Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්
හදීස්
Imam Tirmidzi : 401
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ صَلَاةُ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى فَإِذَا خِفْتَ الصُّبْحَ فَأَوْتِرْ بِوَاحِدَةٍ وَاجْعَلْ آخِرَ صَلَاتِكَ وِتْرًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبَسَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ صَلَاةَ اللَّيْلِ مَثْنَى مَثْنَى وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
"රාත්‍රී සලාතය රකඅත් දෙකක් රකඅත් දෙකක් වේ, උදාවන කාලය පැමිණේ යැයි ඔබ බිය වන්නේ නම්, විට්ර් සලාතය එක් රකඅත් එකක් ලෙස ඉටු කර, ඔබේ සලාතය අවසන් කර විත්ර් සලාතය ඉටු කරන්න" යනුවෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් වහන්සේගෙන් [නෆි] තුමාගෙන් [කුතයිබා] අපට [අල් ලයිත්] පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අම්රු බින් අබාසාගෙන් - පංචාංගයක් ද ඇති බව අබු ඊසා පැවසූ බව, ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සහීහ් හදීසයක් බව, මෙම හදීසය ප්‍රගුණ කරන විද්වතුන්ට අනුව, රාත්‍රී සලාතයේ අර්ථය රකඅත් දෙකක් රකඅත් දෙකක් වන අතර, මෙය සුෆියාන් අට් ත්සෞරි, ඉබ්නු මුබාරක්, අස් සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ කියමන ද වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 402
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ شَهْرِ رَمَضَانَ شَهْرُ اللَّهِ الْمُحَرَّمُ وَأَفْضَلُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ صَلَاةُ اللَّيْلِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَبِلَالٍ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو بِشْرٍ اسْمُهُ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي وَحْشِيَّةَ وَاسْمُ أَبِي وَحْشِيَّةَ إِيَاسٌ
"රාමසාන් මාසයේ උපවාසයෙන් පසු හොඳම උපවාසය මුහර්රම් මාසයේ උපවාසයයි, අනිවාර්ය සලාතයෙන් පසු හොඳම සලාතය රාත්‍රී සලාතයයි" යනුවෙන් [කුටයිබා] අපට [අබු 'අවානා] [අබු බිසීර්] [හුමයිඩ් බින් අබ්දුර් රහ්මාන් අල් හිමියාරි] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු 'අවානා] [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් අපට [අබු 'අව මෙසේ පැවසීය: 'රාමසාන් මාසයේ උපවාසයෙන් පසු හොඳම උපවාසය මුහර්රම් මාසයේ උපවාසයයි, අනිවාර්ය සලාතයෙන් පසු හොඳම සලාතය රාත්‍රී සලාතයයි'. -කථකයා- පැවසූ අතර, මෙම පරිච්ඡේදයේ -ජාබීර්, බිලාල් සහ අබු උමාමාගෙන් ද විස්තරයක් ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් බව අබු ඊසා පැවසීය, අබු බිසීර් සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔහුගේ නම ජ'ෆර් බින් අබු වහ්සියා වන අතර අබු වහ්සියාගේ නම වහ්සියා ඉයාස් ය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 403
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَكَيْفَ كَانَتْ صَلَاةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ فِي رَمَضَانَ فَقَالَتْ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلَا فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلَا تَسْأَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ ثُمَّ يُصَلِّي ثَلَاثًا فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ فَقَالَ يَا عَائِشَةُ إِنَّ عَيْنَيَّ تَنَامَانِ وَلَا يَنَامُ قَلْبِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට [මාන්] [සයිද් බින් අබු සායිද් අල් මක්බුරි] [අබු සලාමා] ගෙන් [මලික්] අපට [අබු සලාමා] ගෙන් ඔහු [අයිෂා] ගෙන් රාමසාන් මාසයේ රාත්‍රී සලාතය ගැන විමසූ බව ඔහුට දැනුම් දුන් බව අපට දන්වා ඇත. එබැවින් 'අයිෂා රද්ලියල්ලාහු අන්හා-'ඔහු රාමසාන් මාසයේ හෝ රාමසාන් මාසයේ හැර වෙනත් කිසි විටෙකත් රකඅත් ගණන එකතු කළේ නැත, එනම් රකඅත් එකොළහක්, ඔහු එය රකඅත් හතරකින් ඉටු කළේය, ඔහුගේ සලාතයේ යහපත හා දිග ගැන විමසන්න එපා, පසුව ඔහු තවත් රකඅත් හතරක් ඉටු කළේය, සහ ඔහුගේ සලාතයේ යහපත හා දිග ගැන විමසන්න එපා, පසුව ඔහු රකඅත් තුනක් ඉටු කළේය. එවිට 'අයිෂා, අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ විත්ර් නොකියා නිදාගෙන සිටිනවාද? එවිට ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඕ' අයිෂා, ඇත්තෙන්ම මගේ ඇස් නිදාගෙන සිටින නමුත් මගේ හදවත අවදියෙන් සිටී.' මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් බව අබු ඊසා පැවසීය.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 404
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يُوتِرُ مِنْهَا بِوَاحِدَةٍ فَإِذَا فَرَغَ مِنْهَا اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الْأَيْمَنِحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ රාත්‍රී සලාතය එක් විටීර් එකකින් රකඅත් එකොළහක් ඉටු කළ බවත්, එය අවසන් වූ පසු, ඔහු තම දකුණු ඉළ ඇටය මත වැතිර සිටි බවත් [ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට [මාන් බින් ඊසා] අපට [අයිසියා] වෙතින් [ඉබ්නු ෂිහාබ්] වෙතින් [මලික්] අපට පවසා ඇති බව අපට [අයිසා] වෙතින් [මලික්] අපට පවසා ඇත. [මලික්] වෙතින් [කුටයිබා] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] වෙතින් [මලික්] අපට මෙසේ පැවසීමෙන් පසු, අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය, මෙය හසන් සත්‍ය හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 405
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ الضُّبَعِيُّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو جَمْرَةَ الضُّبَعِيُّ اسْمُهُ نَصْرُ بْنُ عِمْرَانَ الضُّبَعِيُّ
ඔහු [අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පවසා ඇති අතර, ඔහු [වාකි] [සයුබා] සිට [අබු ජම්රා අද් දුලබයි] සිට [ඉබ්නු අබ්බාස්] දක්වා පවසා ඇති බව ඔහු අපට පවසා ඇත. ඔහු පැවසුවේ, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රාත්‍රී සලාතය දහතුනක් රක්අත් ඉටු කළ බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර, අබු ජම්රා අද් දුලබයිගේ නම නෂ්ර් බින් ඉම්රාන් අද් දුලබයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 406
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ تِسْعَ رَكَعَاتٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَ هَذَا حَدَّثَنَا بِذَلِكَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَكْثَرُ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي صَلَاةِ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً مَعَ الْوِتْرِ وَأَقَلُّ مَا وُصِفَ مِنْ صَلَاتِهِ بِاللَّيْلِ تِسْعُ رَكَعَاتٍ
[හන්නද්] අපට පවසා ඇත්තේ [අල් අ'මාසි] සිට [ඉබ්‍රාහිම්] සිට [අල් අස්වද් බින් යසිද්] සිට [අයිෂා] දක්වා [අබුල් අහ්වාස්] ඔහු පැවසූ බවයි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රාත්‍රී සලාතය නවයක් රකඅත් ඉටු කළ බව. -කථකයා- පැවසූ අතර, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අබු හුරෙයිරා, සයිද් බින් කාලිඩ් සහ අල් ෆද්ලාල් බින් අබ්බාස් යන අයගෙන් -කථන ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අයිසියාගේ හදීසය මෙම පේළියෙන් හසන් ගරිබ් හදීසයක් වන අතර, [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] [අල් අ'මාසි] වෙතින් මෙයට සමාන හදීසයක් සමඟ විස්තර කර ඇති අතර, [මහ්මුද් බින් ගයිලාන්] [යාහ්යා බින් ආදම්] [සුෆ්යාන්] [අල් අ'මාසි] වෙතින් අපට පැවසූ මෙම කතාව අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා පැවසූ අතර, රාත්‍රී සලාතය පිළිබඳව නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් විසින් වඩාත් පුළුල් ලෙස වාර්තා කරන ලද කථාව විත්ර් සමඟ රක්අත් දහතුනකි. තවද උන්වහන්සේගේ සවස සලාතය පිළිබඳ අවම වශයෙන් සඳහන් වන්නේ රක්අත් නවයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 407
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا لَمْ يُصَلِّ مِنْ اللَّيْلِ مَنَعَهُ مِنْ ذَلِكَ النَّوْمُ أَوْ غَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ صَلَّى مِنْ النَّهَارِ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَعْدُ بْنُ هِشَامٍ هُوَ ابْنُ عَامِرٍ الْأَنْصَارِيُّ وَهِشَامُ بْنُ عَامِرٍ هُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ الْمُثَنَّى عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ قَالَ كَانَ زُرَارَةُ بْنُ أَوْفَى قَاضِيَ الْبَصْرَةِ وَكَانَ يَؤُمُّ فِي بَنِي قُشَيْرٍ فَقَرَأَ يَوْمًا فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ{ فَإِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ فَذَلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسِيرٌ }خَرَّ مَيِّتًا فَكُنْتُ فِيمَنْ احْتَمَلَهُ إِلَى دَارِهِ
[කුටයිබා] අපට [අබු 'අවානා] [කටාදා] සිට [සුරාරා බින් අවුෆා] සිට [සයිද් බින් හිෂාම්] සිට [අයිසියා] දක්වා අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් නින්දට වැටීම නිසා හෝ නිදිමත නිසා පහර දුන් නිසා රාත්‍රියේ යාච්ඤා කිරීමට කාලය නොමැති නම්, ඔහු දිවා කාලයේදී රකඅත් දොළහක් යාච්ඤා කළ බව පැවසීය. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. අබු ඊසා, සාද් බින් හිෂාම්, ඔහු ඉබ්නු අමීර් අල් අන්සාරි සහ හිෂාම් බින් අමීර්, ඔහු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින්ගෙන් කෙනෙකු බව අපට පැවසූහ. ඔහු ඉබ්නු අබ්දුල් අජිම් අල් අන්බාරි බවත්, බාස් බින් හකීම්ගේ අත්තාබ් බින් මුත්සන්නා අපට පැවසූ බවත් ඔහු පැවසීය. බස්රාහි කද්ලිවරයෙකු වූ සුරාරා බින් අවුෆා, වරක් බානි කුස්යායර් සඳහා ඉමාම්වරයෙකු වූ බවත්, දිනක් උදෑසන යාච්ඤාව අතරතුර ඔහු "ෆයිඩ්සා නුකිරා ෆින් නාකුර් ෆඩ්සාලිකා යෞමයිඩ්සින් යෞමුන් අස්සිර්" යන පදය කියෙව්වා - හොරණෑව පිඹින විට, එම කාලය - දුෂ්කර දිනයක් පැමිණීමේ කාලයයි. ඔහු වැටී ක්ලාන්ත විය, මම ඔහුව ගෙදර ගෙන ගියෙමි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 408
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْإِسْكَنْدَرَانِيُّ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَنْزِلُ اللَّهُ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا كُلَّ لَيْلَةٍ حِينَ يَمْضِي ثُلُثُ اللَّيْلِ الْأَوَّلُ فَيَقُولُ أَنَا الْمَلِكُ مَنْ ذَا الَّذِي يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ ذَا الَّذِي يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ ذَا الَّذِي يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ فَلَا يَزَالُ كَذَلِكَ حَتَّى يُضِيءَ الْفَجْرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَرِفَاعَةَ الْجُهَنِيِّ وَجُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَعُثْمَانَ بْنِ أَبِي الْعَاصِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ أَوْجُهٍ كَثِيرَةٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ قَالَ يَنْزِلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الْآخِرُ وَهُوَ أَصَحُّ الرِّوَايَاتِ
"සෑම රාත්‍රියකම රාත්‍රියේ පළමු තුනෙන් එකක් ගෙවී ගිය විට අල්ලාහ් ලෝකයේ ස්වර්ගයට බැස යයි, පසුව ඔහු මෙසේ කියයි: මම රජ වෙමි, කවුරුන් මට යාච්ඤා කළත් මම නිසැකවම එය ලබා දෙන්නෙමි, කවුරුන් මගෙන් ඉල්ලා සිටියත් මම නිසැකවම එය ලබා දෙන්නෙමි, කවුරුන් මගෙන් සමාව ඉල්ලුවත් මම නිසැකවම ඔහුට සමාව දෙන්නෙමි, ඔහු තවමත් අලුයම වන තුරු එසේ කියයි" - කථකයා පැවසූ අතර, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි බින් අබු තාලිබ්, අබු සයිඩ් අල් කුද්රි, රිෆා අල් ජුහානි, ජුබයිර් බින් මුතීම්, ඉබ්නු මස්'උද්, අබු දර්දා සහ උස්මාන් බින් අබුල් 'අෂ් යන අයගෙන් - කථන ද ඇත. අබු හුරෙයිරා විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය සත්‍ය හදීසයක් බව අබු ඊසා (රළියල්ලාහු අන්හු) තුමා පැවසූ අතර, මෙම හදීසය අබු හුරෙයිරා විසින් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ පේළි කිහිපයකින් ද විස්තර කර ඇති අතර, ඔහුගෙන් මෙසේ පැවසූ බව වාර්තා විය: 'අල්ලාහ් අස්සා ව ජල්ලා රාත්‍රියේ අවසාන තුනෙන් පහළ විය'. මෙය වඩාත්ම සත්‍ය ඉතිහාසයයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 409
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ إِسْحَقَ هُوَ السَّالَحِينِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِأَبِي بَكْرٍ مَرَرْتُ بِكَ وَأَنْتَ تَقْرَأُ وَأَنْتَ تَخْفِضُ مِنْ صَوْتِكَ فَقَالَ إِنِّي أَسْمَعْتُ مَنْ نَاجَيْتُ قَالَ ارْفَعْ قَلِيلًا وَقَالَ لِعُمَرَ مَرَرْتُ بِكَ وَأَنْتَ تَقْرَأُ وَأَنْتَ تَرْفَعُ صَوْتَكَ قَالَ إِنِّي أُوقِظُ الْوَسْنَانَ وَأَطْرُدُ الشَّيْطَانَ قَالَ اخْفِضْ قَلِيلًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ هَانِئٍ وَأَنَسٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَإِنَّمَا أَسْنَدَهُ يَحْيَى بْنُ إِسْحَقَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ وَأَكْثَرُ النَّاسِ إِنَّمَا رَوَوْا هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ مُرْسَلًا
[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [යාහ්යා බින් ඉෂාක් එනම් සලාහිනි] අපට [හම්මාද් බින් සලාමා] [ත්සාබිත් අල් බුනානි] [අබු කටාදා] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් රබා අල් අන්සාරි] වෙතින් [හම්මාද් බින් සලාමා] අපට පවසා ඇති පරිදි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් අබු බකර්ට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ පදය කියවමින් සිටියදී මම ඔබව පසුකර ගිය අතර පසුව ඔබ ඔබේ හඬ පහත් කළා'. එබැවින් ඔහු - අබු බකර් රදියල්ලාහු අන්හු - පිළිතුරු දුන්නේය, ඇත්ත වශයෙන්ම මම ඔහුට යාච්ඤා කරන සාරය අසා සිටියෙමි, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ හඬ ටිකක් ඔසවන්න'. ඉන්පසු ඔහු උමර්ට මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ පදය කියවමින් සිටියදී මම ඔබව පසුකර ගිය අතර පසුව ඔබ ඔබේ හඬ අවදි කළා'. එබැවින් ඔහු - උමර් ර - පිළිතුරු දුන්නේය, ඇත්ත වශයෙන්ම මම නිදා සිටින අයව අවදි කර යක්ෂයන් පලවා හරිමි. ඉන්පසු ඔහු: 'ඔබේ හඬ ටිකක් පහත් කරන්න'. -කථකයා පැවසුවේ, මෙම පරිච්ඡේදයේ - අයිසියා, උම් හනි, අනස්, උම් සලාමා සහ ඉබ්නු අබ්බාස් යන අයගෙන් උපුටා ගත් කථා ද ඇති බවයි. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම හදීසය ගරිබ් නමුත් එය විනාශ කළ තැනැත්තා - එය නබිතුමා දක්වා ඉදිරියට ගෙන ගියේ - හම්මද් බින් සලාමාගෙන් යායා බින් ඉෂාක් බවයි, බොහෝ අය මෙම හදීසය තාබිත්ගෙන් අබ්දුල්ලා බින් රබාගෙන් මුර්සල් සමඟ විස්තර කළද.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 410
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ نَافِعٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُسْلِمٍ الْعَبْدِيِّ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ النَّاجِيِّ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِآيَةٍ مِنْ الْقُرْآنِ لَيْلَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
[අබු බකර් මුහම්මද් බින් නෆි අල් බෂ්රි] අපට [අබ්දුෂ් ෂාමාද් බින් අබ්දුල් වරිට්ස්] [අබ්දුෂ් ෂාමාද් බින් අබ්දුල් වරිට්ස්] [අයිසියා] වෙතින් [අබුල් මුතවක්කිල් අන් නජි] වෙතින් [අබ්දුෂ් ෂාමාද් බින් අබ්දුල් වොරිට්ස්] පවසා ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම රේඛාවෙන් මෙම හදීසය හසාන් ගරිබ් වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 411
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَكَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ أَكَانَ يُسِرُّ بِالْقِرَاءَةِ أَمْ يَجْهَرُ فَقَالَتْ كُلُّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يَفْعَلُ رُبَّمَا أَسَرَّ بِالْقِرَاءَةِ وَرُبَّمَا جَهَرَ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي جَعَلَ فِي الْأَمْرِ سَعَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
[කුටයිබා] අපට [අල් ලයිට්ස්] [මුආවියා බින් සාලිහ්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු කයිස්] ගෙන් අපට [අල් ලයිට්ස්] ගැන පවසා ඇති බව ඔහු අපට පැවසීය, මම [අයිසියා]ගෙන් ඇසුවෙමි, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රාත්‍රී යාච්ඤාවේදී කියෙව්වේ කෙසේද, ඔහු තම කියවීම මන්දගාමී කළාද නැතහොත් වැඩි කළාද? ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, ඔහු ඒ සියල්ල කළා, සමහර විට ඔහු තම කියවීම මන්දගාමී කළා, සමහර විට ඔහු තම කියවීම ශබ්ද කළේය. මම කියන්නේ, මේ කාරණයේදී දේවල් පහසු කළ අල්ලාහ්ට ප්‍රශංසා වේවා. අබු ඊසා පැවසුවේ මෙම හදීසය හසන් සහීහ් ගරිබ් බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 412
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَفْضَلُ صَلَاتِكُمْ فِي بُيُوتِكُمْ إِلَّا الْمَكْتُوبَةَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَعَائِشَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعْدٍ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ النَّاسُ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ فَرَوَى مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ وَإِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَرْفُوعًا وَرَوَاهُ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَأَوْقَفَهُ بَعْضُهُمْ وَالْحَدِيثُ الْمَرْفُوعُ أَصَحُّ
[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පවසා ඇති බව [මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] අපට පවසා ඇති බව [සලීම් බින් අබු නද්ල්ර්] [බුස්ර් බින් සායිද්] [සයිද් බින් ත්සාබිත්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ ඉටු කරන හොඳම සලාතය අනිවාර්ය සලාතයන් හැර ඔබේ නිවෙස්වල සලාතයයි'. -perawai- මෙම පරිච්ඡේදයේ - උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්, ජාබිර් බින් අබ්දුල්ලා, අබු සායිද්, අබු හුරෙයිරා, ඉබ්නු උමර්, 'අයිස්යා, අබ්දුල්ලා බින් සාද් සහ සයිද් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි යන අයගෙන් -පෙන්වූ- කථා ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, සයිද් බින් තාබිත් විසින් විස්තර කරන ලද හදීසය හසන් හදීසයක් වන අතර, මෙම හදීසයේ ඉතිහාසය සම්බන්ධයෙන් මිනිසුන් වෙනස් මත දරන බවයි, [මුසා බින් උක්බා] සහ [ඉබ්‍රාහිම් බින් අබු අන් නඩ්ලර්] එය [අබු අන් නඩ්ලර්] සිට රෆායිත් මගින් විස්තර කළහ - එය නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් දක්වා ඉහළ නැංවීය - මලික් බින් අනස් එය අබු අන් නඩ්ලර්ගෙන් රෆායිත් නොමැතිව විස්තර කළ අතර, තවත් සමහරු මෙනකුෆ්කන්නායා, රෆායිත් යනු වඩාත් සත්‍ය ඉතිහාසය බව ඉතිහාසය අතර වේ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 413
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ صَلُّوا فِي بُيُوتِكُمْ وَلَا تَتَّخِذُوهَا قُبُورًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ඉෂාක් බින් මන්සූර්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් නුමෙයාර්] [උබයිදිල්ලා බින් උමර්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබේ නිවෙස්වල යාච්ඤා කරන්න, ඒවා සොහොන් බවට පත් නොකරන්න'. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 414
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَاشِدٍ الزَّوْفِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُرَّةَ الزَّوْفِيِّ عَنْ خَارِجَةَ بْنِ حُذَافَةَ أَنَّهُ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَدَّكُمْ بِصَلَاةٍ هِيَ خَيْرٌ لَكُمْ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ الْوِتْرُ جَعَلَهُ اللَّهُ لَكُمْ فِيمَا بَيْنَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ إِلَى أَنْ يَطْلُعَ الْفَجْرُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي بَصْرَةَ الْغِفَارِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ خَارِجَةَ بْنِ حُذَافَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ وَقَدْ وَهِمَ بَعْضُ الْمُحَدِّثِينَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَاشِدٍ الزُّرَقِيِّ وَهُوَ وَهَمٌ فِي هَذَا وَأَبُو بَصْرَةَ الْغِفَارِيُّ اسْمُهُ حُمَيْلُ بْنُ بَصْرَةَ و قَالَ بَعْضُهُمْ جَمِيلُ بْنُ بَصْرَةَ وَلَا يَصِحُّ وَأَبُو بَصْرَةَ الْغِفَارِيُّ رَجُلٌ آخَرُ يَرْوِي عَنْ أَبِي ذَرٍّ وَهُوَ ابْنُ أَخِي أَبِي ذَرٍّ
[Qutaibah] අපට පවසා ඇත්තේ [Laits bin Sa'ad] [Yazid bin Abu Habib] [Abdullah bin Rasyid Az Zaufi] [Abdullah bin Abu Murrah Az Zaufi] [Kharijah bin Hudzafah] ගෙන් ඔහු අපට පැවසූ බව ඔහු අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, අපව හමුවීමට පිටතට පැමිණ මෙසේ පැවසීය: 'ඇත්ත වශයෙන්ම, අල්ලාහ් ඔබට රතු ඔටුවෙකුට වඩා හොඳ යාච්ඤාවක් ලබා දී ඇත, එනම් විත්ර් යාච්ඤාව, අල්ලාහ් ඔබට ඉෂා සලාතයන් අතර අලුයම දක්වා කාලය වෙන් කර ඇත. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ, -අබු හුරෙයිරා, අබ්දුල්ලා බින් අම්ර්, බුරයිදා සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ මිතුරෙකු වන අබු බස්රා අල් ගිෆාරිගෙන් -කථාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, කාරිජා බින් හුඩ්සාෆාගේ හදීසය ගරිබ් හදීසයක්, අපි එය දන්නේ නැහැ, යසිද් බින් අබු හබීබ්ගේ හදීසයෙන් මිස, සමහර හදීස් විශේෂඥයින් මෙම හදීසයේ ප්‍රශ්නය ව්‍යාකූල කර, අබ්දුල්ලා බින් රෂීඩ් අස් සුරාකිගෙන්, සහ මෙම ආඛ්‍යානය ආපසු හරවන ලදී, අබු බෂ්රෝ අල් ගිෆාරි සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ නම හුමයිල් බින් බස්රා, තවත් සමහරු ජමිල් බින් බස්රා යැයි කියති, නමුත් මෙය සත්‍ය නොවේ. අබු බෂ්රා අල් ගිෆාරි සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, ඔහු අබු දසාර්ගෙන් විස්තර කර ඇති අතර ඔහු අබු දසාර්ගේ සහෝදරයාගේ පුත්‍රයන්ගෙන් කෙනෙකි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 415
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَالْوِتْرُ لَيْسَ بِحَتْمٍ كَصَلَاتِكُمْ الْمَكْتُوبَةِ وَلَكِنْ سَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ إِنَّ اللَّهَ وِتْرٌ يُحِبُّ الْوِتْرَ فَأَوْتِرُوا يَا أَهْلَ الْقُرْآنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ
[අබු කුරෙයිබ්] අපට [අබු බකර් බින් අයියාස්] අපට [අබු ඉෂාක්] [අෂිම් බින් දලම්රා] ගෙන් [අලි] ගෙන් අපට [අබු බකර් බින් අයියාස්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය, විත්ර් සලාතය ඔබගේ අනිවාර්ය සලාතයන් මෙන් අනිවාර්ය නොවේ, නමුත් එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සුන්නාහ්වයි. තවද ඔහු මෙසේ පැවසීය, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් විත්ර් - අමුතු - සහ අමුතු දේට ප්‍රිය කරයි, එසේම විත්ර් කරන්න, ඕ කුර්ආනයේ ප්‍රවීණයන්. - කථකයා - පැවසූ අතර, මෙම පරිච්ඡේදයේ - ඉබ්නු උමර්, ඉබ්නු මස්'උද් සහ ඉබ්නු අබ්බාස් ගෙන් - පන්ට් - කථාවක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, අලිගේ හදීසය හසන්ගේ හදීසය බවයි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 416
وَرَوَى سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُهُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَالْوِتْرُ لَيْسَ بِحَتْمٍ كَهَيْئَةِ الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ وَلَكِنْ سُنَّةٌ سَنَّهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحَدَّثَنَا بِذَلِكَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ وَقَدْ رَوَاهُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَ رِوَايَةِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ
[සුෆ්යාන් අට් සෞරි] සහ තවත් අය [අබු ඉෂාක්] [අෂිම් බින් දලම්රා] [අලි] ගෙන් විස්තර කර ඇති පරිදි, විත්ර් සලාතය අනිවාර්ය ෆර්ද්ලු සලාතය මෙන් අනිවාර්ය නොවන නමුත් එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් විසින් නිර්දේශ කරන ලද සුන්නාවක් බව ඔහු පැවසීය. [මුහම්මද් බින් බසිසාර්] අපට එසේ පවසා ඇත, [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් මහ්දි] [සුෆ්යාන්] [අයාබු ඉෂාක්] ගෙන් අපට පවසා ඇත. මෙය අබු බකර් බින් අය්යාසි විසින් විස්තර කරන ලද හදීසයෙන් වඩාත්ම සත්‍ය හදීසය වන අතර [මන්සූර් බින් අල් මුතමීර්] එය අබු බකර් බින් අය්යාසි විසින් විස්තර කරන ලද පරිදි [අබු ඉෂාක්] ගෙන් විස්තර කර ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 417
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عِيسَى بْنِ أَبِي عَزَّةَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي ثَوْرٍ الْأَزْدِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ أُوتِرَ قَبْلَ أَنْ أَنَامَقَالَ عِيسَى بْنُ أَبِي عَزَّةَ وَكَانَ الشَّعْبِيُّ يُوتِرُ أَوَّلَ اللَّيْلِ ثُمَّ يَنَامُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو ثَوْرٍ الْأَزْدِيُّ اسْمُهُ حَبِيبُ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَقَدْ اخْتَارَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنْ لَا يَنَامَ الرَّجُلُ حَتَّى يُوتِرَ
[අබු කුරෙයිබ්] අපට [ඊශ්‍රායෙල්] [ඊසා බින් අබු අස්සා] [අෂ් සියාබි] [අබු ත්සෞර් අල් අස්ඩි] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [යාහ්යා බින් සකරියා බින් අබු සයිදා] අපට [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [අබු ත්සෞර් අල් අස්ඩි] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, රසූලුල්ලාහ් මට නින්දට යාමට පෙර විත්ර් සලාතය ඉටු කරන ලෙස අණ කළේය. ඊසා බින් අබු අස්සා පැවසුවේ අෂ් සියාබි රාත්‍රියේ ආරම්භයේදී විට්ර් ඉටු කර පසුව නින්දට ගිය බවයි. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ -අබු ඩ්සාර්ගෙන් -පෙන්වූ- ආඛ්‍යානයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, මෙම පේළියෙන් අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය හසන් ගරිබ්ගේ හදීසය වන අතර, අබු ත්සෞර් අල් අස්ඩි සම්බන්ධයෙන් ඔහුගේ නම හබීබ් බින් අබු අවල්කා වන අතර, විද්‍යාව පිළිබඳ ප්‍රවීණයන් කිහිප දෙනෙකු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් අතර සිටි අතර, පුද්ගලයෙකු විත්ර් කරන තුරු නිදා නොගත යුතු බව තීරණය කළ පසු මිනිසුන් සිටියහ.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 418
وَرُوِيَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ خَشِيَ مِنْكُمْ أَنْ لَا يَسْتَيْقِظَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ فَلْيُوتِرْ مِنْ أَوَّلِهِ وَمَنْ طَمِعَ مِنْكُمْ أَنْ يَقُومَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ فَلْيُوتِرْ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ فَإِنَّ قِرَاءَةَ الْقُرْآنِ فِي آخِرِ اللَّيْلِ مَحْضُورَةٌ وَهِيَ أَفْضَلُحَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ
“ඔබ අතරින් රාත්‍රිය අවසානයේ අවදි වීමට නොහැකි වනු ඇතැයි බිය වන ඕනෑම අයෙකු රාත්‍රියේ ආරම්භයේදී විත්ර් සලාතය ඉටු කළ යුතු අතර, ඔබ අතරින් රාත්‍රිය අවසානයේ අවදි වීමට හැකි ඕනෑම අයෙකු රාත්‍රියේ අවසානයේ විත්ර් සලාතය ඉටු කළ යුතුය. මන්ද රාත්‍රිය අවසානයේ කුර්ආනය පාරායනය කිරීම දේවදූතයන් විසින් සාක්ෂි දරන අතර එය ඉතාමත් ශ්‍රේෂ්ඨ කාලයයි.” [හන්නාද්] මෙම හදීසය [අල් අ'මාෂ්] [අබු සුෆියාන්] [ජාබීර්] නබි (සල්) තුමාණන්ගෙන් අපට මෙම හදීසය සමඟ සම්බන්ධ කර ඇත.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 419
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَصِينٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ وَثَّابٍ عَنْ مَسْرُوقٍأَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ وِتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ مِنْ كُلِّ اللَّيْلِ قَدْ أَوْتَرَ أَوَّلَهُ وَأَوْسَطَهُ وَآخِرَهُ فَانْتَهَى وِتْرُهُ حِينَ مَاتَ إِلَى السَّحَرِقَالَ أَبُو عِيسَى أَبُو حَصِينٍ اسْمُهُ عُثْمَانُ بْنُ عَاصِمٍ الْأَسَدِيُّ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَابِرٍ وَأَبِي مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيِّ وَأَبِي قَتَادَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ الَّذِي اخْتَارَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْوِتْرُ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ
[අහමද් බින් මානි] අපට පවසා ඇති බව [අබු බකර් බින් අයාසි] අපට පවසා ඇති බව [මස්රුක්] හි [යාහ්යා බින් වත්සාබ්] වෙතින් [අබු හෂීන්] අපට පවසා ඇති බව [අබු බකර් බින් 'අයාසි] අපට පවසා ඇති බව [අබු හෂීන්] අපට පවසා ඇති බව [අයිසියා] අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ විත්ර් සලාතය ගැන ඔහු [අයිස්යා]ගෙන් විමසූ බවත්, එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, සමහර විට ඔහු රාත්‍රියේ ආරම්භයේදී, මධ්‍යම රාත්‍රියේ සහ සමහර විට රාත්‍රියේ අවසානයේ විත්ර් සලාතය ඉටු කළ බවත්, ඔහුගේ මරණයට පෙර ඔහු අලුයම දක්වා විත්ර් සලාතය ඉටු කළ බවත්, අබු ඊසා පැවසුවේ, අබු හෂීන්ගේ නම 'උස්මාන් බින් 'අෂිම් අල් අසාදි' බවයි, - කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ - අලි, ජාබිර්, අබු මස්'උද් අල් අන්ෂාරි සහ අබු කටාදාගෙන් - අව්‍යාජ- ආඛ්‍යානයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'අයිසියාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයක් වන අතර එය සමහර විද්වතුන් විසින් තෝරා ගන්නා ලද ආඛ්‍යානයකි, එනම් රාත්‍රියේ අවසානයේ විත්ර් සලාතය ඉටු කිරීම' යනුවෙනි.
හදීස්
Imam Tirmidzi : 420
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ الْجَزَّارِ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوتِرُ بِثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً فَلَمَّا كَبِرَ وَضَعُفَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْوَتْرُ بِثَلَاثَ عَشْرَةَ وَإِحْدَى عَشْرَةَ وَتِسْعٍ وَسَبْعٍ وَخَمْسٍ وَثَلَاثٍ وَوَاحِدَةٍ قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ مَعْنَى مَا رُوِيَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُوتِرُ بِثَلَاثَ عَشْرَةَ قَالَ إِنَّمَا مَعْنَاهُ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ ثَلَاثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً مَعَ الْوِتْرِ فَنُسِبَتْ صَلَاةُ اللَّيْلِ إِلَى الْوِتْرِ وَرَوَى فِي ذَلِكَ حَدِيثًا عَنْ عَائِشَةَ وَاحْتَجَّ بِمَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ أَوْتِرُوا يَا أَهْلَ الْقُرْآنِ قَالَ إِنَّمَا عَنَى بِهِ قِيَامَ اللَّيْلِ يَقُولُ إِنَّمَا قِيَامُ اللَّيْلِ عَلَى أَصْحَابِ الْقُرْآنِ
[හන්නද්] අපට [අල් අමාසි] [අම්රු බින් මුර්රා] [යාහ්යා බින් ජසාර්] [උම්මු සලාමා] වෙතින් [අබු මුආවියා] අපට [අල් අ'මාසි] වෙතින් [අල් අ'මාසි] වෙතින් [යාහ්යා බින් ජසාර්] [උම්මු සලාමා] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් රක්අත් විත්ර් සලාම් දහතුනක් ඉටු කළ නමුත් ඔහු වැඩිහිටි හා දුර්වල වූ විට ඔහු රක්අත් විත්ර් සලාම් හතක් ඉටු කළේය. -කථකයා- මෙම පරිච්ඡේදයේ -අයිසියාගෙන් -පෙන්ට්- ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසුවේ, උම් සලාමාගේ හදීසය හසන් හදීසයක් වන අතර, එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කර ඇති අතර එය විත්ර් සලාමය රක්අත් දහතුනක්, රක්අත් එකොළහක්, රක්අත් නවයක්, රක්අත් හතක්, රක්අත් පහක්, රක්අත් තුනක් සහ එක් රක්අත් වලින් සමන්විත වේ. ඉස්හාක් බින් ඉබ්රිහිම් පැවසූ පරිදි, විස්තර කර ඇති හදීසයේ තේරුම නම් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් විත්ර් සලාම්හි රකඅත් දහතුනක් ඉටු කළ බවයි. ඔහු පැවසූ පරිදි: 'අල්-කුර්ආනයේ ජනතාවනි, විත්ර් කරන්න!' ඔහු රාත්‍රී යාඥාවන් අදහස් කළ බව ඉෂාක් පැවසීය, ඔහු පැවසුවේ රාත්‍රී යාඥාවන් කුරානය කියවන අය සඳහා බවයි.
