Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 561

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ الشَّيْبَانِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ ابْنِ حُجَيْرَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَدَّيْتَ زَكَاةَ مَالِكَ فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّهُ ذَكَرَ الزَّكَاةَ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ عَلَيَّ غَيْرُهَا فَقَالَ لَا إِلَّا أَنْ تَتَطَوَّعَ وَابْنُ حُجَيْرَةَ هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُجَيْرَةَ الْمَصْرِيُّ

"ඔබ ඔබේ ධනයට සකාත් ගෙවා ඇත්නම්, ඔබ ඔබේ යුතුකම ඉටු කර ඇත" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා පැවසූ බව [අබු හුජයිරා] [දරාජ්] [අම්රු බින් අල් හාරිත්] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබ්දුල්ලා බින් වහ්බ්] අපට [අම්රු බින් අල් හාරිත්] අපට [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] අපට [අම්රු බින් අල් හාරිත්] අපට [අබු හුරෙයිරා] අපට [අබු හුරෙයිරා] අපට [අම්රු බින් අල් හාරිත්] අපට [අබු හුරෙයිරා] අපට [අබු හුරෙයිරා] අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි. මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් බොහෝ මාර්ග හරහා විස්තර කර ඇති අතර, ඒ සියල්ලෙහිම සකාත් යන වචනය සඳහන් වේ. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, සකාත් හැර, මම ගෙවීමට බැඳී සිටිනවාද?" එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'නැත, ඔබ තතව්වු - සුන්නා පිළිවෙත් සිදු නොකරන්නේ නම් -'. ඉබ්නු හුජයිරාගේ නම අබ්දුර් රහ්මාන් බින් හුජයිරා අල් මිෂ්රි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 562

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَكُنَّا نَتَمَنَّى أَنْ يَأْتِيَ الْأَعْرَابِيُّ الْعَاقِلُ فَيَسْأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ أَتَاهُ أَعْرَابِيٌّ فَجَثَا بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ رَسُولَكَ أَتَانَا فَزَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي رَفَعَ السَّمَاءَ وَبَسَطَ الْأَرْضَ وَنَصَبَ الْجِبَالَ آللَّهُ أَرْسَلَكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا صَوْمَ شَهْرٍ فِي السَّنَةِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا فِي أَمْوَالِنَا الزَّكَاةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَإِنَّ رَسُولَكَ زَعَمَ لَنَا أَنَّكَ تَزْعُمُ أَنَّ عَلَيْنَا الْحَجَّ إِلَى الْبَيْتِ مَنْ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَبِالَّذِي أَرْسَلَكَ آللَّهُ أَمَرَكَ بِهَذَا فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ فَقَالَ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَدَعُ مِنْهُنَّ شَيْئًا وَلَا أُجَاوِزُهُنَّ ثُمَّ وَثَبَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ صَدَقَ الْأَعْرَابِيُّ دَخَلَ الْجَنَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ الْقِرَاءَةَ عَلَى الْعَالِمِ وَالْعَرْضَ عَلَيْهِ جَائِزٌ مِثْلُ السَّمَاعِ وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْأَعْرَابِيَّ عَرَضَ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَقَرَّ بِهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල්] අපට [අලි බින් අබ්දුල් හමීඩ් අල් කුෆි] අපට [සුලෙයිමාන් බින් අල් මුගිරා] [සබිත්] [අනස් බින් මලික්] වෙතින් අපට [සුලෙයිමාන් බින් අල් මුගිරා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, අපි එසේ සිටියදී, බදුවි කෙනෙක් පැමිණ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉදිරියේ දණින් වැටී මෙසේ කීවේය. ඕ මුහම්මද්, ඔබේ දූතයා ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයා බව කියා සිටින බව පවසයිද? නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේ, ඔව්. ඔහු පැවසුවේ, අහස ඔසවා, පොළොව සමතලා කර, කඳු පිහිටුවා ගත් තැනැත්තා මත දිවුරමින්, අල්ලාහ් ඔබව ඇත්තටම එව්වාද? නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔව්'. ඔහු පැවසුවේ, ඔබේ දූතයා ද අපට දිවා රෑ සලාත් පහක් ඉටු කිරීම අනිවාර්ය බව ස්වාමියා පැවසූ බව ප්‍රකාශ කළ බව ප්‍රකාශ කළ බව ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, ඔහු සත්‍යය පැවසූ බවයි. ඔහු මෙසේ ඇසුවේය, “ඔබව එවූ තැනැත්තා මත දිවුරමින්, අල්ලාහ් මෙය සැබවින්ම අණ කර තිබේද?” ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය. “ඔබව එවූ තැනැත්තා මත දිවුරමින්, අල්ලාහ් මෙය සැබවින්ම අණ කර තිබේද?” ඔහු මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය. “ඔබව එවූ තැනැත්තා මත දිවුරමින්, අල්ලාහ් මෙය සැබවින්ම අණ කර තිබේද?” ඔබේ දූතයාද පැවසුවේය. “ඔව්” කියා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය. “ඔව්” කියා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය. “ඔව්” කියා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය. “ඔව්” කියා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය. "බයිතුල්ලාහ් වෙත වන්දනා ගමන යාමට හැකි ඕනෑම කෙනෙකුට එය අනිවාර්ය බව ස්වාමියා පැවසූ බව ඔබේ දූතයා ද ප්‍රකාශ කළේය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔහු සත්‍යය කීවේය'. ඔහු ඇසුවේ, ඔබව එවූ තැනැත්තා මත දිවුරමින්, අල්ලාහ් ඇත්තටම මෙය අණ කර තිබේද? නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔව්'. ඉන්පසු ඔහු ඇසුවේ, ඔබව සත්‍යයෙන් එවූ තැනැත්තා මත දිවුරමින්, මම එයින් කිසිවක් ඉතිරි නොකරමි, මම වෙනත් කිසිවක් එකතු නොකරමි, පසුව ඔහු නැඟිට පිටව ගියේය. එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'බදුආයි කෙනෙක් මෙය කළහොත් ඔහු ස්වර්ගයට ඇතුළු වනු ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙම මාර්ගය හරහා මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් වේ, මෙම හදීසය තවත් සනද් හරහා ද විස්තර කර ඇත, එනම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අනස් බින් මලික්ගෙන්, මම මුහම්මද් බින් ඉස්මයිල් පවසනු අසා ඇත්තෙමි, සමහර අහ්ලුල් ඉල්මි පැවසූ පරිදි, මෙම හදීසයෙන් ගත හැකි නීතිය නම්, ෂෙයික්වරයෙකුගෙන් කිරාආ සමඟ දැනුම ලබා ගැනීමට අවසර ඇති අතර එය සාමාට ද අවසර ඇත - ෂෙයික්ගේ ලෆාෂ් සවන් දීමෙන් - මන්ද, බදුවි ජනතාව ද එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඉදිරියේ කියවූ අතර පසුව ඔහු එය තහවුරු කළේය.

තහවුරු කරන හදීස් (72)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 563

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ عَفَوْتُ عَنْ صَدَقَةِ الْخَيْلِ وَالرَّقِيقِ فَهَاتُوا صَدَقَةَ الرِّقَةِ مِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا دِرْهَمًا وَلَيْسَ فِي تِسْعِينَ وَمِائَةٍ شَيْءٌ فَإِذَا بَلَغَتْ مِائَتَيْنِ فَفِيهَا خَمْسَةُ دَرَاهِمَوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَمْرِو بْنِ حَزْمٍ قَالَ أَبُو عِيسَى رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْأَعْمَشُ وَأَبُو عَوَانَةَ وَغَيْرُهُمَا عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ يُحْتَمَلُ أَنْ يَكُونَ رُوِيَ عَنْهُمَا جَمِيعًا

[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් මලික් බින් අබු අස් සයාරිබ්] අපට [අබු 'අවානා] [අබු ඉෂාක්] [අෂිම් බින් දලම්රා] [අලි] ගෙන් අපට [අබු 'අවානා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මම අශ්වයන්ගෙන් සහ සේවකයින්ගෙන් සකාත් ගෙවීමට බැඳී නැත, නමුත් රිදී සඳහා සකාත් ගෙවන්න, සෑම ඩිරාම් හතළිහකින්ම ඔබ එක් ඩිරාම් එකක් ලබා දෙන්න. මුදල එකසිය අනූවක් නම්, සකාත් ගෙවීම අනිවාර්ය නොවේ, නමුත් මුදල ඩිරාම් දෙසියයකට ළඟා වුවහොත්, සකාත් ඩිරාම් පහක් ගෙවනු ලැබේ'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු බකර් සහ අම්රු බින් හස්ම්ගෙන් - අවතාර - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය [අල් අ'මාසි] සහ [අබු 'අවානා] විසින් විස්තර කරන ලද අතර තවත් එකක් [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [අෂිම් බින් දලම්රා] වෙතින් [අලි] වෙතින්, එය [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] සහ [සුෆ්යාන් බින් 'උයයිනා] විසින් සහ තවත් එකක් [අලි] වෙතින් [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [අල් හාරිත්] වෙතින් [අලි] වෙතින් විස්තර කරන ලදී. ඔහු පැවසුවේ, මම මෙම හදීස් ගැන මුහම්මද් බින් ඉස්මයිල්ගෙන් විමසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, ඒ දෙකම අබු ඉෂාක්ගේ සත්‍ය හදීස් යැයි මම සිතමි. මෙම හදීසය ඔවුන් දෙදෙනාගෙන්ම - 'අෂිම් බින් දලම්රා සහ අල් හාරිත් - වෙතින් විස්තර කරන ලද එකක් විය හැකිය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 564

حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَرَوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ كَامِلٍ الْمَرْوَزِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ كِتَابَ الصَّدَقَةِ فَلَمْ يُخْرِجْهُ إِلَى عُمَّالِهِ حَتَّى قُبِضَ فَقَرَنَهُ بِسَيْفِهِ فَلَمَّا قُبِضَ عَمِلَ بِهِ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى قُبِضَ وَعُمَرُ حَتَّى قُبِضَ وَكَانَ فِيهِ فِي خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشَرَةَ ثَلَاثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلَاثِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَةُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِذَا زَادَتْ فَجَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِذَا زَادَتْ فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ ابْنَةُ لَبُونٍ وَفِي الشَّاءِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ فَشَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ فَثَلَاثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَإِذَا زَادَتْ عَلَى ثَلَاثِ مِائَةِ شَاةٍ فَفِي كُلِّ مِائَةِ شَاةٍ شَاةٌ ثُمَّ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌ حَتَّى تَبْلُغَ أَرْبَعَ مِائَةِ وَلَا يُجْمَعُ بَيْنَ مُتَفَرِّقٍ وَلَا يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ مَخَافَةَ الصَّدَقَةِ وَمَا كَانَ مِنْ خَلِيطَيْنِ فَإِنَّهُمَا يَتَرَاجَعَانِ بِالسَّوِيَّةِ وَلَا يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلَا ذَاتُ عَيْبٍو قَالَ الزُّهْرِيُّ إِذَا جَاءَ الْمُصَدِّقُ قَسَّمَ الشَّاءَ أَثْلَاثًا ثُلُثٌ خِيَارٌ وَثُلُثٌ أَوْسَاطٌ وَثُلُثٌ شِرَارٌ وَأَخَذَ الْمُصَدِّقُ مِنْ الْوَسَطِ وَلَمْ يَذْكُرْ الزُّهْرِيُّ الْبَقَرَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَبَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ وَقَدْ رَوَى يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَإِنَّمَا رَفَعَهُ سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ

[සියාද් බින් අයුබ් අල් බැග්ඩෑඩි] සහ [ඉබ්‍රාහිම් බින් අබ්දුල්ලා අල් හරාවි] සහ [මුහම්මද් බින් කමිල් අල් මර්වාසි] එක් අර්ථයකින් අපට පැවසූ බව ඔවුහු පැවසූහ, [අබ්බාද් බින් අවාම්] [සුෆ්යාන් බින් හුසේන්] [අස් සුහ්රි] [සලීම්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට පවසා ඇත්තේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් පුණ්‍ය ග්‍රන්ථයක් ලිවූ නමුත් ඔහු එය මිය යන තුරුම තම පාලකයන්ට යවා එය තම කඩුවෙන් රැගෙන ගිය බවයි. ඔහුගේ මරණයෙන් පසු, අබු බකර් ඔහුගේ මරණය දක්වා එහි අන්තර්ගතය ප්‍රායෝගිකව ප්‍රගුණ කළේ උමර් මෙන් ය. එහි අන්තර්ගතයන් අතර, සෑම ඔටුවන් පස් දෙනෙකු සඳහාම, සකාත් එක එළුවෙක් වන අතර සෑම ඔටුවන් දහයකටම සකාත් එළුවන් දෙදෙනෙකු වන අතර, සෑම ඔටුවන් පහළොවකට සකාත් එළුවන් තිදෙනෙකු වන අතර, සෑම එළුවන් විස්සකටම සකාත් එළුවන් හතර දෙනෙකු වේ. එය විසිපහේ සිට තිස්පහ දක්වා ළඟා වුවහොත්, සකාත් එක බින්ටු මකාද් එකකි - දෙවන වසරට ඇතුළු වූ ගැහැණු ඔටුවෙක් -, එම සංඛ්‍යාව තිස්පහේ සිට හතළිස් පහ දක්වා වැඩි නම්, සකාත් එක බින්ටු ලබුන් එකකි - තුන්වන වසරට ඇතුළු වූ ගැහැණු ඔටුවෙක් -, සහ හතළිස් පහේ සිට හැට දක්වා වැඩි නම් සකාත් එක හික්කා - සිව්වන වසරට ඇතුළු වූ ඔටුවෙක් -, හැට එක සිට හැත්තෑ පහ දක්වා සකාත් එක ජඩ්සා - පස්වන වසරට ඇතුළු වූ ඔටුවෙක් -. හිස් හැත්තෑ පහේ සිට අනූව දක්වා සකාත් එක ජඩ්සා - පස්වන වසරට ඇතුළු වූ එකක් -. හිස් හැත්තෑ පහේ සිට අනූව දක්වා සකාත් එක බින්ටු ලබුන් දෙකකි, හිස් අනූව සිට එකසිය විස්ස දක්වා වැඩි නම්, හිස් අනූව සිට එකසිය විස්ස දක්වා වැඩි නම්, ඔටුවන් පනහකට සකාත් එක හික්කා එකක් වන අතර හිස් හතළිහකට සකාත් එක බින්ටු ලබුන් එකකි. එළුවන් සඳහා වන සකාත් සම්බන්ධයෙන්, සෑම එළුවන් හතළිහක් සිට එකසිය විස්සක් දක්වා, සකාත් එක එළුවෙකි. සංඛ්‍යාව එකසිය විස්සේ සිට දෙසියයට වඩා වැඩි නම්, සකාත් එළුවන් දෙදෙනෙකි. සංඛ්‍යාව එකසිය විසි එක සිට තුන්සියය දක්වා නම්, සකාත් එළුවන් තිදෙනෙකි. සංඛ්‍යාව එළුවන් තුන්සියයට වඩා වැඩි නම්, සකාත් සෑම එළුවන් සියයකටම එක් එළුවෙකි. සංඛ්‍යාව එළුවන් හාරසියයකට ළඟා වුවහොත් මෙය අදාළ වේ. සකාත් බැඳීම වළක්වා ගැනීමේ අරමුණින් වෙනම එළු රංචු කිහිපයක් ඒකාබද්ධ කිරීමට අවසර නැත, එසේම එක් රංචුවක් වෙන් කිරීමට අවසර නැත. එක් සත්ව රංචුවක් ඒකාබද්ධව හිමිකරගෙන තිබේ නම්, සකාත් දෙකෙන්ම ගනු ලැබේ. මහලු හෝ ආබාධිත සතුන්ගෙන් සකාත් ලබා ගැනීමට අවසර නැත. අමිල් සකාත් පැමිණි විට, ඔහු එළුවන් හොඳ, මධ්‍යම සහ අඩු ගුණාත්මක කොටස් තුනකට බෙදිය යුතු බව අස් සුහ්රි පැවසීය. ඉන්පසු ඔහු මධ්‍යම පන්තියෙන් සකාත් ලබා ගත් නමුත් අස් සුහ්රි එළදෙනුන් ගැන සඳහන් කළේ නැත. මෙම පරිච්ඡේදයේ - පෙන්ටගනයක් ද ඇත - අබු බකර්ගෙන්, බාස් බින් හකීම් ඔහුගේ පියාගෙන් ඔහුගේ සීයා වන අබු දසාර් සහ අනාස්ගෙන්. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය බොහෝ නීතිවේදීන් විසින් අනුගමනය කරන හසන් සත්‍ය හදීසයකි. යූනුස් බින් යාසිඩ් සහ තවත් කිහිප දෙනෙකු සලීම්ගේ අස් සුහ්රිගේ මෙම හදීසය විස්තර කර ඇත, නමුත් සුෆියාන් බින් හුසේන් හැර අන් සියල්ලන්ම එය භාවිතා නොකරයි.

තහවුරු කරන හදීස් (3)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 565

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي ثَلَاثِينَ مِنْ الْبَقَرِ تَبِيعٌ أَوْ تَبِيعَةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةٌوَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَكَذَا رَوَاهُ عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ خُصَيْفٍ وَعَبْدُ السَّلَامِ ثِقَةٌ حَافِظٌ وَرَوَى شَرِيكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ أَبِيهِ

[මුහම්මද් බින් උබයිද් අල් මුහාරිබි] සහ [අබු සායිද් අල් අස්යාජ්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [අබ්දුස් සලාම් බින් හර්බ්] [කුෂයිෆ්] [අබු උබයිදා] [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාගෙන් අපට පැවසූහ: 'සෑම එළදෙනුන් තිහක් සඳහාම, සකාත් එක් ටබි' හෝ ටබියා - දෙවන වසරට ඇතුළු වූ ගොනෙකු හෝ ගැහැණු සතුන් - සහ සෑම ගවයින් හතළිහක් සඳහාම, සකාත් එක් මුසින්නා එළදෙනකි - එය තුන්වන වසරට ඇතුළු වූ -'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - මුආද්ස් බින් ජබල්ගෙන් - අවතක්සේරු කළ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, එබැවින් 'අබ්දුස් සලාම් බින් හර්බ් එය කුෂයිෆ්ගෙන් විස්තර කළ අතර, 'අබ්දුස් සලාම් ත්සිකා සහ හෆිෂ් පුද්ගලයෙකි.' මෙම හදීසය [කුෂයිෆ්හි සියාරික්] විසින් [අබු උබයිදා] වෙතින් ඔහුගේ පියා [අබ්දුල්ලා] වෙතින් විස්තර කරන ලද අතර, අබු උබයිදා කිසි විටෙකත් තම පියාගෙන් හදීසය විස්තර කර නොතිබුණි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 566

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَنِي أَنْ آخُذَ مِنْ كُلِّ ثَلَاثِينَ بَقَرَةً تَبِيعًا أَوْ تَبِيعَةً وَمِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ مُسِنَّةً وَمِنْ كُلِّ حَالِمٍ دِينَارًا أَوْ عِدْلَهُ مَعَافِرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَأَمَرَهُ أَنْ يَأْخُذَ وَهَذَا أَصَحُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ هَلْ يَذْكُرُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ شَيْئًا قَالَ لَا

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත [සුෆ්යාන්] [අල් අමාසි] [අබු වෛල්] [මස්රුක්] [මුඅද්ස් බින් ජබල්] වෙතින් ඔහු පැවසීය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මාව යේමනයට යවා සෑම එළදෙනුන් තිහකින්ම, එක් තබියක් හෝ තබියා එකක් සහ සෑම ගවයින් හතළිහකටම සකාත් මුසින්නා එළදෙනක් ගන්නා ලෙස මට පැවසීය. පරිණතභාවයට පත්වන සෑම පුද්ගලයෙකුගෙන්ම ජිසියා එකක් ලබා ගැනීම මෙන්ම, එක් ඩිනාරයක් හෝ ඩිනාරයක මිල, එනම් මාෆිර් ඇඳුම් - යේමනයේ එක් ප්‍රදේශයක් වන මාෆිර් හි සාදන ලද ඇඳුම්. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් හදීසයක් බවයි. සමහර හදීස් විද්වතුන් මස්රුක්හි අබු වයිල්ගෙන් අමාසිගෙන් සුෆියාන්ගෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මුආද්ස් යේමනයට යවා ඔහුට රැගෙන යන ලෙස පැවසූ බව වාර්තා කළ අතර, මෙම ඉතිහාසය වඩාත් සත්‍ය වේ. මුහම්මද් බින් බසිසාර් අපට පවසා ඇත, මුහම්මද් ජෆාර් අපට පවසා ඇත, අම්රු බින් මුර්රාහි කෙමි සියුබාට පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, “මම අබු උබයිදා බින් අබ්දුල්ලාගෙන් ඇසුවෙමි, ඔහුට අබ්දුල්ලාගෙන් කිසිවක් මතකද?” ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ නැත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 567

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَقَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ لَهُ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا أَهْلَ كِتَابٍ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي الْيَوْمِ وَاللَّيْلَةِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً فِي أَمْوَالِهِمْ تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ وَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهَا لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌوَفِي الْبَاب عَنْ الصُّنَابِحِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَعْبَدٍ مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ اسْمُهُ نَافِذٌ

අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) යේමනයට මුආද්ස් යැවූ බව [අබු මබාද්] වෙතින් [යාහ්යා බින් අබ්දුල්ලා බින් අස් ෂයිෆි] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [සකාරියා බින් ඉෂාක් අල් මක්කි] අපට [යාහ්යා බින් අබ්දුල්ලා බින් අස් ෂයිෆි] අපට [අබු මඅබාද්] වෙතින් [ඉබ්නු අබ්බාස්] අපට [යාහ්යා බින් අබ්දුල්ලා බින් අස් ෂයිෆි] අල්ලාහ්ගේ දූතයා] අපට [යාහ්යා] අල්ලාහ්ගේ දූතයා] අපට [යාහ්යා] අල්ලාහ්ගේ "මුස්තජාබ්-'. -කථකයා- පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අල් ෂුනාබිහිගෙන් -පෙන්ටෙන්ඩ්- ඉතිහාසයක් ද ඇති බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බවයි. අබු මබාද් යනු ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ නෆිඩ්ස් නම් වහලෙකි.

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 568

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى الْمَازِنِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَشُعْبَةُ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ صَدَقَةٌ وَالْوَسْقُ سِتُّونَ صَاعًا وَخَمْسَةُ أَوْسُقٍ ثَلَاثُ مِائَةِ صَاعٍ وَصَاعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسَةُ أَرْطَالٍ وَثُلُثٌ وَصَاعُ أَهْلِ الْكُوفَةِ ثَمَانِيَةُ أَرْطَالٍ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ أَوَاقٍ صَدَقَةٌ وَالْأُوقِيَّةُ أَرْبَعُونَ دِرْهَمًا وَخَمْسُ أَوَاقٍ مِائَتَا دِرْهَمٍ وَلَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسِ ذَوْدٍ صَدَقَةٌ يَعْنِي لَيْسَ فِيمَا دُونَ خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ فَإِذَا بَلَغَتْ خَمْسًا وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فَفِيهَا بِنْتُ مَخَاضٍ وَفِيمَا دُونَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ مِنْ الْإِبِلِ فِي كُلِّ خَمْسٍ مِنْ الْإِبِلِ شَاةٌ

'ඔටුවන් පස් දෙනෙකුට වඩා අඩු නම් සකාත් ගෙවීමට බැඳීමක් නැත, උකියා පහකට වඩා අඩු රිදී සඳහා සකාත් ගෙවීමට බැඳීමක් නැත - එක් උකියාවක් ඩිරාම් හතළිහකි - සහ වසක් පහකට වඩා අඩු පෘථිවියේ නිෂ්පාදන සඳහා සකාත් ගෙවීමට බැඳීමක් නැත - එක් වසක් ෂා 60 ට සමාන වේ', එනම් කිලෝග්‍රෑම් 656 ක් පමණ වේ. ධාන්‍ය-'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, ඉබ්නු උමර්, ජාබිර් සහ අබ්දුල්ලා බින් අම්රු යන අයගෙන් උපුටා ගත් කථා ද ඇත.'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, ඉබ්නු උමර්, ජාබිර් සහ අබ්දුල්ලා බින් අම්රු යන අයගෙන් උපුටා ගත් කථා ද ඇත. [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහ්දි] [සුෆ්යාන්] සහ [සියුබා] සහ [මලික් බින් අනස්] [අම්රු බින් යාහ්යා] [ඔහුගේ පියා] [අබු සායිද් අල් කුද්‍රි] ගෙන් [අම්රු බින් යාහ්යා] ගෙන් [අම්රු බින් යාහ්යා] ගෙන් [අබු සායිද් අල් කුද්‍රි] ගෙන් [අම්රු බින් යාහ්යා] ගෙන් [අබ්දුල් අසීස්ගේ හදීස් මෙන් අම්රු බින් යාහ්යා] ගෙන් [අබු සායිද් අල් කුද්‍රි] ගෙන් [අම්රු බින් යාහ්යා] ගෙන් [අබ්දුල් අසීස්ගේ හදීස්] අපට පවසා ඇති බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු සායිද්ගේ හදීස් හසන් සත්‍ය හදීසයක් බවත්, මෙම හදීස් මාර්ග කිහිපයකින් විස්තර කර ඇති බවත්, අහ්ලුල් ඉල්මි විසින් ද ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කර ඇති බවත්, වසක් පහකට වඩා අඩු පෘථිවියේ නිෂ්පාදන සඳහා සකාත් ගෙවීමට කිසිදු බැඳීමක් නොමැති බවත්, එක් වසක් ෂා 60 ක් වන අතර වසක් පහක් ෂා තුන්සියයක් වන බවත්, නබි (සල්) තුමාණන්ට අනුව ෂා යනු කැටියකින් තුනෙන් පහකි - එක් කැටියක් අවුන්ස 8 ක් හෝ ලීටර් එකක් පමණ වන බවත්ය. මේ අතර, කුෆා වැසියන් සඳහා බුසල් එක කැටි අටකි. උකියා පහකට වඩා අඩු රිදී සකාත් එකක් නොමැත, එක් උකියා එකක් ඩිරාම් හතළිහකට සමාන වේ, එබැවින් වසක් පහක් ඩිරාම් දෙසියයකට සමාන වේ. ඔටුවන් පහකට අඩු සකාත් එකක් නොමැත, ඔබට ඔටුවන් විසිපහක් තිබේ නම්, සකාත් එක බින්ටු මක්හද්ල් එකකි, ඔබට ඔටුවන් පහකට වඩා අඩු නම්, සකාත් එක සෑම ඔටුවන් පස් දෙනෙකු සඳහාම එළුවෙකි.

තහවුරු කරන හදීස් (44)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 569

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ وَشُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِ فِي فَرَسِهِ وَلَا فِي عَبْدِهِ صَدَقَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ لَيْسَ فِي الْخَيْلِ السَّائِمَةِ صَدَقَةٌ وَلَا فِي الرَّقِيقِ إِذَا كَانُوا لِلْخِدْمَةِ صَدَقَةٌ إِلَّا أَنْ يَكُونُوا لِلتِّجَارَةِ فَإِذَا كَانُوا لِلتِّجَارَةِ فَفِي أَثْمَانِهِمْ الزَّكَاةُ إِذَا حَالَ عَلَيْهَا الْحَوْلُ

[අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් 'අල'] සහ [මහමුද් බින් ගයිලාන්] යන දෙදෙනාම අපට පැවසූහ, [සුෆ්යාන්] වෙතින් [වාකි' සහ [සුයුබා] [සුලෙයිමාන් බින් යසාර්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [ඉරාක් බින් මලික්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] ඔහු අපට පැවසූහ, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'මුස්ලිම්වරයෙකු අශ්වයන් පිට නැගීම සහ වහලුන් මත සකාත් ගෙවීමට බැඳී නැත'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි සහ අබ්දුල්ලා බින් අම්රුගෙන් - අව්‍යාජ - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය අහ්ලුල් ඉල්මි විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන බවත්, ඔවුන් පැවසුවේ, තමන්වම පෝෂණය කරන - සායිමා අශ්වයන්ට - මෙන්ම තම ස්වාමිවරුන්ට සේවය කිරීමට පුරුදු වී සිටින වහලුන්ට සකාත් ගෙවීමට බැඳීමක් නොමැති බවත්, ඒවා මිලදී ගෙන විකුණන්නේ නම් මිස. ඔබ එය මිලදී ගෙන විකුණන්නේ නම්, ඔබ එක් වරක් රැගෙන ගිය පසු සකාත් ගෙවිය යුතුය.

තහවුරු කරන හදීස් (25)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 570

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ التِّنِّيسِيُّ عَنْ صَدَقَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُوسَى بْنِ يَسَارٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْعَسَلِ فِي كُلِّ عَشَرَةِ أَزُقٍّ زِقٌّوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَيَّارَةَ الْمُتَعِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ فِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ وَلَا يَصِحُّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ كَبِيرُ شَيْءٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي الْعَسَلِ شَيْءٌ وَصَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ بِحَافِظٍ وَقَدْ خُولِفَ صَدَقَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ نَافِعٍ

[මුහම්මද් බින් යාහ්යා අන් නයිසාබුරි] අපට [අම්රු බින් අබු සලාමා අට් ටිනිසියු] [ෂදකා බින් අබ්දුල්ලා] [මුසා බින් යසාර්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [අම්රු බින් අබු සලාමා අට් ටිනිසියු] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'සෑම සික් මී පැණි දහයකම සකාත් සික් එකකි - එනම් මී පැණි සහ මේදය තබා ගැනීම සඳහා සම් වලින් සාදන ලද භාජනයකි -'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, අබු සයියාරා අල් මුතායි සහ අබ්දුල්ලා බින් අම්රු යන අයගෙන් - පෙන්ට් - ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය අහ්ලුල් හදීසයෙන් සාකච්ඡා කරන ලද අතර අල්ලාහ්ගේ දූතයාගෙන් මී පැණි පිළිබඳ සත්‍ය හදීසයක් නොමැති නමුත් මෙම හදීසය අහ්ලුල් ඉල්මි විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ, මෙය අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය ද වේ. සමහර විද්‍යාත්මක විද්වතුන් පවසන්නේ මී පැණි සඳහා සකාත් ගෙවීමට බැඳීමක් නොමැති බවයි. මේ අතර, සදකා බින් අබ්දුල්ලා හෆීෂ්වරයෙකු නොවූ අතර, මෙම මතය නෆි'හි සදකා බින් අබ්දුල්ලාගේ ඉතිහාසයට පටහැනිය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 571

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ قَالَ سَأَلَنِي عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ صَدَقَةِ الْعَسَلِ قَالَ قُلْتُ مَا عِنْدَنَا عَسَلٌ نَتَصَدَّقُ مِنْهُ وَلَكِنْ أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ حَكِيمٍ أَنَّهُ قَالَلَيْسَ فِي الْعَسَلِ صَدَقَةٌفَقَالَ عُمَرُ عَدْلٌ مَرْضِيٌّ فَكَتَبَ إِلَى النَّاسِ أَنْ تُوضَعَ يَعْنِي عَنْهُمْ

[මුහම්මද් බින් බසිසියර්] අපට [අබ්දුල් වහබ් අට් ත්සකාෆි] අපට [නෆි] වෙතින් ['උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] අපට මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, උමර් බින් අබ්දුල් අසීස් වරක් මගෙන් මී පැණි මත සකාත් ගැන විමසූ විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය, මම කිව්වා, අපට සකාත් දීමට මී පැණි නැහැ, නමුත් [මුගිරා බින් හකීම්] අපට මෙසේ පැවසීය, මී පැණි මත සකාත් දීමට බැඳීමක් නැත. එවිට උමර් මෙසේ පැවසීය, මුගිරා සාධාරණ හා ගෞරවනීය පුද්ගලයෙක්, පසුව ඔහු මිනිසුන්ට නිවේදනය කළේ ඔවුන් මී පැණි මත සකාත් ගෙවීමට බැඳී නොමැති බවයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 572

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ صَالِحٍ الطَّلْحِيُّ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاةَ عَلَيْهِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِوَفِي الْبَاب عَنْ سَرَّاءَ بِنْتِ نَبْهَانَ الْغَنَوِيَّةِ

[යාහ්යා බින් මූසා] අපට [හාරුන් බින් සාලිහ් අට් තල්හි අල් මදනි] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම්] [ඔහුගේ පියා] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම්] අපට [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය, රසූල් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) මෙසේ පැවසීය: 'යම් කිසිවෙක් යම් වත්කමක් භාණ්ඩ තොගයක් මැද භාවිතා කරන්නේ නම්, එක් භාණ්ඩ තොගයක් සම්පූර්ණ වන තුරු භාණ්ඩ හිමිකරුට සකාත් නිකුත් නොකෙරේ'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - සර්රා 'බින්ට් නබ්හාන් අල් ඝානාවියාගෙන් - ඉතිහාසයක් ද ඇත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 573

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَمَنْ اسْتَفَادَ مَالًا فَلَا زَكَاةَ فِيهِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ عِنْدَ رَبِّهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى أَيُّوبُ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفًا وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَغَيْرُهُمَا مِنْ أَهْلِ الْحَدِيثِ وَهُوَ كَثِيرُ الْغَلَطِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا زَكَاةَ فِي الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا كَانَ عِنْدَهُ مَالٌ تَجِبُ فِيهِ الزَّكَاةُ فَفِيهِ الزَّكَاةُ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ سِوَى الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ مَا تَجِبُ فِيهِ الزَّكَاةُ لَمْ يَجِبْ عَلَيْهِ فِي الْمَالِ الْمُسْتَفَادِ زَكَاةٌ حَتَّى يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ فَإِنْ اسْتَفَادَ مَالًا قَبْلَ أَنْ يَحُولَ عَلَيْهِ الْحَوْلُ فَإِنَّهُ يُزَكِّي الْمَالَ الْمُسْتَفَادَ مَعَ مَالِهِ الَّذِي وَجَبَتْ فِيهِ الزَّكَاةُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ

[මුහම්මද් බින් බසිසියර්] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දුල් වහබ් අට් ත්සකාෆි] [නෆි'] ගෙන් [අයියුබ්] අපට පවසා ඇති බවයි. [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය. යම් වත්කමක් වසරක් තුළ භාවිතා කරන ඕනෑම අයෙකු එක් වත්කමක් සම්පූර්ණ කරන තුරු සකාත් එම අයිතමයට ගෙවනු නොලැබේ. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම විස්තරය අබ්දු රහම් බින් සයිද් බින් අස්ලම්ගේ හදීසයට වඩා සත්‍ය බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය [අයියුබ්] සහ ['උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] සහ [නෆි'] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [නෆි'] ගෙන් තවත් අය විසින් මවුකුෆ් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇති අතර, අබ්දු රහම් බින් සයිද් බින් අස්ලම් හදීසය පැවසීමේදී දුර්වල විය. අහමඩ් බින් හන්බල් සහ අලි බින් අල් මදීනි මෙන්ම අනෙකුත් හදීස් විද්වතුන් විසින් ඔහුට ප්‍රශංසා කරන ලද අතර, ඔහු බොහෝ වැරදි පවා කළේය. වසරක් ගත වන තුරු භාවිතා කරන ධනයට සකාත් ගෙවීමට අයිතියක් නොමැති බව නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ බොහෝ සහචරයින්ගෙන් වාර්තා වී ඇත. මෙය මලික් බින් අනස්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතයයි. සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ පුද්ගලයෙකුට සකාත් ගෙවීමට අනිවාර්ය ධනයක් තිබේ නම්, භාවිතා කරන ධනය සකාත් ගෙවීමට යටත් වන බවයි, නමුත් මුස්තාෆාද් ධනය හැර වෙනත් සකාත් ගෙවීමට අනිවාර්ය ධනයක් ඔහු සතුව නොමැති නම් - එය භාවිතා කරනු ලැබේ - එවිට ඔහු වසරක් ගත වන තුරු මුස්තාෆාද් ධනයට සකාත් ගෙවීමට බැඳී නැත, මන්ද ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහු මුස්තාෆාද් ධනයට සකාත් ගෙවීමට අනිවාර්ය ධනය සමඟ ගෙවන අතර, මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ කුෆා වැසියන්ගේ මතයයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 574

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَكْثَمَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَصْلُحُ قِبْلَتَانِ فِي أَرْضٍ وَاحِدَةٍ وَلَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ جِزْيَةٌحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ قَابُوسَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي الْبَاب عَنْ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَجَدِّ حَرْبِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ النَّصْرَانِيَّ إِذَا أَسْلَمَ وُضِعَتْ عَنْهُ جِزْيَةُ رَقَبَتِهِ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ عُشُورٌ إِنَّمَا يَعْنِي بِهِ جِزْيَةَ الرَّقَبَةِ وَفِي الْحَدِيثِ مَا يُفَسِّرُ هَذَا حَيْثُ قَالَ إِنَّمَا الْعُشُورُ عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى وَلَيْسَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ عُشُورٌ

[යාහ්යා බින් අක්සම්] අපට [ජාරිර්] [කබුස් බින් අබු දල්බියන්] [ඔහුගේ පියා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් අපට [ජාරිර්] ගැන පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'එක් ප්‍රදේශයක කිබ්ලා දෙකක් තිබීමට අවසර නැත, ජිසියා ගෙවීමේ වගකීම මුස්ලිම්වරුන් මත පටවා නැත'. [අබු කුරෙයිබ්] අපට [ජාරිර්] ගැන [කබුස්] ගෙන් අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත්තේ ඉහත හදීසය එකම සනද් සමඟිනි. වඩාත්ම අර්ථවත් හදීසය සයිද් බින් සයිද් සහ ඔහුගේ සීයා හර්බ් බින් උබයිදිල්ලා අල් ත්සකාෆි ගෙන් විස්තර කර ඇත. ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය කබුස් බින් අබු දල්බියන් විසින් ඔහුගේ පියා වන නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මුර්සල් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇති බව අබු ඊසා පැවසීය, නමුත් මෙම හදීසය බොහෝ අහ්ලුල් ඉල්මි විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ, එනම් කිතුනුවකු ඉස්ලාම් ආගමට හැරුනහොත් ඔහු තවදුරටත් ජිසියා ගෙවීමට බැඳී නැත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ වචනවල තේරුම: 'මුස්ලිම්වරුන් ඔවුන්ගේ ධනයෙන් දහයෙන් එකක් ගෙවීමට බැඳී නැත' යන්නයි, ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා ජිසියා ගෙවීමයි, සහ 'උස්යුර්' හි අර්ථ නිරූපණය ඇත්ත වශයෙන්ම හදීසයේ කතුවැකියෙහි දක්නට ලැබේ, එනම් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'උස්යුර් - දහයෙන් එකක් ගෙවීමට බැඳීම කිතුනුවන්ට සහ යුදෙව්වන්ට පමණක් වන අතර මුස්ලිම්වරුන්ට නොවේ.'

තහවුරු කරන හදීස් (3)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 575

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ عَنْ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَتْخَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ تَصَدَّقْنَ وَلَوْ مِنْ حُلِيِّكُنَّ فَإِنَّكُنَّ أَكْثَرُ أَهْلِ جَهَنَّمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَال سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَهِمَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ ابْنِ أَخِي زَيْنَبَ وَالصَّحِيحُ إِنَّمَا هُوَ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ إِبْنِ أَخِي زَيْنَبَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ رَأَى فِي الْحُلِيِّ زَكَاةً وَفِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ مَقَالٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي ذَلِكَ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةَ مَا كَانَ مِنْهُ ذَهَبٌ وَفِضَّةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ و قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ ابْنُ عُمَرَ وَعَائِشَةُ وَجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ لَيْسَ فِي الْحُلِيِّ زَكَاةٌ وَهَكَذَا رُوِيَ عَنْ بَعْضِ فُقَهَاءِ التَّابِعِينَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

[හන්නද්] අපට [අල් අමාසි] [අබු වෛයිල්] ගෙන් [අම්රු බින් අල් හාරිත් බින් මුෂ්තාලික්] ගෙන් [ඔහුගේ සහෝදරයා වන සයිනබ්] අබ්දුල්ලාහ්ගේ බිරිඳ [සයිනබ්] අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්ගේ බිරිඳගෙන් [අම්රු බින් අල් හාරිත් බින් මුෂ්තාලික්] ගෙන් [හන්නද්] අපට [අබු මුආවියා] අපට පවසා ඇත: අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කාන්තාවන් අමතමින් මෙසේ පැවසීය: 'අහෝ කාන්තාවන්, ඔබේ ආභරණ සමඟ පවා දානය දෙන්න, මන්ද ඇත්ත වශයෙන්ම නිරයේ නිරයේ වැසියන්ගෙන් වැඩි දෙනෙක් කාන්තාවන්ගෙන් සමන්විත වේ'. [අමාෂ්] ගෙන් [අබු ඩවුද්] [සියුබා] ගෙන් [අමු වෛල්] අපට පවසා ඇත, ඉහත හදීසයට සමානව නබි ෂල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් අබ්දුල්ලාහ් බින් මස්'උද්ගේ බිරිඳ වන [සයිනබ්] ගෙන් [අමු වෛල්] ඔහුගේ බෑණනුවන් වන සයිනබ්ගෙන් [අම්රු බින් අල් හාරිත්] ගෙන් හදීසයක් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම කතාව අබු මුආවියාගේ හදීසයට වඩා සත්‍ය බවයි, මන්ද අබු මුආවියාගේ හදීසයේ වහ්ම් - සැකයක් ඇත - ඔහු අම්රු බින් හාරිත්ගෙන් ඔහුගේ බෑණනුවන් වන සයිනබ්ගෙන් විස්තර කළ නමුත් නිවැරදි එක ඔහුගේ බෑණනුවන් වන සයිනබ්ගේ පුත් අම්රු බින් හාරිත්ගෙනි. මෙම හදීසය අම්රු බින් ෂුඅයිබ්ගෙන් ඔහුගේ පියාගෙන් ඔහුගේ සීයාගෙන් නබි ෂල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් විස්තර කර ඇත, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔහු ආභරණ සඳහා සකාත් අනිවාර්ය බව මතයක සිටී, නමුත් මෙම හදීසයේ සනද්හි දෝෂයක් තිබේ. විද්වතුන්ට විවිධ මත තිබේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සහ ඔහුගේ තබියින්වරුන් වන සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි වැනි සමහර විද්වතුන් රන් හා රිදී වලින් සාදන ලද ආභරණ සඳහා සකාත් අනිවාර්ය බව දරති, සහ ඉබ්නු උමර්, අයිසියා, ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලා සහ මලික් බින් අනස් වැනි නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගේ සමහර සහචරයින් මෙන්ම මලික් බින් අනස්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් වැනි සමහර නීතිවේදීන් ආභරණ සඳහා සකාත් අනිවාර්ය නොවන බව දරති.

තහවුරු කරන හදීස් (23)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 576

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ امْرَأَتَيْنِ أَتَتَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِي أَيْدِيهِمَا سُوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ لَهُمَا أَتُؤَدِّيَانِ زَكَاتَهُ قَالَتَا لَا قَالَ فَقَالَ لَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتُحِبَّانِ أَنْ يُسَوِّرَكُمَا اللَّهُ بِسُوَارَيْنِ مِنْ نَارٍ قَالَتَا لَا قَالَ فَأَدِّيَا زَكَاتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ قَدْ رَوَاهُ الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ نَحْوَ هَذَا وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ وَابْنُ لَهِيعَةَ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ وَلَا يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ

[කුටයිබා] අපට [ඔහුගේ සීයාගෙන්] [ඔහුගේ පියාගෙන්] [ඉබ්නු ලහියා] [අම්රු බින් සයුඅයිබ්] ගෙන් [ඔහුගේ සීයාගෙන්] අපට [ඉබ්නු ලහියා] පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත. කාන්තාවන් දෙදෙනෙකු තම අතේ රන් මාල දෙකක් පැළඳගෙන නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණි බවත්, පසුව ඔහු ඔවුන් දෙදෙනාගෙන්ම මෙසේ ඇසූ බවත් ඔහු අපට පැවසීය: 'ඔබ සකාත් ගෙවා තිබේද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නා, තවමත් නැහැ. එබැවින් අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ඔවුන් දෙදෙනාටම මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ දෙදෙනාම අනාගතයේදී අල්ලාහ් නිරයේ ගින්නෙන් මාල දෙකක් ඔබට පළඳිනවාට කැමතිද?' ඔවුන් දෙදෙනාම වහාම පිළිතුරු දුන්නේ නැත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එසේ නම් ඔබේ සකාත් ගෙවන්න'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය [අම්රු බින් සයුඅයිබ්] ගෙන් [අල් මුත්සන්නා බින් ෂබ්බා] විසින් විස්තර කරන ලද අතර, අල් මුත්සන්නා බින් ෂබ්බා සහ ඉබ්නු ලහියා, හදීස් විස්තර කිරීමේදී ඔවුන් දෙදෙනාම නොසලකා හරින ලද අතර මෙම කාරණය ගැන කතා කරන එක හදීසයක්වත් සත්‍ය නොවේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 577

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ عُمَارَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ مُعَاذٍأَنَّهُ كَتَبَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُهُ عَنْ الْخَضْرَاوَاتِ وَهِيَ الْبُقُولُ فَقَالَ لَيْسَ فِيهَا شَيْءٌقَالَ أَبُو عِيسَى إِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِصَحِيحٍ وَلَيْسَ يَصِحُّ فِي هَذَا الْبَابِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْءٌ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لَيْسَ فِي الْخَضْرَاوَاتِ صَدَقَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْحَسَنُ هُوَ ابْنُ عُمَارَةَ وَهُوَ ضَعِيفٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُهُ وَتَرَكَهُ ابْنُ الْمُبَارَكِ

[අලි බින් කුසිරාම්] අපට [ඊසා බින් යූනුස්] [අල් හසන් බින් උමාරා] [මුහම්මද් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් උබයිද්] [ඊසා බින් තල්හා] [මුඅද්ස්] වෙතින් [ඊසා බින් තල්හා] අබු ඊසා පැවසුවේ, අල් හසන් ඉබ්නු අමාරා බවත්, ඔහු සියුබා විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද බවත්, තවත් අබ්දුල්ලාහ් බින් මුබාරක් ද ඔහුගේ හදීසය අත්හැරිය බවත්ය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 578

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيمَا سَقَتْ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ الْعُشْرُ وَفِيمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفُ الْعُشْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ وَعَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا وَكَأَنَّ هَذَا أَصَحُّ وَقَدْ صَحَّ حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْبَابِ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ عَامَّةِ الْفُقَهَاءِ

[අබු මූසා අල් අන්සාරි] අපට [අෂිම් බින් අබ්දුල් අසීස් අල් මදනි] අපට [අල් හාරිත් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ඩ්සුබාබ්] [සුලෙයිමාන් බින් යසාර්] සහ [බුස්ර් බින් සයිද්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අල් හාරිත් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ඩ්සුබාබ්] අපට [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ෂල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'වැසි ජලයෙන් සහ උල්පත් වලින් ජලය සපයන පෘථිවියේ අස්වැන්න, සකාත් දහයෙන් එකකි, මෙවලම් වලින් තමා විසින්ම ජලය සපයන දේ සඳහා, සකාත් විසිවන එකකි'. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අනස් බින් මලික්, ඉබ්නු උමර් සහ ජාබිර්ගෙන් - උපුටා ගත් - කතාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය බුකයිර් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් අස්යාජ් තුමාගෙන් සහ සුලෙයිමාන් බින් යසාර් සහ බුස්ර් බින් සයිද් තුමාගෙන් නබි ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් මුර්සල් හි විස්තර කර ඇති බැවින්, මෙම විස්තරය වඩාත් විශ්වාසදායක බව පෙනේ. එලෙසම, ඉබ්නු උමර් තුමාගේ අර්ථවත් හදීසය අව්‍යාජ හදීසයක් වන අතර එය බොහෝ නීතිවේදීන් විසින් පුණ්‍ය කටයුතු සඳහා පදනමක් ලෙස භාවිතා කරයි.

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 579

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَنَّ فِيمَا سَقَتْ السَّمَاءُ وَالْعُيُونُ أَوْ كَانَ عَثَرِيًّا الْعُشْرَ وَفِيمَا سُقِيَ بِالنَّضْحِ نِصْفَ الْعُشْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අහ්මද් බින් අල් හසන්] අපට පවසා ඇත [සයිද් බින් අබු මරියම්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු වහබ්] [යූනුස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [සලීම්] [ඔහුගේ පියා] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් [යූනුස්] මට පවසා ඇති බව [යූනුස්] වැසි ජලයෙන් සහ උල්පත් වලින් ජලය සපයන පෘථිවියේ අස්වැන්න සඳහා හෝ පල්වෙන වැසි ජලයෙන් වැඩෙන රට ඉඳි ගස් සඳහා සකාත් ගෙවීම දහයෙන් එකක් බව ඔහු නියම කළ බව [සයිද් බින් අබු මරියම්] අපට පවසා ඇත. මෙවලම් භාවිතයෙන් ජලය සපයන ඒවා සඳහා සකාත් ගෙවීම විසි එකකි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, “මෙය හසන් සහීහ් හදීසයකි.”

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 580

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْمُثَنَّى بْنِ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ أَلَا مَنْ وَلِيَ يَتِيمًا لَهُ مَالٌ فَلْيَتَّجِرْ فِيهِ وَلَا يَتْرُكْهُ حَتَّى تَأْكُلَهُ الصَّدَقَةُقَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ لِأَنَّ الْمُثَنَّى بْنَ الصَّبَّاحِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَرَأَى غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةً مِنْهُمْ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعَائِشَةُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ لَيْسَ فِي مَالِ الْيَتِيمِ زَكَاةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَعَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ هُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَشُعَيْبٌ قَدْ سَمِعَ مِنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَدْ تَكَلَّمَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ فِي حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ وَقَالَ هُوَ عِنْدَنَا وَاهٍ وَمَنْ ضَعَّفَهُ فَإِنَّمَا ضَعَّفَهُ مِنْ قِبَلِ أَنَّهُ يُحَدِّثُ مِنْ صَحِيفَةِ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَمَّا أَكْثَرُ أَهْلِ الْحَدِيثِ فَيَحْتَجُّونَ بِحَدِيثِ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ فَيُثْبِتُونَهُ مِنْهُمْ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَغَيْرُهُمَا

[මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල්] අපට [ඉබ්‍රාහිම් බින් මූසා] අපට [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] [අල් මුට්සන්නා බින් ෂබ්බා] [අම්ර් බින් සියුඅයිබ්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් අපට [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] අපට [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] [අම්ර් බින් සියුඅයිබ්] ගෙන් අපට [අල් වලීද් බින් මුස්ලිම්] අපට වාර්තා කර ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දේශනයක් පැවැත්වූ අතර එහි මෙසේ සඳහන් විය: 'යමෙක් අනාථ දරුවෙකු රැකබලා ගන්නේ නම්, ඔහු එය වෙළඳාම සඳහා භාවිතා කළ යුතු අතර එය ඔහුගේ සකාත් ගෙවීමට කාලය ගත කිරීමට ඉඩ නොදිය යුතුය'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසයේ සනද්හි දෝෂයක් ඇති බැවින් අල් මුට්සන්නා බින් ෂබ්බා හදීසයේ විස්තර කිරීමේදී දුර්වල වූ බැවිනි. හදීසයේ සමහර අය අම්ර් බින් සියුඅයිබ්ගෙන් මෙම හදීසය විස්තර කළහ, 'ඇත්තෙන්ම උමර් බින් ඛට්ටබ්..' ඉන්පසු ඔහු ඉහත හදීසය විස්තර කළේය. මේ සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් විවිධ මත දරන අතර, උමර්, අලි, අයිෂා සහ ඉබ්නු උමර් වැනි නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින් කිහිප දෙනෙකු අනාථ දරුවන්ගේ දේපළ සඳහා සකාත් අනිවාර්ය බව තර්ක කළහ, මෙය මලික්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය ද වේ. මේ අතර, මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා බින් අම්රු බින් අෂ්ගේ පුත් සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, අබ්දුල්ලා බින් අල් මුබාරක් සහ අම්රු බින් සයූඅයිබ් අනාථ දරුවන්ගේ දේපළ සඳහා සකාත් අනිවාර්ය නොවන බව තර්ක කළහ. අම්රු බින් සයූඅයිබ් ඔහුගේ සීයා වන අබ්දුල්ලාගෙන් හදීසය අසා තිබුණි, නමුත් යායා බින් සයිද් අල් කට්තාන් අම්රු බින් සයූඅයිබ්ගේ හදීසය විවේචනය කරමින්, අපගේ මතය අනුව, ඔහු ඩයිෆ් ය, මෙය ඔහු තම සීයා වන අබ්දුල්ලා බින් අම්රුගේ ෂහිෆා - පිටු වලින් - විස්තර කළ නිසා ය. මේ අතර, අහමඩ් සහ ඉස්හාක් ඇතුළු බොහෝ හදීස් විද්වතුන් අම්රු බින් සයූඅයිබ්ගේ හදීසය තහවුරු කර එය සාක්ෂි ලෙස පිළිගත්හ.