Imam Tirmidzi : 41
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ هُوَ الْأَعْرَجُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ ثَوْبَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ وَهُوَ إِسْنَادٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَمَّامٌ عَنْ عَامِرٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا
atugambiire [Abu Kuraib] na [Muhammad bin Rafi’] bakagira ngu; atugambiire [Zaid bin Hubab] kuruga [Abdurrahman bin Thabit bin Tsauban] akagira ati; akangambira [Abdullah Ibnul Fadll] kuruga [Abdurrahman bin Hurmuz] - nikwo kugira ngu Al A’raj - kuruga [Abu Hurairah] akagira ati; 'Nabi saw akakora okunaaba emirundi ebiri emirundi ebiri'. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari Jabir'. Abu Isa akagaruka yagira ati: Hadiisi egi ni hasan gharib, titurikugimanya kureka omu hadiisi ya Ibn Tsauban kuruga ahari Abdullah bin Al Fadll, kandi sanad ni hasan shahih. Abu Isa akagira ati; ’ [Hammam] akagamba kuruga ahari [‘Amir Al Ahwal], kuruga ahari [‘Atho‘], kuruga ahari [Abu Hurairah], ngu nabi akakora okunaaba emirundi eshatu emirundi eshatu’.
Imam Tirmidzi : 42
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَيَّةَ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَالرُّبَيِّعِ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي رَافِعٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْروٍ وَمُعَاوِيَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَلِيٍّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْوُضُوءَ يُجْزِئُ مَرَّةً مَرَّةً وَمَرَّتَيْنِ أَفْضَلُ وَأَفْضَلُهُ ثَلَاثٌ وَلَيْسَ بَعْدَهُ شَيْءٌ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ لَا آمَنُ إِذَا زَادَ فِي الْوُضُوءِ عَلَى الثَّلَاثِ أَنْ يَأْثَمَ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يَزِيدُ عَلَى الثَّلَاثِ إِلَّا رَجُلٌ مُبْتَلًى
akatugambira [Muhammad bin Basyyar] akagira, akatugambira [Abdurrahman bin Mahdi] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Abu Hayyah] kuruga ahari [Ali] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akakora okunaaba emirundi eshatu-emirundi eshatu'. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Usman, Aisyah, Ar Rabi’, Ibnu Umar, Abu Umamah, Abu Rafi’, Abdullah bin ‘Amru, Mu’awiyah, Abu Hurairah, Jabir bin Abdullah bin Zaid, na Ubai bin Ka’ab’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Ali niyo hadiisi erikukirayo obuhame kandi erikukirayo oburungi omu shuura egi, ahabw’okuba hadiisi erikugambwaho kuruga ahari Imam Ali terikuruga omu muhanda gumwe gwonka’. Abanyasayansi nibakora hadiisi egi, nikwo kugira ngu okunaaba nikumara omurundi gumwe, emirundi ebiri nari ebiri nikyo kikuru munonga, kandi n’ekikuru munonga kyaba kikozirwe emirundi eshatu nari eshatu. Haza obwo, ebindi tibiine ki birikwebembeza'. Ibnul Mubarak akagira ati; ‘Ninshaasha ngu omuntu naija kukora ekibi yaayongyera emirundi erikurenga ahari eshatu aha kushemeza kwe.’ Ahmad bin Ishaq akagira ati; ‘Tikirikwija kweyongyera emirundi erikurenga eshatu okwihaho omuntu ori omu mutima gwe yaaba aine okubanganisa’.
Imam Tirmidzi : 43
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ ثَابِتِ بْنِ أَبِي صَفِيَّةَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ حَدَّثَكَ جَابِرٌأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً وَمَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى وَكِيعٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ أَبِي صَفِيَّةَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ حَدَّثَكَ جَابِرٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ نَعَمْ و حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ ثَابِتِ بْنِ أَبِي صَفِيَّة قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا عَنْ ثَابِتٍ نَحْوَ رِوَايَةِ وَكِيعٍ وَشَرِيكٌ كَثِيرُ الْغَلَطِ وَثَابِتُ بْنُ أَبِي صَفِيَّةَ هُوَ أَبُو حَمْزَةَ الثُّمَالِيُّ
atugambiire [Isma’ili bin Musa Al Fazari] akagira, akatugambira [Sharik] kuruga [Thabit bin Abu Shafiah] akagira; Nkagambira [Abu Ja’far] nti, [Jabir] akakugambira ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akakora okunaaba omurundi gumwe, emirundi ebiri-emirundi ebiri n’emirundi eshatu-emirundi eshatu? akagarukamu ati, 'Ekyo kihikire'. Abu Isa akagira ati; '-Obwire obwo- [Waki'] akashoborora hadiisi egi kuruga ahari [Thabit bin Abu Shafiah], akagira ati; Nkagambira [Abu Ja’far] nti: ‘[Jabir] akakugambira ngu nabi saw.a.w. akagarukamu ati, 'Ekyo kihikire'. [Hannad] na [Qutaiba] bakatugambira ahari ekyo, bakagira ngu; ' [Waki'] atugambiire kuruga ahari [Thabit bin Abu Shafiah]'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima kukira hadiisi eyaagambirweho Sharik, ahabw’okuba hadiisi egi nayo ekagambwaho kuruga omu muhanda ogundi. Kandi okushoborora oku kuruga ahari Thabit ni nk’okushoborora kwa Waki’. Omubwire obwo, Syarik n’omuntu orikukora enshobe nyingi. Thabit bin Abu Shafiah ni Abu Hamzah Ats Tsumali’.
Imam Tirmidzi : 44
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذُكِرَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ بَعْضَ وُضُوئِهِ مَرَّةً وَبَعْضَهُ ثَلَاثًا وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا أَنْ يَتَوَضَّأَ الرَّجُلُ بَعْضَ وُضُوئِهِ ثَلَاثًا وَبَعْضَهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ مَرَّةً
atugambiire [Muhammad bin Abu Umar] akagira, atugambiire [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [‘Amru bin Yahya] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abdullah bin Zaid] akagira ati; 'Buzima, nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akakora okunaaba, yaanaaba omu maisho emirundi eshatu, yaanaaba engaro emirundi ebiri-ebiri, kandi yasiimura omutwe n'ebigyere emirundi ebiri-ebiri'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'ey'amazima, kandi neegambwaho n'omu hadiisi endiijo ngu nabi sallallaahu 'alaihi wasallam obumwe akaba akora wudlu ye omurundi gumwe kandi obumwe emirundi eshatu nari eshatu. Abanyabwengye nabo nibaha obusingye omu nshonga egi, baine enteekateeka ngu omuntu naikirizibwa kunaaba emirundi eshatu omurundi gumwe kandi omu bwire obundi omurundi gumwe omu bwire.
Imam Tirmidzi : 45
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَيَّةَ قَالَرَأَيْتُ عَلِيًّا تَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ حَتَّى أَنْقَاهُمَا ثُمَّ مَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً ثُمَّ غَسَلَ قَدَمَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَأَخَذَ فَضْلَ طَهُورِهِ فَشَرِبَهُ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ قَالَ أَحْبَبْتُ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ كَانَ طُهُورُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالرُّبَيِّعِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ ذَكَرَ عَنْ عَلِيٍّ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي حَيَّةَ إِلَّا أَنَّ عَبْدَ خَيْرٍ قَالَ كَانَ إِذَا فَرَغَ مِنْ طُهُورِهِ أَخَذَ مِنْ فَضْلِ طَهُورِهِ بِكَفِّهِ فَشَرِبَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ رَوَاهُ أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ أَبِي حَيَّةَ وَعَبْدِ خَيْرٍ وَالْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ وَقَدْ رَوَاهُ زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدِيثَ الْوُضُوءِ بِطُولِهِ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ فَأَخْطَأَ فِي اسْمِهِ وَاسْمِ أَبِيهِ فَقَالَ مَالِكُ بْنُ عُرْفُطَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ وَرُوِيَ عَنْهُ عَنْ مَالِكِ بْنِ عُرْفُطَةَ مِثْلُ رِوَايَةِ شُعْبَةَ وَالصَّحِيحُ خَالِدُ بْنُ عَلْقَمَةَ
batugambiire [Hannadi] na [Qutaiba] bakagira ngu; atugambiire [Abu Ahwash] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Abu Hayyah] akagira ati; ‘Nkareeba [Ali] naakora okunaaba, yaanaaba ebiganja bye kuhitsya obu byashemeire, bwanyima yaanaaba akanwa ke emirundi eshatu, yaata amaizi omu nyindo emirundi eshatu, yaanaaba omu maisho emirundi eshatu, yaanaaba ebikumu emirundi eshatu, yaasiimura omutwe omurundi gumwe. Bwanyima yayozya ebigyere bye kuhika aha bibero, reero yayemerera, yatwara amaizi g'okwoga agasigaireho, yaanywa, obwo akyemereire. Bwanyima y'ekyo akagira ati; 'Nshemereirwe ahabw'okubaasa kukworeka oku nabi sallallaahu 'alaihi wasallam yaabaire naakora okunaaba. Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Uthman, Abdullah bin Zaid, Ibnu Abbas, Abdullah bin ‘Amru, Ar Rabi’, Abdullah bin Unais na Aisyah, Allah abasiime’. Ku baaherize kutugambira [Qutaiba] na [Hannadi] bakagira bati; atugambiire [Abu Ahwash] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Abdu Khair], akakigambaho kuruga ahari [Ali] nk’oku kiri omu hadiisi ya Abu Hayyah, Abdu Khair wenka niwe yaagizire; "Ali ku yaaherize kunaaba, yaatwara amaizi agaabaire gasigaire omu kunaaba kwe n'ekiganja kye, bwanyima y'ekyo yaanywa." Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Ali ekagambwa [Abu Ishaq Al Hamdani], kuruga ahari [Abdu Khair] na [Al Harith] kuruga ahari [Ali]. Kandi kikagambwaho na [Za`idah bin Qudamah] kandi okwihaho ekyo kuruga ahari [Khalid bin Alqamah], kuruga ahari [Abdu Khair], kuruga ahari [Ali] Radliaallahu 'ahu -hadiisi erikukwata aha kunaaba okuhikire-. Kandi hadiisi egi ni Hasan Sahih. Abu Isa akagira ati; 'Syu'bah akashoborora hadiisi egi kuruga ahari Khalid bin Alqamah, kwonka akashobya omukugamba eiziina rye kandi n'eiziina rya ishe. Akagira ati; 'Malik bin Urfuthah kuruga ahari Abdu Khair kuruga ahari Ali'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi nayo ekagambwa [Abu Awanah], kuruga ahari [Khalid bin Alqamah], kuruga ahari [Abdu Khair], kuruga ahari [Ali]’. Akagira ati; ‘Hadiisi ekagambwa kuruga ahari Malik bin Urfuthah nk’oku kiri omu byafaayo bya Shuba. Omu bwire obwo, ohikire ni Khalid bin Alqamah’.
Imam Tirmidzi : 46
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدِ اللَّهِ السَّلِيمِيُّ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْهَاشِمِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَاءَنِي جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَضِحْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍ الْهَاشِمِيُّ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْحَكَمِ بْنِ سُفْيَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَزَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ سُفْيَانُ بْنُ الْحَكَمِ أَوْ الْحَكَمُ بْنُ سُفْيَانَ وَاضْطَرَبُوا فِي هَذَا الْحَدِيثِ
atugambiire [Nashr bin Ali Al Jahdlami] na [Ahmad bin Abu Ubaidullah Nk’oku Salimi Al Bashri] bombi baagambire; atugambiire [Abu Qutaibah Salam bin Qutaibah] kuruga ahari [Al Hasan bin Ali Al Hasyimi] kuruga ahari [Abdurrahman Al A’raj] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu nabi saw. 'Iwe Muhammad, waaba nookora okunaaba obwo obanza oyeshemeze.' Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi ni gharib’. Yaagaruka yaagira ati; Nkahurira Muhamadi arikugira ati; 'Al Hasan bin Ali Al Hasyimi ni hadiisi ya Munkarul'. Kandi omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari Abul Hakam bin Sufyan, Ibn Abbas, Zaid bin Haritsah na Abu Sa’id Al Khudri, abandi abamwe nibagira ngu Sufyan bin Al Hakam, nari Al Hakam bin Sufyan, kandi ni idltirab - zitari zimwe na zimwe - omu hadiisi egi’.
Imam Tirmidzi : 47
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ وَانْتِظَارُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُو حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ نَحْوَهُ و قَالَ قُتَيْبَةُ فِي حَدِيثِهِ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ ثَلَاثًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبِيدَةَ وَيُقَالُ عُبَيْدَةُ بْنُ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِشٍ الْحَضْرَمِيِّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ يَعْقُوبَ الْجُهَنِيُّ الْحُرَقِيُّ وَهُوَ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
atugambiire [Ali bin Hujr] akagira, atugambiire [Isma’il bin Ja’far] kuruga ahari [Al ‘Ala’ bin Abdurrahman] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu Omutumwa wa Allah saw. abashaija bakagarukamu bati, ‘Buzima, ai Mutumwa wa Allah’. Akagira ati: ‘Okushaba okuhikire omu bwire obutarikwetengyesa munonga, kwata amatembezo agandi orikuza omu muzigiti kandi otegyereze okushaba bwanyima y’okushaba. Kandi ekyo ni ribati’. Atugambiire [Qutaibah] akagira, atugambiire [Abdul Aziz bin Muhammad] kuruga [Al ‘Ala`] nk’oku hadiisi eri. Qutaibah nagira omu hadiisi ye ati, ‘Ekyo ni ribaati, ekyo ni ribaati, ekyo ni ribaati’. Emirundi eshatu. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ali, Abdullah bin 'Amru, Ibn Abbas na Abidah, nabo abarikwetwa Ubaidah bin 'Amru, Aisyah, Abdurrahman bin 'A`isy Al Hadlrami, na Anas'. Abu Isa akagira ati; ‘Kandi hadiisi ya Abu Hurairah omu shuura egi niyo hadiisi erikukirayo oburungi kandi ey’amazima’. Kandi Al ‘Ala` bin Abdurrahman ni Ibn Ya’qub Al Juhani Al Huraqi, n’omuntu orikubaasa kwesigwa kurugiirira aha bakugu omu bya hadiisi’.
Imam Tirmidzi : 48
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعِ بْنِ الْجَرَّاحِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ عَنْ أَبِي مُعَاذٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خِرْقَةٌ يُنَشِّفُ بِهَا بَعْدَ الْوُضُوءِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ لَيْسَ بِالْقَائِمِ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ وَأَبُو مُعَاذٍ يَقُولُونَ هُوَ سُلَيْمَانُ بْنُ أَرْقَمَ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ
atugambiire [Sufyan bin Waki’ bin Al Jarrah] akagira, atugambiire [Abdullah bin Wahb] kuruga ahari [Zaid bin Hubab] kuruga ahari [Abu Mu’adz] kuruga ahari [Az Zuhri] kuruga ahari [Urwah] kuruga ahari [Aisyah] akagira ati; ' Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam akaba aine ekijwaro eki yaabaire akoresa kwomya bwanyima y'okunaaba. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Aisyah tegumire kandi tihaine hadiisi ehikire kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam omu shuura egi, ahari Abu Mu’adz, nibagira ngu; ngu akaba ari Sulaiman bin Arqam, kandi akaba ari omuntu oine amaani makye kurugiirira aha bakugu omu bya hadiisi. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Mu’adz bin Jabal’.
Imam Tirmidzi : 49
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ مَسَحَ وَجْهَهُ بِطَرَفِ ثَوْبِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْنَادُهُ ضَعِيفٌ وَرِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الْأَفْرِيقِيُّ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي التَّمَنْدُلِ بَعْدَ الْوُضُوءِ وَمَنْ كَرِهَهُ إِنَّمَا كَرِهَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ قِيلَ إِنَّ الْوُضُوءَ يُوزَنُ وَرُوِيَ ذَلِكَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَالزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَ حَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ مُجَاهِدٍ عَنِّي وَهُوَ عِنْدِي ثِقَةٌ عَنْ ثَعْلَبَة عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ إِنَّمَا كُرِهَ الْمِنْدِيلُ بَعْدَ الْوُضُوءِ لِأَنَّ الْوُضُوءَ يُوزَنُ
atugambiire [Qutaibah] akagira, atugambiire [Risydin bin Sa’d] kuruga ahari [Abdurrahman bin Ziyad bin An’um] kuruga ahari [Utbah bin Humaid] kuruga ahari [Ubadah bin Nusai] kuruga ahari [Abdurrahman bin Ghanmi] kuruga ahari [Mu’adz bin Jabal] akagira ati; 'Nkareeba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam bwanyima y'okuheza kunaaba arikusiimura omu maisho ge n'orubaju rw'ekijwaro kye'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi ni gharib omu diguri kandi n'enkye omu sanad. Risydin bin Sa’d na Abdurrahman bin Ziyad bin An’um Al Afriqi bakakyendeeza amaani ga hadiisi. Abanyabwengye abamwe kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abo abakuratsireho bakaha obusingye ahabw’okusiimura eby’okunaaba ebyabaire bisigaireho, nk’oku abo abaabaire babihindura eby’obujunaanizibwa, eki kikaba nikirugiirira aha kiteekateeko kyonka ngu eby’okunaaba nibiija kupimwa omu minzaani y’okugaba. Eki kigambirwe kuruga ahari Sa’id Ibnul Musayyab na Az Zuhri. Atugambiire ngu Muhammad bin Humaid Ar Razi akagira ati, atugambiire Jarir ati; Ali bin Mujahid akangambira ahari ekyo, kandi ninteekateeka ngu n’omuntu orikwesigwa, nikwo kugira ngu kuruga Tsa’labah, kuruga Az Zuhri, akagira ati; "Tikirungi okusiimura ebisigarira by'okunaaba ahabw'okuba nibiija kupimwa."
Imam Tirmidzi : 50
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الثَّعْلَبِيُّ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ وَأَبِي عُثْمَانَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ التَّوَّابِينَ وَاجْعَلْنِي مِنْ الْمُتَطَهِّرِينَ فُتِحَتْ لَهُ ثَمَانِيَةُ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ قَدْ خُولِفَ زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ وَغَيْرُهُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ عُمَرَ وَعَنْ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ عُمَرَ وَهَذَا حَدِيثٌ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ كَبِيرُ شَيْءٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَبُو إِدْرِيسَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُمَرَ شَيْئًا
akatugambira [Jafar bin Muhammad bin Imran Ats Tsa’labi Al Kufi] akagira, akatugambira [Zaid bin Hubab] kuruga ahari [Mu’awiyah bin Salih] kuruga ahari [Rabi’ah bin Yazid Ad Dimasyqi] kuruga ahari [Abu Idris Al Khaulani] kandi [Abu Uthman] akagira ngu we] kuruga ahari [Uthab bin]; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omuntu weena orikukora okunaaba kandi akaheza okunaaba kwe, obwo ashoma; ASYHADU ANLAA ILAAHA ILLALLAAH WAHDAHUU LAA SYARIIKALAHU WA ASYHADU ANNA MUHAMMADAN ABDUHU WA RASUULUHU, ALLAAHUMMAJ'ALNI MINAT TAWWAABIINA WAJ'ALNI MINAL worship of Allah no go kandi Wenka, kandi tihaine orikukoragana nawe, kandi ninhamya ngu Muhammad n’omuheereza we kandi omutumwa we. Ai Allah, onhindure omu barikweteisa kandi onhindure omu barikweshemeza-, emiryango munaana ya Paradiso neija kumwigurirwa, naija kwetwa kutaaha kuruga omu irembo ryona eri arikwenda’. Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari Anas na Uqbah bin 'Amir'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Umar ebaire neehakanisibwa Zaid bin Hubab omu hadiisi egi’. Abu Isa akagira ati; ’ [Abdullah bin Salih] n’abandi bakashoboorora kuruga ahari [Mu’awiyah bin Salih], kuruga ahari [Rabi’ah bin Yazid], kuruga ahari [Abu Idris], kuruga ahari [Uqbah bin A’mir], kuruga ahari [Umar]. Kandi [Rabi’ah] akashoborora kuruga ahari [Abu Usman], kuruga ahari [Jubair bin Nufair], kuruga ahari [Umar]. Kandi hadiisi egi omu sanad yaayo neetunga idltirab -okuhakanisa-, kandi omu shuura egi tihaine hadiisi ehikire kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Muhamadi akagira ati; ‘Abu Idris tarahuriire kintu kyona kuruga ahari Umar’.
Imam Tirmidzi : 51
و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَعَليُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَبِي رَيْحَانَةَ عَنْ سَفِينَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَفِينَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو رَيْحَانَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَطَرٍ وَهَكَذَا رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالْمُدِّ وَالْغُسْلَ بِالصَّاعِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَيْسَ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عَلَى التَّوَقِّي أَنَّهُ لَا يَجُوزُ أَكْثَرُ مِنْهُ وَلَا أَقَلُّ مِنْهُ وَهُوَ قَدْرُ مَا يَكْفِي
atugambiire [Ahmad bin Mani’] na [Ali bin Hujr] bombi bakagira ngu; atugambiire [Isma’ili bin Ulaiyyah] kuruga ahari [Abu Raihana] kuruga ahari [Safinah] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akakora okunaaba n'ekishaka kimwe kyonka eky'amaizi kandi yayoga na sha emwe yonka''. Abu Isa akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Aisyah, Jabir, na Anas bin Malik’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Safinah n'ey'amazima, kandi eiziina rya Abu Raihanan ni Abdullah bin Mathar'. Nahabwekyo, abakugu omu bya sayansi nibagira ngu okunaaba nikumara n’ekishaka kimwe ky’amaizi n’okwoga n’okunaaba sha’ emwe. Imam Shafi’i, Ahmad na Ishak bakagira ngu; ‘Hadiisi egi terikumanyisa nk’okutaho obugarukiro, ngu terikubaasa kuba nyingi munonga nari nkye munonga, kureka kurugiirira aha mubaro’.
Imam Tirmidzi : 52
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاودَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا خَارِجَةُ بْنُ مُصْعَبٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُتَيِّ بْنِ ضَمْرَةَ السَّعْدِيِّ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِلْوُضُوءِ شَيْطَانًا يُقَالُ لَهُ الْوَلَهَانُ فَاتَّقُوا وَسْوَاسَ الْمَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَأَنَّا لَا نَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَهُ غَيْرَ خَارِجَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْحَسَنِ قَوْلَهُ وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ وَخَارِجَةُ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَصْحَابِنَا وَضَعَّفَهُ ابْنُ الْمُبَارَكِ
akatugambira [Muhammad Bin Basysyar] akagira, akatugambira [Abu Dawud Ath Thayandelisi] akagira, akatugambira [Kharijah bin Mush’ab] kuruga ahari [Yunus bin Ubaid] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Utai bin Dlamrah Nk’oku Sa’di] kuruga ahari [Ubai bin Ka’lamihi] akagira ati: buri kunaaba hariho Sitaane ekirikwetwa Al Walhan, n’ahabw’ekyo yetantare okwerarikirira omu maizi’. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu na hadiisi kuruga ahari Abdullah bin 'Amru na Abdullah bin 'Mughaffal'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Ubai bin Ka'ab ni hadiisi ya gharib kandi sanad yaayo teine maani kurugirira aha bakugu omu hadiisi, ahabwokuba titurikumanya omuntu weena orikwesiga hadiisi egi okwihaho Kharijah. Hadiisi egi nayo egambirweho kuruga omu mirongo mingi kuruga omu bigambo bya Al Hasan. Kandi tihariho hadiisi ehikire kuruga ahari nabi sallallaahu 'alaihi wasallam omu shuura egi. Okurugirira ahari banywani baitu, Kharijah akaba ataine maani, kandi Ibnul Mubarak akamumara amaani.’
Imam Tirmidzi : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْفَضْلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍقَالَ قُلْتُ لِأَنَسٍ فَكَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ أَنْتُمْ قَالَ كُنَّا نَتَوَضَّأُ وُضُوءًا وَاحِدًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْمَشْهُورُ عَنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ كَانَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَى الْوُضُوءَ لِكُلِّ صَلَاةٍ اسْتِحْبَابًا لَا عَلَى الْوُجُوبِ
atugambiire [Muhammad bin Humaid Ar Razi] akagira, atugambiire [Salamah Ibnul Fadll] kuruga ahari [Muhammad bin Ishaq] kuruga ahari [Humaid] kuruga ahari [Anas] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaba akora okunaaba buriijo ku arikuza omu kushaba, yaaba ari omushemeire nari atashemeire'. Humaid akagira ati; Nkagambira Ana nti nti; 'Mbwenu shi imwe bashaija, nimukora ki?' Akagarukamu ati, ‘Tukakora ablution omurundi gumwe gwonka’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Humaid kuruga ahari Anas ni hasan gharib kuruga aha rubaju oru. Kwonka ekimanyirwe kurugiirira aha bakugu omu bya hadiisi ni hadiisi ya ‘Amru bin ‘Amir Al Ansari. Kandi abahangu bamwe omu bya sayansi nibagira ngu okunaaba buri kushaba n’eky’okuhaburwa, ti ky’obujunaanizibwa.
Imam Tirmidzi : 54
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ الْأنْصَارِيِّ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقُلْتُ فَأَنْتُمْ مَا كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ مَا لَمْ نُحْدِثْ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ حَدِيثٌ جَيِّدٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ
akatugambira [Muhammad Bin Basyyar] akagira, akatugambira [Yahya Bin Sa’id] na [Abdurrahman] - nikwo kugira ngu Ibn Mahdi - bakagira ngu; atugambiire [Sufyan bin Sa’id] kuruga [Amru bin Amir Al Ansari] akagira ati; Nkahurira [Anas bin Malik] arikugira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaba akora okunaaba buri kushaba'. Nkagira nti; ‘Mbwenu shi imwe ahabwanyu nimukora ki?’ Akagarukamu ati, ‘Eshaara zoona nituzikora n’okunaaba kumwe, kasita tutazihenda’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima, obwo hadiisi ya Humaid kuruga ahari Anas eri hadiisi nungi, kwonka gharib hasan’.
Imam Tirmidzi : 55
وَقَدْ رُوِيَ فِي حَدِيثٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهِ عَشْرَ حَسَنَاتٍقَالَ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْأَفْرِيقِيُّ عَنْ أَبِي غُطَيْفٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ عَنْ الْأَفْرِيقِيِّ وَهُوَ إِسْنَادٌ ضَعِيفٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ ذَكَرَ لِهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ هَذَا الْحَدِيثُ فَقَالَ هَذَا إِسْنَادٌ مَشْرِقِيٌ قَالَ سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ
Kigambirwe omu hadiisi kuruga ahari Ibn Umar, kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ngu akagira ati: ‘Omuntu weena orikukora okunaaba omu mbeera eshemeire, Allah naija kumuhandiikira ebikorwa birungi ikumi’. Akagira ati; ’ [Al Afriqi] akashoboorora hadiisi egi kuruga ahari [Abu Ghuthaif], kuruga ahari [Ibn Umar], kuruga ahari nabi saw. [Al Husain bin Huraits Al Marwazi] atugambiire ekintu nikyo kimwe, eki [Muhammad bin Yazid Al Wasithi] atugambiire kuruga [Al Afriqi], kandi sanad ye n’ey’amaani. Ali bin Al Madini akagira ati; ‘Yahya bin Sa’id Al Qaththan akagira ati; ‘Hadiisi egi ku yaagambirweho Hisyam bin Urwah akagarukamu ati, ‘Egi niyo sanad y’abantu b’oburengyerwa-izooba’. Abu Isa akagira ati; ‘Nkahurira Ahmad bin Al Hasan arikugira ati; ‘Nkahurira Ahmad Bin Hambal arikugira ati; 'Tinkareebaga omuntu oine amaisho gangye abiri nka Yahya bin Sa'id Al Qaththan'.
Imam Tirmidzi : 56
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ صَلَّى الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّكَ فَعَلْتَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ فَعَلْتَهُ قَالَ عَمْدًا فَعَلْتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَلِيُّ بْنُ قَادِمٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَزَادَ فِيهِ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ أَيْضًا عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَارِبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَرَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ وَكِيعٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ مَا لَمْ يُحْدِثْ وَكَانَ بَعْضُهُمْ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ اسْتِحْبَابًا وَإِرَادَةَ الْفَضْلِ وَيُرْوَى عَنْ الْأَفْرِيقِيِّ عَنْ أَبِي غُطَيْفٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهِ عَشْرَ حَسَنَاتٍ وَهَذَا إِسْنَادٌ ضَعِيفٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ
atugambiire [Muhammad bin Basyyar] akagira, atugambiire [Abdurrahman bin Mahdi] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Alqamah bin Martsad] kuruga ahari [Sulaiman bin Buraidah] kuruga ahari [ishe] akagira ati; 'Nabi sallallaahu 'alaihi wasallam akaba akora okunaaba buriijo yaaba naaza omu kushaba. Kandi aha izooba ry’okusingura orurembo Makkah, akakora eshaara zoona n’okunaaba kumwe kandi yasiimura khuf ye. Bwanyima Umar akagira ati; ‘Buzima, okakora ekintu eki otarikukira kukora,’ akagarukamu ati: ‘Nkakikora omu buteeka’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima.' [Ali bin Qadim] akashoborora hadiisi egi kuruga ahari [Sufyan Ats Tsauri], bwanyima yayongyeraho ati, ‘Omutumwa wa Allah akaba akora okunaaba omurundi gumwe’. Akagira ati; ‘Kandi [Sufyan Ats Tsauri] nawe akashoboorora hadiisi egi kuruga ahari [Muharib bin Ditsar], kuruga ahari [Sulaiman bin Buraidah], kuruga ahari nabi saw. Kandi [Waki’] akagishoborora kuruga ahari [Sufyan], kuruga ahari [Muharib], kuruga ahari [Sulaimani bin Buraidah], kuruga ahari [ishe]. [Abdurrahman bin Mahdi] n’abandi abatari abo, bakakishoborora kuruga ahari [Sufyan], kuruga ahari [Muharib bin Ditsar], kuruga ahari [Sulaiman bin Buraidah], kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam omu muringo gw’okugaaniira, kandi eki n’eky’amazima kukira hadiisi ya Waki’. Abanyabwengye nibakora hadiisi egi, nikwo kugira ngu omutumwa wa Allah akashaba emirundi mingi n’okunaaba kumwe kasita atarikuhenda. Kwonka omuri abo harimu abarikunaaba buri kushaba ahabw’okugira ngu nikihaburwa kandi ahabw’okwenda kutunga ekitiinisa.’ Kandi kikagambwaho kuruga ahari Al Afriqi, kuruga ahari Abu Ghuthaif, kuruga ahari Ibn Umar kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Orikukora okunaaba akiri omushemeire, Allah naija kumuhandiikira ebikorwa birungi ikumi’. Kwonka hadiisi egi eine sanad etari y’amaani. Kandi omu shuura egi harimu ripoota kuruga ahari Jabir bin Abdullah ngu nabi akashaba eshaara z’omu ihangwe n’eza Asr n’okunaaba kumwe.
Imam Tirmidzi : 57
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي مَيْمُونَةُ قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنْ الْجَنَابَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَغْتَسِلَ الرَّجُلُ وَالْمَرْأَةُ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ وَأُمِّ هَانِئٍ وَأُمِّ صُبَيَّةَ الْجُهَنِيَّةِ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الشَّعْثَاءِ اسْمُهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ
akatugambira [Ibn Abu Umar] akagira, akatugambira [Sufyan bin Uyainah] kuruga ahari [Amru bin Dinar] kuruga ahari [Abu Sya’tsa`] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; [Maimunah] akangira ati, ‘Obwire obumwe nkaba nyoga n’omutumwa wa Allah saw.w.w. Abu Isa akagira ati; ‘Egi ni hadiisi ya Hasan ey’amazima, kandi eki n’ekiteekateeko ky’abanyabiragiro abaingi, ngu omushaija naabaasa kwoga n’omukazi omu kikopo kimwe’. Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Ali, Aisyah, Anas, Ummu Hani`, Ummu Shubayyah Al Juhanniah, Ummu Salamah, na Ibnu Umar’. Abu Isa akagira ati; 'Kandi eiziina rya Abu Asy Sya'tsa rikaba riri Jabir bin Zaid'.
Imam Tirmidzi : 58
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي حَاجِبٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي غِفَارٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَضْلِ طَهُورِ الْمَرْأَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَكَرِهَ بَعْضُ الْفُقَهَاءِ الْوُضُوءَ بِفَضْلِ طَهُورِ الْمَرْأَةِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ كَرِهَا فَضْلَ طَهُورِهَا وَلَمْ يَرَيَا بِفَضْلِ سُؤْرِهَا بَأْسًا
atugambiire [Mahmud bin Ghailan] akagira ati; atugambiire [Waki’] kuruga ahari [Sufyan] kuruga ahari [Sulaimani At Taimi] kuruga ahari [Abu Hajib] kuruga ahari [Omushaija kuruga omu Bani Ghifar], akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akazibira amaizi kuguma omu kwoga kw'omukazi.' Kandi omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Abdullah bin Sarjis. Abu Isa akagira ati; ‘Abanyabiragiro abamwe nibagira ngu okunaaba omu maizi agasigaireho omukwoga kw’omukazi tikirikwikirizibwa. Kandi eki nikyo Ahmad na Ishaq baagambire, bakahayo amaizi agasigaireho kuruga omu kushemezibwa kwabo, ti maizi agasigaireho agaabaire gakiri omu bidomora byabo’.
Imam Tirmidzi : 59
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا حَاجِبٍ يُحَدِّثُ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عَمْرٍو الْغِفَارِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَتَوَضَّأَ الرَّجُلُ بِفَضْلِ طَهُورِ الْمَرْأَةِ أَوْ قَالَ بِسُؤْرِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو حَاجِبٍ اسْمُهُ سَوَادَةُ بْنُ عَاصِمٍ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي حَدِيثِهِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَوَضَّأَ الرَّجُلُ بِفَضْلِ طَهُورِ الْمَرْأَةِ وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ
atugambiire [Muhammad bin Basyyar] na [Muhammad bin Ghailan] bakagira ngu; atugambiire [Abu Dawud] kuruga [Syu’bah] kuruga [‘Ashim] akagira ati; Nkahurira [Abu Hajib] arikugambira [Al Hakam bin Amru Al Ghifari] ngu nabi akazibira omushaija okunaaba n’amaizi agasigaireho kuruga omu kushemezibwa kw’omukazi, nari shi akagira ati; ‘Amaizi agasigaireho agakiri omu nsaka’. Abu Isa akagira ati; ‘Egi ni hadiisi ya Hasan. Kandi eiziina rya Abu Hajib rikaba riri Sawadah bin ‘Ashim’. Muhammad bin Basyyar akagambaho omu hadiisi ye; ‘Rasulullah akazibira omushaija okunaaba n’amaizi agasigaireho kuruga omu kushemezibwa kw’omukazi,’ kandi Muhammad bin Basysyar akaba ataine kubangaanisa ahari ekyo.
Imam Tirmidzi : 60
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَاغْتَسَلَ بَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَفْنَةٍ فَأَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَوَضَّأَ مِنْهُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ جُنُبًا فَقَالَ إِنَّ الْمَاءَ لَا يُجْنِبُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ
atugambiire [Qutaibah] akagira, atugambiire [Abu Al Ahwash] kuruga ahari [Simak bin Harb] kuruga ahari [Ikrimah] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; 'Abakazi baingi ba nabi sallallaahu 'alaihi wasallam bakanaaba omu kikopo kimwe, obwo omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akaba ari haihi kukikoraho okunaaba, kwonka akagira ati; ‘Ei Mutumwa wa Allah, buzima ndi junub,’ yaagarukamu ati: ‘Buzima, amaizi ti junub -tigashemeire-’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima, kandi hadiisi egi neekwatwa Sufyan Ats Tsauri, Malik na Syafi’i’.