Imam Tirmidzi : 41
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ثَابِتِ بْنِ ثَوْبَانَ قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ هُوَ الْأَعْرَجُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ ثَوْبَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ وَهُوَ إِسْنَادٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَمَّامٌ عَنْ عَامِرٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا
atubuulidde [Abu Kuraib] ne [Muhammad bin Rafi’] baagamba nti; atubuulidde [Zaid bin Hubab] okuva ku [Abdurrahman bin Thabit bin Tsauban] yagamba; antegeezezza [Abdullah Ibnul Fadll] okuva ku [Abdurrahman bin Hurmuz] - kwe kugamba Al A’raj - okuva ku [Abu Hurairah] yagamba; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakola wudhu emirundi ebiri emirundi ebiri’. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu hadith okuva ewa Jabir'. Abu Isa nate yagamba nti, ‘Hadiisi eno hasan gharib, tetugimanyi okuggyako okuva mu hadith ya Ibn Tsauban okuva ewa Abdullah bin Al Fadll, era sanad ye hasan shahih’. Abu Isa yagambye nti; ' [Hammam] yanyumya okuva ku ['Amir Al Ahwal], okuva ku ['Atho`], okuva ku [Abu Hurairah], nti Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam yakola wudhu emirundi esatu emirundi esatu'.
Imam Tirmidzi : 42
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَيَّةَ عَنْ عَلِيٍّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَالرُّبَيِّعِ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي رَافِعٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْروٍ وَمُعَاوِيَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عَلِيٍّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْوُضُوءَ يُجْزِئُ مَرَّةً مَرَّةً وَمَرَّتَيْنِ أَفْضَلُ وَأَفْضَلُهُ ثَلَاثٌ وَلَيْسَ بَعْدَهُ شَيْءٌ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ لَا آمَنُ إِذَا زَادَ فِي الْوُضُوءِ عَلَى الثَّلَاثِ أَنْ يَأْثَمَ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يَزِيدُ عَلَى الثَّلَاثِ إِلَّا رَجُلٌ مُبْتَلًى
atubuulidde [Muhammad bin Basysyar] yagamba, atubuulidde [Abdurrahman bin Mahdi] okuva ku [Sufyan] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Abu Hayyah] okuva ku [Ali] yagamba; ‘Nabbi shallallahu ‘alaihi wasallam yakola wudhu emirundi esatu’. Abu Isa yagambye nti; ‘Mu ssuula eno mulimu n’ebyo ebiwandiikiddwa okuva ewa Uthman, Aisha, Ar Rabi’, Ibn Umar, Abu Umamah, Abu Rafi’, Abdullah bin ‘Amru, Mu’awiyah, Abu Hurairah, Jabir bin Abdullah bin Zaid, ne Ubai bin Ka’ab’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi ya Ali ye hadith esinga obutuufu era esinga obulungi mu ssuula eno, kubanga hadith eyogerwa okuva ku Imam Ali teva mu kkubo limu lyokka’. Abamanyi bakola hadith eno, kwe kugamba nti wudhu emala omulundi gumu, emirundi ebiri esinga, n’okusingawo singa ekolebwa emirundi esatu. Ate ebisigadde, tewali mpisa nnungi. Ibn al Mubarak yagamba nti: "Ntya nti omuntu ajja kukola ekibi singa ayongerako emirundi egisukka mu esatu mu wudhu." Ahmad bin Ishaq yagambye nti: "Tewali ajja kwongerako emirundi egisukka mu esatu okuggyako omuntu omutima gwe gukoseddwa waswas."
Imam Tirmidzi : 43
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ ثَابِتِ بْنِ أَبِي صَفِيَّةَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ حَدَّثَكَ جَابِرٌأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً وَمَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَثَلَاثًا ثَلَاثًا قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى وَكِيعٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ثَابِتِ بْنِ أَبِي صَفِيَّةَ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي جَعْفَرٍ حَدَّثَكَ جَابِرٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ نَعَمْ و حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ ثَابِتِ بْنِ أَبِي صَفِيَّة قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا عَنْ ثَابِتٍ نَحْوَ رِوَايَةِ وَكِيعٍ وَشَرِيكٌ كَثِيرُ الْغَلَطِ وَثَابِتُ بْنُ أَبِي صَفِيَّةَ هُوَ أَبُو حَمْزَةَ الثُّمَالِيُّ
atubuulidde [Isma’il bin Musa Al Fazari] yagamba, atubuulidde [Sharik] okuva ku [Thabit bin Abu Shafiah] yagamba; Nagamba [Abu Ja’far] nti, ‘[Jabir] yakugamba nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakola wudhu omulundi gumu, emirundi ebiri-emirundi ebiri n’emirundi esatu-emirundi esatu?’. n'addamu nti, 'Ekyo kituufu'. Abu Isa yagambye nti; '-Mu kiseera kino- [Waki'] yanyumya hadiisi eno okuva ku [Thabit bin Abu Shafiah], yagamba; Nagamba [Abu Ja’far] nti, ‘[Jabir] yakugamba nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakola wudhu omulundi gumu mu kaseera?’. n'addamu nti, 'Ekyo kituufu'. [Hannad] ne [Qutaibah] baatubuulira ku nsonga eyo, ne bagamba nti; ' [Waki'] atubuulidde okuva ku [Thabit bin Abu Shafiah]'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadith eno ntuufu okusinga hadith eyanyumibwa Sharik, kubanga hadith eno nayo yayogerwa okuva mu kkubo eddala. Era okunyumya kuno okuva mu Thabit kulinga okunyumya kwa Waki’. Mu kiseera kino, Syarik muntu akola ensobi nnyingi. Thabit bin Abu Shafiah ye Abu Hamzah Ats Tsumali’.
Imam Tirmidzi : 44
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَغَسَلَ يَدَيْهِ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَغَسَلَ رِجْلَيْهِ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذُكِرَ فِي غَيْرِ حَدِيثٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ بَعْضَ وُضُوئِهِ مَرَّةً وَبَعْضَهُ ثَلَاثًا وَقَدْ رَخَّصَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا أَنْ يَتَوَضَّأَ الرَّجُلُ بَعْضَ وُضُوئِهِ ثَلَاثًا وَبَعْضَهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ مَرَّةً
atubuulidde [Muhammad bin Abu Umar] yagamba, atubuulidde [Sufyan bin Uyainah] okuva ku ['Amru bin Yahya] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abdullah bin Zaid] yagamba; ‘Mazima Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yakola wudhu, yanaaba mu maaso emirundi esatu, n’anaaba emikono emirundi ebiri-emirundi ebiri, era n’asiimuula omutwe n’ebigere emirundi ebiri-emirundi ebiri’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu, era eyogerwako ne mu hadith endala nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam oluusi yakola wudlu ye omulundi gumu ate oluusi emirundi esatu oba esatu. Abamanyi era bawa obuweerero mu nsonga eno, balina endowooza nti omuntu akkirizibwa okukola wudhu emirundi esatu omulundi gumu ate emirundi emirala omulundi gumu mu kaseera.
Imam Tirmidzi : 45
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي حَيَّةَ قَالَرَأَيْتُ عَلِيًّا تَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ حَتَّى أَنْقَاهُمَا ثُمَّ مَضْمَضَ ثَلَاثًا وَاسْتَنْشَقَ ثَلَاثًا وَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَذِرَاعَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً ثُمَّ غَسَلَ قَدَمَيْهِ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ قَامَ فَأَخَذَ فَضْلَ طَهُورِهِ فَشَرِبَهُ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ قَالَ أَحْبَبْتُ أَنْ أُرِيَكُمْ كَيْفَ كَانَ طُهُورُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالرُّبَيِّعِ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُنَيْسٍ وَعَائِشَةَ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ ذَكَرَ عَنْ عَلِيٍّ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي حَيَّةَ إِلَّا أَنَّ عَبْدَ خَيْرٍ قَالَ كَانَ إِذَا فَرَغَ مِنْ طُهُورِهِ أَخَذَ مِنْ فَضْلِ طَهُورِهِ بِكَفِّهِ فَشَرِبَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ رَوَاهُ أَبُو إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ أَبِي حَيَّةَ وَعَبْدِ خَيْرٍ وَالْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ وَقَدْ رَوَاهُ زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حَدِيثَ الْوُضُوءِ بِطُولِهِ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ فَأَخْطَأَ فِي اسْمِهِ وَاسْمِ أَبِيهِ فَقَالَ مَالِكُ بْنُ عُرْفُطَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ وَرُوِيَ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ خَالِدِ بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ خَيْرٍ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ وَرُوِيَ عَنْهُ عَنْ مَالِكِ بْنِ عُرْفُطَةَ مِثْلُ رِوَايَةِ شُعْبَةَ وَالصَّحِيحُ خَالِدُ بْنُ عَلْقَمَةَ
[Hannad] ne [Qutaibah] batunyumizza nti baagamba nti; [Abul Ahwash] atunyumizza okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Abu Hayyah] nti yagamba nti; ‘Nnalaba [Ali] ng’akola wudhu, n’anaaba emikono okutuusa lwe gyayonjo, oluvannyuma n’anaaba akamwa emirundi esatu, n’ateeka amazzi mu nnyindo emirundi esatu, n’anaaba mu maaso emirundi esatu, n’anaaba enkokola emirundi esatu, n’asiimuula omutwe omulundi gumu. Olwo n’anaaba ebigere okutuuka ku bisambi, olwo n’ayimirira n’akwata amazzi agasigaddewo ag’okuwujja n’aganywa, ng’akyayimiridde. Oluvannyuma lw’ekyo n’agamba nti; 'Nsanyuse okukulaga engeri Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n'emirembe bibeere ku ye) gye yakola wudhu.' Mu ssuula eno mulimu n’ebyo ebiwandiikiddwa okuva ewa Uthman, Abdullah bin Zaid, Ibn Abbas, Abdullah bin ‘Amr, Ar Rabi’, Abdullah bin Unais ne Aisha, Allah abasiimye.’ [Qutaibah] ne [Hannad] batunyumizza nti baagamba nti; atubuulidde [Abul Ahwash] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Abdu Khair], yakyogerako okuva ku [Ali] nga mu hadith ya Abu Hayyah, Abdu Khair yekka yagamba; "Ali bwe yamala okunaaba, yaggya amazzi agaasigala mu wudhu ye n'engalo, oluvannyuma n'aganywa." Abu Isa yagambye nti; ‘Hadith eno eya Ali yayogerwa [Abu Ishaq Al Hamdani], okuva ku [Abdu Khair] ne [Al Harith] okuva ku [Ali]. Era era kyayogerwa [Za`idah bin Qudamah] era ng’oggyeeko ekyo okuva ku [Khalid bin Alqamah], okuva ku [Abdu Khair], okuva ku [Ali] Radliaallahu ‘ahu -hadith ku wudhu mu bujjuvu-. Era hadith eno ye Hasan Sahih. Abu Isa yagambye nti; ‘Syu’bah yanyumya hadith eno okuva ewa Khalid bin Alqamah, naye yali mukyamu mu kwogera erinnya lye era n’erinnya lya kitaawe. Yagambye nti; 'Malik bin Urfuthah okuva ewa Abdu Khair okuva ewa Ali'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno era yayogerwa [Abu ‘Awanah], okuva ku [Khalid bin Alqamah], okuva ku [Abdu Khair], okuva ku [Ali]’. Yagambye nti; ‘Hadith eno yayogerwa okuva ku Malik bin Urfuthah nga bwekiri mu byafaayo bya Shu’bah. Mu kiseera kino, omutuufu ye Khalid bin Alqamah’.
Imam Tirmidzi : 46
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدِ اللَّهِ السَّلِيمِيُّ الْبَصْرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ الْهَاشِمِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ جَاءَنِي جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَضِحْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍ الْهَاشِمِيُّ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي الْحَكَمِ بْنِ سُفْيَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَزَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ و قَالَ بَعْضُهُمْ سُفْيَانُ بْنُ الْحَكَمِ أَوْ الْحَكَمُ بْنُ سُفْيَانَ وَاضْطَرَبُوا فِي هَذَا الْحَدِيثِ
atubuulidde [Nashr bin Ali Al Jahdlami] ne [Ahmad bin Abu Ubaidullah Nga Salimi Al Bashri] bombi baagamba nti; atugambye [Abu Qutaibah Salam bin Qutaibah] okuva ku [Al Hasan bin Ali Al Hasyimi] okuva ku [Abdurrahman Al A’raj] okuva ku [Abu Hurairah] nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Jibril yajja gyendi olwo n’agamba nti; ‘Ayi Muhammad, bw’okola wudhu olwo sooka weetukuze.’ Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno ya gharib'. N’addamu n’agamba nti; Nawulira Muhammad ng’agamba nti; 'Al Hasan bin Ali Al Hasyimi ye hadith ya Munkarul'. Era mu ssuula eno era mulimu hadith okuva ewa Abul Hakam bin Sufyan, Ibn Abbas, Zaid bin Haritsah ne Abu Sa’id Al Khudri, abalala abamu bagamba Sufyan bin Al Hakam, oba Al Hakam bin Sufyan, era baawukana mu hadith eno.
Imam Tirmidzi : 47
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ وَانْتِظَارُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُو حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ نَحْوَهُ و قَالَ قُتَيْبَةُ فِي حَدِيثِهِ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ ثَلَاثًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبِيدَةَ وَيُقَالُ عُبَيْدَةُ بْنُ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَائِشٍ الْحَضْرَمِيِّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ يَعْقُوبَ الْجُهَنِيُّ الْحُرَقِيُّ وَهُوَ ثِقَةٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
[Ali bin Hujr] yatunyumiza, [Isma’il bin Ja’far] yatunyumiza okuva ku [Al ‘Ala` bin Abdurrahman] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] nti Omubaka wa Allah (emirembe n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘Nkulaga ekintu ekisangula ensobi n’okusitula ekifo kyo?’. Baswahaba nebagamba nti, ‘Yee, ggwe omubaka wa Allah.’ Yagamba nti: ‘Okukola esswala mu kiseera ekitasiimye, okukwata emitendera mingi okutuuka ku muzikiti, n’okulinda eswala oluvannyuma lw’okusaala. Era ekyo ye ribath.’ [Qutaibah] yatunyumiza, [Abdul Aziz bin Muhammad] yatunyumiza okuva ku [Al ‘Ala`] nga bwe kiri mu hadith. Qutaibah yayogera mu hadith ye nti, ‘Eyo ye ribath, eyo ye ribath, eyo ye ribath.’ Emirundi esatu. Abu Isa yagambye nti; ‘Mu ssuula eno mulimu n’ebyo ebiwandiikiddwa okuva ewa Ali, Abdullah bin ‘Amru, Ibn Abbas ne Abidah, era abayitibwa Ubaidah bin Amru, Aisha, Abdurrahman bin ‘A`isy Al Hadlrami, ne Anas’. Abu Isa yagambye nti; 'Era hadith ya Abu Hurairah mu ssuula eno ye hadith esinga obulungi era degree yaayo ntuufu'. Era Al 'Ala` bin Abdurrahman ye Ibn Ya'qub Al Juhani Al Huraqi, muntu eyesigika okusinziira ku bakugu mu hadith'.
Imam Tirmidzi : 48
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعِ بْنِ الْجَرَّاحِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ عَنْ أَبِي مُعَاذٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خِرْقَةٌ يُنَشِّفُ بِهَا بَعْدَ الْوُضُوءِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ لَيْسَ بِالْقَائِمِ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ شَيْءٌ وَأَبُو مُعَاذٍ يَقُولُونَ هُوَ سُلَيْمَانُ بْنُ أَرْقَمَ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ
atubuulidde [Sufyan bin Waki’ bin Al Jarrah] yagamba, atubuulidde [Abdullah bin Wahb] okuva ku [Zaid bin Hubab] okuva ku [Abu Mu’adz] okuva ku [Az Zuhri] okuva ku [Urwah] okuva ku [Aisyah] yagamba; ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yalina olugoye lwe yakozesanga okukala oluvannyuma lw'okukola wudhu. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi ya ‘Aisyah si ya maanyi era tewali hadiisi ntuufu okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam mu ssuula eno, ekwata ku Abu Mu’adz, bagamba nti; nti yali Sulaiman bin Arqam, era yali muntu munafu okusinziira ku bakugu mu hadith. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu ebyafaayo okuva ewa Mu'adz bin Jabal'.
Imam Tirmidzi : 49
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ عَنْ عُتْبَةَ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ نُسَيٍّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَنْمٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ مَسَحَ وَجْهَهُ بِطَرَفِ ثَوْبِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِسْنَادُهُ ضَعِيفٌ وَرِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ الْأَفْرِيقِيُّ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ فِي التَّمَنْدُلِ بَعْدَ الْوُضُوءِ وَمَنْ كَرِهَهُ إِنَّمَا كَرِهَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ قِيلَ إِنَّ الْوُضُوءَ يُوزَنُ وَرُوِيَ ذَلِكَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَالزُّهْرِيِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ قَالَ حَدَّثَنِيهِ عَلِيُّ بْنُ مُجَاهِدٍ عَنِّي وَهُوَ عِنْدِي ثِقَةٌ عَنْ ثَعْلَبَة عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ إِنَّمَا كُرِهَ الْمِنْدِيلُ بَعْدَ الْوُضُوءِ لِأَنَّ الْوُضُوءَ يُوزَنُ
[Qutaibah] atugambye, [Risydin bin Sa’d] atubuulidde okuva ku [Abdurrahman bin Ziyad bin An’um] okuva ku [Utbah bin Humaid] okuva ku [Ubadah bin Nusai] okuva ku [Abdurrahman bin Ghanmi] okuva ku [Mu’adz bin Jabal] yagamba; ‘Nnalaba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam oluvannyuma lw’okumaliriza wudhu ng’amusiimuula mu maaso n’enkoona y’olugoye lwe’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno gharib era nnafu mu sanad yaayo. Risydin bin Sa’d ne Abdurrahman bin Ziyad bin An’um Al Afriqi banafuya hadiisi. Abamanyi abamu okuva mu baswahaaba ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abantu abaddirira baawaayo okusonyiwa okusangula ebisigalira bya wudhu, anti ku abo abatayagala, kyesigamiziddwa ku ndowooza yokka nti wudhu ejja kupimibwa mu minzaani z’ebikolwa. Kino kyayogerwa okuva ewa Sa’id Ibnul Musayyab ne Az Zuhri. Atubuulidde Muhammad bin Humaid Ar Razi yagamba, atubuulidde Jarir yagamba nti; Ali bin Mujahid akibuulidde, era ndowooza muntu eyesigika, kwe kugamba okuva e Tsa’labah, okuva e Az Zuhri, yagamba nti; "Si kirungi kusiimuula bisigalira bya wudhu kubanga kijja kupimibwa."
Imam Tirmidzi : 50
حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الثَّعْلَبِيُّ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيِّ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيِّ وَأَبِي عُثْمَانَ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِنْ التَّوَّابِينَ وَاجْعَلْنِي مِنْ الْمُتَطَهِّرِينَ فُتِحَتْ لَهُ ثَمَانِيَةُ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَدْخُلُ مِنْ أَيِّهَا شَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ قَدْ خُولِفَ زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ وَرَوَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ وَغَيْرُهُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ عَنْ عُمَرَ وَعَنْ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ عُمَرَ وَهَذَا حَدِيثٌ فِي إِسْنَادِهِ اضْطِرَابٌ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ كَبِيرُ شَيْءٍ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَبُو إِدْرِيسَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عُمَرَ شَيْئًا
atubuulidde [Ja’far bin Muhammad bin Imran Ats Tsa’labi Al Kufi] yagamba, atubuulidde [Zaid bin Hubab] okuva ku [Mu’awiyah bin Salih] okuva ku [Rabi’ah bin Yazid Ad Dimasyqi] okuva ku [Abu Idris Al Khaulani] ne [Abu Uthman] okuva ku [Umar bin Khaththab] yagamba; Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Oyo yenna akola wudhu n’amaliriza wudhu ye olwo n’asoma; ASYHADU ANLAA ILAAHA ILLALLAAH WAHDAHUU LAA SYARIIKALAHU WA ASYHADU ANNA MUHAMMADAN ABDUHU WA RASUULUHU, ALLAAHUMMAJ'ALNI MINAT TAWWAABIINA WAJ'ALNI MINAL MUTATAHHIRIIN -Nze njulira nti tewali katonda agwanidde kusinzibwa okujjako Allah omu era... Yekka, era tewali mubeezi gy’ali, era njulira nti Muhammad muddu we era omubaka we. Ayi Allah onfuule mu abo abenenya era onfuule mu abo abetukuza-, emiryango omunaana egy’ejjana gijja kumuggulwawo, ajja kuyitibwa okuyingira okuva ku mulyango gwonna gw’ayagala’. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno era mulimu hadith okuva ewa Anas ne Uqbah bin 'Amir'. Abu Isa yagambye nti; Hadiisi ya Umar ebadde ekontana ne Zaid bin Hubab mu hadith eno’. Abu Isa yagambye nti; ’ [Abdullah bin Salih] n’abalala baayogedde okuva ku [Mu’awiyah bin Salih], okuva ku [Rabi’ah bin Yazid], okuva ku [Abu Idris], okuva ku [Uqbah bin A’mir], okuva ku [Umar]. Era [Rabi’ah] yanyumya okuva ku [Abu Uthman], okuva ku [Jubair bin Nufair], okuva ku [Umar]. Era hadith eno mu sanad yaayo efuna idltirab -contradiction-, era mu ssuula eno tewali hadith ntuufu okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Muhammad yagambye nti; 'Abu Idris teyawulira kintu kyonna okuva ewa Umar'.
Imam Tirmidzi : 51
و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَعَليُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ أَبِي رَيْحَانَةَ عَنْ سَفِينَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَوَضَّأُ بِالْمُدِّ وَيَغْتَسِلُ بِالصَّاعِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَفِينَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو رَيْحَانَةَ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَطَرٍ وَهَكَذَا رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوُضُوءَ بِالْمُدِّ وَالْغُسْلَ بِالصَّاعِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَيْسَ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عَلَى التَّوَقِّي أَنَّهُ لَا يَجُوزُ أَكْثَرُ مِنْهُ وَلَا أَقَلُّ مِنْهُ وَهُوَ قَدْرُ مَا يَكْفِي
atugambye [Ahmad bin Mani’] ne [Ali bin Hujr] bombi bagamba nti; atubuulidde [Isma’il bin Ulaiyyah] okuva ku [Abu Raihanah] okuva ku [Safinah] yagamba; 'Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam yakola wudhu n'ekitoomi ky'amazzi kimu kyokka era n'anaaba ne sha emu''. Abu Isa yagambye nti; 'Mu ssuula eno mulimu n'ebyafaayo okuva mu Aisyah, Jabir, ne Anas bin Malik'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi ya Safinah hasan ntuufu, ate erinnya lya Abu Raihanan ye Abdullah bin Mathar’. Bwe kityo, abakugu mu bya ssaayansi balina endowooza nti wudhu kumala n’ekitoomi ky’amazzi kimu n’okunaaba ne sha’ emu. Imam Shafi’i, Ahmad ne Ishak bagamba nti; ‘Hadiisi eno tetegeeza nga ekkomo, nti teyinza kuba nnyingi oba ntono nnyo, wabula okusinziira ku bungi’.
Imam Tirmidzi : 52
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاودَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا خَارِجَةُ بْنُ مُصْعَبٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عُتَيِّ بْنِ ضَمْرَةَ السَّعْدِيِّ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ لِلْوُضُوءِ شَيْطَانًا يُقَالُ لَهُ الْوَلَهَانُ فَاتَّقُوا وَسْوَاسَ الْمَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَلَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ لَأَنَّا لَا نَعْلَمُ أَحَدًا أَسْنَدَهُ غَيْرَ خَارِجَةَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْحَسَنِ قَوْلَهُ وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ وَخَارِجَةُ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ عِنْدَ أَصْحَابِنَا وَضَعَّفَهُ ابْنُ الْمُبَارَكِ
atubuulidde [Muhammad Bin Basysyar] yagamba, atubuulidde [Abu Dawud Ath Thayalisi] yagamba, atubuulidde [Kharijah bin Mush’ab] okuva ku [Yunus bin Ubaid] okuva ku [Al Hasan] okuva ku [Utai bin Dlamrah As Sa’di] okuva ku [Ubai bin Ka’ab] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba: ‘Indeed mu buli wudhu mulimu Sitaani ayitibwa Al Walhan, kale weewale okweraliikirira mu mazzi’. Yagambye nti; 'Mu ssuula eno mulimu ne hadiths okuva ewa Abdullah bin 'Amru ne Abdullah bin Mughaffal'. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi ya Ubai bin Ka’ab hadiisi ya gharib era sanad yaayo si ya maanyi okusinziira ku bakugu mu hadith, kubanga tetumanyi muntu yenna eyeesigama ku hadith eno okuggyako Kharijah. Hadith eno era ebadde eyogerwa okuva mu nnyiriri eziwerako okuva mu bigambo bya Al Hasan. Era tewali hadith ntuufu okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam mu ssuula eno. Okusinziira ku mikwano gyaffe, Kharijah teyalina maanyi, era Ibnul Mubarak yamunafuya.’
Imam Tirmidzi : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ الْفَضْلِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ طَاهِرًا أَوْ غَيْرَ طَاهِرٍقَالَ قُلْتُ لِأَنَسٍ فَكَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ أَنْتُمْ قَالَ كُنَّا نَتَوَضَّأُ وُضُوءًا وَاحِدًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْمَشْهُورُ عَنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ كَانَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَى الْوُضُوءَ لِكُلِّ صَلَاةٍ اسْتِحْبَابًا لَا عَلَى الْوُجُوبِ
[Muhammad bin Humaid Ar Razi] yagamba nti, [Salamah Ibnul Fadll] yagamba okuva ku [Muhammad bin Ishaq] okuva ku [Humaid] okuva ku [Anas] yagamba; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bulijjo yakola wudhu nga tannasaala, oba yali mu mbeera ya bulongoofu oba nedda’. Humaid yagambye nti; Nagamba Anas nti; ‘Awo ate ggwe, okola ki?’. Yaddamu nti, ‘Tukola wudhu omulundi gumu gwokka’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi ya Humaid okuva ku Anas ye hasan gharib okuva ku ludda luno. Naye esinga okumanyika okusinziira ku bakugu mu hadith ye hadith ya ‘Amru bin ‘Amir Al Ansari. Era abamanyi abamu balina endowooza nti okukola wudhu nga buli ssaala tennaba kusemba, so si kikakatako.
Imam Tirmidzi : 54
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَامِرٍ الْأنْصَارِيِّ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقُلْتُ فَأَنْتُمْ مَا كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ قَالَ كُنَّا نُصَلِّي الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ مَا لَمْ نُحْدِثْ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ حَدِيثٌ جَيِّدٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ
[Muhammad bin Basysyar] yagamba nti, [Yahya bin Sa’id] ne [Abdurrahman] - oyo ye Ibn Mahdi - baagamba nti; [Sufyan bin Sa’id] yatugamba okuva ku [‘Amr bin ‘Amir Al Ansari] yagamba; Nawulira [Anas bin Malik] ng’agamba nti; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bulijjo yakola wudhu buli lwe yasaala’. Nagamba nti; ‘Awo, okola ki?’. Yaddamu nti, ‘Essaala zonna tuzikola na wudhu emu, kasita tetusiiba’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hasan sahih, so nga hadiisi ya Humaid okuva mu Anas hadith nnungi, naye gharib hasan'.
Imam Tirmidzi : 55
وَقَدْ رُوِيَ فِي حَدِيثٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهِ عَشْرَ حَسَنَاتٍقَالَ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْأَفْرِيقِيُّ عَنْ أَبِي غُطَيْفٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْوَاسِطِيُّ عَنْ الْأَفْرِيقِيِّ وَهُوَ إِسْنَادٌ ضَعِيفٌ قَالَ عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ ذَكَرَ لِهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ هَذَا الْحَدِيثُ فَقَالَ هَذَا إِسْنَادٌ مَشْرِقِيٌ قَالَ سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ
Kigambibwa mu hadith okuva ewa Ibn Umar, okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yagamba nti: ‘Oyo yenna akola wudhu mu mbeera ennongoofu, Allah ajja kumuwandiikira emirimu emirungi kkumi’. Yagambye nti; ' [Al Afriqi] yanyumya hadiisi eno okuva ku [Abu Ghuthaif], okuva ku [Ibn Umar], okuva ku Nabbi sallallaahu 'alaihi wasallam. [Al Husain bin Huraits Al Marwazi] atubuulidde ekintu kye kimu, nti [Muhammad bin Yazid Al Wasithi] yatubuulidde okuva ku [Al Afriqi], era sanad ye nnafu. Ali bin Al Madini yagambye nti; ‘Yahya bin Sa’id Al Qaththan yagamba nti; ‘Hadiisi eno bwe yayogerwako eri Hisyam bin Urwah yaddamu nti, ‘Eno ye sanad y’abantu b’ebuvanjuba’. Abu Isa yagambye nti; ‘Nnawulidde Ahmad bin Al Hasan ng’agamba nti; ‘Nnawulidde Ahmad bin Hambal ng’agamba nti; 'Silabangako muntu yenna alina amaaso gange nga Yahya bin Sa'id Al Qaththan'.
Imam Tirmidzi : 56
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ فَلَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْحِ صَلَّى الصَّلَوَاتِ كُلَّهَا بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّكَ فَعَلْتَ شَيْئًا لَمْ تَكُنْ فَعَلْتَهُ قَالَ عَمْدًا فَعَلْتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَلِيُّ بْنُ قَادِمٍ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَزَادَ فِيهِ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ أَيْضًا عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ وَرَوَاهُ وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَارِبٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَرَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ وَكِيعٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُصَلِّي الصَّلَوَاتِ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ مَا لَمْ يُحْدِثْ وَكَانَ بَعْضُهُمْ يَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلَاةٍ اسْتِحْبَابًا وَإِرَادَةَ الْفَضْلِ وَيُرْوَى عَنْ الْأَفْرِيقِيِّ عَنْ أَبِي غُطَيْفٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ عَلَى طُهْرٍ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهِ عَشْرَ حَسَنَاتٍ وَهَذَا إِسْنَادٌ ضَعِيفٌ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ بِوُضُوءٍ وَاحِدٍ
atubuulidde [Muhammad bin Basysyar] yagamba, atubuulidde [Abdurrahman bin Mahdi] okuva ku [Sufyan] okuva ku [Alqamah bin Martsad] okuva ku [Sulaiman bin Buraidah] okuva ku [kitaawe] yagamba; ‘Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam bulijjo yakola wudhu ng’agenda esswala. Era ku lunaku lw’okuwamba ekibuga Makkah, yakola esswala zonna n’okuwujja okumu era n’asiimuula khufu ye. Awo Umar n’agamba nti; ‘Mazima ddala, wakola ekintu ky’ototera kukola,’ bwe yaddamu nti: ‘Nnakikola mu bugenderevu’. Abu Isa yagambye nti; 'Hadiisi eno hasan ntuufu.' [Ali bin Qadim] yanyumya hadiisi eno okuva ku [Sufyan Ats Tsauri], olwo n’agattako nti, ‘Omubaka wa Allah yakola wudhu omulundi gumu ku gumu’. Yagambye nti; ‘Era [Sufyan Ats Tsauri] era yanyumya hadith eno okuva ku [Muharib bin Ditsar], okuva ku [Sulaiman bin Buraidah], okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti bulijjo yakola wudhu nga tannasaala. Era [Waki’] yakinyumya okuva ku [Sufyan], okuva ku [Muharib], okuva ku [Sulaiman bin Buraidah], okuva ku [kitaawe]. [Abdurrahman bin Mahdi] n’abalala baakinyumya okuva ku [Sufyan], okuva ku [Muharib bin Ditsar], okuva ku [Sulaiman bin Buraidah], okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam mu ngeri ya mursal, era kino kituufu okusinga hadith ya Waki’. Abamanyi bakolera ku hadith eno, kwe kugamba nti Omubaka wa Allah yakola esswala eziwerako n’okuwujja okumu kasita tekusazibwamu. Kyokka mu bo mulimu abaali bakola wudhu nga buli ssaala tennabaawo kubanga kyasemba era n’okufuna empisa ennungi.’ Era kyayogerwa okuva ku Al Afriqi, okuva ku Abu Ghuthaif, okuva ku Ibn Umar nti Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: “Oyo yenna anaakola wudhu ng’akyali mu mbeera ey’obulongoofu, Allaah ajja kumuwandiikira emirimu emirungi kkumi.” Kyokka hadith eno erina olujegere olunafu olw’okutambuza. Mu ssuula eno, waliwo okunnyonnyolwa okuva ewa Jabir bin Abdullah nti Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yasaala esswala za Dhuhr ne Asr n’enkuba emu.
Imam Tirmidzi : 57
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَتْنِي مَيْمُونَةُ قَالَتْكُنْتُ أَغْتَسِلُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ مِنْ الْجَنَابَةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ أَنْ لَا بَأْسَ أَنْ يَغْتَسِلَ الرَّجُلُ وَالْمَرْأَةُ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ وَأُمِّ هَانِئٍ وَأُمِّ صُبَيَّةَ الْجُهَنِيَّةِ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو الشَّعْثَاءِ اسْمُهُ جَابِرُ بْنُ زَيْدٍ
atubuulidde [Ibn Abu Umar] yagamba, atubuulidde [Sufyan bin 'Uyainah] okuva ku ['Amru bin Dinar] okuva ku [Abu Sya'tsa`] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba; [Maimunah] yangamba nti, ‘Lumu nanaaba n’omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam mu kibya nga junub’. Abu Isa yagambye nti; ‘Eno hadiisi ya Hasan entuufu, era eno y’endowooza y’abakugu abasinga obungi, nti omusajja ayinza okunaaba n’omukazi mu kibya kye kimu’. Mu ssuula eno mulimu n’ebyafaayo okuva ewa Ali, Aisyah, Anas, Umm Hani`, Umm Shubayah Al Juhanniah, Umm Salamah, ne Ibnu Umar’. Abu Isa yagambye nti; 'Era Abu Asy Sya'tsa erinnya lye yali Jabir bin Zaid'.
Imam Tirmidzi : 58
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي حَاجِبٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي غِفَارٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَضْلِ طَهُورِ الْمَرْأَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَكَرِهَ بَعْضُ الْفُقَهَاءِ الْوُضُوءَ بِفَضْلِ طَهُورِ الْمَرْأَةِ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ كَرِهَا فَضْلَ طَهُورِهَا وَلَمْ يَرَيَا بِفَضْلِ سُؤْرِهَا بَأْسًا
[Mahmud bin Ghailan] atunyumizza nti; [Waki’] atunyumizza okuva ku [Sufyan] okuva ku [Sulaiman At Taimi] okuva ku [Abu Hajib] okuva ku [Omusajja okuva mu kika kya Ghifar], yagamba; ‘Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yagaana amazzi agasigadde mu kunaaba kw’omukazi’. Era mu ssuula eno era mulimu okunyumya okuva ewa Abdullah bin Sarjis. Abu Isa yagambye nti; 'Abamu ku ba fuqaha bakitwala nga makrooh okukola wudhu okuva mu mazzi agasigadde mu kunaaba kw'omukazi. Era eno y’enjogera ya Ahmad ne Ishaq, batwala makrooh ng’amazzi agasigadde mu wudhu yaabwe, so si mazzi agasigadde mu bibya byabwe’.
Imam Tirmidzi : 59
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَاصِمٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا حَاجِبٍ يُحَدِّثُ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عَمْرٍو الْغِفَارِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَتَوَضَّأَ الرَّجُلُ بِفَضْلِ طَهُورِ الْمَرْأَةِ أَوْ قَالَ بِسُؤْرِهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو حَاجِبٍ اسْمُهُ سَوَادَةُ بْنُ عَاصِمٍ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي حَدِيثِهِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَوَضَّأَ الرَّجُلُ بِفَضْلِ طَهُورِ الْمَرْأَةِ وَلَمْ يَشُكَّ فِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ
[Muhammad bin Bashyar] ne [Muhammad bin Ghailan] batubuulidde nti; [Abu Dawud] atubuulidde okuva ku [Syu’bah] okuva ku [‘Ashim] yagamba; Nawulira [Abu Hajib] ng’anyumya okuva ku [Al Hakam bin ‘Amru Al Ghifari] nti Nabbi shallallahu ‘alaihi wasallam yagaana omusajja okukola wudhu n’amazzi agasigaddewo okuva mu kulongoosebwa kw’omukazi, oba yagamba nti; 'Amazzi agasigadde mu kibya kye'. Abu Isa yagambye nti; ‘Eno hadiisi ya hasan. Era erinnya lya Abu Hajib ye Sawadah bin ‘Ashim’. Muhammad bin Bashyar ayogeddeko mu hadiisi ye; ‘Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yagaana omusajja okukola wudhu n’amazzi agasigaddewo okuva mu kulongoosebwa kw’omukazi,’ era Muhammad bin Bashyar teyalina kubuusabuusa kwonna.
Imam Tirmidzi : 60
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَاغْتَسَلَ بَعْضُ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي جَفْنَةٍ فَأَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَوَضَّأَ مِنْهُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ جُنُبًا فَقَالَ إِنَّ الْمَاءَ لَا يُجْنِبُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ
atubuulidde [Qutaibah] yagamba, atubuulidde [Abu Al Ahwash] okuva ku [Simak bin Harb] okuva ku [Ikrimah] okuva ku [Ibn Abbas] yagamba; ‘Abakyala ba Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam abawerako banaaba mu kibya kimu, olwo Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yali anaatera okukiwujja, naye n’agamba nti; ‘Ayi Omubaka wa Allah, mazima ndi junub,’ n’alyoka addamu nti: ‘Mazima amazzi si junub -si malongoofu-’. Abu Isa yagambye nti; ‘Hadiisi eno hasan ntuufu, era hadiisi eno ekuumibwa Sufyan Ats Tsauri, Malik ne Syafi’i’.