Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 501

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ وَإِبْرَاهِيمَ بْنِ مَيْسَرَةَ سَمِعَا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ قَالَصَلَّيْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا وَبِذِي الْحُلَيْفَةِ الْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[කුටයිබා] අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] [මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදීර්] සහ [ඉබ්‍රාහිම් බින් මයිසාරා] යන දෙදෙනාම [අනස් බින් මලික්] ගෙන් අසා ඇති බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ මදීනාවේ රකඅත් හතරක් සහ දුල්කුලයිෆාහි දහවල් සලාතය සඳහා රකඅත් දෙකක් ඉටු කළෙමු. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.

තහවුරු කරන හදීස් (22)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 502

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ زَاذَانَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ لَا يَخَافُ إِلَّا اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

කුටයිබා අපට මන්සූර් බින් සද්සාන්, ඉබ්නු සිරින්, ඉබ්නු අබ්බාස්, ගෙන් විස්තර කළේ නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් මෙඩිනාවෙන් පිටත්ව මක්කාවට ගියේ, ලෝක අධිපති අල්ලාහ් හැර අන් කිසිවකට බිය නොවී බවත්, පසුව ඔහු රක්අත් දෙකක් සලාත් කළ බවත්ය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් සහීහ් හදීසයකි.

තහවුරු කරන හදීස් (21)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 503

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَقَ الْحَضْرَمِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَخَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِقَالَ قُلْتُ لِأَنَسٍ كَمْ أَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ قَالَ عَشْرًا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ أَقَامَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ تِسْعَ عَشْرَةَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَحْنُ إِذَا أَقَمْنَا مَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ تِسْعَ عَشْرَةَ صَلَّيْنَا رَكْعَتَيْنِ وَإِنْ زِدْنَا عَلَى ذَلِكَ أَتْمَمْنَا الصَّلَاةَ وَرُوِي عَنْ عَلِيٍّ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَقَامَ عَشْرَةَ أَيَّامٍ أَتَمَّ الصَّلَاةَ وَرُوِي عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ أَقَامَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَتَمَّ الصَّلَاةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ وَرُوِي عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ أَنَّهُ قَالَ إِذَا أَقَامَ أَرْبَعًا صَلَّى أَرْبَعًا وَرَوَى عَنْهُ ذَلِكَ قَتَادَةُ وَعَطَاءٌ الْخُرَاسَانِيُّ وَرَوَى عَنْهُ دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ خِلَافَ هَذَا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ بَعْدُ فِي ذَلِكَ فَأَمَّا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ فَذَهَبُوا إِلَى تَوْقِيتِ خَمْسَ عَشْرَةَ وَقَالُوا إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ خَمْسَ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلَاةَ و قَالَ الْأَوْزَاعِيُّ إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلَاةَ و قَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ أَرْبَعَةٍ أَتَمَّ الصَّلَاةَ وَأَمَّا إِسْحَقُ فَرَأَى أَقْوَى الْمَذَاهِبِ فِيهِ حَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لِأَنَّهُ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تَأَوَّلَهُ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَجْمَعَ عَلَى إِقَامَةِ تِسْعَ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلَاةَ ثُمَّ أَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ عَلَى أَنَّ الْمُسَافِرَ يَقْصُرُ مَا لَمْ يُجْمِعْ إِقَامَةً وَإِنْ أَتَى عَلَيْهِ سِنُونَ

[අහමද් බින් මානි] අපට [හුසයිම්] අපට [යාහ්යා බින් අබු ඉෂාක් අල් හද්ල්රාමි] අපට [අනස් බින් මලික්] අපට ඔහු මෙසේ පැවසීය, අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ මෙඩිනා සිට මක්කාවට ගියෙමු, පසුව ඔහු රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය. ඔහු -යාහ්යා ආර්එච්- පැවසීය, මම අනස්ගෙන් ඇසුවෙමි, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මක්කාවේ කොපමණ කාලයක් රැඳී සිටියාද?, අනස් පිළිතුරු දුන්නේය, දින දහයක්. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ -ඉබ්නු අබ්බාස් සහ ජාබිර්ගෙන් -පෙන්ට්- ආඛ්‍යානයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අනස්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බවයි, එය ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් විස්තර කර ඇත, ඔහු තම ගමනේ - දින දහනවයක් රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කිරීමෙන් රැඳී සිටියේය. ඉබ්නු අබ්බාස් (රලි) තුමා මෙසේ පැවසීය, අපි දින දහනවයක් අතර රැඳී සිටින්නේ නම්, අපි රකඅත් දෙකක් සලාත් කරන්නෙමු, ඊට වඩා වැඩි නම්, අපි සලාතය සම්පූර්ණ කරන්නෙමු. අලි (රලි) තුමා පැවසූ බව ඔහුගෙන් වාර්තා වී ඇත: 'කවුරුන් දින දහයක් රැඳී සිටින්නේ නම්, ඔහු තම සලාතය සම්පූර්ණ කළ යුතුය'. ඉබ්නු උමර් (රලි) තුමා පැවසූ බව ඔහුගෙන් වාර්තා වී ඇත: 'කවුරුන් දින පහළොවක් රැඳී සිටින්නේ නම්, ඔහු තම සලාතය සම්පූර්ණ කළ යුතුය'. ඔහුගෙන් දින දොළහක් - දින XNUMX ක් - වාර්තා වී ඇත. සයිඩ් බින් අල් මුසයිබ් (රලි) තුමා පැවසූ බව ඔහුගෙන් වාර්තා වී ඇත: 'ඔබ දින හතරක් රැඳී සිටින්නේ නම්, දින හතරක් සලාත් කරන්න'. කටාදා සහ අතා අල් කුරාසානි මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් ඔහුගෙන් වාර්තා කර ඇති අතර, දාවුද් බින් අබු හින්ද් ඔහුගෙන් - ඉබ්නුල් මුසයිබ් (රලි) තුමා වෙනස් විස්තරයකින් විස්තර කර ඇත. මේ සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් විවිධ මත දරන අතර, සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ කුෆා වැසියන්ගේ මතය වන්නේ, ඔවුන් කාලය දින පහළොවකට සීමා කරන බවයි, ඔබ දින පහළොවක් රැඳී සිටීමට එකඟ වුවහොත් ඔබේ යාච්ඤාව පරිපූර්ණ විය යුතු බවයි, අල් අවුසායි පැවසුවේ ඔබ දින දොළහක් රැඳී සිටීමට එකඟ වුවහොත් ඔබේ යාච්ඤාව පරිපූර්ණ විය යුතු බවයි, ඉමාම් මලික් බින් අනස්, සියාෆි සහ අහමඩ් පැවසුවේ, ඔබ දින හතරක් රැඳී සිටීමට එකඟ වුවහොත් ඔබේ යාච්ඤාව පරිපූර්ණ විය යුතු බවයි, ඉෂාක්ගේ මතය වන්නේ මෙම කාරණය පිළිබඳ ශක්තිමත්ම චින්තන ගුරුකුලය ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය බවයි, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගෙන් විස්තර කර ඇති නිසා, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගෙන් පසුව එය අර්ථකථනය කළේය, ඔබ දින දහනවයක් රැඳී සිටීමට එකඟ වුවහොත් ඔබේ යාච්ඤාව පරිපූර්ණ විය යුතුය, එවිට සංචාරකයෙකුට රැඳී සිටීමට අදහසක් නොමැති තාක් කල්, ඔහු වසර ගණනාවක් රැඳී සිටියත් ඔහුගේ යාච්ඤාව කෙටි කළ හැකි බව විද්වතුන් එකඟ වෙති.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 504

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَسَافَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَفَرًا فَصَلَّى تِسْعَةَ عَشَرَ يَوْمًا رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَنَحْنُ نُصَلِّي فِيمَا بَيْنَنَا وَبَيْنَ تِسْعَ عَشْرَةَ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ فَإِذَا أَقَمْنَا أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ صَلَّيْنَا أَرْبَعًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[හන්නද් බින් අස් සාරි] අපට [අබු මුආවියා] [අෂ්මි අල් අහ්වාල්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අබ්දු මුආවියා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් සෆාර් ගමනක යෙදුණු අතර, පසුව ඔහු දින දහනවයක් රකඅත් දෙකක් සලාත් කළේය. ඉබ්නු අබ්බාස් පැවසුවේ, අප අතර අපි දින දහනවයක් රකඅත් දෙකක් සලාත් කරන අතර, අපි ඊට වඩා වැඩි කාලයක් රැඳී සිටියහොත් අපි රකඅත් හතරක් සලාත් කරමු. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය ගරිබ් හසන් සත්‍ය බවයි.

තහවුරු කරන හදීස් (88)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 505

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي بُسْرَةَ الْغِفَارِيِّ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ شَهْرَا فَمَا رَأَيْتُهُ تَرَكَ الرَّكْعَتَيْنِ إِذَا زَاغَتْ الشَّمْسُ قَبْلَ الظُّهْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ غَرِيبٌ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْهُ فَلَمْ يَعْرِفْهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَلَمْ يَعْرِفْ اسْمَ أَبِي بُسْرَةَ الْغِفَارِيِّ وَرَآهُ حَسَنًا وَرُوِي عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ لَا يَتَطَوَّعُ فِي السَّفَرِ قَبْلَ الصَّلَاةِ وَلَا بَعْدَهَا وَرُوِيَ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَتَطَوَّعُ فِي السَّفَرِ ثُمَّ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ بَعْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَأَى بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَطَوَّعَ الرَّجُلُ فِي السَّفَرِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَلَمْ تَرَ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُصَلَّى قَبْلَهَا وَلَا بَعْدَهَا وَمَعْنَى مَنْ لَمْ يَتَطَوَّعْ فِي السَّفَرِ قَبُولُ الرُّخْصَةِ وَمَنْ تَطَوَّعَ فَلَهُ فِي ذَلِكَ فَضْلٌ كَثِيرٌ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ التَّطَوُّعَ فِي السَّفَرِ

[කුටයිබා බින් සායිද්] අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] [ෂෆ්වාන් බින් සුලයිම්] [අබු බුස්රා අල් ගිෆාරි] [අල් බර්රා' බින් අසිබ්] වෙතින් අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, මම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ මාස දහඅටක් ගත කළෙමි, නමුත් දහවල් වීමට පෙර හිරු ඇලවීමට පටන් ගත් විට ඔහු රකඅත් දෙකක් ඉතිරි කර ඇති බව මම කිසි විටෙකත් දුටුවේ නැත. -කථකයා- පැවසූ අතර මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු උමර්ගෙන් -පෙන්ට්- ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අල් බර්රා'ගේ හදීසය ගරිබ් හදීසයක් බවයි, ඔහු - කථකයා - පැවසුවේ, මම මුහම්මද්ගෙන් ඒ හදීසය ගැන ඇසුවෙමි, නමුත් ඔහු එය දැන සිටියේ අල් ලයිට්ස් බින් සාද්ගේ හදීසයෙන් හැර අන් කිසිවක් දැන සිටියේ නැත, ඔහු අබු බුස්රා අල් ගිෆාරි යන නම දැන සිටියේ නැත, ඔහු එය හොඳ යැයි සැලකීය. ඉබ්නු උමර් තුමාගෙන් වාර්තා වී ඇත්තේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා සලාතයට පෙර හෝ ඉන් පසුව ගමන් කරන විට සුන්නාහ් සලාතයන් ඉටු නොකළ බවත්, ඉබ්නු උමර් තුමා නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා ගමන් කරන විට සුන්නාහ් සලාතයන් ඉටු කළ බවත්, පසුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් පසු විද්වතුන් විවිධ මත දැරූ බවත්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සමහර සහචරයින් ගමන් කරන විට සුන්නාහ් සලාතයන් ඉටු කළ යුතු බවට මතයක් දැරූ බවත්, ඉමාම් අහමඩ් සහ ඉෂාක් තුමාගේ මතය මෙය බවත්, තවත් සමහරු සලාතයට පෙර හෝ ගමන් කරන විට ඉන් පසුව සුන්නාහ් සලාතයන් ඉටු කළ යුතු බවට මතයක් දැරූ බවත්, ගමන් කරන විට තතෝවු සලාතයන් ඉටු නොකරන අයගේ අභිප්‍රාය රුක්සා - සහනයක් ලෙස - එය ඉටු කරන අයට එය මහත් ගුණධර්මයකි, බොහෝ විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ ඔවුන් ගමන් කරන විට සුන්නාහ් සලාතයන් ඉටු කිරීමට තෝරා ගන්නා බවයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 506

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ عَطِيَّةَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الظُّهْرَ فِي السَّفَرِ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَاهُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَطِيَّةَ وَنَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ

[අලි බින් හුජ්ර්] අපට [හෆ්ස් බින් ගියාත්ස්] [අල් හජ්ජාජ්] [අතියියා] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට [හෆ්ස් බින් ගියාත්ස්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය. ඔහු මෙසේ පැවසීය. මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ගමනේදී රකඅත් දෙකක් සහ ඉන් පසු රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළෙමි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය හසාන් බවත්, [ඉබ්නු අබු ලයිලා] එය [අතියියා] ගෙන් සහ [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් විස්තර කර ඇති බවත්ය.

තහවුරු කරන හදීස් (89)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 507

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْمُحَارِبِيُّ يَعْنِي الْكُوفِيَّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ هَاشِمٍ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ عَطِيَّةَ وَنَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ فِي الْحَضَرِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّيْتُ مَعَهُ فِي السَّفَرِ الظُّهْرَ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَالْعَصْرَ رَكْعَتَيْنِ وَلَمْ يُصَلِّ بَعْدَهَا شَيْئًا وَالْمَغْرِبَ فِي الْحَضَرِ وَالسَّفَرِ سَوَاءً ثَلَاثَ رَكَعَاتٍ لَا تَنْقُصُ فِي الْحَضَرِ وَلَا فِي السَّفَرِ هِيَ وِتْرُ النَّهَارِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ سَمِعْت مُحَمَّدًا يَقُولُ مَا رَوَى ابْنُ أَبِي لَيْلَى حَدِيثًا أَعْجَبَ إِلَيَّ مِنْ هَذَا وَلَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا

[මුහම්මද් බින් උබයිද් අල් මුහාරිබි, එනම් අල් කුෆි] අපට [අලි බින් හසීම්] [ඉබ්නු අබු ලයිලා] [අතියා] සහ [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය, මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ පදිංචිව සිටියදී සහ ගමනේදී යාච්ඤා කළෙමි, මම ඔහු සමඟ නවාතැන් ගැනීමේදී රකඅත් හතරක් සහ ඉන් පසුව රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළෙමි, මම ගමනේදී ඔහු සමඟ දහවල් සලාතය යාච්ඤා කළෙමි, ඉන්පසු රකඅත් දෙකක්, අස්ර් සලාතය රකඅත් දෙකක් වූ අතර ඔහු රකඅත් දෙක කළේ නැත -අස්ර්-ට පසු, ඔහු මග්‍රිබ් සලාතය රකඅත් තුනක් ඉටු කළේය, ඔහු එය පදිංචි කාලය හෝ ගමන සඳහා අඩු කළේ නැත, එය දහවල් ඔහුගේ විත්ර් විය, ඉන්පසු ඔහු රකඅත් දෙකක් ඉටු කළේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙය හසන් හදීසයක්, මම වරක් මුහම්මද් කියනවා අසා ඇත්තෙමි, මෙය හසන් හදීසයක්, මම වරක් මුහම්මද් කියනවා අසා ඇත්තෙමි, මෙම හදීසයට වඩා මා මවිතයට පත් කළ ඉබ්නු අබු ලයිලාගේ ඉතිහාසය මට කිසිදා හමු වී නැත, මම කිසි විටෙකත් ඔහුගෙන් කිසිදු ඉතිහාසයක් ලබා නොගත්තද.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 508

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ هُوَ عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ زَيْغِ الشَّمْسِ أَخَّرَ الظُّهْرَ إِلَى أَنْ يَجْمَعَهَا إِلَى الْعَصْرِ فَيُصَلِّيَهُمَا جَمِيعًا وَإِذَا ارْتَحَلَ بَعْدَ زَيْغِ الشَّمْسِ عَجَّلَ الْعَصْرَ إِلَى الظُّهْرِ وَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ سَارَ وَكَانَ إِذَا ارْتَحَلَ قَبْلَ الْمَغْرِبِ أَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى يُصَلِّيَهَا مَعَ الْعِشَاءِ وَإِذَا ارْتَحَلَ بَعْدَ الْمَغْرِبِ عَجَّلَ الْعِشَاءَ فَصَلَّاهَا مَعَ الْمَغْرِبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالصَّحِيحُ عَنْ أُسَامَةَ وَرَوَى عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ عَنْ قُتَيْبَةَ هَذَا الْحَدِيثَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا اللُّؤْلُؤِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْأَعْيَنُ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بِهَذَا الْحَدِيثِ يَعْنِي حَدِيثَ مُعَاذٍ وَحَدِيثُ مُعَاذٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ قُتَيْبَةُ لَا نَعْرِفُ أَحَدًا رَوَاهُ عَنْ اللَّيْثِ غَيْرَهُ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَالْمَعْرُوفُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ حَدِيثُ مُعَاذٍ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ وَبَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ رَوَاهُ قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَقُولَانِ لَا بَأْسَ أَنْ يَجْمَعَ بَيْنَ الصَّلَاتَيْنِ فِي السَّفَرِ فِي وَقْتِ إِحْدَاهُمَا

[කුටයිබා බින් සායිද්] අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] [යාසිද් බින් අබු හබීබ්] [අබු අත් තුෆයිල්] [ඔහු අමීර් බින් වයිලා] [මුඅද්ස් බින් ජබල්] ගෙන් අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] අපට පවසා ඇත්තේ තබුක් සටනේදී, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හිරු බැස යාමට පෙර පිටත්ව ගිය බවත්, එබැවින් ඔහු දහවල් සලාතය අස්ර් සලාම් සමඟ ඒකාබද්ධ කරන තෙක් අවසන් කළ බවත්, පසුව ඔහු සලාත් දෙකම ඉටු කළ බවත්ය. ඔහු හිරු බැස ගිය පසු පිටත්ව ගියහොත්, ඔහු වහාම දහවල් කාලයේදී අස්ර් සලාතය ඉටු කරයි, පසුව ඔහු දහවල් සලාතය අස්ර් සලාතය සමඟ එක් කරයි, පසුව ඔහු පිටත් වේ. ඔහු මග්‍රිබ්ට පෙර පිටත්ව ගියහොත්, ඔහු ඉෂා සලාතය සමඟම එය ඉටු කරන තෙක් මග්‍රිබ් සලාතය අවසන් කරයි, ඔහු මග්‍රිබ් පසු පිටත්ව ගියහොත්, ඔහු වහාම ඉෂා සලාතය මග්‍රිබ් සලාතය සමඟ එක්ව ඉටු කරයි. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි, ඉබ්නු උමර්, අනාස්, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, 'අයිස්යා, ඉබ්නු 'අබ්බාස්, උසාමා බින් සයිද් සහ ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලා යන අයගෙන් -කථන - ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, සත්‍ය වන්නේ උසාමාගේ කතාවයි. අලි බින් අල් මදීනි මෙම හදීසය කුටයිබාහි අහමඩ් බින් හන්බල්ගෙන් විස්තර කළේය. මෙම හදීසය - තවත් පේළියකින් - [අබ්දුෂ් ෂමාඩ් බින් සුලෙයිමාන්] අපට පවසා ඇති බව [සකාරියා අල් ලු'ලුයි] අපට පවසා ඇති බව [අබු බකර් අල් අයුන්] අපට පවසා ඇති බව [අලි බින් අල් මදීනි] අපට පවසා ඇති බව [අහමඩ් බින් හන්බල්] අපට [කුටයිබා] අපට පවසා ඇති බව [අහමඩ් බින් හන්බල්] අපට [කුටයිබා] මෙම හදීසය, එනම් මු'අද්ස්ගේ හදීසය. මේ අතර, මු'අද්ස්ගේ හදීසය හසන් ගරිබ් හදීසයකි. මෙම හදීසයේ එකම කථකයා කුටයිබා ය, අල් ලයිට්ස් වෙතින් -මෙම හදීසය - කියූ ඔහු හැර වෙනත් කිසිවෙකු ගැන අපි නොදනිමු. මේ අතර, මුආඩ්ස් බින් ජබාල් විසින් රචිත අබුඅත් තුෆයිල් වෙතින් යසිද් බින් අබු හබීබ්ගේ අල් ලයිට්ස් හදීසය ගරිබ් හදීසයකි. විද්වතුන් අතර ප්‍රසිද්ධ දෙයක් නම්, තබුක් යුද්ධයේදී නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දහවල් සලාතය අස්ර් සමඟ සහ මග්‍රිබ් සලාතය ඉෂා සලාතය සමඟ ඒකාබද්ධ කළ බවට මුආඩ්ස් වෙතින් අබුඅත් තුෆයිල් වෙතින් අබුඅත් තුෆයිල් වෙතින් අබුඅද්ස්ගේ හදීසයෙන් මුආඩ්ස්ගේ හදීසයයි. මෙම හදීසය [කුර්රා බින් කාලිඩ්] සහ [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] සහ [මලික්] සහ [අබුඅස් සුබයිර් අල් මක්කි] විසින් ද විස්තර කර ඇත. ෂාෆි ද මෙම හදීසය විශ්වාස කරයි. අහමඩ් සහ ඉෂාක් පැවසුවේ ගමන අතරතුර එකවර සලාත දෙකක් ඒකාබද්ධ කිරීම සුදුසු බවයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 509

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّهُ اسْتُغِيثَ عَلَى بَعْضِ أَهْلِهِ فَجَدَّ بِهِ السَّيْرُ فَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ حَتَّى غَابَ الشَّفَقُ ثُمَّ نَزَلَ فَجَمَعَ بَيْنَهُمَا ثُمَّ أَخْبَرَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ إِذَا جَدَّ بِهِ السَّيْرُقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[හන්නද් බින් සිරි] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [අබ්දා බින් සුලෙයිමාන්] ඔහුගේ පවුලේ අයගෙන් උදව් ඉල්ලා සිටි බවත්, හිරු බැස යන තුරු මග්‍රිබ් සලාතය අවසන් කිරීමට ඔහු ඉක්මන් වූ බවත්ය. පසුව ඔහු නතර වී ඔවුන් දෙදෙනා අතර - මග්‍රිබ් සහ ඉෂා - කතා කරමින් සිටියේය - ඉන්පසු ඔහු ඔවුන්ට පැවසුවේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මඟදී දුෂ්කරතාවන්ට මුහුණ දුන් විට එසේ කළ බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය සත්‍ය හසාන් බවයි. මේ අතර, යසිද් බින් අබු හබීබ්ගේ අල් ලයිට්ස් හදීසය හසාන් සත්‍ය හදීසයකි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 510

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ عَنْ عَمِّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ بِالنَّاسِ يَسْتَسْقِي فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَتَيْنِ جَهَرَ بِالْقِرَاءَةِ فِيهَا وَحَوَّلَ رِدَاءَهُ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَاسْتَسْقَى وَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَآبِي اللَّحْمِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَى هَذَا الْعَمَلُ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَعَمُّ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَاصِمٍ الْمَازِنِيُّ

[යාහ්යා බින් මූසා] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දුර්රාසාක්] [අස් සුහ්රි] [අබ්බාද් බින් තමීම්] [ඔහුගේ මාමා] ගෙන් [මමර්] අපට පවසා ඇති බවයි [අබ්බාද් බින් තමීම්] ගෙන් [ඔහුගේ මාමා] ගෙන් [අබ්බාද් බින් තමීම්] ගෙන් [අල්ලාහ්ගේ දූතයා සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වැසි ඉල්ලා සිටීමට ජනතාව සමඟ පිටත්ව ගිය බවත්, පසුව ඔහු ඔවුන් සමඟ රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළ බවත්, පසුව ඔහු තම සාළුව චලනය කර වැස්ස ඉල්ලා සිටියදී කිබ්ලා දෙසට මුහුණලා අත් දෙකම ඔසවා ඇති බවත්ය. - කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු අබ්බාස්, අබු හුරයිරා අනස් සහ අබු ලාම් යන අයගෙන් - කථන ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබ්දුල්ලා බින් සයිද්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි. මෙම හදීසය විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥයින් විසින් ද ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන අතර එය අස් සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ කියමනකි. ඔහුගේ මාමා වන අබ්බාද් බින් තමීම්ගේ නම අබ්දුල්ලා බින් සයිද් බින් අෂිම් අල් මැසිනි ය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 511

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ عَنْ آبِي اللَّحْمِأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ أَحْجَارِ الزَّيْتِ يَسْتَسْقِي وَهُوَ مُقْنِعٌ بِكَفَّيْهِ يَدْعُوقَالَ أَبُو عِيسَى كَذَا قَالَ قُتَيْبَةُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ آبِي اللَّحْمِ وَلَا نَعْرِفُ لَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ الْوَاحِدَ وَعُمَيْرٌ مَوْلَى آبِي اللَّحْمِ قَدْ رَوَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ وَلَهُ صُحْبَةٌ

[කුටයිබා] අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] [කාලිද් බින් යාසිද්] [සයිද් බින් අබු හිලාල්] [යාසිද් බින් අබ්දුල්ලා] [උමයිර්] ඔහුගේ වහලා අබු ලාම් [අබු ලාම්] ගෙන් අපට පවසා ඇත්තේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා සයිත් ගල අසල තම අත්ල ඔසවා යාඥා කරමින් නිහතමානීව වැසි ඉල්ලා සිටිනු දුටු බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු ලාම්ගේ මෙම හදීසයේ කුටයිබා පැවසුවේ එයයි. මෙය හැර නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් වෙනත් හදීසයක් ඔහු සතුව ඇති බව අපි නොදනිමු. අබු ලාම්ගේ දාසයෙකු වන උමයිර්, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් හදීස් කිහිපයක් විස්තර කළ අතර, ඔහු ඔහු සමඟ පවා ගියේය - ෂලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 512

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ هِشَامِ بْنِ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كِنَانَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَرْسَلَنِي الْوَلِيدُ بْنُ عُقْبَةَ وَهُوَ أَمِيرُ الْمَدِينَةِ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَسْأَلُهُ عَنْ اسْتِسْقَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُهُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مُتَبَذِّلًا مُتَوَاضِعًا مُتَضَرِّعًا حَتَّى أَتَى الْمُصَلَّى فَلَمْ يَخْطُبْ خُطْبَتَكُمْ هَذِهِ وَلَكِنْ لَمْ يَزَلْ فِي الدُّعَاءِ وَالتَّضَرُّعِ وَالتَّكْبِيرِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ كَمَا كَانَ يُصَلِّي فِي الْعِيدِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كِنَانَةَ عَنْ أَبِيهِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ وَزَادَ فِيهِ مُتَخَشِّعًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ يُصَلِّي صَلَاةَ الِاسْتِسْقَاءِ نَحْوَ صَلَاةِ الْعِيدَيْنِ يُكَبِّرُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى سَبْعًا وَفِي الثَّانِيَةِ خَمْسًا وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرُوِي عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ أَنَّهُ قَالَ لَا يُكَبِّرُ فِي صَلَاةِ الِاسْتِسْقَاءِ كَمَا يُكَبِّرُ فِي صَلَاةِ الْعِيدَيْنِ و قَالَ النُّعْمَانُ أَبُو حَنِيفَةَ لَا تُصَلَّى صَلَاةُ الِاسْتِسْقَاءِ وَلَا آمُرُهُمْ بِتَحْوِيلِ الرِّدَاءِ وَلَكِنْ يَدْعُونَ وَيَرْجِعُونَ بِجُمْلَتِهِمْ قَالَ أَبُو عِيسَى خَالَفَ السُّنَّةَ

[කුටයිබා] අපට [හිස්යාම් බින් ඉෂාක්] ගෙන් [හතිම් බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇත්තේ ඔහු [ඔහුගේ පියාගෙන්] ඉබ්නු අබ්දුල්ලා බින් කිනානා බවයි. ඔහු මෙසේ පැවසීය. අල් වලීඩ් බින් උක්බා, මදීනාහි ආණ්ඩුකාරයා වූ මාව [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙත එව්වේ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ ඉස්තිස්කා යාච්ඤාව ගැන විමසීමට, මම ඔහු වෙත ගියෙමි. ඔහු මෙසේ පැවසීය. නියත වශයෙන්ම රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් නිවසින් පිටව ගියේ සම්පූර්ණ යටත්කම, තවද්ලු සහ නිහතමානීකමෙනි. එබැවින් ඔහු සලාම් ස්ථානයට පැමිණි විට, ඔහු ඔබගේ දේශනය වැනි දේශනයක් දේශනා කළේ නැත. නමුත් ඔහු සලාම් කිරීම නතර කළේ නැත, නිහතමානී විය, තක්බීර් කර ඊද් සලාතයේදී මෙන් රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය සත්‍ය බවයි. [මහමුද් බින් ගයිලාන්] [සුෆ්යාන්] [හිස්යාම් බින් ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලා බින් කිනානා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [වාකි] අපට පවසා ඇති බව අපට පවසා ඇත, පසුව ඔහු එයට සමාන හදීසයක් සඳහන් කළේය, නමුත් ඔහු 'සම්පූර්ණ අවංකභාවයෙන්' එකතු කළේය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය සත්‍ය බවයි, මෙය ඉමාම් සියාෆිගේ මතය ද වේ, ඔහු පැවසුවේ, ඉස්තිස්කා' සලාතය ඉටු කිරීම ඊද් සලාතය වැනි ය - ඊදුල් ෆිත්‍රි සහ ඊදුල් අද්ලා-, පළමු රකඅත් තක්බීර් හි හත් වතාවක් සහ දෙවන රකඅත් හි පස් වතාවක්, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය මත පදනම්ව. "ඊද් සලාතයේ තක්බීර් මෙන් ඉස්තිස්කා සලාතයේ තක්බීර් නැත" යනුවෙන් මාලික් බින් අනස් පැවසූ බව අබු ඊසා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා පැවසූ බව වාර්තා වේ. අන් නුහ්මාන් අබු හනීෆා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා පැවසීය. ඉස්තිස්කා සලාතයක් නැතැයි මම ඔවුන්ට අණ කළේ නැත. නමුත් ඔවුන් සලාත කළ යුත්තේ ඉන්පසු ඔවුන් සමස්තයක් ලෙස ආපසු පැමිණෙන ලෙසයි. අබු ඊසා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා පැවසීය. මෙය අස් සුන්නාහ් (අස් සුන්නාහ්) ට පටහැනි මතයකි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 513

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ طَاوُسٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى فِي كُسُوفٍ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ قَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَالْأُخْرَى مِثْلُهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالنُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنِ عُمَرَ وَقَبِيصَةَ الْهِلَالِيِّ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ صَلَّى فِي كُسُوفٍ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقِرَاءَةِ فِي صَلَاةِ الْكُسُوفِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُسِرَّ بِالْقِرَاءَةِ فِيهَا بِالنَّهَارِ وَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَجْهَرَ بِالْقِرَاءَةِ فِيهَا كَنَحْوِ صَلَاةِ الْعِيدَيْنِ وَالْجُمُعَةِ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ الْجَهْرَ فِيهَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ لَا يَجْهَرُ فِيهَا وَقَدْ صَحَّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلْتَا الرِّوَايَتَيْنِ صَحَّ عَنْهُ أَنَّهُ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ وَصَحَّ عَنْهُ أَيْضًا أَنَّهُ صَلَّى سِتَّ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ وَهَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ جَائِزٌ عَلَى قَدْرِ الْكُسُوفِ إِنْ تَطَاوَلَ الْكُسُوفُ فَصَلَّى سِتَّ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ صَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ وَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ فَهُوَ جَائِزٌ وَيَرَى أَصْحَابُنَا أَنْ تُصَلَّى صَلَاةُ الْكُسُوفِ فِي جَمَاعَةٍ فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද්] [සුෆ්යාන්] [හබීබ් බින් අබු තාබිත්] [තාවුස්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්] අපට පවසා ඇත්තේ ඔහු කුසුෆ් - සූර්යග්‍රහණ - සලාමය ඉටු කළ බවත්, පසුව ඔහු කියවූ බවත්, පසුව කියවන අතරතුර හිස නමා ආචාර කළ බවත්, පසුව ඔහු තුන් වරක් හිස නමා ආචාර කළ බවත්, පසුව ඔහු සුජූද් දෙකක් කළ බවත්, - අනෙක් රකඅත්හි - එසේම බවත්ය. - කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි, 'අයිස්යා, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, නු'මාන් බින් බසීර්, මුගීරා බින් සියුබා, අබු මසූද්, අබු බක්‍රා, සම්රා, අබු මූසා අල් අසීආරි, ඉබ්න් අස්මා බක්රුද්, ඉබ්නු මස්' යන අයගෙන් ආඛ්‍යානයක් ද ඇත. Umar, Qabishah Al Hilali, Jabir bin Abdullah, Abdurrahman bin Samrah සහ Ubay bin Ka'ab. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසාන් සහීහ් හදීසයක් වන අතර, එය ඉබ්නු අබ්බාස් තුමාගෙන් නබි ශාලල්ලාහු අලයිහි ව සලාම් තුමාගෙන් විස්තර කර ඇත්තේ ඔහු කුසුෆ්-ග්‍රහණ- සලාතය හතර වතාවක් නැමී සිව් වරක් නැමී ය.

තහවුරු කරන හදීස් (27)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 514

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْخَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنَّاسِ فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ هِيَ دُونَ الْأُولَى ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ وَهُوَ دُونَ الْأَوَّلِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَسَجَدَ ثُمَّ فَعَلَ مِثْلَ ذَلِكَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَرَوْنَ صَلَاةَ الْكُسُوفِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ قَالَ الشَّافِعِيُّ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الْأُولَى بِأُمِّ الْقُرْآنِ وَنَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ سِرًّا إِنْ كَانَ بِالنَّهَارِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا نَحْوًا مِنْ قِرَاءَتِهِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ بِتَكْبِيرٍ وَثَبَتَ قَائِمًا كَمَا هُوَ وَقَرَأَ أَيْضًا بِأُمِّ الْقُرْآنِ وَنَحْوًا مِنْ آلِ عِمْرَانَ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا نَحْوًا مِنْ قِرَاءَتِهِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ تَامَّتَيْنِ وَيُقِيمُ فِي كُلِّ سَجْدَةٍ نَحْوًا مِمَّا أَقَامَ فِي رُكُوعِهِ ثُمَّ قَامَ فَقَرَأَ بِأُمِّ الْقُرْآنِ وَنَحْوًا مِنْ سُورَةِ النِّسَاءِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا نَحْوًا مِنْ قِرَاءَتِهِ ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ بِتَكْبِيرٍ وَثَبَتَ قَائِمًا ثُمَّ قَرَأَ نَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْمَائِدَةِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلًا نَحْوًا مِنْ قِرَاءَتِهِ ثُمَّ رَفَعَ فَقَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ تَشَهَّدَ وَسَلَّمَ

[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් මලික් බින් අබු අස් සයාරිබ්] අපට පවසා ඇත්තේ [යාසිඩ් බින් සුරායි] [අයිසියා] හි [අස් සුහ්රි] හි [අයිස්යා] හි [අස් සුහ්රි] හි [මමර්] අපට පවසා ඇත්තේ, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාගේ කාලයේ දී සූර්යග්‍රහණයක් සිදු වූ බවත්, පසුව රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් යාච්ඤාව කියවීම දිගු කිරීමෙන් මිනිසුන් සමඟ යාච්ඤා කළ බවත්, පසුව ඔහු නැමී තම දුන්න දිගු කළ බවත්, පසුව ඔහු හිස ඔසවා යාච්ඤාව දිගු කළ බවත්, නමුත් පළමු වතාවට වඩා කෙටි නොවන බවත්ය. පසුව ඔහු නැමී දිගු කළ නමුත් පළමු වතාවට මෙන් නොවේ. පසුව ඔහු හිස ඔසවා සුජූද් කළ බවත්, පසුව දෙවන රකඅතෙහි ද එයම කළ බවත්ය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බවත්, මෙම හදීසය සමඟ ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් යන අයගේ මතය වන්නේ ග්‍රහණ සලාතය සිව් වතාවක් නැමීම සහ සිව් වතාවක් සුජූද් කිරීම සමන්විත බවයි. පළමු රකඅත්හි දී, සූරත අල් ෆතේහා සහ සූරත අල් බකරා අකුර කියවන්නැයි සයාෆි පැවසීය. ඔහු දිවා කාලයේදී පහත් හඬින් කියෙව්වේය - සූර්යග්‍රහණයක් - පසුව පාඨයක් කියවන්නාක් මෙන් දිගු කර, පසුව තක්බීර් කීමට හිස ඔසවා නිසි ලෙස නැගී සිටියේය, පසුව අල් ෆාතිහා අකුර නැවත කියවා අලි ඉම්රාන්ගේ ලිපියට සමාන ලිපියක් කියෙව්වේය, පසුව පාඨයක් කියවන්නාක් මෙන් ඔහුගේ දුන්න දිගු කළේය. ඉන්පසු ඔබේ හිස ඔසවන්න, පසුව සමියාල්ලාහු ලිමන් හමිදා කියවන්න, පසුව දෙවරක් සම්පූර්ණයෙන්ම සුජූද් කරන්න. ඔහු සුජූද් කරන සෑම අවස්ථාවකම, ඔහු නැමෙන විට නතර වූ විට නතර විය, පසුව අල් ෆතේහා සහ අන් නිසා අකුර කියවන විට නැගී සිටියේය, පසුව ඔහු පාඨයක් කියවන්නාක් මෙන් ඔහුගේ දුන්න දිගු කළේය. ඉන්පසු තක්බීර් කියමින් ඔබේ හිස ඔසවන්න, පසුව අල් මයිදා අකුරට අනුරූප කියවීම කියවීමෙන් නැගී සිටින්න, පසුව කියවීම කියවන විට ඔබේ දුන්න දිගු කරන්න. ඉන්පසු ඔබේ හිස ඔසවා sami'allah liman hamidah කියවන්න, පසුව දෙවරක් සුජූද් කරන්න, පසුව tahiyyat සහ salam කියවන්න.

තහවුරු කරන හදීස් (11)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 515

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ ثَعْلَبَةَ بْنِ عِبَادٍ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَصَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كُسُوفٍ لَا نَسْمَعُ لَهُ صَوْتًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇති පරිදි [වාකි] අපට [සුෆ්යාන්] [අල් අස්වාද් බින් කයිස්] [සමාරා බින් ඉබාද්] [සම්රා බින් ජුන්ඩබ්] වෙතින් අපට පවසා ඇති පරිදි ඔහු පැවසුවේ, අපි කුසුෆ් සමඟ -ග්‍රහණය - යාච්ඤා කරන විට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ හඬ අපට ඇසුණේ නැත. -කථකයා - මෙම පරිච්ඡේදයේ -අයිසියාගෙන් -පෙන්වූ- ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, සම්රා හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බවයි, සමහර විද්‍යාඥයන් මෙම හදීසය සමඟ තර්ක කර ඇත, ෂාෆි'යි ද එසේමය.

තහවුරු කරන හදීස් (27)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 516

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ صَدَقَةَ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى صَلَاةَ الْكُسُوفِ وَجَهَرَ بِالْقِرَاءَةِ فِيهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ أَبُو إِسْحَقَ الْفَزَارِيُّ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ حُسَيْنٍ نَحْوَهُ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

අබු බකර් මුහම්මද් බින් අබාන්, සුෆ්යාන් බින් හුසේන්, උර්වා සිට අස් සුහ්රි දක්වා, ආයිෂා දක්වා, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සූර්යග්‍රහණ යාච්ඤාව ශබ්ද නඟා කියවා යාච්ඤා කළ බව අපට පැවසීය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් සහීහ් හදීසයක් බවයි, අබු ඉෂාක් අල් ෆසාරි සුෆ්යාන් බින් හුසේන් ගෙන් ඉහත සඳහන් හදීසයම පැවසූ අතර, මලික් බින් අනස්, අහමඩ් සහ ඉෂාක් ද මෙම හදීසය ගැන පැවසූහ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 517

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى صَلَاةَ الْخَوْفِ بِإِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ رَكْعَةً وَالطَّائِفَةُ الْأُخْرَى مُوَاجِهَةُ الْعَدُوِّ ثُمَّ انْصَرَفُوا فَقَامُوا فِي مَقَامِ أُولَئِكَ وَجَاءَ أُولَئِكَ فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَةً أُخْرَى ثُمَّ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ فَقَامَ هَؤُلَاءِ فَقَضَوْا رَكْعَتَهُمْ وَقَامَ هَؤُلَاءِ فَقَضَوْا رَكْعَتَهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ مِثْلَ هَذَا قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَسَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَأَبِي عَيَّاشٍ الزُّرَقِيِّ وَاسْمُهُ زَيْدُ بْنُ صَامِتٍ وَأَبِي بَكْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ ذَهَبَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ فِي صَلَاةِ الْخَوْفِ إِلَى حَدِيثِ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةُ الْخَوْفِ عَلَى أَوْجُهٍ وَمَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ إِلَّا حَدِيثًا صَحِيحًا وَأَخْتَارُ حَدِيثَ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَهَكَذَا قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ ثَبَتَتْ الرِّوَايَاتُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاةِ الْخَوْفِ وَرَأَى أَنَّ كُلَّ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاةِ الْخَوْفِ فَهُوَ جَائِزٌ وَهَذَا عَلَى قَدْرِ الْخَوْفِ قَالَ إِسْحَقُ وَلَسْنَا نَخْتَارُ حَدِيثَ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ عَلَى غَيْرِهِ مِنْ الرِّوَايَاتِ

[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් මලික් බින් අබු සියාවරිබ්] අපට පවසා ඇත [යාසිඩ් බින් සුරායි] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [සාලිම්] ගෙන් [අස් සුහ්රි] ගෙන් [ම'මර්] අපට පවසා ඇති බව [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම හමුදා දෙකෙන් එක් කණ්ඩායමක් සමඟ එක් රකඅත් සලාතයක් කළ බවත්, අනෙක් හමුදා සතුරාට මුහුණ දුන් බවත්, පසුව ඔවුන් - යාඥා කරමින් සිටි හමුදා - යාච් pray ා කරමින් සිටි හමුදා ස්ථානය අල්ලා ගත් බවත්, සතුරාට මුහුණ දුන් බවත් අපට පවසා ඇත. ඉන්පසු දෙවන කණ්ඩායම පැමිණියේය, එබැවින් ඔහු ඔවුන් සමඟ එක් රකඅත් සලාතයක් - දෙවන කණ්ඩායම - පසුව ඔහු ඔවුන්ට නායකත්වය දෙන විට ඔවුන්ට ආචාර කළේය, පසුව ඔවුන් ඊළඟ රකඅත් සම්පූර්ණ කිරීමට නැගිට්ටේය, පසුව පළමු කණ්ඩායම ඊළඟ රකඅත් ද සම්පූර්ණ කළේය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය සත්‍ය බවයි, [මුසා බින් 'උක්බා] [නෆි'] ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් මෙම හදීසය මෙන් විස්තර කර ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙම පරිච්ඡේදයේ - ජාබීර්, හුඩ්සයිෆා, සයිද් බින් තාබිත්, ඉබ්නු අබ්බාස්, අබු හුරයිරා, ඉබ්නු මස්'උද්, සහල් බින් අබු හට්ස්මා, අබු අයසි අස් සුරාකි - ඔහුගේ නම සයිද් බින් ෂාමිත් - සහ අබු බක්රා යන අයගෙන් - පැන් - විස්තර ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මලික් බින් අනස් කෞෆ්ගේ මෙම යාච්ඤාව සම්බන්ධයෙන් සහල් බින් අබු හට්ස්මාගේ හදීස් සමඟ තර්ක කළේය. ෂාෆි ද මෙම හදීසය සමඟ තර්ක කළේය. අහමඩ් මෙසේ පැවසීය, කෞෆ්ගේ යාච්ඤාව සම්බන්ධයෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගෙන් බොහෝ අනුවාද වලින් විස්තර කර ඇති අතර, මේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් මම සත්‍ය හදීසයෙන් හැර වෙනත් කිසිවක් නොදනිමි, මම සහල් බින් අබු හට්ස්මාගේ හදීස් තෝරා ගනිමි. කෞෆ්ගේ යාච්ඤාව සම්බන්ධයෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්ගෙන් බොහෝ ස්ථාවර විස්තර ඇති බව ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් ද පැවසීය. කෞෆ් සලාතය සම්බන්ධයෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් වාර්තා කරන ලද සෑම දෙයක්ම කළ හැකි බවත්, මෙය බිය මට්ටමට අනුකූල බවත් ඔහුගේ මතයයි. ඉෂාක් පැවසුවේ, අපි සහල් බින් අබු හට්ස්මාගේ හදීසය අනෙකුත් ආඛ්‍යානවලට වඩා තෝරා නොගත් බවයි.

තහවුරු කරන හදීස් (39)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 518

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَأَنَّهُ قَالَ فِي صَلَاةِ الْخَوْفِ قَالَ يَقُومُ الْإِمَامُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ وَتَقُومُ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَهُ وَطَائِفَةٌ مِنْ قِبَلِ الْعَدُوِّ وَوُجُوهُهُمْ إِلَى الْعَدُوِّ فَيَرْكَعُ بِهِمْ رَكْعَةً وَيَرْكَعُونَ لِأَنْفُسِهِمْ وَيَسْجُدُونَ لِأَنْفُسِهِمْ سَجْدَتَيْنِ فِي مَكَانِهِمْ ثُمَّ يَذْهَبُونَ إِلَى مَقَامِ أُولَئِكَ وَيَجِيءُ أُولَئِكَ فَيَرْكَعُ بِهِمْ رَكْعَةً وَيَسْجُدُ بِهِمْ سَجْدَتَيْنِ فَهِيَ لَهُ ثِنْتَانِ وَلَهُمْ وَاحِدَةٌ ثُمَّ يَرْكَعُونَ رَكْعَةً وَيَسْجُدُونَ سَجْدَتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ سَأَلْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِي عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ و قَالَ لِي يَحْيَى اكْتُبْهُ إِلَى جَنْبِهِ وَلَسْتُ أَحْفَظُ الْحَدِيثَ وَلَكِنَّهُ مِثْلُ حَدِيثِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ لَمْ يَرْفَعْهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَهَكَذَا رَوَى أَصْحَابُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ مَوْقُوفًا وَرَفَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ وَرَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ عَنْ صَالِحِ بْنِ خَوَّاتٍ عَنْ مَنْ صَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْخَوْفِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَرُوِي عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِإِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ رَكْعَةً رَكْعَةً فَكَانَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَانِ وَلَهُمْ رَكْعَةٌ رَكْعَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى أَبُو عَيَّاشٍ الزُّرَقِيُّ اسْمُهُ زَيْدُ بْنُ صَامِتٍ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද් අල් කට්තාන්] අපට [යාහ්යා බින් සයිද් අල් අන්සාරි] [සාලිහ් බින් කව්වත් බින් ජුබයිර්] [සාල් බින් අබු කට්ස්මා] වෙතින් [අල් කාසිම් බින් මුහම්මද්] වෙතින් [යාහ්යා බින් සයිද් අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත්තේ කෞෆ්ගේ සලාතයේ ක්‍රියා පටිපාටිය ගැන ඔහු පැවසූ බවයි, ඉමාම් කිබ්ලා දෙසට මුහුණලා සිටිය යුතු අතර, පසුව පළමු කණ්ඩායම ඔහු පිටුපසින් සිටින අතර දෙවන කණ්ඩායම සතුරාට එරෙහිව ආරක්ෂා වේ. ඉන්පසු ඉමාම් පළමු කණ්ඩායම සමඟ එක් රකඅතකින් යාච්ඤා කරයි, පසුව ඔවුන් දෙවන රකඅත තනි තනිව සම්පූර්ණ කර සතුරාට එරෙහිව ආරක්ෂා වන දෙවන කණ්ඩායමේ ස්ථානය ගනී. ඉන්පසු දෙවන කණ්ඩායම ඉමාම් සමඟ එක් රකඅතක් යාච්ඤා කරයි, එය ඉමාම් සඳහා දෙවන රකඅත වන අතර පසුව ඔවුන් දෙවන රකඅත තනි තනිව සම්පූර්ණ කරයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, [මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] මෙසේ පැවසීය, මම [යාහ්යා බින් සයිද්] ගෙන් මෙම හදීසය ගැන ඇසුවෙමි, එබැවින් ඔහු [සියුබා] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල් කාසිම්] [ඔහුගේ පියා] [සාලිහ් බින් කව්වත්] [සාහ්ල් බින් අබු හට්ස්මා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මට කීවේය, එය යාහ්යා බින් සයිද් අල් අන්ෂාරිගේ හදීසයට සමානය. යාහ්යා මට මෙසේ පැවසීය, මෙම හදීසය යාහ්යා බින් සයිද්ගේ හදීසයට යාබදව ලියන්න, මම හදීසය කටපාඩම් කර නොගත්තද, මෙම හදීසය යාහ්යා බින් සයිද්ගේ හදීසයට සමානය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙම හදීසය සත්‍ය බව, නමුත් යාහ්යා බින් සයිද් එය කාසිම් බින් මුහම්මද්ගෙන් ලබා ගත්තේ නැත. යාහ්යා බින් සයිද්ගේ මිතුරන් ද මෙම හදීසය මවුකුෆ් ආකාරයෙන් විස්තර කළහ. මේ අතර, සියුබා එය අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අල් කාසිම් බින් මුහම්මද්ගෙන් මර්ෆු විස්තර කළේය. මෙම හදීසය [මලික් බින් අනස්] විසින් [යාසිද් බින් රූමන්] වෙතින් [සාලිහ් බින් කව්වත්] විසින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ කෞෆ්ගේ යාච්ඤාව යාච්ඤා කළ [පුද්ගලයෙකු] වෙතින් ද විස්තර කරන ලද අතර ඔහු ඒ හා සමාන හදීසයක් සඳහන් කළේය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් සහීහ් හදීසයක් බවයි, මලික්, ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය පරිදි. තවද එය එක් පුද්ගලයෙකුට වඩා විස්තර කරන ලදී, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් එක් භටයෙකු සමඟ එක් රකඅතකින් එක් රකඅතකින් යාච්ඤා කළ බව, එබැවින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් එක් රකඅතකින් එක් රකඅතකින් එක් රකඅතක් පමණක් යාච්ඤා කළ අතර, අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු අයියසි අල් සුරාකිගේ නම සයිද් බින් ෂාමිත් ය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 519

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُمَرَ الدِّمَشْقِيِّ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَسَجَدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى عَشْرَةَ سَجْدَةً مِنْهَا الَّتِي فِي النَّجْمِحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُمَرَ وَهُوَ ابْنُ حَيَّانَ الدِّمَشْقِيُّ قَال سَمِعْتُ مُخْبِرًا يُخْبِرُ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِلَفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ سُفْيَانَ بْنِ وَكِيعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَهْبٍ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي الدَّرْدَاءِ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عُمَرَ الدِّمَشْقِيِّ

[සුෆියාන් බින් වාකි] අපට [අබ්දුල්ලා බින් වහබ්] [අම්රු බින් අල් හාරිත්] [සයිද් බින් අබු හිලාල්] [උමර් අද් දිමාසිකි] [උම්මි දර්දා] [අබු දර්දා] වෙතින් අපට [සුරත් අන් නජ්ම් හි පදය ඇතුළුව] ඔහු මෙසේ පැවසීය. [අබ්දුල්ලා බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] අපට [අබ්දුල්ලා බින් සාලිහ්] අපට [අල් ලයිට්ස් බින් සාද්] [කාලිඩ් බින් යාසිඩ්] [සයිද් බින් අබු හිලාල්] [උමර්] - එනම් ඉබ්නු හයාන් අල් දිමාසිකි - ඔහු මෙසේ පැවසීය, [යමෙකු] [උම්මි දර්දා] [අබු දර්දා] වෙතින් [අබු දර්දා] වෙතින් [අබු දර්දා] වෙතින් [අබු දර්දා] වෙතින් [අබු දර්දා] වෙතින් [අබු දර්දා] වෙතින් [අබු දර්දා] වෙතින් [අනුමානව] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙතින් [යමෙකු] වාර්තා කරන බව මට ඇසුණි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම ඉතිහාසය සුෆ්යාන් බින් වාකිගේ ඉතිහාසයට වඩා සත්‍ය බවයි. -කථකයා- පැවසූ අතර, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි, අබු හුරෙයිරා, ඉබ්න් මස්'උද්, සයිද් බින් තාබිත් සහ අම්රු බින් අෂ් යන අයගෙන් උපුටා ගත් කථා ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු දර්දාගේ හදීසය ගරිබ් හදීසයක් බවයි, උමර් අල් දිමාසිකිගේ සයිඩ් බින් අබු හිලාල්ගේ ඉතිහාසයෙන් හැර අපි එය නොදනිමු.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 520

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَكُنَّا عِنْدَ ابْنِ عُمَرَ فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ائْذَنُوا لِلنِّسَاءِ بِاللَّيْلِ إِلَى الْمَسَاجِدِفَقَالَ ابْنُهُ وَاللَّهِ لَا نَأْذَنُ لَهُنَّ يَتَّخِذْنَهُ دَغَلًا فَقَالَ فَعَلَ اللَّهُ بِكَ وَفَعَلَ أَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَقُولُ لَا نَأْذَنُ لَهُنَّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْنَبَ امْرَأَةِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[නෂ්ර් බින් අලි] අපට [අල් අ'මාසි] [මුජාහිඩ්] හි [ඊසා බින් යූනුස්] අපට [ඉබ්නු උමර්] සමඟ සිටියදී ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කාන්තාවන්ට රාත්‍රියේ පල්ලියට යාමට අවසර දෙන්න'. ඉන්පසු ඔහුගේ පුත් -බිලාල්-ට පැවසීය, අල්ලාහ් මත, අපි ඔවුන්ට පල්ලියට යාමට ඉඩ නොදෙමු, මන්ද ඔවුන් මෙම අවස්ථාව නරක දේවල් කිරීමට යොදා ගනී. එවිට ඉබ්නු උමර් ඔහුට තුන් වරක් බැණ වැදුණේ, -අල්ලාහ් ඔබට ශාප වේවා-, මම කීවෙමි, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය, ඔබ පවසන අතරතුර, අපි ඔවුන්ට කිසි විටෙකත් ඉඩ නොදෙමු. -කථකයා- පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ -අබු හුරෙයිරා, අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් සහ සයිද් බින් කාලිඩ්ගේ බිරිඳ වන සයිනබ්, අබු හුරෙයිරාගෙන් -කථනයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු උමර්ගේ හදීස් හසන් සත්‍ය බවයි.

තහවුරු කරන හදීස් (18)