Imam Tirmidzi : 421
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ الْكَوْسَجُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَتْ صَلَاةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْ ذَلِكَ بِخَمْسٍ لَا يَجْلِسُ فِي شَيْءٍ مِنْهُنَّ إِلَّا فِي آخِرِهِنَّ فَإِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ قَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْوِتْرَ بِخَمْسٍ وَقَالُوا لَا يَجْلِسُ فِي شَيْءٍ مِنْهُنَّ إِلَّا فِي آخِرِهِنَّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَأَلْتُ أَبَا مُصْعَبٍ الْمَدِينِيَّ عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِالتِّسْعِ وَالسَّبْعِ قُلْتُ كَيْفَ يُوتِرُ بِالتِّسْعِ وَالسَّبْعِ قَالَ يُصَلِّي مَثْنَى مَثْنَى وَيُسَلِّمُ وَيُوتِرُ بِوَاحِدَةٍ
[ඉෂාක් බින් මන්ෂුර් අල් කෞසාජ්] අපට පවසා ඇත්තේ [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] [ඔහුගේ පියා] [අයිසියා] ගෙන් [හිස්යාම් බින් උර්වා] අපට පවසා ඇති බවයි. ඔහු පැවසුවේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ රාත්රී සලාතය රක්අත් පහක් ඇතුළුව රක්අත් දහතුනක් බවත්, ඔහු රක්අත් අවසානයේ හැර වාඩි නොවූ බවත්, මුඅසීන් කෙනෙකු යාච්ඤාවට කැඳවනු ලැබුවහොත්, ඔහු රක්අත් දෙකක් සැහැල්ලුවෙන් සලාතය දිගටම කරගෙන ගිය බවත්ය. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ -අබු අයුබ්ගෙන් -පෙන්ට්- ආඛ්යානයක් ද ඇති බව පැවසීය. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'අයිසියාගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයක් බවත්, සමහර විද්වතුන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගෙන් සහ තවත් අයගෙන් ඔහු විත්ර් සලාතයේ රක්අත් පහක් ඉටු කළ බවත්, ඔවුන් පැවසුවේ, අවසාන රක්අතෙන් පසුව හැර ඔහු අසුන් නොගත් බවයි. "අනි ඊසා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමාණන් විත්ර් නවයක් සහ හතක් කළ බවට මෙම හදීසය ගැන මම අබු මුෂාබ් අල් මදීනිගෙන් ඇසුවෙමි. මම ඇසුවෙමි, ඔහු රක්අත් නවයක් සහ හතක් විත්ර් සලාතය ඉටු කළේ කෙසේද?" ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, ඔහු රක්අත් දෙකක්, රක්අත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය, පසුව ඔහු එක් රක්අත් සහ විත්ර් එකක් ආචාර කළේය."
Imam Tirmidzi : 422
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْحَارِثِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِثَلَاثٍ يَقْرَأُ فِيهِنَّ بِتِسْعِ سُوَرٍ مِنْ الْمُفَصَّلِ يَقْرَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ بِثَلَاثِ سُوَرٍ آخِرُهُنَّ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَيُرْوَى أَيْضًا عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا رَوَى بَعْضُهُمْ فَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أُبَيٍّ وَذَكَرَ بَعْضُهُمْ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أُبَيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ ذَهَبَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِلَى هَذَا وَرَأَوْا أَنْ يُوتِرَ الرَّجُلُ بِثَلَاثٍ قَالَ سُفْيَانُ إِنْ شِئْتَ أَوْتَرْتَ بِخَمْسٍ وَإِنْ شِئْتَ أَوْتَرْتَ بِثَلَاثٍ وَإِنْ شِئْتَ أَوْتَرْتَ بِرَكْعَةٍ قَالَ سُفْيَانُ وَالَّذِي أَسْتَحِبُّ أَنْ أُوتِرَ بِثَلَاثِ رَكَعَاتٍ وَهُوَ قَوْلُ ابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَعْقُوبَ الطَّالَقَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ قَالَ كَانُوا يُوتِرُونَ بِخَمْسٍ وَبِثَلَاثٍ وَبِرَكْعَةٍ وَيَرَوْنَ كُلَّ ذَلِكَ حَسَنًا
[හන්නද්] අපට [අබු ඉෂාක්] [අල් හාරිස්] [අලි] ගෙන් [අබු බකර් බින් අය්යසි] ගෙන් [අබු] අපට [අල් හාරිස්] ගෙන් [අබු] ඔහු මෙසේ පැවසීය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රකඅත් තුනක් විත්ර් සලාතය ඉටු කළ බවත්, ඔහු අනුපිළිවෙලින් සූරත නවයක් කියවූ බවත්, එක් රකඅතකින් ඔහු එකවර සූරත තුනක් කියවූ බවත්, අවසාන රකඅතෙහි ඔහු කුල් හුවල්ලාහු අහද් කියවූ බවත්. - කථකයා - මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉමාරාන් බින් හුෂයින්, 'අයිස්යා, ඉබ්නු අබ්බාස්, අබු අයුබ්, අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබ්සා උබේ බින් ක'අබ්ගෙන් - ද - ආඛ්යානයක් ඇති බවත් පැවසීය. එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබ්සාගෙන් ද විස්තර කරන ලදී. මෙය ඔවුන්ගෙන් සමහරක් උබේගෙන් සඳහන් නොකර විස්තර කරන අතර තවත් සමහරු එය උබේගෙන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබ්සාගෙන් සඳහන් කරති. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටි විද්වතුන් සහ අනෙකුත් විද්වතුන් මෙම හදීසයේ අදහස වූයේ පුද්ගලයෙකු රකඅත් තුනක් විත්ර් සලාතය ඉටු කළ යුතු බවයි. සුෆ්යාන් පැවසුවේ, ඔබ කැමති නම්, ඔබට රකඅත් පහක් විත්ර්, රකඅත් තුනක් සහ ඔබට අවශ්ය නම්, ඔබට කළ හැක්කේ එක් රකඅත් එකක් පමණි. සුෆ්යාන් පැවසුවේ, රකඅත් තුනක් විත්ර් සලාතය ඉටු කිරීම මම නිර්දේශ කරමි, මෙය ඉබ්නු මුබාරක් සහ කුෆා වැසියන්ගේ කියමනයි. සයිඩ් බින් යාකුබ් අපට පවසා ඇත. තලකානි අපට පවසා ඇත්තේ මුහම්මද් බින් සිරින්ගෙන් හිස්යාම්හි හම්මද් බින් සයිද් අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, ඔවුන් රකඅත් පහක් විත්ර් සලාතය ඉටු කළ අතර, ඔවුන් සියල්ල යහපත් යැයි සැලකූහ.
Imam Tirmidzi : 423
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ قَالَسَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ فَقُلْتُ أُطِيلُ فِي رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى وَيُوتِرُ بِرَكْعَةٍ وَكَانَ يُصَلِّي الرَّكْعَتَيْنِ وَالْأَذَانُ فِي أُذُنِهِ يَعْنِي يُخَفِّفُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَجَابِرٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي أَيُّوبَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ رَأَوْا أَنْ يَفْصِلَ الرَّجُلُ بَيْنَ الرَّكْعَتَيْنِ وَالثَّالِثَةِ يُوتِرُ بِرَكْعَةٍ وَبِهِ يَقُولُ مَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[කුටයිබා] අපට [හම්මාද් බින් සයිද්] [අනස් බින් සිරින්] ගෙන් අපට මෙසේ පවසා ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය, මම [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් ඇසුවෙමි, මම උදෑසන සලාතය රකඅත් දෙකකින් දීර්ඝ කළෙමි, පසුව ඔහු මෙසේ පැවසීය, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) රාත්රී සලාතයේ රකඅත් දෙකක්, පසුව විත්ර් හි එක් රකඅත් එකක් කළ අතර, ඔහු සුන්නාහ්ව - උදාව - සැහැල්ලුවෙන් - රකඅත් දෙකක් කළේය. - ඉක්මනින් - ඔහුගේ කන්වල සලාතයට කැඳවීම ඇසුණාක් මෙන්. - කථකයා - මෙම පරිච්ඡේදයේ - 'අයිස්යා, ජාබිර්, ෆද්ල් බින් 'අබ්බාස්, අබු අයුබ් සහ ඉබ්න් අබ්බාස් ගෙන් - ආඛ්යාන ද ඇත - යැයි පැවසීය. අබු ඊසා පැවසුවේ, ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සත්ය හදීසයකි. මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ තාබියීන්වරුන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් විසින් ද ක්රියාත්මක කරනු ලැබේ. මලික්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් ද පැවසූ පරිදි, දෙවන රකඅත් සහ තුන්වන රකඅත් එක් රකඅතක විත්ර් සමඟ වෙන් කළ යුතු බව ඔවුන්ගේ මතයයි.
Imam Tirmidzi : 424
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْوِتْرِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ فِي رَكْعَةٍ رَكْعَةٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَيُرْوَى عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَرَأَ فِي الْوِتْرِ فِي الرَّكْعَةِ الثَّالِثَةِ بِالْمُعَوِّذَتَيْنِ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَالَّذِي اخْتَارَهُ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنْ يَقْرَأَ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ يَقْرَأُ فِي كُلِّ رَكْعَةٍ مِنْ ذَلِكَ بِسُورَةٍ
[අලි බින් හුජ්ර්] අපට [අබු ඉෂාක්] සිට [සයිද් බින් ජුබෙයිර්] වෙතින් [ඉබ්න් අබ්බාස්] වෙතින් [ෂාරික්] පවසා ඇත, ඔහු පැවසුවේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි ව සල්ලාම් තුමා තම විත්ර් යාච්ඤාවේ දී සබ්බිහිස්මා රබ්බිකල් අලා සහ හුල්වාලා කුල්වාලා කියවා ඇත. සෑම රකාවකම අහ්. මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි, 'අයිස්යා සහ උබේ බින් කඅබ්ගෙන් අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අබ්සාගේ-පෙන්න්ට් - ඉතිහාසයක් ද ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අබ්සා තුමාගෙන් විස්තර කරන ලදී. අබු ඊසා පැවසුවේ, විත්ර් සලාතයේ තුන්වන රකආතයේදී ඔහු කුල් හුවල්ලාහු අහද් කියවූ බව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කර ඇත. තවද, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහිවසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතරින් බොහෝ විද්වතුන් විසින් තෝරා ගන්නා ලද හදීසය වන්නේ ලිපියේ එක් එක් රක්අත්හි SABBIHISMA RABBIKAL A'LA සහ QUL YAA AYUHAL KAAFIRUUN සහ QUL HUWALLAHU AHAD කියවීමයි.
Imam Tirmidzi : 425
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْحَرَّانِيُّ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ جُرَيْجٍ قَالَسَأَلْنَا عَائِشَةَ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ يُوتِرُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْأُولَى بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَفِي الثَّانِيَةِ بِقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَفِي الثَّالِثَةِ بِقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَالْمُعَوِّذَتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ قَالَ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ هَذَا هُوَ وَالِدُ ابْنِ جُرَيْجٍ صَاحِبِ عَطَاءٍ وَابْنُ جُرَيْجٍ اسْمُهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ جُرَيْجٍ وَقَدْ رَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[Ishaq bin Ibrahim bin Habib bin Syahid Al Bashri] අපට [මුහම්මද් bin Salamah Al Harrani] [Khushaif] වෙතින් ['Abdul Aziz bin Juraij] සිට පවසා ඇති බව අපට පවසා තිබේ, ඔහු පැවසුවේ, අපි ['Aisyah]ගෙන් විමසුවේ -Letter- Rasulullah Salhita ina whuulullah Salhila? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, ඔහු පළමු රකආතයේදී SABBIHISMA RABBIKAL 'A'LA කියවූ අතර, දෙවන raka'at වලදී ඔහු QUL YAA AYUHAL KAAFIRUUN කියවූ අතර තුන්වන raka'at හි ඔහු QUL HUWALLAAHU AHAD සහ AL MU'AWWIDZATAIN-Falaqahs Alaqsur - යනුවෙන් කියවා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය හසාන් ගරිබ් බවත්, ඔහු පැවසුවේ, 'අබ්දුල් අසීස් ආතාගේ මිතුරෙකු වූ ඉබ්න් ජුරයිජ්ගේ පියා' බවත්, ඉබ්න් ජුරායිජ්ගේ නම 'අබ්දුල් මලික් බින් අබ්දුල් 'අසීස් බින් ජුරයිජ්, [යාහ්යා බින් සයිද් අල් අන්සාරි විසින් නාර්රා වෙතින් [අම් හදීස්] සිට ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්.
Imam Tirmidzi : 426
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ أَبِي مَرْيَمَ عَنْ أَبِي الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيِّ قَالَ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَاعَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَلِمَاتٍ أَقُولُهُنَّ فِي الْوِتْرِ اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ فَإِنَّكَ تَقْضِي وَلَا يُقْضَى عَلَيْكَ وَإِنَّهُ لَا يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَبِي الْحَوْرَاءِ السَّعْدِيِّ وَاسْمُهُ رَبِيعَةُ بْنُ شَيْبَانَ وَلَا نَعْرِفُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقُنُوتِ فِي الْوِتْرِ شَيْئًا أَحْسَنَ مِنْ هَذَا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُنُوتِ فِي الْوِتْرِ فَرَأَى عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ الْقُنُوتَ فِي الْوِتْرِ فِي السَّنَةِ كُلِّهَا وَاخْتَارَ الْقُنُوتَ قَبْلَ الرُّكُوعِ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَإِسْحَقُ وَأَهْلُ الْكُوفَةِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنَّهُ كَانَ لَا يَقْنُتُ إِلَّا فِي النِّصْفِ الْآخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَكَانَ يَقْنُتُ بَعْدَ الرُّكُوعِ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ
[Qutaibah] අපට පවසා ඇත [Abu Al Ahwash] [Abu Al Ahwash] [Abu Ishaq] වෙතින් [Buraid bin Abu Maryam] [Abu Al Khaura' As Sa'di] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, [අල් හසන් බින් අලි] රද්ලියල්ලාහු අන්හුමා පැවසුවේ, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලාහු 'අලයිහි මම සලාම් නාමයෙන් යම් වාක්යයක් මට උගන්වා ඇති බවයි. අල්ලාහුම්මහ්දිනි ෆියිමන් හදයිට්, වආෆිනි ෆියිමන් අෆායිට්, වටවල්ලානි ෆිමන් තවල්ලයිට්, වබාරික් ලියි ෆියිමා අතායිට්, වකිනි සිර්රමා කඩ්ලයිට්, ෆයින්නාක්වාල්කා Wainnahu LAA YADZILLU MAN WAALAIT, TABARAKTA RABBANA WATAAALAIT. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලිගෙන් උපුටා ගත් කතාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් හදීසයක් බවයි, සම්ප්රේෂණ මාර්ගය අපි නොදනිමු- මෙම මාර්ගය හැර, අබු අල් කෞරාගේ හදීසයෙන්. සාදි සහ ඔහුගේ නම රබියා බින් සයයිබන් වන බැවින්, කුනුත් විටීර් වෙතින් මෙයට වඩා හොඳ කිසිවක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපි නොදනිමු. කුනුත් විට්ර් ගැටළුව සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් වෙනස් වේ, අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්ගේ මතය වන්නේ කුනුත් විට්ර් සෑම වසරකම සිදු කරන බවයි, සමහර විද්වතුන් නැමීමට පෙර කුනුත් කිරීමට තෝරා ගනී, සුෆියාන්ගේ වචන ඇතුළුව ත්සෞරි, ඉබ්නු මුබාරක්, ඉෂාක් සහ කුෆාහි පදිංචිකරුවන්. අලි බින් අබු තාලිබ් තුමාගෙන් වාර්තා වී ඇත්තේ රාමද්ලාන් මාසයේ මැද භාගයේදී හැර අන් කිසිවකට ඔහු කුනූත් නොකළ බවත්, සුජූද් කිරීමෙන් පසු කුනූත් ඉටු කළ බවත්ය. සයාෆි සහ අහමඩ් පැවසූ පරිදි සමහර උලාම්වරු ද මෙසේ සිතති.
Imam Tirmidzi : 427
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ نَامَ عَنْ الْوِتْرِ أَوْ نَسِيَهُ فَلْيُصَلِّ إِذَا ذَكَرَ وَإِذَا اسْتَيْقَظَ
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත [වාකි] අපට පවසා ඇත [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම්] [ඔහුගේ පියා] [අතා' බින් යසාර්] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කවුරුන් විත්ර් සලාතය ඉටු නොකර නිදා ගන්නේද නැතහොත් අමතක කරන්නේද, ඔහු සිහි වූ විට හෝ අවදි වූ විට යාච්ඤා කළ යුතුය'.
Imam Tirmidzi : 428
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ نَامَ عَنْ وِتْرِهِ فَلْيُصَلِّ إِذَا أَصْبَحَقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت أَبَا دَاوُدَ السِّجْزِيَّ يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ الْأَشْعَثِ يَقُولُ سَأَلْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ فَقَالَ أَخُوهُ عَبْدُ اللَّهِ لَا بَأْسَ بِهِ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدًا يَذْكُرُ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ ضَعَّفَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ و قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ ثِقَةٌ قَالَ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ بِالْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالُوا يُوتِرُ الرَّجُلُ إِذَا ذَكَرَ وَإِنْ كَانَ بَعْدَ مَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ
"යමෙක් විත්ර් නොමැතිව නින්දට වැටේ නම්, ඔහු උදෑසන යාච්ඤා කළ යුතුය" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ බව [කුටයිබා] අපට [ඔහුගේ පියාගෙන්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් සයිද් බින් අස්ලම්] අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය පළමු හදීසයට වඩා සත්ය බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මම අබු දාවුද් සජි එනම් සුලෙයිමාන් බින් අල් අස්යාත් පවසන පරිදි, මම අහමඩ් බින් හම්බාල්ගෙන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම් ගැන ඇසුවෙමි, ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, ඔහු අබ්දුල්ලාගේ සහෝදරයා, ඔහු හොඳින් - කිසිදු ගැටළුවක් නැත -. ඔහු - අබු ඊසා- පැවසුවේ, මුහම්මද් අලි බින් අබ්දුල්ලා ගැන සඳහන් කරන්නේ ඔහු අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සයිද් බින් අස්ලම්ගේ ඉතිහාසය දුර්වල කළ බව මට ඇසුණු බවත්, ඔහු පැවසුවේ, අබ්දුල්ලා බින් සයිද් බින් අස්ලම් යනු ත්සිකා බවත්ය. ඔහු - අබු ඊසා - පැවසුවේ, කුෆාහි සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසය පිළිබඳව මතයක් දරන බවත්, ඔවුන් පවසන්නේ, හිරු උදාවී තිබියදීත් පුද්ගලයෙකු එය සිහිපත් කරන විට විත්ර් කළ යුතු බවත්, මෙය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරිගේ මතය බවත්ය.
Imam Tirmidzi : 429
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَادِرُوا الصُّبْحَ بِالْوِتْرِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
"ඉක්මන් වී අලුයම උදාවීමට පෙර විත්ර් සලාතය ඉටු කරන්න" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පැවසූ බව [අහමඩ් බින් මානි'] අපට [යාහ්යා බින් සකරියා බින් අබු සයිදා' [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [නෆි' ගෙන්] [උබයිදුල්ලාහ්] අපට පැවසූ බව අපට [අහ්මද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්ය හසන් හදීසයකි.
Imam Tirmidzi : 430
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْتِرُوا قَبْلَ أَنْ تُصْبِحُوا
[අල් හසන් බින් අලි අල් ඛල්ලාල්] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇති බව [මමර්] [යාහ්යා බින් අබු කට්සිර්] [අබු නද්ල්රා] [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් [අබු සායිද් අල් කුද්රි] ගෙන් ඔහු පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ උදෑසන සලාතය ඉටු කිරීමට පෙර විත්ර් සලාතය ඉටු කරන්න'.
Imam Tirmidzi : 431
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا طَلَعَ الْفَجْرُ فَقَدْ ذَهَبَ كُلُّ صَلَاةِ اللَّيْلِ وَالْوِتْرُ فَأَوْتِرُوا قَبْلَ طُلُوعِ الْفَجْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَسُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى قَدْ تَفَرَّدَ بِهِ عَلَى هَذَا اللَّفْظِ وَرُوِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا وِتْرَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يَرَوْنَ الْوِتْرَ بَعْدَ صَلَاةِ الصُّبْحِ
[මහ්මුද් බින් ගයිලාන්] අපට [අබ්දුර්රාසාක්] අපට [ඉබ්නු ජුරයිජ්] [සුලෙයිමාන් බින් මූසා] [නෆි] වෙතින් [ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත: 'උදය උදාවී, සවස සලාතය සහ විට්ර් සලාතය සඳහා කාලය අවසන් වී ඇත්නම්, හිරු උදාවට පෙර සිට්ර් සලාතය ඉටු කරන්න -' අබු ඊසා සහ සුලෙයිමාන් බින් මූසා පැවසූහ. මෙම හදීසය පාරායනය කිරීම එහිම ඉතිහාසයයි - වෙනත් කිසිවක් නැත - සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසූ බව වාර්තා වේ: 'උදෑසන සලාතයෙන් පසු වට්ර් නැත'. බොහෝ විද්වතුන් පවසන්නේ මෙයයි, සයිෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ වචන මෙන්, උදෑසන සලාතයෙන් පසු වට්ර් නොමැති බව ඔවුන්ගේ මතයයි.
Imam Tirmidzi : 432
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا مُلَازِمُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَدْرٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ طَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وِتْرَانِ فِي لَيْلَةٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الَّذِي يُوتِرُ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ ثُمَّ يَقُومُ مِنْ آخِرِهِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ نَقْضَ الْوِتْرِ وَقَالُوا يُضِيفُ إِلَيْهَا رَكْعَةً وَيُصَلِّي مَا بَدَا لَهُ ثُمَّ يُوتِرُ فِي آخِرِ صَلَاتِهِ لِأَنَّهُ لَا وِتْرَانِ فِي لَيْلَةٍ وَهُوَ الَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ إِسْحَقُ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِذَا أَوْتَرَ مِنْ أَوَّلِ اللَّيْلِ ثُمَّ نَامَ ثُمَّ قَامَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ فَإِنَّهُ يُصَلِّي مَا بَدَا لَهُ وَلَا يَنْقُضُ وِتْرَهُ وَيَدَعُ وِتْرَهُ عَلَى مَا كَانَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَأَحْمَدَ وَهَذَا أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ صَلَّى بَعْدَ الْوِتْرِ
[හන්නද්] අපට පවසා ඇත [මුලාසිම් බින් අම්රු] අපට පවසා ඇත [අබ්දුල්ලාහ් බින් බද්ර්] [කයිස් බින් තල්ක් බින් අලි] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය, “රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'එක රාත්රියක විත්ර් දෙකක් නැත'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් බවයි, රාත්රියේ ආරම්භයේදී විත්ර් කරන සහ රාත්රිය අවසානයේ අවදි වන පුද්ගලයින් පිළිබඳව විද්වතුන්ට විවිධ මත තිබේ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහ ඔහුව අනුගමනය කළ අයගේ සහචරයින් අතරින් සමහර දැනුමැති විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ විත්ර් අවලංගු කර, විත්ර් එකට එක් රකඅත් එකතු කරන බවත්, පසුව ඔහුට පෙනෙන දේ අනුව යාච්ඤා කරන බවත්, පසුව සලාතය අවසානයේ විත්ර් කරන බවත්ය. මන්ද එක් රාත්රියක දෙවරක් විත්ර් නොමැති බවත් එය ඉස්හාක්ගේ මතය බවත්, සහචරයින් සහ තවත් සමහර විද්යා විශේෂඥයින්ගේ මතය වන්නේ ඔහු රාත්රියේ ආරම්භයේදී විත්ර් ඉටු කර ඇත්නම්, පසුව නින්දට ගොස්, රාත්රිය අවසානයේ අවදි වුවහොත්, ඔහුට පෙනෙන දේ අනුව සලාතය ඉටු කරන බවත්, රාත්රියේ ආරම්භයේදී ඔහුගේ විත්ර් අවලංගු නොකරන බවත්, ඔහු පෙර පරිදිම ඉටු කළ විත්ර් තබන බවත්ය. මෙය සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි, මලික් බින් අනස්, බින් අල් මුබාරක්, කුෆා සහ අහමඩ් හි පදිංචිකරුවෙකු වන සියාෆිගේ මතයයි, මෙය වඩාත් සත්ය මතයයි, මන්ද හදීසය විවිධ මූලාශ්රවලින් විස්තර කර ඇති බැවිනි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ විත්රයෙන් පසු යාච්ඤා කළහ.
Imam Tirmidzi : 433
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ مَسْعَدَةَ عَنْ مَيْمُونِ بْنِ مُوسَى الْمَرَئِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ أُمِّهِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي بَعْدَ الْوِتْرِ رَكْعَتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ نَحْوُ هَذَا عَنْ أَبِي أُمَامَةَ وَعَائِشَةَ وَغَيْرِ وَاحِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට [හම්මාද් බින් මස්ආදා] [මයිමුන් බින් මූසා අල් මාරයි] [අල් හසන්] [ඔහුගේ මව] [උම්මු සලාමා] ගෙන් අපට [හම්මාද් බින් මස්ආදා] අපට පවසා ඇති බව [නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] විත්ර් සලාතය ඉටු කිරීමෙන් පසු රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළ බව අබු ඊසා පැවසීය. මෙම හදීසය අබු උමාමා, අයිසියා සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අර්ථවත් ලෙස විස්තර කර ඇති බව අබු ඊසා පැවසීය.
Imam Tirmidzi : 434
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَسَارٍ قَالَكُنْتُ أَمْشِي مَعَ ابْنِ عُمَرَ فِي سَفَرٍ فَتَخَلَّفْتُ عَنْهُ فَقَالَ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْتُ أَوْتَرْتُ فَقَالَ أَلَيْسَ لَكَ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ عَلَى رَاحِلَتِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِلَى هَذَا وَرَأَوْا أَنْ يُوتِرَ الرَّجُلُ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يُوتِرُ الرَّجُلُ عَلَى الرَّاحِلَةِ وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يُوتِرَ نَزَلَ فَأَوْتَرَ عَلَى الْأَرْضِ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ
[කුටයිබා] අපට [අබු බකර් බින් උමර් බින් අබ්දුර් රහ්මාන්] [සයිද් බින් යසාර්] ගෙන් [මලික් බින් අනස්] අපට [සයිද් බින් යසාර්] ගෙන් මෙසේ පැවසීය: මම [ඉබ්නු උමර්] සමඟ ගමනක යෙදී සිටියදී, මම ඔහුගෙන් අතුරුදහන් වූ විට, ඔහු, ඔබ කොහෙද? මම පිළිතුරු දුන්නා, මම විත්ර් සලාතය ඉටු කරමින් සිටියා, පසුව ඔහු, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) ඔබට හොඳ ආදර්ශයක් නොවේද? මම වරක් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා වාහනයක විත්ර් සලාතය ඉටු කරනවා දුටුවෙමි. -කථකයා - මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් - විස්තරයක් ද ඇත - යනුවෙන් පැවසීය. ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයක් බව අබු ඊසා පැවසීය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් සහ තවත් සමහරු මෙම හදීසය පිළිබඳව මතයක් දරති, එනම් පුද්ගලයෙකු ගමන් කරන විට ඔහුගේ වාහනයේ විත්ර් සලාතය ඉටු කළ යුතු බව - මෙය ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් පැවසූ පරිදි ය. කුෆා වැසියන්ගේ සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ පුද්ගලයෙකු තම වාහනයේ විත්ර් සලාතය ඉටු නොකළ යුතු බවයි, එනම් විත්ර් සලාතය ඉටු කිරීමට අවශ්ය නම් ඔහු තම වාහනයෙන් බැස යා යුතු බවයි.
Imam Tirmidzi : 435
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ فُلَانِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ عَمِّهِ ثُمَامَةَ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى الضُّحَى ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً بَنَى اللَّهُ لَهُ قَصْرًا مِنْ ذَهَبٍ فِي الْجَنَّةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ هَانِئٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَنُعَيْمِ بْنِ هَمَّارٍ وَأَبِي ذَرٍّ وَعَائِشَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَعُتْبَةَ بْنِ عَبْدٍ السُّلَمِيِّ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي سَعِيدٍ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
[අබු කුරෙයිබ් මුහම්මද් බින් අල් අලා'] අපට [යූනුස් බින් බුකයිර්] [මුහම්මද් බින් ඉෂාක්] ගෙන් අපට [යූනුස් බින් බුකයිර්] තුමා අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, [මුසා බින් ෆුලාන් බින් අනස්] ඔහුගේ මාමා වන [සුමමා බින් අනස් බින් මලික්] තුමාගෙන් [අනස් බින් මලික්] තුමා මට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් ෂල්ලාහු අලයිහි ව සල්ලාම් මෙසේ පැවසීය: 'කවුරුන් පළමුව රකඅත් සලාත දොළහක් ඉටු කරන්නේද, අල්ලාහ් නිසැකවම ඔහුට ස්වර්ගයේ රන් මාලිගාවක් සාදනු ඇත'. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - උම් හනි', අබු හුරෙයිරා, නුඅයිම් බින් හම්මාර්, අබු ඩ්සාර්, 'අයිස්යා, අබු උමාමා, උත්බා බින් අබ්දු අස් සුලාමි, ඉබ්නු අබු අවුෆා, අබු සායිද්, සයිද් බින් අර්කාම් සහ ඉබ්නු අබ්බාස් යන අයගෙන් -පෙන්වූ- කථා ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අනස්ගේ හදීසය ගරිබ් හදීසයක් වන අතර, මෙම මාර්ගයෙන් හැර අපි එය නොදනිමු.
Imam Tirmidzi : 436
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى قَالَمَا أَخْبَرَنِي أَحَدٌ أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الضُّحَى إِلَّا أُمَّ هَانِئٍ فَإِنَّهَا حَدَّثَتْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَخَلَ بَيْتَهَا يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ فَاغْتَسَلَ فَسَبَّحَ ثَمَانَ رَكَعَاتٍ مَا رَأَيْتُهُ صَلَّى صَلَاةً قَطُّ أَخَفَّ مِنْهَا غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ يُتِمُّ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَكَأَنَّ أَحْمَدَ رَأَى أَصَحَّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثَ أُمِّ هَانِئٍ وَاخْتَلَفُوا فِي نُعَيْمٍ فَقَالَ بَعْضُهُمْ نُعَيْمُ بْنُ خَمَّارٍ و قَالَ بَعْضُهُمْ ابْنُ هَمَّارٍ وَيُقَالُ ابْنُ هَبَّارٍ وَيُقَالُ ابْنُ هَمَّامٍ وَالصَّحِيحُ ابْنُ هَمَّارٍ وَأَبُو نُعَيْمٍ وَهِمَ فِيهِ فَقَالَ ابْنُ حِمَازٍ وَأَخْطَأَ فِيهِ ثُمَّ تَرَكَ فَقَالَ نُعَيْمٌ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى و أَخْبَرَنِي بِذَلِكَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ أَبِي نُعَيْمٍ
[අබු මූසා මුහම්මද් බින් මුත්සන්නා] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් ජ'ෆර්] අපට [අම්රු බින් මුර්රා] ගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලා] ගෙන් [සියුබා] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පළමුව යාච්ඤා කරනු දුටු බව යමෙකු මට පවසා ඇත, [උම්මු හනි] හැර අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ ඔහුගේ නිවසට ඇතුළු වූ බව ඔහු පැවසූ බව ඔහු පැවසීය මක්කා නගරය ජයග්රහණය කළ දින, ඔහු ස්නානය කර තස්බිහ් - සලාතය - රකඅත් අටක් ඉටු කළේය, ඔහු පළමු සලාතයට වඩා සැහැල්ලු සලාතයක් - ඉටු කරන බව මම කිසි විටෙකත් දුටුවේ නැත, නමුත් ඔහු නැමීම සහ සුජූද් කිරීම සම්පූර්ණ කළේය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් සහීහ් හදීසයක් බවයි, වඩාත්ම සත්ය හදීසය උම් හනි විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය බව අහමඩ්ගේ මතය බව පෙනේ, ඔවුන් නුඅයිම් සම්බන්ධයෙන් වෙනස් විය, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් ඔහු නුඅයිම් බින් ඛමර් බවත් තවත් සමහරු ඔහු ඉබ්න් හමර් බවත් පැවසූහ, ඉබ්න් හබ්බාර් හෝ ඉබ්න් හම්මාම් බවත් කියනු ලැබේ, සත්ය එක ඉබ්න් හම්මර් ය. අබු නුඅයිම් ඒ ගැන සැක කළ බව ඉබ්න් හිමාස් පැවසීය, ඔහු එයට දොස් පවරා එය අත්හැරියේය, නුඅයිම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් පැවසීය. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු නුඅයිම්ගෙන් අබ්දු බින් හුමයිඩ් මට විස්තරය මෙන් දැනුම් දී ඇති බවයි.
Imam Tirmidzi : 437
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ السِّمْنَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ بَحِيرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ أَوْ أَبِي ذَرٍّعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنَّهُ قَالَ ابْنَ آدَمَ ارْكَعْ لِي مِنْ أَوَّلِ النَّهَارِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ أَكْفِكَ آخِرَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[අබු ජ'ෆර් අස් සම්නානි] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු මුෂීර්] අපට [ඉස්මායිල් බින් 'අයියාසි] [බහීර් බින් සාද්] [කාලිඩ් බින් ම'දාන්] [ජුබයිර් බින් නුෆයිර්] [අබු දර්දා] වෙතින් හෝ [අබු දසාර්] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ [අබු දර්] වෙතින් අපට පවසා ඇති පරිදි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඕ දරුවා ආදම්, දහවල් ආරම්භයේදී රකඅත් හතරක් මට නමස්කාර කරන්න, මම නිසැකවම දහවල් අවසානයේ ඔබේ අවශ්යතා ඉටු කරමි.' අබු ඊසා පැවසීය, මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි.
Imam Tirmidzi : 438
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ نَهَّاسِ بْنِ قَهْمٍ عَنْ شَدَّادٍ أَبِي عَمَّارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ حَافَظَ عَلَى شُفْعَةِ الضُّحَى غُفِرَ لَهُ ذُنُوبُهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى وَكِيعٌ وَالنَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْأَئِمَّةِ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ نَهَّاسِ بْنِ قَهْمٍ وَلَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ
[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් අල අල් බෂ්රි] අපට [යාසිද් බින් සුරායි] [නහස් බින් කහ්ම්] [සියාදාද් අබු 'අම්මර්] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [යාසිද් බින් සුරායි] අපට පවසා ඇත. අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කවුරුන් සෑම විටම පළමු රකඅත් රක්ෂා කරන්නේද, ඔහුගේ පාප මුහුදේ පෙණක් මෙන් වුවද සමාව දෙනු ලැබේ'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය [වාකි' සහ [නද්ලර් බින් සියුමයිල්] විසින් ද විස්තර කර ඇති අතර [නහ්ස් බින් කහ්ම්] හි හදීස් විද්වතුන්ගෙන් එක් අයෙකු පමණක් නොව, ඔහුගේ හදීසයෙන් හැර වෙනත් හදීස් - අපි නොදනිමු.
Imam Tirmidzi : 439
حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ مَرْزُوقٍ عَنْ عَطِيَّةَ الْعَوْفِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي الضُّحَى حَتَّى نَقُولَ لَا يَدَعُ وَيَدَعُهَا حَتَّى نَقُولَ لَا يُصَلِّيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[සියාද් බින් අයුබ් අල්-බැග්ඩඩි] අපට [මුහම්මද් බින් රබියා] [ෆුද්ලයිල් බින් මර්සුක්] [අතියා අල්-අවුෆි] [අබු සායිද් අල්-කුද්රි] වෙතින් අපට [අබු සායිද් අල්-කුද්රි] වෙතින් අපට [මුහම්මද් බින් රබියා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය. ඔහු පැවසුවේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සෑම විටම පළමු සලාතය යාච්ඤා කළේ අපි එය කිසි විටෙකත් අත් නොහැරිය බව පවසන තුරුය, නමුත් ඔහු එය අත්හැරියේ නම් අපි එය කිසි විටෙකත් නොකළ බව පවසන තුරුය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය හසන් ගරිබ් හදීසයකි.
Imam Tirmidzi : 440
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ أَبِي الْوَضَّاحِ هُوَ أَبُو سَعِيدٍ الْمُؤَدِّبُ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي أَرْبَعًا بَعْدَ أَنْ تَزُولَ الشَّمْسُ قَبْلَ الظُّهْرِ وَقَالَ إِنَّهَا سَاعَةٌ تُفْتَحُ فِيهَا أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَأُحِبُّ أَنْ يَصْعَدَ لِي فِيهَا عَمَلٌ صَالِحٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ السَّائِبِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ بَعْدَ الزَّوَالِ لَا يُسَلِّمُ إِلَّا فِي آخِرِهِنَّ
[අබු ඊසා මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට පවසා ඇත [අබු දාවුද් අට් තයාලිසි] අපට පවසා ඇත [මුහම්මද් බින් මුස්ලිම් බින් අබු අල් වද්ලා ඔහු අබු සයිඩ් අල් මුඅඩිබ්] [අබ්දුල්ලා අස් සායිබ්] [මුජාහිඩ්] [අබ්දුල්ලා අස් සායිබ්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් අස් සායිබ්] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් අස් සායිබ්] අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සූර්යයා නැමීමට පටන් ගත් පසු යාච්ඤා කළ බව අපට පවසා ඇත, එනම් ඊට පෙර කාලය රකඅත් හතරකට පසු, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මෙය ස්වර්ගයේ දොරවල් විවෘත වන කාලයයි, ඒ අවස්ථාවේදී මගේ දැහැමි ක්රියාවන් ඔසවා තැබුවහොත් මම එයට කැමතියි'. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි සහ අබු අයුබ්ගෙන් -පෙන්වූ - කථාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබ්දුල්ලාහ් බින් සායිබ්ගේ හදීසය හසන් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ගෙන් වාර්තා වී ඇත්තේ හිරු බැස ගිය පසු ඔහු රකඅත් හතරක් යාච්ඤා කළ බවත්, එම රකඅත් හතරේදී - අවසාන රකඅත් හැර - ඔහු සලාම් නොකළ බවත්ය.