Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 381

حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ التِّرْمِذِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَا الْفَجْرِ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ التِّرْمِذِيِّ حَدِيثًا

[සාලිහ් බින් අබ්දුල්ලාහ් අට් තිර්මිදි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු අවනා] [කටාදා] [සුරාරා බින් අවුෆා] [සාද් බින් හිෂාම්] [අයිසියා] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'උදය උදාවීමට පෙර රකඅත් දෙකක් ලෝකයට සහ එහි ඇති සියල්ලට වඩා හොඳය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අලි, ඉබ්නු උමර් සහ ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් ද ඉතිහාසයක් ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අයිසියාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. ඉමාම් අහමඩ් බින් හන්බල් ද සාලිහ් බින් අබ්දුල්ලා අට් තිර්මිදිගෙන් හදීසයක් විස්තර කර ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (87)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 382

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَبُو عَمَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَرَمَقْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَهْرًا فَكَانَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِ بِقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحَفْصَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الثَّوْرِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي أَحْمَدَ وَالْمَعْرُوفُ عِنْدَ النَّاسِ حَدِيثُ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ وَقَدْ رَوَى عَنْ أَبِي أَحْمَدَ عَنْ إِسْرَائِيلَ هَذَا الْحَدِيثُ أَيْضًا وَأَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ ثِقَةٌ حَافِظٌ قَالَ سَمِعْت بُنْدَارًا يَقُولُ مَا رَأَيْتُ أَحَدًا أَحْسَنَ حِفْظًا مِنْ أَبِي أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيِّ وَأَبُو أَحْمَدَ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ الْكُوفِيُّ الْأَسَدِيُّ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] සහ [අබු අම්මාර්] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [අබු අහමඩ් අස් සුබයිරි] අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා මාසයක් තිස්සේ රාකාත් දෙකක් කරන විට කුල් යා අයුහුල් කෆිරුන් සහ කුල් හුවාල්ලාහු අහද් කියවන ආකාරය දෙස බැලුවෙමි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු උමර්, ඉබ්නු මස්'උද්, අනස්, අබු හුරෙයිරා, ඉබ්නු අබ්බාස්, හෆ්ෂා සහ 'අයිස්යා' යන අයගේ කථා ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසාන් ය. අබු අහමඩ්ගේ හදීසයෙන් හැර, ඉස්හාක්ගෙන් අස්ත් ත්සෞරිගේ හදීසයෙන් මෙම හදීසය මම නොදනිමි. කෙසේ වෙතත්, මිනිසුන්ට අනුව ප්‍රසිද්ධ වන්නේ අබු ඉෂාක්ගේ ඊශ්‍රායෙල් හදීසයයි. තවද මෙම හදීසය [අබු අහ්මා] ගෙන්, [ඊශ්‍රායෙල්] ගෙන් ද විස්තර කර ඇත. අබු අහ්මද් යනු හදීස් විශේෂඥයෙකි, ඔහු ට්සිකා - විශ්වාසදායක - සහ හෆිඩ්ස් - ඔහු බොහෝ දේ කටපාඩම් කර ඇත -. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම බුන්දාර් කියනවා ඇහුණා; 'අබු අහ්මද් අස් සුබයිරිට වඩා හොඳින් කටපාඩම් කරන කිසිවෙකු මම කවදාවත් දැකලා නැහැ'. අබු අහ්මද්ගේ නම මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලා බින් අස් සුබයිරි අල් කුෆි අල් අසාඩි.

තහවුරු කරන හදීස් (20)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 383

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ عِيسَى الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ قَال سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَإِنْ كَانَتْ لَهُ إِلَيَّ حَاجَةٌ كَلَّمَنِي وَإِلَّا خَرَجَ إِلَى الصَّلَاةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْكَلَامَ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ حَتَّى يُصَلِّيَ صَلَاةَ الْفَجْرِ إِلَّا مَا كَانَ مِنْ ذِكْرِ اللَّهِ أَوْ مِمَّا لَا بُدَّ مِنْهُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ

[යූසුෆ් බින් ඊසා අල් මර්වාසි] අපට වාර්තා කර ඇත; [අබ්දුල්ලාහ් බින් ඉද්රිස්] අපට වාර්තා කර ඇත; [අබු අන් නද්ලර්] [අයිෂා] ගෙන් [මලික් බින් අනස්] [අබු අන් නද්ලර්] ගෙන් [අනායිෂා] ගෙන් ඇය මෙසේ පැවසුවාය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා අලුයම උදාවීමට පෙර රකඅත් දෙකක් සලාතය අවසන් කළ පසු, කිසියම් අවශ්‍යතාවයක් ඇත්නම් ඔහු මා සමඟ කතා කරනු ඇත, එසේ නොමැති නම් ඔහු අලුයම සලාතය ඉටු කිරීමට පල්ලියට යනු ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සහීහ් වේ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් සහ තවත් අය අලුයම සලාතය ඉටු කරන තෙක් අලුයම පසු කතා කිරීම මක්රූහ් ලෙස සැලකූහ, අල්ලාහ් සිහිපත් කිරීම හෝ ප්‍රමාද කළ නොහැකි දේවල් හැර. අහමඩ් සහ ඉෂාක්ගේ මතය මෙයයි'.

තහවුරු කරන හදීස් (159)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 384

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ قُدَامَةَ بْنِ مُوسَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ أَبِي عَلْقَمَةَ عَنْ يَسَارٍ مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا صَلَاةَ بَعْدَ الْفَجْرِ إِلَّا سَجْدَتَيْنِوَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ إِنَّمَا يَقُولُ لَا صَلَاةَ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ إِلَّا رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَحَفْصَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ قُدَامَةَ بْنِ مُوسَى وَرَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ وَهُوَ مَا اجْتَمَعَ عَلَيْهِ أَهْلُ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ بَعْدَ طُلُوعِ الْفَجْرِ إِلَّا رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ

[අහ්මද් බින් අබ්දා අද්ල් දලබ්බි] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] [කුඩාමා බින් මූසා] [මුහම්මද් බින් අල් හුෂයින්] [යසාර්] ඉබ්නු උමර්ගේ සේවකයා [අබු අල්කාමා] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට පවසා ඇත: 'අලුයම පසු රක්අත් දෙකක් හැර වෙනත් යාච්ඤාවක් නොමැත'. මෙම හදීසයේ තේරුම නම්, අලුයම පසු රක්අත් දෙකක් හැර වෙනත් යාච්ඤාවක් නොමැති බවයි. ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලා බින් අම්රු සහ හෆ්ෂාගේ ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ මෙම හදීසය ගරිබ් මට්ටමට අයත් වේ, අපි එය දන්නේ නැත, කුඩාමා බින් මූසාගේ හදීසයෙන් පමණි.' එක් පුද්ගලයෙක් පමණක් එයින් විස්තර කළේ නැත, විද්‍යාවේ ප්‍රවීණයන් එකඟ වන්නේ මෙයයි, එනම් අලුයම අලුයම රකඅත් දෙකක් හැර, මිනිසෙකුට අලුයම පසු යාච්ඤා කිරීම නීති විරෝධී බව ඔවුන් පවසයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 385

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَلْيَضْطَجِعْ عَلَى يَمِينِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا صَلَّى رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فِي بَيْتِهِ اضْطَجَعَ عَلَى يَمِينِهِ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يُفْعَلَ هَذَا اسْتِحْبَابًا

[බිසීර් බින් මුඅද්ස් අල් අකාදි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබ්දුල් වහීද් බින් සියාද්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු හුරෙයිරා] අපට මෙසේ පැවසීය; [අල් අමාසි] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔබගෙන් කෙනෙකු අලුයම සලාතයේ රකඅත් දෙක ඉටු කර අවසන් කළ පසු, ඔහු තම දකුණු පැත්තේ වැතිර සිටිය යුතුය' යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ පැවසූහ. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ 'අයිසියා' පිළිබඳ ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය මෙම රේඛාවේ හසන් ගරිබ් උපාධියේ ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම නිවසේ අලුයම රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කරන විට, ඔහු සැමවිටම ඔහුගේ දකුණු පැත්තේ වැතිර සිටින බව 'අයිසියා' වෙතින් වාර්තා වේ. සමහර විද්‍යාත්මක විශේෂඥයින් මෙය සුන්නාහ්ව නිසා නිර්දේශ කරයි.

තහවුරු කරන හදීස් (159)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 386

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ إِسْحَقَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَال سَمِعْتُ عَطَاءَ بْنَ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا صَلَاةَ إِلَّا الْمَكْتُوبَةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ بُحَيْنَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَرْجِسَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَهَكَذَا رَوَى أَيُّوبُ وَوَرْقَاءُ بْنُ عُمَرَ وَزِيَادُ بْنُ سَعْدٍ وَإِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَسُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ فَلَمْ يَرْفَعَاهُ وَالْحَدِيثُ الْمَرْفُوعُ أَصَحُّ عِنْدَنَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ أَنْ لَا يُصَلِّيَ الرَّجُلُ إِلَّا الْمَكْتُوبَةَ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ رَوَاهُ عَيَّاشُ بْنُ عَبَّاسٍ الْقِتْبَانِيُّ الْمِصْرِيُّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا

[අහමද් බින් මානි'] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [රවුහ් බින් උබදා] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [සකරියා බින් ඉෂාක්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අම්රු බින් දිනාර්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අතා` බින් යසාර්] ඔහු පැවසූ බව මම අසා ඇත්තෙමි; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඉකාමාත් පවසා තිබේ නම් මක්තුබා - අනිවාර්ය සලාතය හැර වෙනත් සලාතයක් නොමැත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු බුහයිනා, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, අබ්දුල්ලා බින් සර්ජිසි, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ අනස් යන අයගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය හසන්ගේ ය.' මේ අනුව [අයියුබ්] සහ [වර්කා` ඉබ්න් උමර්] සහ [සියාද් ඉබ්න් සාද්] සහ [ඉස්මායිල් ඉබ්න් මුස්ලිම්] සහ [මුහම්මද් ඉබ්න් ජුහාදා] [අම්ර් ඉබ්න් දිනාර්] [අතා` ඉබ්න් යසාර්] [අබු හුරයිරා] වෙතින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කළහ. හම්මද් ඉබ්න් සයිද් සහ සුෆ්යාන් ඉබ්න් උයෙයිනා මෙම හදීසය අම්ර් ඉබ්න් දිනාර්ගෙන් විස්තර කළ නමුත් ඔවුන් එය අනුමත කළේ නැත. කෙසේ වෙතත්, අපට අනුව, සත්‍ය හදීසය වඩාත් සත්‍ය වේ. සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසය ප්‍රායෝගිකව භාවිතා කරයි, එනම්, යාච්ඤාව කැඳවූ පසු, මිනිසෙකු මක්තුබා සලාතය හැර වෙනත් කිසිදු සලාතයක් නොකළ යුතුය. මෙම මතය සුෆ්යාන් අට්ස් තවුරි, ඉබ්න් අල් මුබාරක්, ෂාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ගන්නා ලදී. මෙම හදීසය අබු හුරයිරාගෙන් ද, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් වෙනත් මාර්ගයක් හරහා විස්තර කරන ලදී. [Ayyasy bin Abbas Al Qitbani Al Mishri] එය [Abu Salamah] වෙතින් [Abu Hurairah] වෙතින් එම හදීසය වැනි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් විස්තර කළේය.

තහවුරු කරන හදීස් (27)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 387

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو السَّوَّاقُ الْبَلْخِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ جَدِّهِ قَيْسٍ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّيْتُ مَعَهُ الصُّبْحَ ثُمَّ انْصَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَنِي أُصَلِّي فَقَالَ مَهْلًا يَا قَيْسُ أَصَلَاتَانِ مَعًا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَكُنْ رَكَعْتُ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ قَالَ فَلَا إِذَنْقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ لَا نَعْرِفُهُ مِثْلَ هَذَا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ و قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ سَمِعَ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ مِنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ وَإِنَّمَا يُرْوَى هَذَا الْحَدِيثُ مُرْسَلًا وَقَدْ قَالَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ بِهَذَا الْحَدِيثِ لَمْ يَرَوْا بَأْسًا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَكْتُوبَةِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ هُوَ أَخُو يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ وَقَيْسٌ هُوَ جَدُّ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيِّ وَيُقَالُ هُوَ قَيْسُ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ هُوَ قَيْسُ بْنُ قَهْدٍ وَإِسْنَادُ هَذَا الْحَدِيثِ لَيْسَ بِمُتَّصِلٍ مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيُّ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ قَيْسٍ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فَرَأَى قَيْسًا وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ

සව්වාක් අල් බල්කි] අපට [මුහම්මද් බින් අම්රු] පැවසූ පරිදි; [සාද් බින් සයිද්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් ඉබ්‍රාහිම්] වෙතින් [අබ්දුල් අසීස් බින් මුහම්මද්] අපට [කයිස්] මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිටතට පැමිණ ඉකාමා කියන ලදී, පසුව මම ඔහු සමඟ උදෑසන සලාතය ඉටු කළෙමි. ඉන්පසු නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ඒ අසලින් ගිය විට මා සලාතය ඉටු කරන බව දුටුවේය, එබැවින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඕ කයිස්, ඉන්න! ඔබ අප සමඟ සලාත දෙකක් ඉටු කරනවාද?' එවිට මම පිළිතුරු දුනිමි, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම මම අලුයම උදාවීමට පෙර රකඅත් දෙකක් ඉටු කර නැත,' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'එසේ නම් ඉදිරියට යන්න'. අබු ඊසා පැවසීය; 'සාද් බින් සයිද්ගේ හදීස් හැර මුහම්මද් බින් ඉබ්‍රාහිම්ගේ මේ හා සමාන හදීසයක් අපි නොදනිමු'. සුෆියාන් බින් උයෙයිනා පැවසීය; අතා බින් රබා මෙම හදීසය සাද් බින් සাද් ගෙන් අසා ඇත, නමුත් මෙම හදීසය මුර්සාල් වලින් විස්තර කර ඇත. මක්කාවේ සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසයට අනුගත වෙමින් මෙසේ පැවසූහ; 'මක්තුබා සලාතයෙන් පසු - හිරු උදාවට පෙර - සුන්නාහ් දෙකක් රකඅත් යාච්ඤා කිරීමේ වරදක් නැත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'සাද් බින් සাද් යනු යහ්යා බින් සাද් අල් අන්සාරිගේ සහෝදරයාය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'කයිස් යනු යාහ්යා බින් සাද් අල් අන්සාරිගේ සීයා ය, ඔහු කයිස් බින් අම්රු යන නමින් ද හැඳින්විණි, නැතහොත් කයිස් බින් කහ්ද් යන නමින් ද හැඳින්විණි. තවද මෙම හදීසයේ සනද් සම්බන්ධ නොවේ, මන්ද මුහම්මද් බින් ඉබ්‍රාහිම් අට් තායිමි කাද් ගෙන් එය අසන්නට නොලැබුණි. කෙසේ වෙතත්, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් සාද් බින් සයිද්ගෙන්, මුහම්මද් බින් ඉබ්‍රාහිම්ගෙන් ලැබුණු මෙම හදීසය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිටතට ගොස් කයිස්ව දුටු බව පැවසූ අතර, මෙය සාද් බින් සයිද්ගෙන් ලැබුණු අබ්දුල් අසීස්ගේ හදීසයට වඩා විශ්වාසදායකය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 388

حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَمْ يُصَلِّ رَكْعَتَيْ الْفَجْرِ فَلْيُصَلِّهِمَا بَعْدَ مَا تَطْلُعُ الشَّمْسُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّهُ فَعَلَهُ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ هَمَّامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ هَذَا إِلَّا عَمْرَو بْنَ عَاصِمٍ الْكِلَابِيَّ وَالْمَعْرُوفُ مِنْ حَدِيثِ قَتَادَةَ عَنْ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ أَدْرَكَ رَكْعَةً مِنْ صَلَاةِ الصُّبْحِ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَقَدْ أَدْرَكَ الصُّبْحَ

[උක්බා බින් මුක්‍රම් අල් අම්මි අල් බෂාරි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අම්රු බින් අෂීම්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [බසයීර් බින් නාහික්] වෙතින් [කටාදා] වෙතින් [හම්මාම්] අපට මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'අලුයම රකඅත් දෙක ඉටු නොකළ තැනැත්තා හිරු උදාවෙන් පසු ඒවා ඉටු කළ යුතුය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය මෙම මාර්ගයෙන් හැර අපි නොදනිමු. ඉබ්නු උමර්ගෙන් ඔහු මෙයද කළ බව වාර්තා විය - හිරු උදාවෙන් පසු අලුයම රකඅත් දෙකක් ඉටු කිරීම -. සමහර විද්‍යාඥයන් මෙම හදීසය ප්‍රගුණ කරයි. මෙම මතය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, බින් අල් මුබාරක්, සියාෆි, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ද ගන්නා ලදී. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අම්රු බින් අෂීම් අල් කිලාබි හැර, මෙම සනද් සමඟ හමාම්ගෙන් මෙම හදීසය ප්‍රකාශ කළ කිසිවෙකු ගැන අපි නොදනිමු.' කෙසේ වෙතත්, වඩාත් ප්‍රසිද්ධ දෙය නම් කටාදා හදීසයෙන්, අන් නද්ල්ර් බින් අනස්ගෙන්, බස්යිර් බින් නාහික්ගෙන්, අබු හුරෙයිරාගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන්, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'හිරු උදාවීමට පෙර උදෑසන සලාතයෙන් එක් රකඅතක් ලබා ගන්නා ඕනෑම කෙනෙකුට උදෑසන සලාතය හිමි වේ'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 389

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْعَطَّارُ قَالَ عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ كُنَّا نَعْرِفُ فَضْلَ حَدِيثِ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَلَى حَدِيثِ الْحَارِثِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ يَخْتَارُونَ أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَإِسْحَقَ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ صَلَاةُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ مَثْنَى مَثْنَى يَرَوْنَ الْفَصْلَ بَيْنَ كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබු අමීර් අල් අකාඩි] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අලි] වෙතින් [අබු ඉෂාක්] වෙතින් [අෂිම් බින් දලම්රා] වෙතින් [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දහවල් සලාතයට පෙර රකඅත් හතරක් සහ පසුව රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළහ'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ 'අයිස්යා සහ උම් හබීබා' පිළිබඳ ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අලිගේ හදීසය හසන් මට්ටමින් ඇත. අබු බකර් අල් අත්තාර් අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; අලි බින් අබ්දුල්ලා සුෆියාන් වෙතින් යායා බින් සයිද්ගෙන් පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල් හාරිත්ගේ හදීසය සමඟ සසඳන විට 'අෂිම් බින් දලම්රා' පිළිබඳ හදීසයේ වාසි අපි දනිමු'. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු ජනයාගෙන් බොහෝ විද්‍යාඥයින් මෙම හදීසය ක්‍රියාවට නැංවීය. දුහර්ට පෙර ස්වේච්ඡා සලාතයේ රකඅත් හතර ඉටු කළ යුතු බවට ඔවුන් මතය තෝරා ගත්හ. මෙම මතය සුෆියාන් අට්ස් තවුරි, ඉබ්නු අල් මුබාරක්, ඉෂාක් සහ කුෆා වැසියන් විසින් අනුගමනය කරන ලදී. මේ අතර, සමහර විද්වතුන් පැවසුවේ, "රාත්‍රියේ හෝ දිවා කාලයේ සලාතය රකඅත් දෙකක් වන අතර, සෑම රකඅත් දෙකකටම පසුව සුබ පැතුම් එක් කරයි." ෂාෆි සහ අහමඩ් විසින් අනුගමනය කරන ලද මතය මෙයයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 390

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අහමද් බින් මානි'] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අයියුබ්] වෙතින් [නෆි'] වෙතින් [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු උමර්] මෙසේ පැවසීය: 'මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ෂුහූර්ට පෙර රකඅත් දෙකක් සහ පසුව රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළෙමි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අලි සහ 'අයිසියා' පිළිබඳ ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ හදීස් හසන් සත්‍ය වේ.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 391

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْعَتَكِيُّ الْمَرْوَزِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا لَمْ يُصَلِّ أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ صَلَّاهُنَّ بَعْدَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ الْمُبَارَكِ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رَوَاهُ قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ نَحْوَ هَذَا وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَاهُ عَنْ شُعْبَةَ غَيْرَ قَيْسِ بْنِ الرَّبِيعِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا

[අබ්දුල් වරිට්ස් බින් උබයිදුල්ලාහ් අල් අටකි අල් මර්වාසි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අයිසියා] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් සයාකික්] වෙතින් [ඉබ්නු අල් මුබාරක්] අපට වාර්තා කර ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දහවල් සලාතයට පෙර රකඅත් හතරක් යාච්ඤා නොකළේ නම්, ඔහු එය පසුව ඉටු කරනු ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් උපාධියට අයත් වේ, මෙම පේළියෙන් බින් අල් මුබාරක්ගේ මෙම හදීසය අපි දනිමු. [කයිස් බින් අර් රබි'] [කාලිද් බින් හඩ්ස්ඩ්සා`] වෙතින් [සියුබා] වෙතින් එය මෙසේ විස්තර කළේය. තවද කයිස් බින් අර් රබි' හැර වෙනත් කිසිවෙකු සියුබාගෙන් එය විස්තර කළේ නැත. ඉහත හදීසය මෙන් අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අබු ලයිලාගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් විස්තර කරන ලදී.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 392

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الشُّعَيْثِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى قَبْلَ الظُّهْرِ أَرْبَعًا وَبَعْدَهَا أَرْبَعًا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ

[අලි බින් හුජ්ර්] අපට දන්වා ඇති පරිදි [යාසිද් බින් හාරුන්] [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් අසී ෂුඅයිට්සි] ගෙන් [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අන්බාසා බින් අබු සුෆියාන්] ගෙන් [උම්මු හබීබා] ගෙන් අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සුහූර්ට පෙර සහ පසු රකඅත් හතරක් සලාතය ඉටු කරන ඕනෑම කෙනෙකුට අල්ලාහ් නිරයට යාම තහනම් කරයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් මට්ටමින් ඇති අතර, මෙම හදීසය වෙනත් මාර්ගයකින් ද විස්තර කර ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 393

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ التِّنِّيسِيُّ الشَّأْمِيُّ حَدَّثَنَا الْهَيْثَمُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ هُوَ ابْنُ الْحَارِثِ عَنْ الْقَاسِمِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَال سَمِعْتُ أُخْتِي أُمَّ حَبِيبَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ حَافَظَ عَلَى أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَأَرْبَعٍ بَعْدَهَا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْقَاسِمُ هُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُكْنَى أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَهُوَ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ مُعَاوِيَةَ وَهُوَ ثِقَةٌ شَأْمِيٌّ وَهُوَ صَاحِبُ أَبِي أُمَامَةَ

[අබු බකර් මුහම්මද් බින් ඉෂාක් අල් බැග්ඩඩි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබ්දුල්ලාහ් බින් යූසුෆ් අත්තින්නිසි අසී සියාමි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අල් හයිට්සාම් බින් හුමයිඩ්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අල් 'අලා`] - එනම් බින් අල් හාරිත් - [අන්බසා බින් අබු සුෆියාන්] වෙතින් [අල් කාසිම් අබු අබ්දුර් රහ්මාන්] වෙතින් ඔහු මට මෙසේ වාර්තා කළේය: 'මගේ සහෝදරිය, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ බිරිඳ [උම් හබීබා] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'දුහර්ට පෙර රකඅත් හතරක් සහ ඉන් පසු රකඅත් හතරක් තබා ගත හැකි ඕනෑම කෙනෙකුට අල්ලාහ් නිරයට යාම තහනම් කරයි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය මෙම රේඛාවේ හසන් ෂහීහ් ගරිබ් උපාධියේ ඇත.' සහ අල් කාසිම් යනු අබු අබ්දුර්රහ්මාන් යන අන්වර්ථ නාමයෙන් හඳුන්වනු ලබන ඉබන් අබ්දුර්රහ්මාන්ය, එනම් අබ්දුර්රහ්මාන් බින් කාලිඩ් බින් යසිද් බින් මුආවියාගේ සේවකයාය. ඔහු ෂාම් ප්‍රදේශයේ ත්සිකා කෙනෙක් වූ අතර ඔහු අබු උමාමාගේ මිතුරෙක් විය.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 394

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ هُوَ الْعَقَدِيُّ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ عَنْ عَلِيٍّ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ يَفْصِلُ بَيْنَهُنَّ بِالتَّسْلِيمِ عَلَى الْمَلَائِكَةِ الْمُقَرَّبِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُؤْمِنِينَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَاخْتَارَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَنْ لَا يُفْصَلَ فِي الْأَرْبَعِ قَبْلَ الْعَصْرِ وَاحْتَجَّ بِهَذَا الْحَدِيثِ و قَالَ إِسْحَقُ وَمَعْنَى قَوْلِهِ أَنَّهُ يَفْصِلُ بَيْنَهُنَّ بِالتَّسْلِيمِ يَعْنِي التَّشَهُّدَ وَرَأَى الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ صَلَاةَ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ مَثْنَى مَثْنَى يَخْتَارَانِ الْفَصْلَ فِي الْأَرْبَعِ قَبْلَ الْعَصْرِ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබු අමීර්] - එනම් අල් අකාඩි අබ්දුල් මලික් බින් අම්රු - [සුෆ්යාන්] සිට [අබු ඉෂාක්] සිට [අෂිම් බින් දලම්රා] සිට [අලි] ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් අසාර්ට පෙර රකඅත් හතරක් යාච්ඤා කළ අතර, ඔහු මුකර්රාබින් දේවදූතයන්ට, මුස්ලිම්වරුන්ට සහ ඔහුව අනුගමනය කළ ඇදහිලිවන්තයන්ට සුබ පැතුම් කියමින් රකඅත් හතර වෙන් කළේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු උමර් සහ අබ්දුල්ලා බින් අම්රුගේ ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අලිගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් මෙම හදීසය මත පදනම්ව රකඅත් හතර වෙන් නොකිරීමට තෝරා ගත්තේය'. ඉෂාක් නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'ඔහුගේ වචනවල තේරුම, 'රකඅත් හතර සුබ පැතුම් සමඟ වෙන් කිරීම' යනු තස්යාහුද් සමඟ ය.' ඉමාම් සියාෆි සහ අහමඩ් යන දෙදෙනාම රාත්‍රියේ හෝ දහවල් කාලයේදී කරන යාච්ඤා රකඅත් දෙකක් බව විශ්වාස කරන අතර, දෙදෙනාම අසර්ට පෙර රකඅත් සලාත හතර වෙන් කිරීමට කැමැත්තක් දක්වයි.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 395

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَأَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ مِهْرَانَ سَمِعَ جَدَّهُ عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَحِمَ اللَّهُ امْرَأً صَلَّى قَبْلَ الْعَصْرِ أَرْبَعًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ حَسَنٌ

[යාහ්යා බින් මූසා] සහ [මහ්මුද් අල් ගහිලාන්] සහ [අහ්මද් බින් ඉබ්‍රාහිම් අද් දවුරාකි] අපට පවසා ඇති අතර; [අබු දාවුද් අත් තයලිසි] අපට පවසා ඇති බව; [මුහම්මද් බින් මුස්ලිම් බින් මිහ්රාන්] [ඔහුගේ සීයා] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අසා ඇති බව අපට පවසා ඇති අතර, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අස්ර්ට පෙර රකඅත් හතරක් සලාතය කරන අයට අල්ලාහ් අනුකම්පා කරත්වා'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් මට්ටමට අයත් වේ'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 396

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا بَدَلُ بْنُ الْمُحَبَّرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَعْدَانَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَمَا أُحْصِي مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَفِي الرَّكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ بِقُلْ يَا أَيُّهَا الْكَافِرُونَ وَقُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَعْدَانَ عَنْ عَاصِمٍ

[අබු මූසා මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] අපට පවසා ඇත; [බඩල් බින් අල් මුහබ්බාර්] අපට පවසා ඇත; [අබු වායිල්] ගෙන් [අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්] ගෙන් [අබ්දුල් මලික් බින් ම'දාන්] අපට පවසා ඇත: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගෙන් මා ඇසූ දේ මට තවදුරටත් ගණන් කළ නොහැක, ඔහු මග්රිබ්ට පසු රකඅත් දෙකකින් සහ අලුයම උදාවීමට පෙර රකඅත් දෙකකින් කුල් යා අයුහුල් කෆිරුඋන් කුල් හුවාල්ලාහු අහද් කියෙව්වා'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු උමර්ගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු මස්'උද්ගේ මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් උපාධියට අයත් වන අතර, 'අබ්දුල් මලික් බින් ම'දාන්ගේ හදීසයෙන්, 'අෂිම්' ගෙන් දෙවන හදීසය අපි නොදනිමු.'

තහවුරු කරන හදීස් (20)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 397

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَصَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ فِي بَيْتِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ وَكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අහමද් බින් මානි'] අපට මෙසේ පැවසීය; [අයියුබ්] [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'මම වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ ඔහුගේ නිවසේ මග්‍රිබ් කිරීමෙන් පසු රක්අත් දෙකක් යාච්ඤා කළෙමි'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ රාෆි' බින් කදීජ් සහ කඅබ් බින් උජ්රාගේ ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 398

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَحَفِظْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشْرَ رَكَعَاتٍ كَانَ يُصَلِّيهَا بِاللَّيْلِ وَالنَّهَارِ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِقَالَ وَحَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الْفَجْرِ رَكْعَتَيْنِ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අල් හසන් බින් අලි අල් හුල්වානි අල් ඛල්ලාල්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අයියුබ්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [ම'මර්] අපට වාර්තා කර ඇත ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔහු සෑම විටම රාත්‍රියේ සහ දිවා කාලයේ ඉටු කළ රකඅත් දහය මම ආරක්ෂා කළෙමි; ෂුහූර්ට පෙර රකඅත් දෙකක්, පසුව රකඅත් දෙකක්, මග්‍රිබ්ට පසු රකඅත් දෙකක් සහ අවසාන ඉෂා සලාතයෙන් පසු රකඅත් දෙකක්. ඔහු මෙසේ පැවසීය; '[හෆ්ෂා] මට පැවසුවේ ඔහු අලුයම උදාවීමට පෙර රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළ බවයි'. මෙය සත්‍ය හසන් හදීසයකි. [අල් හසන් බින් අලි] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත; හදීසයේ ඇති පරිදි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන් [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් [සාලිම්] සිට [අස් සුහ්රි] වෙතින් [මාමර්] අපට වාර්තා කර ඇත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 399

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ يَعْنِي مُحَمَّدَ بْنَ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيَّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ أَبِي خَثْعَمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى بَعْدَ الْمَغْرِبِ سِتَّ رَكَعَاتٍ لَمْ يَتَكَلَّمْ فِيمَا بَيْنَهُنَّ بِسُوءٍ عُدِلْنَ لَهُ بِعِبَادَةِ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ سَنَةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ صَلَّى بَعْدَ الْمَغْرِبِ عِشْرِينَ رَكْعَةً بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ زَيْدِ بْنِ الْحُبَابِ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي خَثْعَمٍ قَالَ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي خَثْعَمٍ مُنْكَرُ الْحَدِيثِ وَضَعَّفَهُ جِدًّا

[අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත - එනම් මුහම්මද් බින් අල් 'අලා` අල් හම්දානි පැවසීය; [සයිද් බින් අල් හුබාබ්] අපට පවසා ඇත; [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [යාහ්යා බින් අබු කට්සිර්] වෙතින් [අබු සලාමා] වෙතින් [උමර් බින් අබු කට්සාම්] අපට පවසා ඇත; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මග්‍රිබ් පසු සලාතය රකඅත් හයක් ඉටු කර, පසුව ඔහු මෙම සලාතයන් අතර නරක වචන නොකියන්නේ නම්, ඔහුට වසර දොළහක නමස්කාරය ගණන් ගනු ලැබේ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අයිසියාගෙන්, නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන්, ඇය මෙසේ පැවසූ බව නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් වාර්තා විය: 'මග්‍රිබ් පසු රකඅත් විස්සක් යාච්ඤා කරන ඕනෑම කෙනෙකුට අල්ලාහ් ඔහුට ස්වර්ගයේ නිවසක් ඉදිකරනු ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; "අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය ගරිබ් මට්ටමේ එකක්, අපි එය දන්නේ සයිද් බින් අල් හුබාබ්ගේ හදීසයෙන්, උමර් බින් කට්ස්ආම්ගෙන්". ඔහු මෙසේ පැවසීය; "උමර් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබු කට්ස්ආම් මුන්කරුල් හදීසයක් බව මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි, මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල් ඔහුව බෙහෙවින් දුර්වල කළේය".

හදීස්

Imam Tirmidzi : 400

حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْكَانَ يُصَلِّي قَبْلَ الظُّهْرِ رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ وَبَعْدَ الْمَغْرِبِ ثِنْتَيْنِ وَبَعْدَ الْعِشَاءِ رَكْعَتَيْنِ وَقَبْلَ الْفَجْرِ ثِنْتَيْنِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[අබු සලාමා යායා බින් කලෆ්] අපට පවසා ඇත; [කාලිද් අල් හඩ්ස්ඩ්සා`] වෙතින් [බිසීර් බින් අල් මුෆද්ලාල්] අපට පවසා ඇත [අබ්දුල්ලාහ් බින් සියාකික්] මෙසේ පැවසීය; 'මම වරක් [අයිසියා]ගෙන් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ යාච්ඤාවන් ගැන විමසුවෙමි, එවිට ඇය පිළිතුරු දුන්නේ, 'ඔහු දහවල් සලාතයට පෙර රකඅත් දෙකක්, ඊට පසු රකඅත් දෙකක්, මග්‍රිබ්ට පසු රකඅත් දෙකක්, සවස සලාතයට පසු රකඅත් දෙකක් සහ උදාවීමට පෙර රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කළේය' යනුවෙනි. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අලි සහ ඉබ්නු උමර්ගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබ්දුල්ලාහ් බින් සියාකික්ගේ හදීස්, 'අයිසියාගෙන් උපාධි හසන් ෂහීහ්'.'

තහවුරු කරන හදීස් (19)