Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
[അലി ബിൻ ഹജർ], [അഹ്മദ് ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ മൂസ മർദവീഹ്] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായി അവർ രണ്ടുപേരും പറഞ്ഞു; [അബ്ദുല്ല ഇബ്നുൽ മുബാറക്] [മഅ്മർ] [അഷ്അത്സ് ബിൻ അബ്ദുല്ല] [അൽ ഹസൻ] [അബ്ദുല്ല ബിൻ മുഗഫൽ] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായി പറയുന്നു; നബി (സ) ഒരാൾ കുളിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് വിലക്കി, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'പൊതുവേ അശ്വസ് അവനിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ പ്രവാചകന്റെ (സ) അനുയായികളിൽ ഒരാളിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു, 'ഈ ഹദീസ് ഗരീബാണ് - അജ്ഞാതം -, അശ്അത്സ് ബിൻ അബ്ദുല്ലയിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസ് ഒഴികെ മർഫുള്ള ഒരു ഹദീസും ഞങ്ങൾക്ക് അറിയില്ല, അദ്ദേഹത്തെ അശ്അത്സ് അൽ അഅ്മ എന്നും വിളിക്കുന്നു. ചില പണ്ഡിതന്മാർ കുളിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് മൂത്രമൊഴിക്കുന്നത് മക്റൂഹായി കണക്കാക്കുന്നു, അവർ പറയുന്നു; 'പൊതുവേ അശ്വസ് അവനിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്'. ചില ശാസ്ത്ര പണ്ഡിതന്മാർ ഈ കേസിൽ ആശ്വാസം നൽകി, അവരിൽ ഇബ്നു സിരീൻ ഉൾപ്പെടുന്നു. 'തീർച്ചയായും, ഉത്കണ്ഠ പൊതുവെ അവനിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്' എന്ന് അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ഞങ്ങളുടെ റബ്ബ് അല്ലാഹുവാണ്, അവന് പങ്കാളിയില്ല'. ഇബ്നുൽ മുബാറക് പറഞ്ഞു; 'വെള്ളം ഒഴുകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ കുളിമുറിയിൽ മൂത്രമൊഴിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇത് ഹിബ്ബാനിൽ നിന്നുള്ള അഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദ അൽ അമുലി, അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ മുബാറക്കിൽ നിന്നുള്ളതാണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
ഇത് ഞങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ് [അബു കുറൈബ്] പറഞ്ഞു; [മുഹമ്മദ് ബിൻ അംറു] യിൽ നിന്ന് [അബു സലമ] യിൽ നിന്ന് [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [അബ്ദ ബിൻ സുലൈമാൻ] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'എന്റെ ജനങ്ങൾക്ക് ഇത് ഒരു ഭാരമല്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അവർ പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോഴെല്ലാം ഞാൻ അവരോട് സിവാക്ക് ചെയ്യാൻ കൽപ്പിക്കുമായിരുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്ഹാഖ്] [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] ൽ നിന്ന്, [അബു സലമ,] [സൈദ് ബിൻ ഖാലിദ്] ൽ നിന്ന്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചത്'. അബു ഹുറൈറയും സൈദ് ബിൻ ഖാലിദും നിവേദനം ചെയ്ത അബു സലമയുടെ ഹദീസും പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്, എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ രണ്ടും ആധികാരികമാണ്. കാരണം ഹദീസ് ഒരു വഴിയിലൂടെ മാത്രമല്ല, അതായത് അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്ന് പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് മാത്രമല്ല, മറ്റ് വഴികളിൽ നിന്നും ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അബു ഹുറൈറ നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസ് ആധികാരികമാണ്. സൈദ് ബിൻ ഖാലിദിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ട അബു സലാമയുടെ ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികമാണെന്ന് മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ അവകാശപ്പെട്ടു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; അബൂബക്കർ അഷ് ഷിദ്ദീഖ്, അലി, ആഇശ, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, ഹുദ്സൈഫ, സൈദ് ബിൻ ഖാലിദ്, അനസ്, അബ്ദുല്ല ബിൻ അംറു, ഇബ്നു ഉമർ, ഉമ്മു ഹബീബ, അബൂ അയ്യൂബ്, തമാം ബിൻ അബ്ബാസ്, ഉഹൻദല്ലാഹ്, അബ്ദുല്ലാഹ്, അബ്ദുല്ലാഹ്, അബ്ദുല്ലാഹ്, വഹ്ലാബ് അബ്ദുല്ലാഹ്, അബ്ദുല്ലാഹ്, അബ്ദുല്ലാഹ്, അബ്ദുല്ലാഹ്, വഹ്ലാഹ്, അബ്ദുല്ലാഹ്, വഹ്ലാഹ് അബ്നു അംറു, സൈദ് ബിൻ ഖാലിദ്, അനസ്, എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള വിവരണങ്ങളും ഈ അധ്യായത്തിലുണ്ട്. അബു മൂസയും.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബ്ദ ബിൻ സുലൈമാൻ] [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്ഹാഖ്] [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] [അബു സലമ] [സൈദ് ബിൻ ഖാലിദ് അൽ ജുഹാനി] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'എന്റെ ജനതയ്ക്ക് അത് ഒരു ഭാരമല്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ, അവർ പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോഴെല്ലാം ഞാൻ അവരോട് സിവാക്ക് ചെയ്യാൻ കൽപ്പിക്കുമായിരുന്നു, രാത്രിയുടെ മൂന്നിലൊന്ന് ഞാൻ ഇഷാ നമസ്കാരം അവസാനിപ്പിക്കുമായിരുന്നു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'സൈദ് ബിൻ ഖാലിദ് പള്ളിയിൽ പ്രാർത്ഥനയിൽ പങ്കെടുത്തു, പേന എപ്പോഴും ഒരു എഴുത്തുകാരന്റെ ചെവിയിലിരിക്കുന്നതുപോലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിവാക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെവിയിലായിരുന്നപ്പോൾ, ആദ്യം സിവാക്ക് ചെയ്യുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം നമസ്കരിക്കാൻ എഴുന്നേറ്റില്ല. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം അത് അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് തിരികെ വച്ചു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
നബി (സ) യുടെ സുഹൃത്തായ ബുസ്ർ ബിൻ അർഥാഅയുടെ മകനാണെന്ന് ഒരാൾ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾ [അബുൽ വാലിദ് അഹമ്മദ് ബിൻ ബക്കർ അദ് ദിമാസ്കി] യോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; [അൽ ഔസാഇ] യിൽ നിന്ന് [അസ് സുഹ്രി] യിൽ നിന്ന് [സയ്യദ് ഇബ്നുൽ മുസയ്യബ്] യിൽ നിന്നും [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [അബു സലമ] യിൽ നിന്നും [അബു സലാമ] യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹം] പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണരുമ്പോൾ, രണ്ടോ മൂന്നോ തവണ കൈയിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുന്നതുവരെ ഒരു പാത്രത്തിൽ കൈ വയ്ക്കരുത്, കാരണം അവന്റെ കൈ രാത്രി എവിടെയാണ് ചെലവഴിച്ചതെന്ന് അവനറിയില്ല'. ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു ഉമർ, ജാബിർ, ആയിഷ എന്നിവരുടെ ചരിത്രങ്ങളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസനാണ്. ആഷ് സിഫി പറഞ്ഞു; "ഉറക്കത്തിൽ നിന്ന് ഉണരുന്ന ഏതൊരാളും, അത് ഒരു മയക്കമോ മറ്റെന്തെങ്കിലുമോ ആകട്ടെ, ആദ്യം വെള്ളത്തിൽ കഴുകുന്നതുവരെ വുദു ചെയ്യുന്നതിനായി വെള്ളത്തിൽ കൈ വയ്ക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം, കഴുകുന്നതിനുമുമ്പ് ആരെങ്കിലും അത് ആദ്യം വയ്ക്കുന്നതും എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല. കൈയിൽ മാലിന്യമില്ലെങ്കിൽ അത് വെള്ളത്തിന്റെ ശുദ്ധതയെ ബാധിക്കില്ലെങ്കിലും." അഹ്മദ് ബിൻ ഹൻബാൽ പറഞ്ഞു: "ഒരാൾ രാത്രിയിൽ ഉണർന്ന് വുദു ചെയ്യുന്നതിനായി വെള്ളത്തിൽ കൈ വച്ചാൽ, അയാൾ വെള്ളം വലിച്ചെറിഞ്ഞാൽ അത് എന്നെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തും." ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു: "ഒരാൾ രാത്രിയിലോ പകലോ ഉണർന്നാൽ, അവൻ അത് കഴുകുന്നതുവരെ വുദു ചെയ്യുന്നതിനായി വെള്ളത്തിൽ കൈ വയ്ക്കരുത്."
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
[നഷ്ർ ബിൻ അലി അൽ ജഹ്ലമി], [ബിസിർ ബിൻ മുആദ്സ് അൽ അഖാദി] എന്നിവർ ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞു: [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഹർമല]യിൽ നിന്ന് [അബു ത്സിഫാൽ അൽ മുർരി]യിൽ നിന്ന് [റബഹ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു സുഫ്യാൻ ബിൻ ഹുവൈത്തിബ്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തശ്ശി]യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു: 'വുദു ചെയ്യുമ്പോൾ അല്ലാഹുവിന്റെ നാമം ഉച്ചരിക്കാത്തവർക്ക് വുദു ഇല്ല'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ആയിശ, അബു സഈദ്, അബു ഹുറൈറ, സഹ്ൽ ബിൻ സഅദ്, അനസ് എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു: 'ഇമാം അഹമ്മദ് ബിൻ ഹമ്പൽ പറഞ്ഞു: 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഒരു ജയ്യിദ് സനദ് - നല്ല - ഉള്ള ഒരു ഹദീസും എനിക്കറിയില്ല'. ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു: 'അയാൾ മനഃപൂർവ്വം ബസ്മല പാരായണം ഉപേക്ഷിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അയാൾ വീണ്ടും വുദു ചെയ്യണം, പക്ഷേ മറന്നുപോയാലോ വ്യാഖ്യാനം മൂലമോ ആണെങ്കിൽ, അയാളുടെ വുദു ഇപ്പോഴും സാധുവാണ്'. മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ഹദീസ് റബാഹ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാന്റെ ഹദീസാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'റബാഹ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ തന്റെ മുത്തശ്ശിയിൽ നിന്ന്, പിതാവിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിന്റെ പേര് സഈദ് ബിൻ സൈദ് ബിൻ അമ്രു ബിൻ നുഫൈൽ എന്നായിരുന്നെങ്കിൽ, അബു ത്സിഫാൽ അൽ മുരിയുടെ പേര് സുമാമ ബിൻ ഹുഷൈൻ എന്നും റബാഹ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാന്റെ പേര് അബൂബക്കർ ബിൻ ഹുവൈതിബ് എന്നും ആയിരുന്നു. അവരിൽ ഒരാൾ ഈ ഹദീസ് നിവേദനം ചെയ്തു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അബൂബക്കർ ബിൻ ഹുവൈതിബിൽ നിന്ന്,' തുടർന്ന് അദ്ദേഹം അത് തന്റെ മുത്തച്ഛന്റെ പേരിലാക്കി'. [അൽ ഹസൻ ബിൻ അലി അൽ ഹുൽവാനി] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [യസീദ് ബിൻ ഹാറൂൻ] [യസീദ് ബിൻ ഇയാദിൽ] നിന്ന് [അബു സിഫൽ അൽ മുറി] നിന്ന് [റബാഹ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു സുഫ്യാൻ ബിൻ ഹുവൈത്തിബ്] നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മുത്തശ്ശി ബിൻത് സൈദ് ബിൻ സൈദിൽ] നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പിതാവ്] ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം നബിയിൽ നിന്ന് സമാനമായ ഒരു ഹദീസിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
[ഖുതൈബ ബിൻ സഈദ്] പറഞ്ഞു; [മൻസൂരിൽ നിന്ന്] [ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫ്] [സലമ ബിൻ ഖൈസിൽ] നിന്ന് [ഹംദ് ബിൻ സൈദ്], [ജരീർ] [സലമ ബിൻ ഖൈസിൽ] നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങൾ വുദു ചെയ്താൽ മൂക്കിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുക, ഇസ്തിജ്മർ ചെയ്താൽ ഒറ്റ സംഖ്യ ഉപയോഗിച്ച് ചെയ്യുക'. ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉഥ്മാൻ, ലഖീത്ത് ബിൻ ഷബ്ര, ഇബ്നു അബ്ബാസ്, അൽ മിഗ്ദം ബിൻ മഅ്ദി കരീബ്, വായിൽ ബിൻ ഹുജർ, അബു ഹുറൈറ എന്നിവരുടെ ചരിത്രങ്ങളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'സലമ ബിൻ ഖൈസിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. ഗർജ്ജനവും ഇസ്തിൻസ്യാഖും ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ആളുകളുടെ നിയമത്തെക്കുറിച്ച് ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധർക്ക് അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ട്. ചില ഗ്രൂപ്പുകൾ പറയുന്നു; 'ആരെങ്കിലും പ്രാർത്ഥന നിർവഹിക്കുന്നതുവരെ അത് ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ പ്രാർത്ഥന ആവർത്തിക്കണം.' ജനാബത്തിന് ശേഷം വുദുവിനും ഗുസ്ലിനും ഇത് ബാധകമാണെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു. ഈ അഭിപ്രായം പുലർത്തുന്നവർ ഇബ്നു അബു ലൈല, അബ്ദുല്ല ഇബ്നുൽ മുബാറക്, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരാണ്. അതേസമയം, ഇസ്തിൻഷാഖ് വുദുവിലാണ് കൂടുതൽ ഊന്നൽ നൽകുന്നതെന്ന് അഹ്മദ് വാദിക്കുന്നു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു: 'മറ്റു ചില പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത് വുദുവിലല്ല, ജുനുബിന്റെ അവസ്ഥയിലാണ് ഇത് ബാധകമാകുന്നത് എന്നാണ്.' സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരിയുടെയും കൂഫയിലെ ചില ആളുകളുടെയും അഭിപ്രായമാണിത്. വുദുവിനും ജുനുബിനും ഇത് ബാധകമല്ലെന്ന് മറ്റ് ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു, കാരണം രണ്ടും സുന്നത്തായ കാര്യങ്ങളാണ്, അതിനാൽ അവ ഒഴിവാക്കുന്ന ഒരാൾക്ക് അവ ആവർത്തിക്കേണ്ട ബാധ്യതയില്ല. ഖൗൽ ജാദിദിനെക്കുറിച്ചുള്ള മാലിക്, അഷ്-ഷാഫിയുടെ അഭിപ്രായമാണിത്.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
[യഹ്യ ബിൻ മൂസ] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ഇബ്രാഹിം ബിൻ മൂസ അർറാസി] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അമ്രു ബിൻ യഹ്യ]യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുള്ള ബിൻ സൈദ്] യിൽ നിന്ന് [ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുല്ല] പറഞ്ഞു: 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരു കൈപ്പത്തിയിൽ നിന്ന് വായിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു, അദ്ദേഹം ഇത് മൂന്ന് തവണ ചെയ്തു'. ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ല ബിൻ അബ്ബാസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബ്ദുല്ല ബിൻ സൈദിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബ് ഡിഗ്രിയിലുള്ള ഒരു ഹദീസാണ്. ഈ ഹദീസ് [മാലിക്], [ഇബ്നു ഉയൈന], [അംറു ബിൻ യഹ്യ] എന്നിവരും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, എന്നാൽ 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം വായിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുകയും ഒരു കൈപ്പത്തിയിൽ നിന്ന് മൂക്കിലേക്ക് വെള്ളം ഒഴിക്കുകയും ചെയ്തു' എന്ന ലഫദ്സിനെ അവർ പരാമർശിച്ചില്ല. എന്നിരുന്നാലും, അത് പറഞ്ഞയാൾ ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുല്ലയായിരുന്നു. ഹദീസ് വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുല്ല വിശ്വസ്തനും ധാരാളം മനഃപാഠമാക്കുന്നവനുമാണ്. ഒരു കൈയിൽ നിന്ന് മൂക്കിലേക്ക് വെള്ളം ശ്വസിക്കുന്നതും വായ തുറക്കുന്നതും അനുവദനീയമാണെന്ന് ചില പണ്ഡിതന്മാർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, മറ്റുള്ളവർ പറയുന്നു, "രണ്ടും വേർപെടുത്തുന്നതാണ് ഞങ്ങൾക്ക് അഭികാമ്യം." ആഷ്-ഷാഫി പറഞ്ഞു, "അവൻ അവയെ ഒരു കൈയിൽ ശേഖരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് അനുവദനീയമാണ്, പക്ഷേ അവൻ അവയെ വേർപെടുത്തുകയാണെങ്കിൽ, അത് ഞങ്ങൾക്ക് അഭികാമ്യമാണ്."
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
[ഇബ്നു അബു ഉമർ] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുൽ കരീം ബിൻ അബു അൽ മുഖാരിഖ് അബു ഉമയ്യ] യിൽ നിന്ന് [ഹസ്സൻ ബിൻ ഹിലാൽ] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[അമർ ബിൻ യാസിർ] താടി പിന്നിലേക്ക് വലിക്കുമ്പോൾ വുദു ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു, എന്നിട്ട് അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'എന്തിനാണ് നിങ്ങൾ താടി മുറിക്കുന്നത്?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം താടി ചുരുട്ടുന്നത് ഞാൻ കണ്ടിട്ടും എന്നെ തടയുന്നതെന്താണ്'. [ഇബ്നു അബു ഉമർ] പറഞ്ഞു; [സഈദ് ബിൻ അബു അറൂബ] യിൽ നിന്ന് [ഖുത്താദ] യിൽ നിന്ന് [ഹസ്സൻ ബിൻ ഹിലാൽ] യിൽ നിന്ന് [അമ്മർ] യിൽ നിന്ന് [സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന] ഈ ഹദീസാണെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉസ്മാൻ, ഐസിയാ, ഉമ്മുസലമ, അനസ്, ഇബ്നു അബൂ ഔഫ, അബൂ അയ്യൂബ് എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള വിവരണങ്ങളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ മൻസൂർ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; അഹ്മദ് ബിൻ ഹൻബൽ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; ഇബ്നു ഉയൈന പറഞ്ഞു; 'താടി മുറിക്കുന്ന തഹ്ലീൽ ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് ഹസ്സൻ ബിൻ ബിലാലിൽ നിന്ന് അബ്ദുൾ കരീം കേട്ടില്ല.
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
[യഹ്യ ബിൻ മൂസ] പറഞ്ഞു; [ഇസ്രായേലിൽ] നിന്ന് [അമീർ ബിൻ സിയാഖിഖ്] നിന്ന് [അബു വഈൽ] നിന്ന് [ഉഥ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ] നിന്ന് [അബ്ദുറസാഖ്] നബി (സ) തന്റെ താടി മുറിച്ചതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ആധികാരികമാണ്.' മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും ആധികാരിക ഹദീസ് ഉഥ്മാനിൽ നിന്നുള്ള അബു വഈലിൽ നിന്നുള്ള ആമിർ ബിൻ സിയാഖിഖിന്റെ ഹദീസാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ അനുയായികളിൽ നിന്നും അവർക്ക് ശേഷം അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ആളുകളിൽ നിന്നുമുള്ള മിക്ക ശാസ്ത്ര പണ്ഡിതരും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. ഇമാം സയാഫിയും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. ഇമാം അഹ്മദ് പറഞ്ഞു; 'താടി വെട്ടാൻ മറന്നാൽ അത് കുഴപ്പമില്ല'. ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു; 'അവൻ മറന്നുപോയതിനാലോ തക്വിൽ കാരണമോ അത് ഉപേക്ഷിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് അദ്ദേഹത്തിന് നിയമപരമാണ്.' പക്ഷേ അയാൾ അത് മനഃപൂർവം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ പിന്നെ അയാൾക്ക് അത് ആവർത്തിക്കേണ്ടിവരും.
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
[ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ മൂസ അൽ അൻസാരി] പറഞ്ഞു; [മാൻ ബിൻ ഈസ അൽ ഖസാസ്] പറഞ്ഞു; [മാലിക് ബിൻ അനസ്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ സൈദ്] യിൽ നിന്ന് [മാലിക് ബിൻ അനസ്] [അമ്രു ബിൻ യഹ്യ] യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം രണ്ട് കൈകൾ കൊണ്ടും തല തടവി, രണ്ട് കൈകളും മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും നീക്കി, തലയുടെ മുൻഭാഗം മുതൽ തുടങ്ങി രണ്ടും കഴുത്തിന്റെ അഗ്രം വരെ നീട്ടി, തുടർന്ന് രണ്ടും തിരികെ തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന് അവ യഥാർത്ഥ സ്ഥാനത്ത് തിരിച്ചെത്തി, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രണ്ട് കാലുകളും കഴുകി” എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ മുആവിയ, അൽ മിഖ്ദം ബിൻ മഅ്ദി കരീബ്, ആയിസ്യ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും ആധികാരികവും മികച്ചതുമായ ഹദീസാണ് അബ്ദുല്ല ബിൻ സൈദിന്റെ ഹദീസ്. ഈ അഭിപ്രായം ആഷ് സിയാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവർ സ്വീകരിച്ചു'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
[ഖുതൈബ ബിൻ സൈദ്] ഞങ്ങളോട് നിവേദനം ചെയ്തു; [ബിസ്വിർ ഇബ്നുൽ മുഫദൽലാൽ] [അർ റബീഅ് ബിൻത് മുഅവ്വിദ്സ് ബിൻ അഫ്ര`] [അബ്ദുല്ല ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ അഖിൽ] [നബി (സ) തന്റെ തല രണ്ടുതവണ തുടച്ചു; അദ്ദേഹം പിന്നിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി, പിന്നീട് മുന്നിലേക്ക് നീങ്ങി. അദ്ദേഹം തന്റെ ചെവികൾ, പുറംഭാഗവും അകവും തുടച്ചു. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസനാണ്, അതേസമയം അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ സൈദ് നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികവും ഈ ഹദീസിനേക്കാൾ മികച്ച പ്രക്ഷേപണ ശൃംഖലയുമുണ്ട്. കൂഫയിലെ ചില ആളുകൾ ഈ ഹദീസ് പരിശീലിച്ചിരുന്നു, അവരിൽ വാകിഅ് ഇബ്നുൽ ജർറഹ് ഉൾപ്പെടുന്നു.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
ഖുതൈബ (റ) ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ബക്കർ ബിൻ മുദ്ലർ (റ) അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ മുഹമ്മദ് ബിൻ അഖീലിൽ നിന്ന് ഇബ്നു അജ്ലാനിൽ നിന്ന് അർ റബീഇൽ ബിൻത് മുഅവ്വിദ്സ് ബിൻ അഫ്റയിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു: നബി (സ) വുദു ചെയ്യുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'അദ്ദേഹം മുന്നിലും പിന്നിലും, രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളിലും, രണ്ട് ചെവികളിലും ഒരിക്കൽ തന്റെ തല തുടച്ചു.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അലിയിൽ നിന്നും തൽഹ ബിൻ മുഷാരിഫ് ബിൻ അംറുവിന്റെ മുത്തച്ഛനിൽ നിന്നും ഒരു നിവേദനം ഉണ്ട്.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു: 'അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. ഈ ഹദീസ് പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ അടുത്തേക്ക് ഒരു വഴിയിൽ നിന്ന് മാത്രമല്ല, അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽ തല തുടച്ചുവെന്നും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.' ഈ ഹദീസ് മിക്ക സ്വഹാബികളും അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷമുള്ളവരും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ജാഫർ ബിൻ മുഹമ്മദ്, സുഫ്യാൻ അത്സ് തൗരി, ഇബ്നുൽ മുബാറക്, അസി സയാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവർ തല ഒരു തവണ മാത്രമേ തടവാറുള്ളൂ എന്ന അഭിപ്രായക്കാരാണ്. മുഹമ്മദ് ബിൻ മൻഷുർ അൽ മക്കി പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; തല തടവുന്നതിന്റെ നിയമത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ജാഫർ ബിൻ മുഹമ്മദിനോട് ചോദിച്ചു, ഒരു തവണ തടവിയാൽ മതിയോ?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'അതെ, അല്ലാഹുവാണെ'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
[അലി ബിൻ ഖാസിറം] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബ്ദുല്ല ബിൻ വഹ്ബ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അംർ ഇബ്നുൽ ഹാരിത്] [ഹബ്ബാൻ ബിൻ വാസി'യിൽ നിന്ന്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ സൈദ്] ൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] പ്രവാചകൻ (സ) വുദു ചെയ്യുന്നത് കണ്ടതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, കൈകളിൽ നിന്ന് ബാക്കി വരാത്ത വെള്ളം കൊണ്ട് തല തുടയ്ക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്.' [ഇബ്നു ലാഹിഅ] [ഹബ്ബാൻ ബിൻ വാസി'യിൽ നിന്ന്, [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്], [അബ്ദുല്ല ബിൻ സൈദ്] ൽ നിന്ന് ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചു; വുദു ചെയ്യുമ്പോൾ പ്രവാചകൻ (സ) തന്റെ കൈകളിൽ നിന്ന് ബാക്കി വരാത്ത വെള്ളം കൊണ്ട് തല തുടച്ചു. ഹബ്ബാനിൽ നിന്ന് അംർ ഇബ്നുൽ ഹാരിത് നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസ് കൂടുതൽ ആധികാരികമാണ്, കാരണം അത് ഒരു ഉറവിടത്തിൽ നിന്ന് മാത്രം വിവരിച്ചിട്ടില്ല. ഈ ഹദീസ് അബ്ദുല്ല ബിൻ സൈദിൽ നിന്നും മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നുമാണ്; നബി (സ) തല തുടയ്ക്കാൻ പുതിയ വെള്ളം കുടിച്ചു എന്ന്. മിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരും ഈ ഹദീസ് വ്യാപകമായി പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തുന്നുണ്ട്, അദ്ദേഹം തല തുടയ്ക്കാൻ പുതിയ വെള്ളം കുടിച്ചു എന്നാണ് അവരുടെ അഭിപ്രായം.
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബ്ദുല്ല ബിൻ ഇദ്രിസ്] [മുഹമ്മദ് ബിൻ അജ്ലാനിൽ നിന്ന്] [സൈദ് ബിൻ അസ്ലം] [അതോ ബിൻ യാസർ] [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം തന്റെ തലയും പുറം ചെവിയും അകത്തെ ചെവിയും തുടച്ചതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അർ റബി ഉദ്ധരിച്ച ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ വീണ്ടും പറഞ്ഞു, 'ഇബ്നു അബ്ബാസിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. ഈ ഹദീസ് അറിവുള്ള ആളുകൾ വ്യാപകമായി പ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ട്, രണ്ട് ചെവികളും തുടയ്ക്കുന്നത് പുറം ചെവിയിലും അകത്തെ ചെവിയിലുമാണെന്ന് അവർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [സിനാൻ ബിൻ റബിയ]യിൽ നിന്ന് [സിയഹ്ർ ബിൻ ഹൗസ്യാബ്] [അബു ഉമാമ]യിൽ നിന്ന് [ഹംദ് ബിൻ സൈദ്] പറഞ്ഞു; നബി (സ) വുദു ചെയ്തു, മൂന്ന് തവണ മുഖവും മൂന്ന് തവണ കൈകളും കഴുകി, തുടർന്ന് തല തടവി പറഞ്ഞു: 'രണ്ട് ചെവികളും തലയുടെ ഭാഗമാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; ഖുതൈബ പറഞ്ഞു; ഹമ്മാദ് പറഞ്ഞു; 'ഇത് പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ വാക്കുകളാണോ അതോ അബു ഉമാമയുടെ വാക്കുകളാണോ എന്ന് എനിക്കറിയില്ല'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അനസിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്,' അദ്ദേഹം വീണ്ടും പറഞ്ഞു, 'ഈ ഹദീസ് അതിന്റെ ഘടനയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല.' പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ സഹചാരികളിൽ നിന്നും അവരുടെ പിൻഗാമികളിൽ നിന്നുമുള്ള മിക്ക പണ്ഡിതന്മാരും ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗിക്കുന്നു; രണ്ട് ചെവികളും തലയുടെ ഭാഗമാണ്. സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, ഇബ്നുൽ മുബാറക്, സയാഫി, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. അതേസമയം, മറ്റ് പണ്ഡിതരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ചെവിയുടെ മുൻഭാഗം മുഖത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്, അതേസമയം ചെവിയുടെ പിൻഭാഗം തലയുടെ ഭാഗമാണ്. ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു, "മുഖം കൊണ്ട് ചെവിയുടെ മുൻഭാഗവും തല കൊണ്ട് ചെവിയുടെ പിൻഭാഗവും തുടയ്ക്കുന്നതാണ് എനിക്ക് ഇഷ്ടം." അതേസമയം, സ്യാഫി പറഞ്ഞു, "രണ്ടും സുന്നത്താണ്; രണ്ടും ശുദ്ധജലം കൊണ്ട് തുടച്ചു."
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
[ഖുതൈബ] യും [ഹന്നദും] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ അവർ പറഞ്ഞു; [സുഫ്യാനിൽ നിന്ന്] [അബു ഹാസിമിൽ നിന്ന്] [ആഷിം ബിൻ ലഖീത് ബിൻ ഷാബിറയിൽ നിന്ന്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങൾ വുദു ചെയ്യുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ വിരലുകൾ മുറിച്ചുകടക്കുക'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു അബ്ബാസ്, അൽ മുസ്തൗരിദ്, ഇബ്നു സയ്യദ്ദദ് അൽ ഫിഹ്രി, അബു അയ്യൂബ് അൽ അൻസാരി എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ വീണ്ടും പറഞ്ഞു, 'ഈ ഹദീസ് ഹസാൻ ആധികാരികമാണ്, ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധർ ഈ ഹദീസ് പരിശീലിക്കുന്നു, അതായത് വുദു ചെയ്യുമ്പോൾ കാൽവിരലുകൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. ഇഷാഖ് പറഞ്ഞു; 'വുദു ചെയ്യുമ്പോൾ അവൻ തന്റെ വിരലുകളും കാൽവിരലുകളും മുറിച്ചുകടക്കുന്നു'. അതേസമയം, അബു ഹാസിമിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് ഇസ്മാഈൽ ബിൻ കത്സിർ അൽ മക്കി' എന്നാണ്.
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[ഇബ്രാഹിം ബിൻ സഈദ്] - അതായത് അൽജൗഹരി - പറഞ്ഞു; [സഅദ് ബിൻ അബ്ദുൽ ഹമീദ് ബിൻ ജാഫർ] പറഞ്ഞു; [സാലിഹ്] (മൂസ ബിൻ ഉഖ്ബ) യിൽ നിന്ന് [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ അബു അസ് സിനദ്] പറഞ്ഞു, [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ വുദു ചെയ്താൽ നിങ്ങളുടെ കൈകൾക്കും കാലുകൾക്കും ഇടയിൽ വിരലുകൾ വയ്ക്കുക' എന്ന്. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബിന്റെ തലത്തിലാണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [യാസിദ് ബിൻ അംറു] ൽ നിന്ന് [അബു അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ ഹുബുലി] ൽ നിന്ന് [അൽ മുസ്തൗരിദ് ബിൻ സയ്യദ്ദദ് അൽ ഫിഹ്രി] ൽ നിന്ന് [ഇബ്നു ലാഹിഅ] പറഞ്ഞു: 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം വുദു ചെയ്യുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു, അപ്പോൾ അദ്ദേഹം തന്റെ ചെറുവിരൽ ഉപയോഗിച്ച് കാൽവിരലുകൾ തടവുകയായിരുന്നുവെന്ന് മനസ്സിലായി'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ഗരീബിന്റെ അളവിലാണ്, ഇബ്നു ലാഹിഅയുടെ ഹദീസിൽ നിന്ന് മാത്രമേ ഞങ്ങൾക്ക് അത് അറിയൂ'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു [ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ മുഹമ്മദ്] [സുഹൈൽ ബിൻ അബു സാലിഹിൽ] നിന്ന് [അബു ഹുറൈറ] നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ] പിതാവിൽ നിന്ന് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; 'വുദു വെള്ളത്താൽ കഴുകാത്ത കുതികാൽ- നരകത്തീയിൽ നിന്ന് കഷ്ടം'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ അംറു, ഐസിയാ, ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല ഇബ്നുൽ ഹാരിസ്, ഇബ്നു ജാസി അസ് സുബൈദി, മുഐഖിബ്, ഖാലിദ് ഇബ്നുൽ വാലിദ്, സ്യൂറഹ്ബിൽ ബിൻ ഹസനാ, അംറു ഇബ്നുൽ അശ്, അബു യസീദ് എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള വിവരണങ്ങളും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു ഹുറൈറയുടെ ഹദീസ് ഹസാൻ ആധികാരികമാണ്.' പ്രവാചകൻ സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലത്തിൽ നിന്ന് ഇത് ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്; 'നരകത്തിലെ അഗ്നിയിൽ നിന്ന് വുദു വെള്ളം പുരട്ടാത്ത, കുതികാൽ, ഉള്ളിലെ പാദങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നാശം'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'രണ്ടുപേരും ഖുഫ് അല്ലെങ്കിൽ സോക്സ് ധരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളുടെ ഉള്ളങ്കാൽ തടവുന്നത് അനുവദനീയമല്ല എന്നതാണ് ഈ ഹദീസിന്റെ കർമ്മശാസ്ത്രം.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[അബൂ കുറൈബ്], [ഹന്നദ്], [ഖുതൈബ] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [സുഫ്യാനിൽ] നിന്ന് [വാക്കി' ഞങ്ങളെ അറിയിച്ചു. മറ്റൊരു വഴിയിൽ നിന്ന് പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നു; [മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്സിയാർ] പറഞ്ഞു; [യഹ്യ ബിൻ സഈദ്] പറഞ്ഞു; [സായിദ് ബിൻ അസ്ലം] നിന്ന് [അതോ ബിൻ യാസർ] നിന്ന് [ഇബ്നു അബ്ബാസ്] പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരു തവണ വുദു ചെയ്തു' എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉമർ, ജാബിർ, ബുറൈദ, അബു റാഫി, ഇബ്നുൽ ഫകിഹി എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ വീണ്ടും പറഞ്ഞു, 'ഇബ്നു അബ്ബാസ് നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസാണ് ഈ അധ്യായത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ചതും ഏറ്റവും ആധികാരികവുമായത്.' രിസീദീൻ ബിൻ സഅദ് (റ) ഉമറുൽ മുഹമ്മദി(റ) ഉൽ ദൽഹഖ് ബിൻ സുറഹ്ബിൽ (റ) ഉദ്ധരിച്ച ഈ ഹദീസ്, സൈദ് ബിൻ അസ്ലം (റ) ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ് (റ) ഉദ്ധരിച്ച പിതാവിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചു. 'പ്രവാചകൻ (സ) ഒരിക്കൽ വുദു ചെയ്തിരുന്നു' എന്ന് ഉദ്ധരിച്ച ഹദീസ് അബൂ ഈസ (റ) പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു: 'എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഹദീസ് സത്യമല്ല, അതേസമയം യഥാർത്ഥ ഹദീസ് [ഇബ്നു അജ്ലാൻ], [ഹിസ്യാം ബിൻ സഅദ്], [സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി], [അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ മുഹമ്മദ്] എന്നിവർ നിവേദനം ചെയ്ത ഹദീസാണ്. [സഅദ് ബിൻ അസ്ലം], [അതോ ബിൻ യാസർ], [ഇബ്നു അബ്ബാസ്], പ്രവാചകൻ (സ) ഉദ്ധരിച്ച ഹദീസാണിത്.
