجَّلَهَا قَبْلَ مَحِلِّهَا أَجْزَأَتْ عَنْهُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[අල් කාසිම් බින් ඩිනාර් අල් කුෆි] අපට [ඉස්හාක් බින් මන්ෂුර්] [ඊශ්රායෙල්] සිට [අල් හජ්ජාජ් බින් ඩිනාර්] සිට [අල් හකම් බින් ජාල්] සිට [හුජ්ර් අල් 'අදාවි] සිට [අලි] දක්වා අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් උමර්ට මෙසේ පැවසූ බවයි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම අපි මේ වසරේ ගෙවීම සඳහා වසර ආරම්භයේදී අබ්බාස්ගේ සකාත් ලබා ගත්තෙමු'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් - අවතක්සේරු කළ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, සකාත් ගෙවීම වේගවත් කිරීම පිළිබඳ හදීස් ගැන මම නොදනිමි, හජ්ජාජ් බින් ඩිනාර්ගෙන් ඉස්රායිල්ගේ හදීස් ඇතුළුව මෙම මාර්ගය හරහා හැර. තවද අල් හජ්ජාජ් හි ඉස්මායිල් බින් සකාරියාගේ හදීස් - විස්තරය - අල් හජ්ජාජ් බින් ඩිනාර්ගෙන් ඉස්රායිල්ගේ හදීස් - විස්තරයට වඩා සත්ය බව මම සිතමි. මෙම හදීසය අල් හකම් බින් උතයිබා තුමාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් මුර්සල් හි ද විස්තර කර ඇත. සකාත් ගෙවීම් වේගවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන්ගේ මත වෙනස් වේ, සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි ඇතුළු සමහර විද්වතුන් වසර ආරම්භයේදී වේගවත් නොකිරීම වඩා හොඳ බව විශ්වාස කරන අතර ඉමාම් සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් වසර ආරම්භයේදී සකාත් ගෙවීම වේගවත් කිරීමට අවසර ඇති බව විශ්වාස කරති - හවුල්-.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 616
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ بَيَانِ بْنِ بِشْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأَنْ يَغْدُوَ أَحَدُكُمْ فَيَحْتَطِبَ عَلَى ظَهْرِهِ فَيَتَصَدَّقَ مِنْهُ فَيَسْتَغْنِيَ بِهِ عَنْ النَّاسِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ رَجُلًا أَعْطَاهُ أَوْ مَنَعَهُ ذَلِكَ فَإِنَّ الْيَدَ الْعُلْيَا أَفْضَلُ مِنْ الْيَدِ السُّفْلَى وَابْدَأْ بِمَنْ تَعُولُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ وَعَطِيَّةَ السَّعْدِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَمَسْعُودِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عَبَّاسٍ وَثَوْبَانَ وَزِيَادِ بْنِ الْحَارِثِ الصُّدَائِيِّ وَأَنَسٍ وَحُبْشِيِّ بْنِ جُنَادَةَ وَقَبِيصَةَ بْنِ مُخَارِقٍ وَسَمُرَةَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ بَيَانٍ عَنْ قَيْسٍ
[හන්නද්] අපට [බයාන් බින් බිසීර්] [කයිස් බින් අබු හසීම්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබු අල් අහ්වාෂ්] අපට මෙසේ පැවසීය, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ අතර සිටින කෙනෙකු උදෑසන දර සෙවීමට ගොස් එය ඔහුගේ පිටේ තබාගෙන, එයින් ඔහුට දානය ලබා දී මිනිසුන්ගෙන් තම අවශ්යතා සපුරා ගත හැකි නම්, එය අනෙක් අයගෙන් ඉල්ලා සිටීමට වඩා හොඳය. ඔහු ඔහුට දුන්නත් නැතත්, මන්ද ඇත්ත වශයෙන්ම ඉහළ අත පහළ අතට වඩා හොඳ වන අතර ඔබෙන් යැපෙන්නන්ගෙන් දීමට පටන් ගන්න'. - කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - හකිම් බින් හිසාම්, අබු සයිද්, සුබයිර් බින් අව්වාම්, 'අතියා අස්ස'දි, අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්උද්, මසූද් බින් අම්රු, ඉබන් අබ්බාස්, ත්සෞබින් හුබ්ස්, සියාද්, සූබින් හුබ්ස්, සියාඩ්, යන අයගේ ආඛ්යානය ද ඇත. ජුනාදා, කබිෂා බින් මුහාරික්, සම්රා සහ ඉබ්නු උමර්. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරයිරාගේ හදීසය හසන් සහීහ් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර එය බයියන් බින් කයිස්ගේ හදීසයෙන් ගරිබ් විය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 617
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ عُقْبَةَ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ الْمَسْأَلَةَ كَدٌّ يَكُدُّ بِهَا الرَّجُلُ وَجْهَهُ إِلَّا أَنْ يَسْأَلَ الرَّجُلُ سُلْطَانًا أَوْ فِي أَمْرٍ لَا بُدَّ مِنْهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [වාකි] අපට [සුෆ්යාන්] [අබ්දුල් මලික් බින් උමයිර්] [සයිද් බින් උක්බා] [සම්රා බින් ජුන්දබ්] වෙතින් අපට [සුෆ්යාන්] අපට [සම්රා බින් ජුන්දබ්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම හිඟාකෑමේ ක්රියාව මුහුණේ නරක සලකුණක් තබනු ඇත, යමෙකු පාලකයාගෙන් හෝ කරදරයට පත්ව සිටින පුද්ගලයෙකුගෙන් බයිතුල් මල් වලින් තම අයිතිවාසිකම් ඉල්ලා නොසිටින්නේ නම් මිස'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙය හසන් සත්ය හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 618
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ بْنِ كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ أَوَّلُ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ صُفِّدَتْ الشَّيَاطِينُ وَمَرَدَةُ الْجِنِّ وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ فَلَمْ يُفْتَحْ مِنْهَا بَابٌ وَفُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ فَلَمْ يُغْلَقْ مِنْهَا بَابٌ وَيُنَادِي مُنَادٍ يَا بَاغِيَ الْخَيْرِ أَقْبِلْ وَيَا بَاغِيَ الشَّرِّ أَقْصِرْ وَلِلَّهِ عُتَقَاءُ مِنْ النَّارِ وَذَلكَ كُلُّ لَيْلَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَسَلْمَانَ
[අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් 'අල' බින් කුරෙයිබ්] අපට [අ'මාසි] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු බකර් බින් 'අයාසි] අපට මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'රාමද්ලාන් මාසයේ පළමු රාත්රියේ නපුරු යක්ෂයන් සහ ජින්වරුන් විලංගු දමා ඇත, නිරයේ දොරටු වසා ඇත, එක දොරක්වත් විවෘත කර නැත. විවෘත කරන ලද අතර ස්වර්ගයේ දොරටු විවෘත කරන ලදී, එක දොරක්වත් වසා නැත, සහ ඇමතුමක් දුන් අයෙක් මෙසේ පැවසීය, 'අහෝ යහපත බලාපොරොත්තු වන අය, කීකරුකමට ඉක්මන් කරන්න-, නපුර / දුරාචාරය බලාපොරොත්තු වන අය, නවත්වන්න, රාමද්ලාන් මාසයේ සෑම රාත්රියකම නිරයේ ගින්නෙන් ආරක්ෂිත සේවකයින් අල්ලාහ් සතුව ඇත'. -කථකයා- පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබ්දුර් රහ්මාන් බින් 'අවුෆ්' සහ ඉබ්නු මවුද් සහ සල්මාන් ගෙන් -පැහැගැන්වූ- කථාවක් ද ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 619
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ وَالْمُحَارِبِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَامَ رَمَضَانَ وَقَامَهُ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ الَّذِي رَوَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِثْلَ رِوَايَةِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي بَكْرٍ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَوْلَهُ إِذَا كَانَ أَوَّلُ لَيْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَهَذَا أَصَحُّ عِنْدِي مِنْ حَدِيثِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ
[හන්නද්] අපට [අබ්දා] සහ [අල් මුහාරිබි] [මුහම්මද් බින් අම්රු] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු සලාමා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'රාමසාන් හි ඇදහිල්ලෙන් උපවාස කරන සහ අල්ලාහ් තආලාගෙන් විපාකයක් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින ඕනෑම කෙනෙකුට නිසැකවම ඔහුගේ අතීත පාපයන් - කුඩා පාපයන් - සමාව ලැබෙනු ඇත. මෙය සත්ය හදීසයකි. අබු බකර් බින් අයියාසි විසින් විස්තර කරන ලද අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය ගරිබ් හදීසයක් බව අබු බකර් බින් අයියාසි පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ විස්තරයෙන් හැර, අබු බකර් බින් අයියාසිගේ විස්තරය වැනි කිසිවක් අපි නොදනිමු. ඔහු - කතන්දරකාරයා - කිව්වා, මම මේ හදීසය ගැන මුහම්මද් බින් ඉස්මයිල්ගෙන් ඇහුවා, ඔහු පිළිතුරු දුන්නා, හසන් බින් රබී 'රාමද්ලාන් මාසයේ පළමු රාත්රියේ..' කියන කතාව ගැන මුජාහිඩ්හි අමාසිගෙන් අල් අහ්වාෂ් අපට කිව්වා කියලා ඔහු අපිට කිව්වා. ඊට පස්සේ ඔහු ඉහත හදීසය කිව්වා. මුහම්මද් කිව්වා, 'මේ ඉතිහාසය අබු බකර් බින් අයියසිගේ ඉතිහාසයට වඩා සත්ය බව මම හිතනවා.'
හදීස්
Imam Tirmidzi : 620
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقَدَّمُوا الشَّهْرَ بِيَوْمٍ وَلَا بِيَوْمَيْنِ إِلَّا أَنْ يُوَافِقَ ذَلِكَ صَوْمًا كَانَ يَصُومُهُ أَحَدُكُمْ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَعُدُّوا ثَلَاثِينَ ثُمَّ أَفْطِرُواقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يَتَعَجَّلَ الرَّجُلُ بِصِيَامٍ قَبْلَ دُخُولِ شَهْرِ رَمَضَانَ لِمَعْنَى رَمَضَانَ وَإِنْ كَانَ رَجُلٌ يَصُومُ صَوْمًا فَوَافَقَ صِيَامُهُ ذَلِكَ فَلَا بَأْسَ بِهِ عِنْدَهُمْ
"රාමද්ලාන් මාසයට පෙර දිනක් හෝ දෙකක් උපවාස නොකරන්න - එය ඔබේ සුපුරුදු උපවාස දිනයට සමපාත නොවන්නේ නම්, නව සඳ දැකීමෙන් උපවාසය ආරම්භ කර නව සඳ දෙස බලා ඔබේ උපවාසය අත්හරින්න. එසේම, කාලගුණය වලාකුළු සහිත නම්, දින තිහක් උපවාසය සම්පූර්ණ කර පසුව උපවාසය අත්හරින්න" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (රළියල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් අපට පැවසූ බව [අබු කුරෙයිබ්] අපට පැවසීය [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] [මුහම්මද් බින් අම්රු] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] තුමාණන් අපට පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (රළියල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: "රාමද්ලාන් මාසයට පෙර දිනක් හෝ දෙකක් උපවාස නොකරන්න - එය ඔබේ සුපුරුදු උපවාස දිනයට සමපාත නොවන්නේ නම්, නව සඳ දැකීමෙන් උපවාසය ආරම්භ කර නව සඳ දෙස බලා ඔබේ උපවාසය අත්හරින්න. එසේම, කාලගුණය වලාකුළු සහිත නම්, දින තිහක් උපවාසය සම්පූර්ණ කර පසුව උපවාසය අත්හරින්න". - කථකයා - මෙම පරිච්ඡේදයේ - නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (රළියල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සමහර සහචරයින්ගෙන් - අව්යාජ- ආඛ්යානයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයක් වන අතර එය උලමාවරුන් විසින් අනුගමනය කරනු ලැබේ, රාමද්ලාන් මාසයට ඇතුළු වීමට පෙර දින උපවාස කරන කෙනෙකුට ඔවුන් වෛර කරයි, යමෙකු තම සුපුරුදු උපවාසයේ දිනයේ උපවාස නොකළහොත්, ඔවුන්ට අනුව මෙය ගැටළුවක් නොවේ.
