Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
en deus lâret deomp [Ali bin Hajar] ha [Ahmad bin Muhammad bin Musa Mardawih] o deus lavaret o-daou ; en deus lâret deomp [Abdullah Ibnul Mubarak] eus [Ma'mar] eus [Ash'ath bin Abdullah] eus [Al Hasan] eus [Abdullah bin Mughaffal] a lavaras, ar profed sallallaahu Alaihi Wasallam en deus difennet ouzh unan bennak pismigañ en e vann, hag e lavaras ivez : 'Dre vras e teu an anken digantañ. Lavarout a reas; 'Er pennad-mañ ez eus ivez un hadith eus unan eus mignoned ar profed Sallallaahu Alaihi Wasallam'. Abu Isa a lavaras, 'An hadith-mañ a zo gharib -estrañjour-, ne ouzomp ket eo marfu an hadith' nemet evit an hadith eus Asy'ats bin Abdullah, hag anvet eo ivez Asy'ats Al A'ma'. Skiantourien zo a zifenn ar c'hoarzhin er banneoù, emezo ; 'Dre vras e teue an diskred digantañ'. Ha skiantourien zo a ginnigas skoazell en afer-se, en o zouez Ibnu Sirin. Ha pa voe lavaret dezhañ : « E gwirionez, e teu an anken digantañ dre vras », e respontas : « Allah eo hor Rabb, n'en deus ket a gevread ». Ibnul Mubarak a lavaras; 'Ur yalc'had a zo evit ar c'hoarzhin er banneoù ma vez an dour o redek'. Abu Isa a lavaras; 'Lavaret eo bet deomp gant Ahmad bin Abdah Al Amuli, eus Hibban, eus Abdullah bin Al Mubarak'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
en deus lâret deomp [Abu Kuraib] en deus lâret, en deus lâret deomp [Abdah bin Sulaiman] digant [Muhammad bin Amru] digant [Abu Salamah] digant [Abu Hurairah] en deus lâret, Rasulullah Sallallaahu Alaihi Wasallam en deus lâret : 'Ma ne vije ket ur bec'h war ma fobl, e c'hourc'hemennfen dezho ober ar siwak bep tro ma pedent'. Abu Isa a lavaras; 'An hadith-mañ a zo bet kontet gant [Muhammad bin Ishaq] digant [Muhammad bin Ibrahim], digant [Abu Salamah,] digant [Zaid bin Khalid], digant ar profed sallallaahu alaihi Wasallam'. Hag an hadith Abu Salamah kontet gant Abu Hurairah ha Zaid bin Khalid digant ar profed Sallallaahu Alaihi Wasallam, d'am soñj eo gwir an daou. Dre ma n'eo ket bet kontet an hadith dre un hent hepken, da lâret eo gant Abu Hurairah gant ar profed Sallallaahu Alaihi Wasallam, met dre hentoù all, setu eo gwirion an hadith kontet gant Abu Hurairah. E-keit-se e lavar Muhammad bin Isma'il eo gwiroc'h hadith Abu Salamah kontet gant Zaid bin Khalid. Abu Isa a lavaras; 'Er pennad-mañ ez eus ivez danevelloù gant Abu Bakar Ash Siddiq, Ali, Aisyah, Ibnu Abbas, Hudzaifah, Zaid bin Khalid, Anas, Abdullah bin Amru, Ibnu Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam bin Abbas, Abdullah bin Handlallah, Umm Salamah, Albu Ambu Assa' ha Muqa'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
en deus lavaret deomp [Hannad] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Abdah bin Sulaiman] digant [Muhammad bin Ishaq] digant [Muhammad bin Ibrahim] digant [Abu Salamah] digant [Zaid bin Khalid Al Juhani] en deus lavaret; Klevet em eus Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam o lavarout : 'Ma ne vije ket ur bec'h war ma ummah, e c'hourc'hemennfen dezho ober siwak bep tro ma pedent, hag echuiñ a rafen ivez gant ar bedenn Isha e-pad un drederenn eus an noz'. Lavarout a reas; 'Zaid bin Khalid a yae d'ar bedenn er voskeenn, e-keit ma oa e siwak en e skouarn evel ma vez ur pluenn bepred e skouarn ur skrivagner, ne savas ket da bedenn ken na oa bet graet ar siwak gantañ da gentañ. Goude-se e lakaas anezhañ en-dro en e blas'. Abu Isa a lavaras; 'Hasan gwirion eo an hadith-mañ.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Lavaret hon eus da [Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] e oa bet lavaret gant unan bennak e oa mab Busr bin Artha`ah, ur mignon d'ar profed sallallallaahu alaihi wasallam. Lavarout a reas; en deus lavaret deomp [Al Walid bin Muslim] eus [Al Auza'i] eus [Az Zuhri] eus [Said Ibnul Musayyab] ha [Abu Salamah] eus [Abu Hurairah] eus ar profed sallallaahu alaihi Wasallam, en deus lavaret : 'Mar sav unan ac'hanoc'h eus e gousk neuze na lakait ket e zorn en ur pod betek ma vo skuilhet dour en e zaouarn, rak skuilhañ a ra tri amzer n'ouzon ket pelec'h en deus tremenet e zorn an noz'. Er pennad-mañ e kaver ivez istor Ibn Umar, Jabir hag Aisyah. Abu Isa a lavaras; Gwir eo an hadith-mañ. Ash Syafi'i a lavaras; 'Plijout a ra din pep hini a zihun eus e gousk, pe e vefe o kousk pe e vefe, chom hep lakaat e zaouarn e dour e ablusion betek ma vo gwalc'het gant dour da gentañ, ha kas a ran ma laka unan bennak anezho e-barzh a-raok o gwalc'hiñ da gentañ. Daoust ma ne ra ket kement-se droug da c'hlanded an dour keit ha ma ne vo netra dic'hlan etre e zaouarn. Ahmad bin Hanbal a lavaras; 'Ma sav unan bennak diouzh an noz ha ma laka e zaouarn en dour-gwalc'hiñ a-raok o walc'hiñ, e vefen souezhet ma teurfe an dour kuit'. Hag Ishaq a lavaraz ive; 'Mar sav unan bennak diouzh an noz pe diouzh an deiz, arabat lakaat e zaouarn en dour-gwallañ betek ma vo gwalc'het anezho'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
en deus lâret deomp [Nashr bin Ali Al Jahdlami] ha [Bisyr bin Mu'adz Al Aqadi] o deus lavaret ; en deus lavaret deomp [Bisyr Ibnul Mufadldlal] digant [Abdurrahman bin Harmalah] digant [Abu Tsifal Al Murri] digant [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] digant [E vamm-gozh] digant [E dad] emezañ; Klevet em eus Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam o lavarout : 'N'eus ablusion ebet evit ar re na reont ket anv Allah -pa reont ablusion-'. Lavarout a reas; 'Er pennad-mañ ez eus ivez danevelloù eus Aisyah, Abu Said, Abu Hurairah, Sahl bin Sa'd hag Anas'. Abu Isa a lavaras; 'Imam Ahmad bin Hambal a lavaras; 'N'anavezan ket er pennad-mañ un hadith en deus ur jayyid sanad -mat-'. Ishaq a lavaras; 'Ma chom hep lâret ar basmalah a-ratozh e rank adlavaret e wudlu, met ma ankounac'ha pe abalamour m'eo mentakwil e chom e wudlu talvoudus'. Muhammad bin Isma'il a lavaras; 'An hadith gwellañ er pennad-mañ eo hadith Rabah bin Abdurrahman'. Abu Isa a lavaras; 'Rabah bin Abdurrahman en deus kontet anezhañ digant e vamm-gozh, digant e dad. E-keit-se, Said bin Zaid bin Amru bin Nufail eo anv e dad, Tsumamah bin Hushain eo anv Abu Tsifal Al Murri, ha Abu Bakr bin Huwaithib eo anv Rabah bin Abdurrahman. En o zouez e oa unan hag a gontas an hadith-mañ, neuze e lavaras; 'Gant Abu Bakr bin Huwaithib, 'neuze e roas anezhañ d'e dad-kozh'. Lavaret en deus deomp [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Yazid bin Harun] eus [Yazid bin Iyadl] eus [Abu Tsifal Al Murri] eus [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] eus [e vamm-gozh bint Said bin Zaid] eus [e dad] eus ar Profed sailalam a oa heñvel ouzh aalalam hadith'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
en deus lavaret deomp [Qutaibah bin Said] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Hammad bin Zaid] ha [Jarir] eus [Mansur] eus [Hilal bin Yasaf] eus [Salamah bin Qais] en deus lavaret; Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a lavaras : 'Ma rit ablusion lakait dour en ho fri, ha ma rit istijmar grit gant un niver impar'. Er pennad-mañ e kaver ivez istor Uthman, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa`il bin Hujr hag Abu Hurairah'. Abu Isa a lavaras; Gwir eo Hadith Salamah bin Qais. Hag an arbennigourien skiantel a zo disheñvel o soñjoù diwar-benn al lezenn war an dud a zilez ar gargoù hag an istinsyaq. Strolladoù zo a lavar; 'Mar lez unan bennak anezhañ ken n'en deus graet ar bedenn, neuze e rank adlavaret ar bedenn. Lavarout a reont e talvez kement-mañ evit an ablusion hag ar banne janabah. Ar re a soñj evel-se eo Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad hag Ishaq. E-keit-se e kred Ahmad e vez lakaet muioc'h a bouez war an ablusion pa vez graet istinsyaq. Abu Isa a lavaras; 'Ha lod eus ar skolidi all a soñj dezho e talvez kement-se e stad ar junub, ha n'eo ket en ablusion'. Setu soñj Sufyan Ats Tsauri ha lod eus annezidi Kufa. Ha lod eus ar skolidi all a lavar ne dalvez ket kement-se evit an ablusion hag ar junub, rak an daou a zo aferioù sunnah, setu n'eus redi ebet da adlavaret anezho evit unan bennak a zilez anezho. Setu mennozh Malik, Ash Syafi'i e qaul Jadid'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
en deus lavaret deomp [Yahya bin Musa] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Ibrahim bin Musa Ar Razi] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Khalid bin Abdullah] eus [Amru bin Yahya] eus [e dad] eus [Abdullah bin Zaid] en deus lavaret; 'Gwelet em eus ar profed o gargañ e c'henoù hag o lakaat dour en e fri diwar e zorn, graet en deus kement-se teir gwech'. Hag er pennad-mañ ez eus un istor eus hini Abdullah bin Abbas. Abu Isa a lavaras; 'Hadith Abdullah bin Zaid zo un hadith a live hasan gharib. An hadith-mañ a oa bet kontet ivez gant [Malik] hag [Ibn Uyainah] hag ivez gant [Amru bin Yahya], met ne gomzent ket eus al lafadz, 'Ar profed sallallaahu alaihi Wasallam a garglas e c'henoù hag a lakaas dour en e fri diwar palv un dorn'. Koulskoude, an hini en deus lavaret kement-se a oa Khalid bin Abdullah. Hervez arbennigourien an hadith eo Khalid bin Abdullah un den a vez fiziet ennañ hag a zesk kalz a draoù dre eñvor. Skiantourien zo a gred eo lezennel gargañ ha lakaat dour er fri gant palv un dorn. Koulskoude, lod all a lavar ; 'Gwelloc'h eo deomp dispartiañ an daou'. Ash Syafi'i a lavaras; 'Ma vez dastumet gant un dorn eo reizh, met ma vez dispartiet an daou eo muioc'h d'hor c'hoant'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
en deus lavaret deomp [Ibn Abu Umar] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Sufyan bin Uyainah] digant [Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] digant [Hassan bin Hilal] en deus lavaret; 'Gwelet em eus ['Amar bin Yasir] o reiñ an ablusion en ur skuilhañ e varv, ha goulennet em eus outañ, pe eñ a lavaras; Goulenn a ran outañ, 'perak e troc'hez da varv?' respont a reas, 'Petra a harz ac'hanon, daoust ma'm eus gwelet Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam o ruzañ e varv'. Lavaret en deus deomp [Ibn Abu Umar], en deus lavaret deomp [Sufyan bin Uyainah] eus [Said bin Abu Arubah] eus [Qotadah] eus [Hassan bin Hilal] eus ['Ammar] eus ar profed sallallaahu alaihi Wasallam diwar-benn an hadith. Abu Isa a lavaras; 'Er pennad-mañ ez eus ivez danevelloù eus Uthman, Aisyah, Umm Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa hag Abu Ayyub'. Abu Isa a lavaras; Klevet em eus Ishaq bin Mansur o lavarout; Klevet em eus Ahmad bin Hanbal o lavarout; Ibn Uyainah a lavaras; 'Abdul Karim n'en deus ket klevet komz eus Hassan bin Bilal diwar-benn an tahlil hadith -troc'hañ e varv-'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
en deus lavaret deomp [Yahya bin Musa] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Abdurrazaq] eus [Israil] eus [Amir bin Syaqiq] eus [Abu Wa`il] eus [Uthman bin 'Affan] e oa bet troc'het e varv gant ar profed sallallaahu Alaihi Wasallam'. Abu Isa a lavaras; 'Hasan gwirion eo an hadith-mañ.' Muhammad bin Isma'il a lavaras; 'An hadith gwirionañ er pennad-mañ eo hadith Amir bin Syaqiq, eus Abu Wa`il eus Uthman'. Abu Isa a lavaras; 'Ar soñj-se a oa bet kemeret gant an darn vrasañ eus ar skiantourien digant kompagnuned ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam ha tud o doa lavaret kement-se war o lerc'h. Kemeret e oa bet ar soñj-se gant Imam Syafi'i ivez. Imam Ahmad a lavaras; 'Ma ankouaas troc'hañ e varv, mat eo neuze'. E-keit ma lavare Ishaq; 'Ma kuita anezhañ abalamour m'en deus ankounac'haet pe abalamour d'an takwil, neuze eo lezennel evitañ. Met ma kuita anezhañ a-ratozh e rank en ober en-dro'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
en deus lavaret deomp [Ishaq bin Musa Al Ansari] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Malik bin Anas] digant [Amru bin Yahya] digant [e dad] digant [Abdullah bin Zaid] e oa bet frotet e benn gant Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam gant e zaou zorn, e oa o vont war-raok ha goude-se o vont war-raok gant e benn redek an daou betek penn ar c'houzoug, ha goude-se distreiñ an daou betek ma tistroio d'e lec'h orin, goude-se e walc'h an daou droad'. Abu Isa a lavaras; 'Er pennad-mañ ez eus un istor eus Muawiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib hag Aisyah'. Abu Isa a lavaras; 'Hadith Abdullah bin Zaid eo an hadith gwirionañ ha gwellañ er pennad-mañ. Ar soñj-se a oa bet kemeret gant Ash Syafi'i, Ahmad hag Ishaq'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
en deus lavaret deomp [Qutaibah bin Said] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Bisyr Ibnul Mufadldlal] digant [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] digant [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra`] e oa bet frotet e benn gant ar profed sallallaahu alaihi Wasallam div wech ; Kregiñ a reas eus an tu-dehou, ha mont a reas betek an tu-a-raok. Ivez an daou skouarn, diavaez ha diabarzh. Abu Isa a lavaras; 'An hadith-mañ a zo e derez Hasan, tra ma'z eo an hadith kontet gant Abdullah bin Zaid gwirionoc'h hag en deus ur sanad gwelloc'h eget an hadith-mañ. Ha lod eus annezidi Kufa a bled gant an hadith-se, en o zouez emañ Waki' Ibnul Jarrah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
en deus lavaret deomp [Qutaibah] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Bakr bin Mudlar] digant [Ibnu 'Ajlan] digant [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] digant [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra`] en deus gwelet ar profed sallallaahu alaihi Wasallam o reiñ an ablusion, emezañ; 'Frotañ a reas penn a-raok hag a-dreñv e benn, an daou zempl hag an daou skouarn ur wech'. Lavarout a reas; 'Er pennad-mañ ez eus ivez un istor eus Ali hag e dad-kozh Thalhah bin Musharrif bin Amru'. Abu Isa a lavaras; Gwir eo an 'Ar Rabi Hadith'-mañ. Hag an hadith-mañ n'eo ket bet kontet nemet diwar un hent d'ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam, ma frotas e benn ur wech'. Graet e vez an hadith-mañ gant an darn vrasañ eus e vignoned hag an dud deuet war e lerc'h. Ja'far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi'i, Ahmad hag Ishaq a zo eus ar soñj ne vez ket frotet ar penn ur wech hepken. Lavaret en deus deomp e oa bet lavaret gant Muhammad bin Manshur Al Makki ; Klevet em eus Sufyan bin Uyainah o lavarout; Goulenn a ran digant Ja'far bin Muhammad diwar-benn lezenn frotañ ar penn, ha trawalc'h eo evit ur frotadenn hepken ?' respont a reas, 'Ya, dre Allah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
en deus lavaret deomp [Ali bin Khasyram] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Abdullah bin Wahb] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Amru Ibnul Harith] digant [Habban bin Wasi'] digant [e dad] digant [Abdullah bin Zaid] en deus gwelet ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam o reiñ an ablusion, en deus sec'het gant e zaou benn dreist daouarn'. Abu Isa a lavaras; 'Hasan gwirion eo an hadith-mañ.' [Ibn Lahi'ah] a gontas an hadith-mañ digant [Habban bin Wasi'], digant [e dad], digant [Abdullah bin Zaid], e oa bet graet an ablusion gant ar profed sallallaahu Alaihi Wasallam o sec'hañ e benn gant dour na chome ket eus e zaou zorn. Hag an Hadith kontet gant Amru Ibnul Harith eus Habban a zo gwirionoc'h, rak n'eo ket kontet diwar un hent hepken. Dont a ra an hadith-mañ eus Abdullah bin Zaid hag all, e kemeras ar profed sallallaahu Alaihi Wasallam dour nevez evit sec'hañ e benn. Graet e vez an hadith-mañ gant an darn vrasañ eus ar skiantourien, soñjal a reont en deus kemeret dour nevez evit sec'hañ e benn.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
en deus lavaret deomp [Hannad] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Abdullah bin Idris] eus [Muhammad bin 'Ajlan] eus [Zaid bin Aslam] eus ['Atho` bin Yasar] eus [Ibn Abbas]; Kannad ar profed a frotas e benn hag e zivskouarn diavaez hag e zivskouarn diabarzh. Abu Isa a lavaras; « Er pennad-mañ ez eus ivez un hadith kontet gant Ar Rabi ». Abu Isa a lavaras adarre, 'Hadith Ibn Abbas a zo hasan gwirion. Hag an hadith-mañ a vez pleustret kalz gant arbennigourien war ar skiantoù, a soñj int e vez sec'het an daou skouarn war an diavaez hag an diabarzh.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
en deus lavaret deomp [Qutaibah] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Hammad bin Zaid] eus [Sinan bin Rabi'ah] eus [Syahr bin Hausyab] eus [Abu Umamah] en deus lavaret; Ar profed sallallaahu alaihi wasallam a reas an ablusion, gwalc'hiñ a reas e zremm teir gwech hag e zaouarn teir gwech, ha goude-se e frotas e benn en ur lavarout : 'An daou skouarn a zo ul lodenn eus ar penn'. Abu Isa a lavaras; Qutaibah a lavaras; a lavaras Hammad ; 'N'ouzon ket hag-eñ eo komzoù ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam pe gant Abu Umamah'. Abu Isa a lavaras; « Er pennad-mañ ez eus ivez un hadith eus Anas », emezañ adarre, « ne glot ket an hadith-mañ gant e savidigezh ». Hag an hadith-mañ a vez pleustret gant an darn vrasañ eus ar skolidi eus kompagnuned ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam hag ar re war o lerc'h, o lavarout eo an daou skouarn ul lodenn eus ar penn. Ar soñj-se a oa bet kemeret ivez gant Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad hag Ishaq. E-keit-se, skolidi all a lavar eo ar skouarn a-raok d'an dremm, tra ma'z eo ar skouarn a-dreñv d'ar penn. Ishaq a lavaras; 'Dibabet em eus frotañ an tu a-raok gant an dremm hag an tu a-dreñv gant ar penn'. Tra ma lavare Shafi'i; 'Sunnah eo an daou, ma'z eo bet sec'het an daou gant dour nevez'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
o deus lavaret deomp [Qutaibah] ha [Hannad] o deus lavaret; en deus lavaret deomp [Waki'] eus [Sufyan] eus [Abu Hasyim] eus [Ashim bin Laqith bin Shabirah] eus [e dad] emezañ; Ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam en deus lâret : 'Pa rit an ablusion, troc'hit ho bizied'. Abu Isa a lavaras; 'Er pennad-mañ ez eus ivez un istor eus Ibn Abbas, Al Mustaurid, da lâret eo Ibn Syaddad Al Fihri, hag Abu Ayyub Al Ansari'. Abu Isa a lavaras adarre, 'Hasan gwirion eo an hadith-mañ, hag arbennigourien ar skiantoù a bled gant an hadith-mañ, da lâret eo etrelakaat ar bizied pa vez graet an ablusion. Ar soñj-se a oa bet kemeret gant Ahmad hag Ishaq ivez. Ishaq a lavaras; 'Pa ra an ablusion e kroashent e vizoù hag e vizoù'. E-keit-se, gwir anv Abu Hasyim eo Isma'il bin Katsir Al Makki'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
en deus lavaret deomp [Ibrahim bin Said] - da lâret eo Aljauhari - en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Sa'd bin Abdul Hamid bin Ja'far] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] digant [Musa bin Uqbah] digant [Salih] ur sklav kozh eus At Tau`amah, digant [Ibnu] Absulullah Alahulah Alahuals: ' Ma rit an ablusion, lakait ho bizied etre an daou daouarn hag an daou droad'. Abu Isa a lavaras; 'An hadith-mañ a zo e live hasan gharib'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
en deus lavaret deomp [Qutaibah] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Ibn Lahi'ah] digant [Yazid bin Amru] digant [Abu Abdurrahman Al Hubuli] digant [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] en deus lâret; 'Gwelet em eus ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam o reiñ an ablusion, ha deuet eo war wel e oa o frotañ e vizoù gant e viz bihan'. Abu Isa a lavaras; 'An hadith-mañ a zo e live hasan gharib, ha n'anavezomp anezhañ nemet diwar hadith Ibn Lahi'ah'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
en deus lavaret deomp [Qutaibah] en deus lavaret; en deus lâret deomp [Abdul Aziz bin Muhammad] digant [Suhail bin Abu Salih] digant [e dad] digant [Abu Hurairah] e oa bet lavaret gant ar profed sallallaahu Alaihi Wasallam : 'Gwalleur d'ar c'halonoù - ha n'int ket gwalc'het gant dour an ablusion - diouzh tan an ifern'. Abu Isa a lavaras; 'Er pennad-mañ e kaver ivez danevelloù eus Abdullah bin Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, da lâret eo Ibn Jaz`i Az Zubaidi, Mu'aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurahbil bin Hasanah, Amru Ibnul 'Ash ha Yazid bin Abu Sufyan'. Abu Isa a lavaras; 'Hadith Abu Hurairah a zo hasan gwirion.' Kontet eo bet gant ar profed Sallallahu Alaihi Wasallam, e lavaras : 'Gwalleur d'ar c'halonoù ha d'ar plankennoù diabarzh eus an treid - ha n'int ket lakaet dindan dour an ablusion - eus tan an ifern'. Abu Isa a lavaras; 'Jurisprudence an hadith-mañ eo; n'eo ket aotreet frotañ plankennoù ho treid ma n'emaint ket o-daou o wiskañ khuf pe kalzetennoù.
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
en deus lavaret deomp [Abu Kuraib], [Hannad] ha [Qutaibah] a lavaras; en deus lavaret deomp [Waki'] digant [Sufyan]. Hag eus un hent all meneget ; Lavaret en deus deomp [Muhammad bin Basysyar] en deus lavaret, en deus lavaret deomp [Yahya bin Said] en deus lavaret ; en deus lavaret deomp [Sufyan] eus [Zaid bin Aslam] eus ['Atho` bin Yasar] eus [Ibn Abbas] a lavaras; 'Ar profed sallallahu alaihi wasallam a rae an ablusion ur wech d'an dro'. Abu Isa a lavaras; 'Er pennad-mañ ez eus ivez haditoù gant Umar, Jabir, Buraidah, Abu Rafi' hag Ibnul Fakihi'. Abu Isa a lavaras adarre, 'Hag an hadith kontet gant Ibn Abbas eo ar gwellañ hag ar gwirionañ er pennad-mañ. Risydin bin Sa'd hag tud all o deus kontet an hadith-mañ digant Adl Dlahak bin Syurahbil, digant Zaid bin Aslam, digant e dad, digant Umar bin Khaththab o lavarout ; 'Ar profed sallallahu alaihi wasallam a rae an ablusion ur wech an amzer'. Neuze Abu Isa a lavaras; 'Koulskoude, n'eo ket gwir an hadith-mañ, tra ma'z eo an hini gwirion an hadith kontet gant [Ibn 'Ajlan], [Hisyam bin Sa'd], [Sufyan Ats Tsauri] ha [Abdul Aziz bin Muhammad], eus [Zaid bin Aslam], eus ['Atho` bin Yasar], eus [Abn 'I Yasar], eus ar Profed Sahut alaihi Wasallam'.
