Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 441
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عِيسَى بْنِ يَزِيدَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ السَّهْمِيُّ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَكْرٍ عَنْ فَائِدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَتْ لَهُ إِلَى اللَّهِ حَاجَةٌ أَوْ إِلَى أَحَدٍ مِنْ بَنِي آدَمَ فَلْيَتَوَضَّأْ فَلْيُحْسِنْ الْوُضُوءَ ثُمَّ لِيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ لِيُثْنِ عَلَى اللَّهِ وَلْيُصَلِّ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ لِيَقُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ الْحَلِيمُ الْكَرِيمُ سُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ أَسْأَلُكَ مُوجِبَاتِ رَحْمَتِكَ وَعَزَائِمَ مَغْفِرَتِكَ وَالْغَنِيمَةَ مِنْ كُلِّ بِرٍّ وَالسَّلَامَةَ مِنْ كُلِّ إِثْمٍ لَا تَدَعْ لِي ذَنْبًا إِلَّا غَفَرْتَهُ وَلَا هَمًّا إِلَّا فَرَّجْتَهُ وَلَا حَاجَةً هِيَ لَكَ رِضًا إِلَّا قَضَيْتَهَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَفِي إِسْنَادِهِ مَقَالٌ فَائِدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَفَائِدٌ هُوَ أَبُو الْوَرْقَاءِ
[අලි බින් ඊසා බින් යාසිද් අල් බග්දාඩි] අපට [අබ්දුල්ලාහ් බින් බකර් අස් සහමි] පවසා ඇති අතර [අබ්දුල්ලා බින් බක්ර්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුනීර්] [ෆායිඩ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු සල්ලාලම් හීහ් හීහ් හීහ් හීහ් හීල් අබු සල්වල්ලාහ් ] සිට පවසා ඇත. අල්ලාහ් කෙරෙහි හෝ ආදම්ගේ පුත්‍රයාගෙන් කවරෙකු හෝ ප්‍රාර්ථනාවක් - ආශාවක් තිබේද, පසුව ඔහු ශෝධනය සම්පූර්ණ කර පිරිසිදු කිරීමට ඉඩ දෙන්න, පසුව රකඅත් සලාතයන් දෙකක් ඉටු කරන්න, අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා කරන්න, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලාම් තුමාට ෂලාවත් පාරායනය කරන්න, පසුව 'ලා ඉලාහිල්ලාහ්, සුබුල් ඉලාහයිල්ලාහ් කියවන්න. රබ්බිල් අර්සිල් අද්සිම්, අල් හම්දුලිල්ලාහි රබ්බිල් අලමියන්, අස්අලුකා මුජිබාති රහ්මතිකා වා අසයිමා මග්ෆිරාටිකා වල් ඝානිමාතා මින් කුල්ලි බිරින් වස් සලාමතා මින් කුල්ලි ඉත්මින්, ලා තදා' ලි ඩැම්බන් ඉල්ලා ගෆර්තහු වලා හම්මන් ඉල්ලා ෆරාජාතු වලා හජතන් හියා ලකා රිද්ලාන් ඉල්ලා කද්ලයිතාහා යා අර්හමුර් රද්ලියල්ලාහු 'අන්හහිමින් - අල්ලාහ් හැර නමස්කාර කිරීමට සුදුසු දෙවියෙකු නැත, අති මෘදු, අති ත්‍යාගශීලී, අල්ලාහ්ට මහිමය වේවා, මහා සිංහාසනයේ ස්වාමියා, අල්ලාහ්ට සියලු ප්‍රශංසා වේවා, ලෝකවල ස්වාමියා වන අල්ලාහ්ට සියලු ප්‍රශංසා වේවා, ඔබගේ දයාව, ඔබගේ සමාව ලබා ගැනීමට අධිෂ්ඨානය, සියලු යහපත්කමෙන් වාසනාව සහ සියලු පාපකාරී ක්‍රියාවන්ගෙන් ආරක්ෂාව ලබා ගැනීමට මම බලාපොරොත්තු වෙමි, ඔබ එයට සමාව දෙන තුරු මට පාපයක් ඉතිරි නොකරන්න, ඔබ එය විවෘත කරන තුරු මට කරදරයක් ඉතිරි නොකරන්න, ඔබ අනුමත කරන අවශ්‍යතා ඉටු කරන තුරු ඒවා අත් නොහරින්න, අහෝ දයානුකම්පිත- '. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය ගරිබ් වන අතර එහි සනද්හි සාකච්ඡා කළ යුතු දෙයක් තිබේ, ෆායිද් බින් අබ්දුර්රහ්මාන් හදීස් සම්බන්ධයෙන් දුර්වල කර ඇති අතර ෆායිද් 'අබුල් වර්කා' බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 442
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الْمَوَالِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا الِاسْتِخَارَةَ فِي الْأُمُورِ كُلِّهَا كَمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنْ الْقُرْآنِ يَقُولُ إِذَا هَمَّ أَحَدُكُمْ بِالْأَمْرِ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ مِنْ غَيْرِ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ لِيَقُلْ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلَا أَقْدِرُ وَتَعْلَمُ وَلَا أَعْلَمُ وَأَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعِيشَتِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ فَيَسِّرْهُ لِي ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الْأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعِيشَتِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ وَاقْدُرْ لِي الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ قَالَ وَيُسَمِّي حَاجَتَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي الْمَوَالِي وَهُوَ شَيْخٌ مَدِينِيٌّ ثِقَةٌ رَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ حَدِيثًا وَقَدْ رَوَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ وَهُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَبِي الْمَوَالِي
අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අබු අල් මවාලි ජාබීර් බින් අබ්දුල්ලාගෙන් මුහම්මද් බින් අල් මුන්කදිර්ගෙන් අපට සම්බන්ධ වූ බව කුටයිබා අපට විස්තර කළේය, ඔහු පැවසුවේ, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (අල්ලාහ්ගේ සමාදානය සහ ආශීර්වාද ඔහු කෙරෙහි අල්ලාහ්ගේ ආශිර්වාදය) අපට සියලු කාරණාවලදී ඉස්තිකාරා යාඥාව ඉගැන්වූවාක් මෙන්, ඔහු අපට කුර්ආනයේ ලිපියක් ඉගැන්වූවාක් මෙන්, මට ඔබට යමක් අවශ්‍ය වනු ඇතැයි ඔහු පැවසීය. සුන්නාහ් යාඥාවේ රක්අත්, පසුව අල්ලාහුම්මා ඉන්නි අස්තඛිරුකා බි ඉල්මිකා වා අස්තක්දිරුකා බිකද්‍රතිකා වා අස්අලුකා මින් ෆඩ්ලිකල් 'අඩ්සිම්, ෆයින්නකා තක්දිරු වාල්වාල් වොල්ආම්' යනුවෙන් පවසන්න. වා ඇන්ටල් අල්ලාමුල් ගුයුබ්, අල්ලාහුම්මා ඉන්කුන්ට තලාම් අන්නා හඩ්සාල් අම්රා ඛයිරුන් ලි ෆී දිනි වා අල්ලාහ්, මම ඔබෙන් අයිතිය ඉල්ලමි ඔබගේ දැනුමෙන් තෝරා ගන්න, ඔබගේ බලය - මගේ ගැටළු ජය ගැනීමට - ඔබගේ සර්වබලධාරිත්වයෙන් මම ඔබෙන් ඉල්ලා සිටිමි. ඔබගේ අති ශ්‍රේෂ්ඨ ත්‍යාගයෙන් යමක් මම ඔබෙන් ඉල්ලා සිටිමි, සැබවින්ම ඔබ සර්වබලධාරී ය, මට බලයක් නොමැති අතර, ඔබ දනී, මම නොදන්නා අතර ඔබ අදෘශ්‍යමාන දේ දන්නා තැනැත්තා ය. අහෝ අල්ලාහ්, මෙම කාරණය - කාරණය සඳහන් කිරීමට ආශාවක් ඇති පුද්ගලයින් - මගේ ආගමේ වඩා හොඳ බවත්, එයින් මට ඇති වන ප්‍රතිවිපාක - නබිතුමා මෙසේ පැවසීය: ... මෙලොව හෝ පරලොව - එය මට සාර්ථක කර දෙන්න, මාර්ගය පහසු කරන්න, පසුව මට ආශිර්වාද කරන්න. කෙසේ වෙතත්, මෙම ගැටලුව ආගමේ, ආර්ථිකයේ සහ මට එහි ප්‍රතිවිපාකවල මට වඩා භයානක බව ඔබ දන්නේ නම්, මෙම ගැටලුවෙන් මිදී, එයින් මාව ඈත් කරන්න, එම යහපත කොතැනක තිබුණත් මට යහපත කලින් නියම කරන්න, එවිට මට ඔබේ සතුට ලබා දෙන්න-'. ඉන්පසු ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එවිට ඔහු ඔහුට අවශ්‍ය දේ කීවේය'. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් සහ අබු අයුබ්ගෙන් - සැඟවුණු - ඉතිහාසයක් ද ඇත. "ජාබිර්ගේ හදීසය ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයක්" යැයි අබු ඊසා පැවසීය. අපි එය දන්නේ අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු අල් මාවලිගේ හදීසයෙන් මිස අන් කිසිවක් නොවේ. ඔහු මදීනි ෂෙයික්වරයෙකි. ත්සිකාවරයෙකි. සුෆ්යාන් අට් සෞරි ද ඔහුගෙන් හදීසය විස්තර කර ඇති අතර, අබ්දුර් රහ්මාන්ගෙන් හදීසය විස්තර කළ විද්වතුන්ගෙන් එක් අයෙකු පමණක් නොව, ඔහු අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අබු අල් මාවලි ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 443
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ غَدَتْ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ عَلِّمْنِي كَلِمَاتٍ أَقُولُهُنَّ فِي صَلَاتِي فَقَالَ كَبِّرِي اللَّهَ عَشْرًا وَسَبِّحِي اللَّهَ عَشْرًا وَاحْمَدِيهِ عَشْرًا ثُمَّ سَلِي مَا شِئْتِ يَقُولُ نَعَمْ نَعَمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ حَدِيثٍ فِي صَلَاةِ التَّسْبِيحِ وَلَا يَصِحُّ مِنْهُ كَبِيرُ شَيْءٍ وَقَدْ رَأَى ابْنُ الْمُبَارَكِ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ صَلَاةَ التَّسْبِيحِ وَذَكَرُوا الْفَضْلَ فِيهِ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ حَدَّثَنَا أَبُو وَهْبٍ قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الْمُبَارَكِ عَنْ الصَّلَاةِ الَّتِي يُسَبَّحُ فِيهَا فَقَالَ يُكَبِّرُ ثُمَّ يَقُولُ سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ وَتَبَارَكَ اسْمُكَ وَتَعَالَى جَدُّكَ وَلَا إِلَهَ غَيْرُكَ ثُمَّ يَقُولُ خَمْسَ عَشْرَةَ مَرَّةً سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَتَعَوَّذُ وَيَقْرَأُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَفَاتِحَةَ الْكِتَابِ وَسُورَةً ثُمَّ يَقُولُ عَشْرَ مَرَّاتٍ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ ثُمَّ يَرْكَعُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ مِنْ الرُّكُوعِ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَسْجُدُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَرْفَعُ رَأْسَهُ فَيَقُولُهَا عَشْرًا ثُمَّ يَسْجُدُ الثَّانِيَةَ فَيَقُولُهَا عَشْرًا يُصَلِّي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ عَلَى هَذَا فَذَلِكَ خَمْسٌ وَسَبْعُونَ تَسْبِيحَةً فِي كُلِّ رَكْعَةٍ يَبْدَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ بِخَمْسَ عَشْرَةَ تَسْبِيحَةً ثُمَّ يَقْرَأُ ثُمَّ يُسَبِّحُ عَشْرًا فَإِنْ صَلَّى لَيْلًا فَأَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ يُسَلِّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ وَإِنْ صَلَّى نَهَارًا فَإِنْ شَاءَ سَلَّمَ وَإِنْ شَاءَ لَمْ يُسَلِّمْ قَالَ أَبُو وَهْبٍ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي رِزْمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ قَالَ يَبْدَأُ فِي الرُّكُوعِ بِسُبْحَانَ رَبِيَ الْعَظِيمِ وَفِي السُّجُودِ بِسُبْحَانَ رَبِيَ الْأَعْلَى ثَلَاثًا ثُمَّ يُسَبِّحُ التَّسْبِيحَاتِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ وَحَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ زَمْعَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ أَبِي رِزْمَةَ قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ إِنْ سَهَا فِيهَا يُسَبِّحُ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ عَشْرًا عَشْرًا قَالَ لَا إِنَّمَا هِيَ ثَلَاثُ مِائَةِ تَسْبِيحَةٍ
[අහ්මද් බින් මුහම්මද් බින් මූසා] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුබාරක්] අපට [ඉක්රිමා බින් අම්මාර්] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලා බින් අබු තල්හා] මට පැවසූ පරිදි [ඉස්හාක් බින් අබ්දුල්ලා බින් අබු තල්හා] උම් සුලෙයිම් උදේ පාන්දර නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් හමුවී, මගේ යාච්ඤාවේ මා පවසන වාක්‍ය කිහිපයක් මට උගන්වන්න, එවිට ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'දස වතාවක් අල්ලාහ්ට තක්බීර් කියන්න, දස වතාවක් අල්ලාහ්ව මහිමයට පත් කරන්න සහ දස වතාවක් අල් හම්දුලිල්ලාහ් කියමින් තහ්මිද්ලා කරන්න, ඉන්පසු අල්ලාහ්ගෙන් ඔබට අවශ්‍ය දේ ඉල්ලන්න, නියත වශයෙන්ම ඔහු පිළිතුරු දෙනු ඇත: ඔව්, ඔව්, - මම ඔබේ ඉල්ලීම ඉටු කරමි-'. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු අබ්බාස්, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස් සහ අබු රාෆි ගෙන් - උපුටා ගත් - කථා ද ඇත'. -කථකයා- පැවසීය, මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු අබ්බාස්, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, අල් ෆද්ල් බින් අබ්බාස් සහ අබු රාෆි ගෙන් - උපුටා ගත් - කථා ද ඇත. "අනස්ගේ හදීසය හසන් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර එය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් විස්තර කෙරේ, තස්බිහ් සලාතය පිළිබඳ මෙම හදීසය හැර, ඒවායින් බොහොමයක් සත්‍ය නොවේ." ඉබ්නු මුබාරක් සහ තවත් විද්වතුන් කිහිප දෙනෙක් තස්බිහ් සලාතයේ පැවැත්ම සඳහා තර්ක කළ අතර, එහි ගුණාංග ද සඳහන් කළහ. අහමඩ් බින් අබ්දා අපට දැනුම් දුන්නා අබු වහබ් ගැන අපට දැනුම් දුන්නා ඔහු කිව්වා, මම අබ්දුල්ලා බින් අල් මුබාරක්ගෙන් තස්බිහ් සලාතය ගැන ඇහුවා, ඒකට තස්බිහ් පාරායනය ඇතුළත් කියලා, ඔහු කිව්වා, තක්බීර් කිව්වා, ඊට පස්සේ සුබානක අල්ලාහුම්ම ව බිහම්මදික ව තබාරකස්මුක ව තආලා ජද්දුක වලා ඉලාහා ගයිරුකා කියෙව්වා, ඊට පස්සේ සුබානල්ලාහ් වලහම්දුලිල්ලා ව ලායිලාහා ඉල්ලල්ලාහ් වල්ලාහු අක්බාර් පහළොස් වතාවක් කියෙව්වා, ඊට පස්සේ බිස්මිල්ලා කියෙව්වා, ඊට පස්සේ අල් ෆාතිහා සහ අනෙකුත් අකුරු කියෙව්වා, ඊට පස්සේ සුබානල්ලාහ් වලහම්දුලිල්ලා ව ලායිලාහා ඉල්ලල්ලාහ් වල්ලාහු අක්බාර් දස වතාවක් කියෙව්වා, ඊට පස්සේ හිස නමා වාක්‍යය දස වතාවක් කියෙව්වා, ඊට පස්සේ හිස නමා වාක්‍යය දස වතාවක් කියෙව්වා, ඊට පස්සේ වැඳ වැටුණා වාක්‍යය දස වතාවක් කියෙව්වා. ඔහු රාත්‍රියේ යාච්ඤා කරන්නේ නම්, වඩාත් සුදුසු දෙය නම් සෑම රකඅත් දෙකකම සුබ පැතුම් පිරිනැමීමයි. ඔහු දිවා කාලයේදී යාච්ඤා කරන්නේ නම්, ඔහුට දෙවන රකඅත් දෙකෙහිම සුබ පැතුම් පිරිනැමිය හැකිය - නැතහොත් නැත. අබු වහබ් පැවසුවේ, ඔහු අබ්දුල්ලාගෙන් අබ්දුල් අසීස් බින් අබු රිස්මාට පැවසූ බව ඔහු මට පැවසූ බවයි. හිස නමන විට ඔබ සුබානා රබ්බියාල් අද්සිමි කියවීමෙන් ආරම්භ කළ යුතු බවත්, ඒ හා සමානව සුජූද් කරන විට ඔබ සුබානා රබ්බියාල් අල'ලා කියවීමෙන් ආරම්භ කළ යුතු බවත්, පසුව තස්බිහ් කිහිප වතාවක් කියවිය යුතු බවත්ය. අහමඩ් බින් අබ්දා මෙසේ පැවසීය, “ඔහු අපට වහ්බ් බින් සමාහ් මෙසේ පැවසීය, ඔහු මට අබ්දුල් අසීස් යැයි කීවේය, ඔහු ඉබ්නු අබු සර්මා යැයි කීවේය, ඔහු මෙසේ පැවසීය, මම අබ්දුල්ලා බින් මුබාරක්ගෙන් ඇසුවෙමි, යමෙකු තස්බිහ් සලාතය ඉටු කරන විට - සහ්වි සුජූද් දෙකේදී දස වතාවක් - දස වතාවක් - තස්බිහ් කියවිය යුතුද යන්න අමතක කරන්නේ නම්? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, නැත, පමණි - තස්බිහ් සලාතයේදී කියවන ලද සියලුම තස්බිහ් - තුන්සිය වතාවක් තිබුණි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 444
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ الْعُكْلِيُّ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْعَبَّاسِ يَا عَمِّ أَلَا أَصِلُكَ أَلَا أَحْبُوكَ أَلَا أَنْفَعُكَ قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ يَا عَمِّ صَلِّ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ تَقْرَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةٍ فَإِذَا انْقَضَتْ الْقِرَاءَةُ فَقُلْ اللَّهُ أَكْبَرُ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ خَمْسَ عَشْرَةَ مَرَّةً قَبْلَ أَنْ تَرْكَعَ ثُمَّ ارْكَعْ فَقُلْهَا عَشْرًا ثُمَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ فَقُلْهَا عَشْرًا ثُمَّ اسْجُدْ فَقُلْهَا عَشْرًا ثُمَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ فَقُلْهَا عَشْرًا ثُمَّ اسْجُدْ الثَّانِيَةَ فَقُلْهَا عَشْرًا ثُمَّ ارْفَعْ رَأْسَكَ فَقُلْهَا عَشْرًا قَبْلَ أَنْ تَقُومَ فَتِلْكَ خَمْسٌ وَسَبْعُونَ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ هِيَ ثَلَاثُ مِائَةٍ فِي أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ فَلَوْ كَانَتْ ذُنُوبُكَ مِثْلَ رَمْلِ عَالِجٍ لَغَفَرَهَا اللَّهُ لَكَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَنْ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَقُولَهَا فِي كُلِّ يَوْمٍ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ أَنْ تَقُولَهَا فِي كُلِّ يَوْمٍ فَقُلْهَا فِي جُمْعَةٍ فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ أَنْ تَقُولَهَا فِي جُمُعَةٍ فَقُلْهَا فِي شَهْرٍ فَلَمْ يَزَلْ يَقُولُ لَهُ حَتَّى قَالَ فَقُلْهَا فِي سَنَةٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَبِي رَافِعٍ
[අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් අල් අලා'] අපට පවසා ඇති බව [සයිද් බින් හුබාබ් අල් උක්ලි] අපට පවසා ඇති බව [මුසා බින් 'උබයිදා] අපට [අබු රාෆි'] ගෙන් අබු බකර් බින් මුහම්මද් බින් අම්රු බින් හස්ම්ගේ වහලෙකු වන [සයිද් බින් අබු සයිඩ්] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය. රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අල් අබ්බාස්ට මෙසේ පැවසීය: 'අනේ මගේ මාමා, මම ඔබ සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වා නැද්ද? ඔබට, මම ඔබට කිසිවක් ලබා දී නැද්ද? මම ඔබට ප්‍රතිලාභ ලබා දී නැද්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, ඔව්, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අනේ මගේ මාමා, රකඅත් හතරක් සලාත් කරන්න, සෑම රකඅතයකම ඔබ අල් කුර්ආනයෙන් ෆාතිහාතුල් කිතාබ් - සූරත් අල් ෆාතිහා - සහ සූරතය - කියවා අවසන් කළ පසු, නැමීමට පෙර අල්ලාහු අක්බාර්, වල් හම්දුලිල්ලාහ්, වසුභානල්ලාහි, වලා ඉලාහ ඉල්ලල්ලාහ් පස් වතාවක් කියවා, පසුව නැමෙන්න' ඉන්පසු වාක්‍යය කියවන්න. දස වතාවක්, පසුව ඔබේ හිස ඔසවා වාක්‍යය දස වතාවක් කියවන්න, පසුව සුජූද් කර වාක්‍යය දස වතාවක් කියවන්න, පසුව ඔබේ හිස ඔසවා වාක්‍යය දස වතාවක් කියවන්න, පසුව දෙවන වරටත් සුජූද් කර වාක්‍යය දස වතාවක් කියවන්න, ඉන්පසු ඔබේ හිස ඔසවා වාක්‍යය ඔබ නැගී සිටීමට පෙර දස වතාවක් කියවන්න, එවිට සංඛ්‍යාව එක් එක් රකඅතෙහි හැත්තෑපහක් වන අතර රකඅත් හතරකින් තුන්සියයක් වේ, ඔබේ පාප විසිරුණු වැලි මෙන් නම්, අල්ලාහ් නිසැකවම ඔවුන්ට සමාව දෙනු ඇත. ඔබ වෙනුවෙන්'. ඔහු - අබ්බාස්- ඇසුවේය, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, සෑම දිනකම එය කියවිය හැක්කේ කාටද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔබට එය සෑම දිනකම කියවිය නොහැකි නම්, සෑම සිකුරාදා දිනකම කියවන්න, ඔබට එය සෑම සිකුරාදා දිනකම කියවිය නොහැකි නම් සෑම මසකම කියවන්න.' එවිට අබ්බාස් ඔහුගෙන් ප්‍රශ්න අසමින් සිටියේය, ඔහු මෙසේ කියන තුරු: 'එසේ නම් එය අවුරුද්දකින් කියවන්න'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය අබු රාෆිගේ හදීසයෙන් ලබාගත් ගරිබ් හදීසයක්' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 445
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ مِسْعَرٍ وَالْأَجْلَحِ وَمَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا السَّلَامُ عَلَيْكَ قَدْ عَلِمْنَا فَكَيْفَ الصَّلَاةُ عَلَيْكَ قَالَ قُولُوا اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ وَبَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌقَالَ مَحْمُودٌ قَالَ أَبُو أُسَامَةَ وَزَادَنِي زَائِدَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَ وَنَحْنُ نَقُولُ وَعَلَيْنَا مَعَهُمْ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي حُمَيْدٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ وَطَلْحَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَبُرَيْدَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَارِجَةَ وَيُقَالُ ابْنُ جَارِيَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى كُنْيَتُهُ أَبُو عِيسَى وَأَبُو لَيْلَى اسْمُهُ يَسَارٌ
[Mahmud bin Ghailan] අපට [Abu Usamah] [Mis'ar] සහ [Ajlah] සහ [Malik bin Migwal] [Al Hakam bin 'Utaibah] [Abdurrahman bin Abu Laila] වෙතින් [Ka'ab bin 'Ujrah] වෙතින් පවසා ඇති බව අපට පවසා තිබේ එසේනම් ඔබට ආශිර්වාද කරන්නේ කෙසේද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'අල්ලාහුම්මා සල්ලි 'අලා මුහම්මද් වා 'අලා ආලි මුහම්මද් කමආ සල්ලයිතා 'අලා ඉබ්‍රද්ලියල්ලාහු 'අන්හහිමා ඉන්නකා හමිදුම් මාජිද් වා බාරික් වාලි මුහම්මදම්' යැයි පවසන්න. BAARAKTA 'ALAA IBRAHIIMA INNAKA HAMIIDUM MAJIID. මහමුද් මෙසේ පැවසීය, “අබු උසාමා මෙසේ පැවසීය, ඔහු මට අල් අමාසි වෙතින් අල් හකාම් වෙතින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා වෙතින් එකතු කිරීම් කිහිපයක් එකතු කළේය, අපි “අපි ඔවුන් සමඟ සිටිමු” යැයි පැවසූ අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය. - කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි, අබු හුමයිඩ්, අබු මස්'උද් තල්හා, අබු සායිද්, බුරයිඩා සහ සයිද් බින් කරිජා වෙතින් - ආඛ්‍යානයක් ද ඇත, එය ඉබ්න් ජාරියා සහ අබු හුරෙයිරා ලෙස ද කියනු ලැබේ. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, කඅබ් බින් උජ්රාහ්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයක් වන අතර, අබු ලයිලාගේ නම යසාර් වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 446
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ يَعْقُوبَ الزَّمْعِيُّ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَيْسَانَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ شَدَّادٍ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَوْلَى النَّاسِ بِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَكْثَرُهُمْ عَلَيَّ صَلَاةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْرًا وَكَتَبَ لَهُ بِهَا عَشْرَ حَسَنَاتٍ
[මුහම්මද් බින් බසිසියාර් එනම් බුන්දාර්] අපට පවසා ඇත්තේ [මුසා බින් යා'කුබ් අස් සමී] මට [අබ්දුල්ලා බින් සියාදාද්] [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] ගෙන් [අබ්දුල්ලා බින් කයිසාන්] තුමාට [අබ්දුල්ලා බින් කයිසාන්] තුමා විසින් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා පැවසූ බව වාර්තා කළ බවයි: 'එදින මට සමීපතම පුද්ගලයා කියියාමත් මට වඩාත්ම ආශිර්වාද ලබා දෙන තැනැත්තා'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර, එය නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් වාර්තා වී ඇති අතර ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'යමෙක් මට එක් වරක් යාච්ඤා කරන්නේ නම්, අල්ලාහ් ඔහුට දස වතාවක් ආශිර්වාද ලබා දෙන අතර ඔහු වෙනුවෙන් යහපත් ක්‍රියා දහයක් සටහන් වේ'.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 447
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْرًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ وَعَمَّارٍ وَأَبِي طَلْحَةَ وَأَنَسٍ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا صَلَاةُ الرَّبِّ الرَّحْمَةُ وَصَلَاةُ الْمَلَائِكَةِ الِاسْتِغْفَارُ
"කවුරුන් මට යාඥා කරන්නේද, අල්ලාහ් ඔහුට දස වතාවක් යාඥා කරනු ඇත" යනුවෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ බව අපට වාර්තා වී ඇත. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබ්දුර් රහ්මාන් බින් 'අවුෆ්, 'අමීර් බින් රබියා, අමර්, අබු තල්හා, අනස් සහ උබේ බින් ක'අබ් යන අයගෙන් -ද -කථන ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි. එය සුෆියාන් අට් සෞරි සහ විද්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රවීණයන්ගෙන් -අල්ලාහ්ගේ යාච්ඤාවේ තේරුම - දයාව වන අතර, දේවදූතයන්ගේ යාච්ඤාව ඉස්තිග්ෆාර් - සමාව ඉල්ලීමක් - ලෙස අපට වාර්තා වී ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 448
حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ سُلَيْمَانُ بْنُ سَلْمٍ الْمَصَاحِفِيُّ الْبَلْخِيُّ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ عَنْ أَبِي قُرَّةَ الْأَسَدِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَإِنَّ الدُّعَاءَ مَوْقُوفٌ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ لَا يَصْعَدُ مِنْهُ شَيْءٌ حَتَّى تُصَلِّيَ عَلَى نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[අබු දාවුද් සුලෙයිමාන් බින් සල්මින් අල් මෂාහිෆි අල් බල්කි] [අන් නද්ල්ර් බින් සයුමයිල්] [අබු කුර්රා අල් අසාදි] [සයිද් බින් අල් මුසයයිබ්] [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] ගෙන් අපට දැනුම් දී ඇත. ඔහු පැවසුවේ, නියත වශයෙන්ම සලාතය පොළොව සහ අහස අතර නතර වන බවත්, ඔබ ඔබේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට යාච්ඤා කරන තුරු එය ඉහළ නොයන බවත්ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 449
حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِلَا يَبِعْ فِي سُوقِنَا إِلَّا مَنْ قَدْ تَفَقَّهَ فِي الدِّينِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ عَبَّاسٌ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ ابْنُ يَعْقُوبَ وَهُوَ مَوْلَى الْحُرَقَةِ وَالْعَلَاءُ هُوَ مِنْ التَّابِعِينَ سَمِعَ مِنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَغَيْرِهِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَعْقُوبَ وَالِدُ الْعَلَاءِ وَهُوَ أَيْضًا مِنْ التَّابِعِينَ سَمِعَ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَابْنِ عُمَرَ وَيَعْقُوبَ جَدُّ الْعَلَاءِ هُوَ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ أَيْضًا قَدْ أَدْرَكَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ وَرَوَى عَنْهُ
[අබ්බාස් අල් අන්බාරි] අපට දැනුම් දී ඇත [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහ්දි] [මලික් බින් අනස්] [අලා' බින් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යා'කුබ්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් අපට දැනුම් දී ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය, [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] ආගමික දැනුම හැදෑරූ තුරු කිසිවෙකු අපගේ වෙළඳපොලේ විකුණන්න එපා යැයි පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයක් බවයි. අබ්බාස් ඉබ්නු අබ්දුල් අද්සිම් ය. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'අලා' බින් අබ්දුර් රහ්මාන් යනු අල් කුර්කාගේ හිටපු වහලෙකු වූ ඉබ්නු යා'කුබ් වන අතර, 'තබියින් පරම්පරාවේ' අලා', ඔහු අනස් බින් මලික් සහ තවත් අයගෙන් අසා ඇත. මේ අතර, අබ්දුර් රහ්මාන් බින් යා'කුබ් 'අලා'ගේ පියා වූ අතර, ඔහු අබු හුරෙයිරා, අබු සයිද් අල් කුද්රි සහ ඉබ්නු උමර්ගෙන් අසා ඇති තබි'යින්වරුන්ගෙන් ද විය. යා'කූබ් යනු 'අල'ගේ සීයාය, ඔහු උමර් හමුවී ඔහුගෙන් හදීස් පැවසූ ශ්‍රේෂ්ඨ තබියීන්වරුන්ගෙන් කෙනෙකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 450
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ فِيهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ وَفِيهِ أُخْرِجَ مِنْهَا وَلَا تَقُومُ السَّاعَةُ إِلَّا فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي لُبَابَةَ وَسَلْمَانَ وَأَبِي ذَرٍّ وَسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ وَأَوْسِ بْنِ أَوْسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
අපට [කුටයිබා] [අල් මුගීරා බින් අබ්දුර්රහ්මාන්] [අබු අස් සිනාද්] [අල් අ'රාජ්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අල් මුගීරා බින් අබ්දුර්රහ්මාන්] වාර්තා වී ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මෙසේ පැවසූ බව අපට වාර්තා වී ඇත: 'හිරු උදාවන හොඳම දිනය සිකුරාදා ය, එදින ආදම් නිර්මාණය කරන ලදී, එදින ඔහුව ස්වර්ගයට දමන ලදී, එදින ඔහුව ස්වර්ගයෙන් පිටතට ගෙන යන ලදී, සිකුරාදා හැර වෙනත් කිසිවක් සිදු නොවේ. - කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු ලුබාබා, සල්මන්, අබු ඩ්සාර්, සාද් බින් උබදා සහ 'අවුස් බින්' අවුස්' ගෙන් - උපුටා ගත් - කථා ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 451
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الصَّبَّاحِ الْهَاشِمِيُّ الْبَصْرِيُّ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ وَرْدَانَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْتَمِسُوا السَّاعَةَ الَّتِي تُرْجَى فِي يَوْمِ الْجُمُعَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَى غَيْبُوبَةِ الشَّمْسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حُمَيْدٍ يُضَعَّفُ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَيُقَالُ لَهُ حَمَّادُ بْنُ أَبِي حُمَيْدٍ وَيُقَالُ هُوَ أَبُو إِبْرَاهِيمَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ وَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ السَّاعَةَ الَّتِي تُرْجَى فِيهَا بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَى أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ أَكْثَرُ الْأَحَادِيثِ فِي السَّاعَةِ الَّتِي تُرْجَى فِيهَا إِجَابَةُ الدَّعْوَةِ أَنَّهَا بَعْدَ صَلَاةِ الْعَصْرِ وَتُرْجَى بَعْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ
'අස්ර්' පසු හිරු බැස යන තෙක්' [අබ්දුල්ලාහ් බින් අෂ් ෂබා අල් හෂිමි අල් බෂ්රි අල් 'අත්තර්] අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම මාර්ගයෙන් මෙම හදීසය ගරිබ් වන අතර, මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අනාස්ගෙන් ද විස්තර කර ඇත, මුහම්මද් බින් අබු රාෆි සම්බන්ධයෙන් එය දුර්වල වී ඇත, සමහර විද්‍යාඥයින් එය කටපාඩම් කිරීම අතින් දුර්වල කර ඇත, ඔහු හමාඩ් බින් අබු හුමයිද් ලෙසද හැඳින්වෙන අතර අබු ඉබ්‍රාහිම් අල් අන්සාරි ලෙසද හඳුන්වනු ලැබේ, ඔහුගේ හදීසය වැරදියි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සමහර විද්‍යාඥයින් සහ තවත් සමහරු සිකුරාදා මුස්තාජාබ් කාලය 'අස්ර්' පසු හිරු උදාවන තෙක් බව විශ්වාස කරති, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය මෙය බව අහමඩ් පැවසීය, සිකුරාදා යාච්ඤාවලට පිළිතුරු දීමට අපේක්ෂිත කාලය පිළිබඳ බොහෝ හදීස් 'අස්ර්' සලාතයෙන් පසුව සහ හිරු බැස ගිය පසු වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 452
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا كَثِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي الْجُمُعَةِ سَاعَةً لَا يَسْأَلُ اللَّهَ الْعَبْدُ فِيهَا شَيْئًا إِلَّا آتَاهُ اللَّهُ إِيَّاهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيَّةُ سَاعَةٍ هِيَ قَالَ حِينَ تُقَامُ الصَّلَاةُ إِلَى الِانْصِرَافِ مِنْهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَأَبِي ذَرٍّ وَسَلْمَانَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ وَأَبِي لُبَابَةَ وَسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[සියාද් බින් අයුබ් අල් බැග්ඩෑඩි] අපට පවසා ඇති බව [අබු 'අමීර් අල් අකාඩි] අපට පවසා ඇති බව [කට්සිර් බින් අබ්දුල්ලා බින් අම්ර් බින් 'අවුෆ් අල් මුසානි] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන්] ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, සිකුරාදා දින අල්ලාහ් නිසැකවම එය ලබා නොදෙන්නේ නම්, එම දිනයේ කිසිදු සේවකයෙකු අල්ලාහ්ගෙන් යමක් ඉල්ලා නොසිටි කාලයක් තිබුණි'. සහචරයින් ඇසුවේ, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, දැන් වේලාව කීයද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ: 'සිකුරාදා සලාතය පැවැත්වූ මොහොතේ සිට එය අවසන් වන තෙක්' යනුවෙනි. -කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු මූසා, අබු ඩ්සාර්, සල්මාන්, අබ්දුල්ලා බින් සලාම්, අබු ලුබාබා, සාද් බින් 'උබාදා සහ අබු උමාමා යන අයගෙන් -කථන - ද ඇති බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, අම්රු බින් 'අවුෆ්ගේ හදීසය හසන් ගරිබ් හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 453
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ يَوْمٍ طَلَعَتْ فِيهِ الشَّمْسُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ فِيهِ خُلِقَ آدَمُ وَفِيهِ أُدْخِلَ الْجَنَّةَ وَفِيهِ أُهْبِطَ مِنْهَا وَفِيهِ سَاعَةٌ لَا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ يُصَلِّي فَيَسْأَلُ اللَّهَ فِيهَا شَيْئًا إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَلَقِيتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَلَامٍ فَذَكَرْتُ لَهُ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ بِتِلْكَ السَّاعَةِ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِي بِهَا وَلَا تَضْنَنْ بِهَا عَلَيَّ قَالَ هِيَ بَعْدَ الْعَصْرِ إِلَى أَنْ تَغْرُبَ الشَّمْسُ فَقُلْتُ كَيْفَ تَكُونُ بَعْدَ الْعَصْرِ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ وَهُوَ يُصَلِّي وَتِلْكَ السَّاعَةُ لَا يُصَلَّى فِيهَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ أَلَيْسَ قَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ جَلَسَ مَجْلِسًا يَنْتَظِرُ الصَّلَاةَ فَهُوَ فِي صَلَاةٍ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَهُوَ ذَاكَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَمَعْنَى قَوْلِهِ أَخْبِرْنِي بِهَا وَلَا تَضْنَنْ بِهَا عَلَيَّ لَا تَبْخَلْ بِهَا عَلَيَّ وَالضَّنُّ الْبُخْلُ وَالظَّنِينُ الْمُتَّهَمُ
[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත [මාන්] අපට [මලික් බින් අනස්] [යාසිඩ් බින් අබ්දුල්ලා බින් හාඩි] [මුහම්මද් බින් ඉබ්‍රාහිම්] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරාන්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'හිරු උදාවෙන් පසු හොඳම දිනය සිකුරාදා දිනයයි, එදින ආදම් නිර්මාණය කරන ලදී, එදින ඔහු ස්වර්ගයට ඇතුළු විය, එදින ඔහු ස්වර්ගයෙන් නෙරපා හරින ලදී, එම අවස්ථාවේදී අල්ලාහ්ගෙන් යමක් ඉල්ලා යාච්ඤා කරන මුස්ලිම්වරයෙකු නොවේ, නමුත් අල්ලාහ් එය ඉටු කරනු ඇත'. අබු හුරෙයිරා මෙසේ පැවසීය, පසුව මම [අබ්දුල්ලා බින් සලාම්] හමුවී මෙම හදීසය ඔහුට සඳහන් කළෙමි, එබැවින් ඔහු - අබ්දුල්ලා බින් සලාම් රේඩියල්ලාහු අන්හු- මෙසේ පැවසීය, මම ඒ කාලය දන්නවා, පසුව මම ඔහුට කිව්වා, ඒ කාලය මට කියන්න, එපා කියලා.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 454
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ أَتَى الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَجَابِرٍ وَالْبَرَاءِ وَعَائِشَةَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرُوِي عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا حَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ و قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحٌ و قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِ الزُّهْرِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي آلُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ أَيْضًا وَهُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
"සිකුරාදා යාඥාවට එන ඕනෑම කෙනෙක් ස්නානය කළ යුතුයි" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පවසනු තමා අසා ඇති බව [අහමඩ් බින් මානි] [අස් සුහ්රි] තුමාණන්ගෙන් [සලීම්] [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට [සුෆ්යාන් බින් උයෙයිනා] අපට පවසා ඇත. -කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - උමර්, අබු සායිද්, ජාබිර්, බර්රා', 'අයිස්යා සහ අබු දර්දා' තුමාණන්ගෙන් -පෙන්වූ - කථා ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බවයි. එය [අස් සුහ්රි] තුමාණන්ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කර ඇත. මෙම හදීසයේ, [කුටයිබා] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [ලයිට්ස් බින් සාද්] අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් - ඉහත හදීසය මෙන් - මුහම්මද් පැවසුවේ, ඔහුගේ පියා වන සලීම්ගෙන් අස් සුහ්රිගේ හදීසය සහ ඔහුගේ පියා වන අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්ගේ හදීසය යන දෙකම සත්‍ය බවයි. අස් සුහ්රිගේ මිතුරන් කිහිප දෙනෙක් පැවසුවේ, [අස් සුහ්රි] ගෙන් ඔහු පැවසුවේ, [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] පවුලේ අයට [උමර්]ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්] සිකුරාදා ස්නානය කිරීම ගැන මට පැවසූ බවයි, මෙය හසන් සත්‍ය හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 455
وَرَوَاهُ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِبَيْنَمَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيَّةُ سَاعَةٍ هَذِهِ فَقَالَ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ وَمَا زِدْتُ عَلَى أَنْ تَوَضَّأْتُ قَالَ وَالْوُضُوءُ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِالْغُسْلِحَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا أَبُو صَالِحٍ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى مَالِكٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ قَالَ بَيْنَمَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَذَكَرَ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا فَقَالَ الصَّحِيحُ حَدِيثُ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مُحَمَّدٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مَالِكٍ أَيْضًا عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ نَحْوُ هَذَا الْحَدِيثِ
[උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] සිකුරාදා දින දේශනාවක් පවත්වමින් සිටියදී, [යූනුස්] සහ [ම'මර්] විසින් [සාලිම්] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [යූනුස්] සහ [ම'මර්] විසින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [සලාම්] වෙතින් [ඔහුගේ පියා] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්] විසින් විස්තර කර ඇත. හදිසියේම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගෙන් එක් මිනිසෙක් පල්ලියට ඇතුළු වූ අතර, ඔහු - උමර් - වේලාව කීයද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, "මම සලාතයට කැඳවීම ඇසූ විට, මම පිරිසිදු කිරීම පමණක් කරමි, ඊට වඩා දෙයක් නොවේ. ඔහු - උමර් - පැවසුවේ, පිරිසිදු කිරීම පමණි"? අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ස්නානය කිරීමට අණ කළ බව ඔබ දන්නේ නැද්ද? [අබු බකර් මුහම්මද් බින් අබ්බාන්] අපට මෙසේ පවසා ඇත, [අබ්දුර්රසාක්] [අස් සුහ්රි] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන්] අපට මෙසේ පවසා ඇත - කථකයා- පැවසීය, - සහ තවත් පේළියකින් - [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුර්රහ්මාන්] අපට මෙසේ පවසා ඇත [අබු ෂාලිහ් අබ්දුල්ලාහ් බින් සාලිහ්] [යූනුස්] වෙතින් [අස් සුහ්රි] [සලීම්] වෙතින් [අල් ලයිට්ස්] අපට මෙසේ පවසා ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය, [උමර් බින් අල් කත්තාබ්] සිකුරාදා දේශනයක් පවත්වමින් සිටියදී, ඔහු මෙම හදීසය සඳහන් කළේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මම මෙම හදීසය ගැන මුහම්මද්ගෙන් විමසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, සත්‍යය නම් සලීම්ගෙන් අස් සුහ්රි ඔහුගේ පියාගෙන් ලැබුණු හදීසයයි. මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය, [මලික්] ඉහත හදීසය මෙන් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [සලීම්] වෙතින් [ඔහුගේ පියාගෙන්] විස්තර කර ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 456
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ وَأَبُو جَنَابٍ يَحْيَى بْنُ أَبِي حَيَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِيسَى عَنْ يَحْيَى بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنْ أَوْسِ بْنِ أَوْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَغَسَّلَ وَبَكَّرَ وَابْتَكَرَ وَدَنَا وَاسْتَمَعَ وَأَنْصَتَ كَانَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ يَخْطُوهَا أَجْرُ سَنَةٍ صِيَامُهَا وَقِيَامُهَاقَالَ مَحْمُودٌ قَالَ وَكِيعٌ اغْتَسَلَ هُوَ وَغَسَّلَ امْرَأَتَهُ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ غَسَّلَ وَاغْتَسَلَ يَعْنِي غَسَلَ رَأْسَهُ وَاغْتَسَلَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَسَلْمَانَ وَأَبِي ذَرٍّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَوْسِ بْنِ أَوْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَأَبُو الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيُّ اسْمُهُ شَرَاحِيلُ بْنُ آدَةَ وَأَبُو جَنَابٍ يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْقَصَّابُ الْكُوفِيُّ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [වාකි] අපට [සුෆියාන්] සහ [අබු ජනාබ් යාහ්යා බින් අබු හයියා] [අබ්දුල්ලාහ් බින් ඊසා] [යාහ්යා බින් හාරිත්] [අබු අල් අස්යාත් අස් ෂනානි] [අවුස් බින් අවුස්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කවුරුන් සිකුරාදා දිනයේ ස්නානය කරන්නේද, ඔබේ ශරීරය පිරිසිදු කර ඉක්මන් කරන්න - පල්ලියට යන්න - පසුව සම්පූර්ණ අවධානයෙන් නිශ්ශබ්දව සිටින්න, දේශනාවට සවන් දෙන්න - එවිට ඔබ ගන්නා සෑම පියවරකටම වසරක විපාකයක් වැනි විපාකයක් ලැබෙනු ඇත, එනම් උපවාසයේ සහ රාත්‍රී යාච්ඤාවේ විපාකය'. මහමුද් පැවසුවේ, වකි' පැවසුවේ, ඔහුම ස්නානය කළ අතර ඔහුගේ බිරිඳ ස්නානය කළේය - ඔහුගේ බිරිඳ සමඟ ස්නානය කළේය - පෙන්ට්-. -කථකයා- පැවසුවේ, අබ්දුල්ලා බින් මුබාරක්ගෙන් ද මෙම හදීසය පිළිබඳව අදහස් දැක්වූ බව ද වාර්තා වී ඇත, ස්නානය කර ස්නානය කරන ඕනෑම අයෙකු හිස සේදීම සහ පසුව ස්නානය කිරීම යන්නයි. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු බකර්, ඉම්රාන් බින් හුෂයින්, සල්මාන්, අබු ඩ්සාර්, අබු සායිද්, ඉබ්න් උමර් සහ අබු අයුබ් යන අයගෙන් උපුටා ගත් කතාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අවුස් බින් අවුස්ගේ හදීසය හසන් හදීසයක් බවයි. අබු අෂ්අත් ෂානිගේ නම සියාරාහිල් බින් අදා සහ අබු ජන්නාබ් යාහ්යා බින් හබීබ් අල් කෂාබ් ලෙස.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 457
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُفْيَانَ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَبِهَا وَنِعْمَتْ وَمَنْ اغْتَسَلَ فَالْغُسْلُ أَفْضَلُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَمُرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَاهُ بَعْضُ أَصْحَابِ قَتَادَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ اخْتَارُوا الْغُسْلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَرَأَوْا أَنْ يُجْزِئَ الْوُضُوءُ مِنْ الْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَمِمَّا يَدُلُّ عَلَى أَنَّ أَمْرَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ أَنَّهُ عَلَى الِاخْتِيَارِ لَا عَلَى الْوُجُوبِ حَدِيثُ عُمَرَ حَيْثُ قَالَ لِعُثْمَانَ وَالْوُضُوءُ أَيْضًا وَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِالْغُسْلِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَلَوْ عَلِمَا أَنَّ أَمْرَهُ عَلَى الْوُجُوبِ لَا عَلَى الِاخْتِيَارِ لَمْ يَتْرُكْ عُمَرُ عُثْمَانَ حَتَّى يَرُدَّهُ وَيَقُولَ لَهُ ارْجِعْ فَاغْتَسِلْ وَلَمَا خَفِيَ عَلَى عُثْمَانَ ذَلِكَ مَعَ عِلْمِهِ وَلَكِنْ دَلَّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ الْغُسْلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فِيهِ فَضْلٌ مِنْ غَيْرِ وُجُوبٍ يَجِبُ عَلَى الْمَرْءِ فِي ذَلِكَ
[අබු මූසා මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට [සයිද් බින් සුෆියාන් අල් ජහ්දාරි] අපට [කටාදා] සිට [අල් හසන්] සිට [සම්රා බින් ජුන්දබ්] දක්වා [සියුබා] අපට [සමුල්ලාහ්] අපට [සම්රා බින් ජුන්දබ්] දක්වා ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කවුරුන් සිකුරාදා දින පිරිසිදු කිරීම ප්‍රමාණවත් සහ යහපත් ය, නමුත් කවුරුන් ස්නානය කරන්නේ ද, ස්නානය කිරීම වඩා වැදගත් ය'. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, 'අයිස්යා සහ අනස් වෙතින් -පෙන්ට්- ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, සම්රා හදීසය හසන් හදීසයකි. කටාදාගේ සමහර මිතුරන් සම්රා බින් ජුන්දබ් වෙතින් හසන් වෙතින් කටාදා ද විස්තර කර ඇත, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් මුර්සල් හි මුර්සල් හි හසන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් කටාදා සිට හසන් දක්වා කටාදා දක්වා ඇත. මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ පසු පරම්පරාවල විද්‍යාඥයින් විසින් ද ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ, ඔවුන් සිකුරාදා දිනවල ස්නානය කිරීමට තෝරා ගනී, කෙසේ වෙතත් - ඔවුන් සිතන්නේ - සිකුරාදා දිනවල ස්නානය කිරීම ප්‍රමාණවත් - ස්නානය සඳහා ආදේශකයක් ලෙස - බවයි. සිකුරාදා දිනවල ස්නානය කිරීමට නබිතුමාගේ නියෝගය විකල්පයක් පමණක් බවත්, බැඳීමක් නොවන බවත් පෙන්වන දේවල් අතර, උමර්ගේ හදීසය උස්මාන්ට 'සහ පිරිසිදු කිරීම' - ප්‍රමාණවත් - යැයි පැවසූ බව ෂාෆි පැවසීය, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ දැනටමත් දන්නවා අල්ලාහ්ගේ දූතයා වන සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සිකුරාදා දිනවල ස්නානය කිරීමට නියෝග කළ බව. උමර් සහ උස්මාන් - ඔහුගේ නියෝගය අනිවාර්ය බව, විකල්පයක් පමණක් නොවන බව දැන සිටියේ නම්, ඇත්ත වශයෙන්ම උමර් 'උස්මාන්ව බේරා නොගෙන මුලින්ම ස්නානය නොකර ඔහුට පැමිණීම ප්‍රතික්ෂේප කර, 'පළමුව ගෙදර ගොස් ස්නානය කරන්න' යැයි ඔහුට පවසමින්. උස්මාන් ද මෙය දැන සිටියේය, නමුත් හදීසයේ පෙන්වා ඇති දෙය නම් සිකුරාදා ස්නානය ගුණධර්මයක් වන අතර එය යමෙකුට අනිවාර්ය නොවන බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 458
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ أَتَى الْجُمُعَةَ فَدَنَا وَاسْتَمَعَ وَأَنْصَتَ غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجُمُعَةِ وَزِيَادَةُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ وَمَنْ مَسَّ الْحَصَى فَقَدْ لَغَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[හන්නාද්] අපට [අල් අ'මාසි] වෙතින් [අබු සාලිහ්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබු මුආවියා] අපට [අබු මුආවියා] අපට [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් ඔහු පැවසීය, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙක් වන්ධ්‍යාකරණය කර" පසුව ඔහුගේ වන්ධ්‍යාකරණය සම්පූර්ණ කර සිකුරාදා සලාතයට පැමිණ, පසුව ඔහු ළං වී, සවන් දී නිශ්ශබ්දව සිටියි - දේශනාවට සවන් දීමට - එවිට ඔහු එම දිනය සහ සිකුරාදා අතර - සහ ඉන් දින තුනකට පසු - ඔහුගේ පව් සමාව දෙනු ඇත. ගල් කැට සමඟ සෙල්ලම් කරන ඕනෑම අයෙකු නිෂ්ඵල දෙයක් කර ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 459
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سُمَيٍّ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ غُسْلَ الْجَنَابَةِ ثُمَّ رَاحَ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَدَنَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَقَرَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ كَبْشًا أَقْرَنَ وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الرَّابِعَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ دَجَاجَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الْخَامِسَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الْإِمَامُ حَضَرَتْ الْمَلَائِكَةُ يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] [මාන්] [සුමෙයි] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අබු හුරෙයිරා] [අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔහු කෙරෙහි අල්ලාහ්ගේ සාමය සහ ආශිර්වාදය ලැබේවා] පැවසූ බව අපට වාර්තා විය: 'ජනබාත් - මේජර් ස්නානය මෙන් සිකුරාදා දින ස්නානය කරන - පසුව - පළමු පුද්ගලයා ලෙස සිකුරාදා සලාත ස්ථානයට පැමිණෙන තැනැත්තා - ඔහු ඔටුවෙකු පූජා කළාක් මෙනි, දෙවන අවස්ථාවේදී පැමිණෙන තැනැත්තා, ඔහු එළදෙනක් පූජා කළාක් මෙනි, තුන්වන අවස්ථාවේදී පැමිණෙන තැනැත්තා, ඔහු අං ඇති බැටළුවෙකු පූජා කළාක් මෙනි, සිව්වන අවස්ථාවේදී පැමිණෙන තැනැත්තා, ඔහු කුකුළෙකු පූජා කළාක් මෙනි, පස්වන අවස්ථාවේදී පැමිණෙන තැනැත්තා, ඔහු බිත්තරයක් පූජා කළාක් මෙනි, ඉමාම්වරයෙකු - ධර්මාසනයට යන විට - දේවදූතයන් දේශනාවට සවන් දීමට පැමිණේ'. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 460
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبِيدَةَ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي الْجَعْدِ يَعْنِي الضَّمْرِيَّ وَكَانَتْ لَهُ صُحْبَةٌ فِيمَا زَعَمَ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَرَكَ الْجُمُعَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ تَهَاوُنًا بِهَا طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قَلْبِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَسَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي الْجَعْدِ حَدِيثٌ حَسَنٌ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ اسْمِ أَبِي الْجَعْدِ الضَّمْرِيِّ فَلَمْ يَعْرِفْ اسْمَهُ وَقَالَ لَا أَعْرِفُ لَهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو
[අලි බින් කසිරාම්] අපට [ඊසා බින් යූනුස්] [මුහම්මද් බින් අම්රු] [අබිදා බින් සුෆියාන්] [අබු ජාද් එනම් අද්ල් දලම්රි] ගෙන් අපට පැවසූ බවත්, ඔහු වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයා හමුවූ බවත් අපට පවසා ඇත. මුහම්මද් බින් අම්රු අනාවැකි පළ කළ පරිදි, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කවුරුන් සිකුරාදා සලාතය අවතක්සේරු කළ නිසා තුන් වරක් අතපසු කරන්නේද, එවිට අල්ලාහ් ඔහුගේ හදවත වසා දමනු ඇත'. -කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු උමර්, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ සම්රාහ්ගෙන් -කථන ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු ජාද්ගේ හදීසය හසන් හදීසයකි. ඔහු පැවසුවේ, මම මුහම්මද්ගෙන් ඔහුගේ නම අබු ජාද් අද් දලම්රිගෙන් ඇසුවෙමි, නමුත් ඔහු ඔහුගේ නම නොදැන සිටි අතර, "නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් ලැබුණු දේ මම ඔහුගෙන් නොදනිමි, නමුත් මෙම හදීසය" යැයි පැවසීය. "මෙම හදීසය මුහම්මද් බින් අම්රුගේ හදීසයෙන් හැර වෙනත් කිසිවක් අපි නොදනිමු" යැයි අබු ඊසා පැවසීය.
