Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 21

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ

wax nanu [Ali bin Hajar] ak [Ahmad bin Muhamed bin Musa Mardawih] ñoom ñaar ñépp ne; Abdullah Ibnul Mubarak dafa wax nu ci Ma'mar ci Ash'ath bin Abdullah ci Al Hasan ci Abdullah bin Mughaffal ne, Yonent bi dafa tere ku saw ci sanguwam, mu ne ko: 'Dafay faral di saw. Muni; 'Ci xaaj bii dafa am hadiis bu jóge ci kenn ci sahaba yu Yonent bi sallaahu 'alaihi wa sallam'. Abu Isa ne ko: «Hadiis bii gharib la -jàmbur-, xamunu ni xadiis bi marfu la ludul xadiis bi jóge ci Asy'ats bin Abdullah, te moom itam dañu koy woowe Asy'ats Al A'ma'. Yenn gëstukat yi dañu wax ni duñu saw ci biir bànxaas; "Li ci ëppu mooy ci moom lañu doon xalaat". Amna gëstukat yu bari yu jàppale ci mbir mi, lu ci melni Ibnu Sirin. Buñu ko waxee ni: «Ci moom la jaaxle di joge,» mu tontu ne: «Sunu Boroom mooy Yàlla, te amul àndadoo». Ibnul Mubaarak nee na; 'Amna ndimbal ngir saw ci saal yi sudee ndox mi dafay wal'. Abu Isa neena; 'Ahmad bin Abda Al Amuli moo nu wax lii, mingi cosaanoo Hibban, mingi cosaanoo Abdullah bin Al Mubarak'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 22

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى

Abu Kuraib neena, wax nu Abdah bin Sulaiman ci Muhamed bin Amru ci Abu Salamah ci Abu Hurairah mu ne: 'Su fekkoon ni du woon luy sonal sama askan, dinaa leen digal ñu def seen ñaan saa yu nekk.' Abu Isa neena; Hadith bii Muhamed bin Ishaq moo ko nettali ci Muhamed bin Ibrahim, ci Abu Salamah ci Zaid bin Khalid, ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam. Ak hadith bu Abu Salamah bi Abu Hurairah ak Zaid bin Khalid nettali ci Yonent bi Sallallaahu aleyhi wa Sallam, ci sama gis-gis ñoom ñaar ñépp dañu dëggu. Ndax hadith bi nekkul ci benn yoon kese, maanaam joge ci Abu Hurairah ci Yonent bi sallaahu 'alaihi wa Sallam, waaye ci yeneen yoon, kon hadith bi Abu Hurairah nettali nekk na dëgg. Ci jamano jooju, Muhamed bin Isma'il dafa wax ni hadith bu Abu Salamah bi Zaid bin Khalid nettali moo gëna dëggu. Abu Isa neena; Ci xaaj bii dafa am itam ay nettali yu bawoo ci Abu Bakar Ash Siddiq, Ali, Aisyah, Ibnu Abbas, Hudzaifah, Zaid Bin Khalid, Anas, Abdullaah Bin Amru, Ibnu Umar, Ummu Habibah, Abu Ayyub, Tammam Bin Abbas, Abdullaah, Ummu Bin Abbas, Abdullaah, Umsimah Wat Samah. Musa'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 23

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

wax nanu [Abdah bin Sulayman] ci [Muhamed bin Ishaq] ci [Muhamed bin Ibrahim] ci [Abu Salamah] ci [Zaid bin Khalid Al Juhani] mu ne; Ma dégg Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam wax ni: 'Sudee nekkul woon luy sonal sama ummat, dama leen di sant ñu def siwak saa yu ñuy ñaan, ba noppi ma jeexal ñaan Isha ci ñatteelu pàcc ci guddi gi'. Muni; Zaid bin Khalid dafa daan dem ñaan ci Jumaa ji, fekk siwak bi dafa nekkoon ci noppam melni bik dafay nekk ci noppu bindkat bi, jogwul ngir ñaan fileek daa njëkka def siwak bi. Ginaaw loolu mu delloo ko ci barabam'. Abu Isa neena; Hadith bii hasan dëgg la.

Hadith

Imam Tirmidzi : 24

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا

Nettali nanu [Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] ni amna ku wax ni doomu Busr bin Artha'ah la, xaritu Yonent bi. Muni; ci [Al Walid bin Muslim] ci [Al Auza'i] ci [Az Zuhri] ci [Sa'id Ibnul Musayyab] ak [Abu Salamah] ci [Abu Hurairah] ci Yonent bi, mu ne: 'Su kenn ci yeen yewwoo ci nelaw, kon bul def loxoom ci ñaar yoon, ndax xamul fumu fanaan'. Ci chapitre bi amna itam ay jaar-jaar yu bawoo ci Ibn Omar, Jabir ak Aisyah. Abu Isa neena; Hadith bii hasan la bu baax. Ash Syafii neena; 'Dama bëgg képp kuy yewwu ci nelaw, muy nelaw wala leneen, mu baña dugal loxoom ci ndoxu sangu ba keroog mu njëkka raxas ko ci ndox, te bañ naa ku ko dugal balaa mu koy njëkka raxas. Waaye loolu du yàq setal ndox mi, lépp bëgg lu amul lenn lu setul ci loxoom. Ahmad ben Hanbal neena; 'Ku yewwoo ci guddi, dugal ay loxoom ci ndoxu sangu balaa muy raxas, dinaa jaaxal su sànni ndox mi'. Ishaq itam ne ko: 'Ku yewwoo ci guddi wala ci bëccëg, bul dugal loxoom ci ndoxu sangu ba keroog mu raxas'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 25

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ

Neena ñu [Nashr bin Ali Al Jahdlami] ak [Bisyr bin Mu'adz Al Aqadi] ñu ne; mu wax nu ci Abdurrahman bin Harmalah ci Abu Tsifal Al Murri ci Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib ci [Maam ju jigéen] ci [Pàppaam] mu ne; Dégg naa Rasulullah Sallallaahu aleyhi wasallam mu wax ne: “Ku tuddul turu Yàlla -buy sangu, amul sangu”. Muni; 'Ci xaaj bii dafa am itam ay nettali yu bawoo ci Aisyah, Abu Sa'id, Abu Hurayra, Sahl bin Sa'd ak Anas'. Abu Isa neena; Imam Ahmad bin Hambal dafa wax ni; 'Xamuma ci xaaj bii benn hadith bu am jayyid sanad -baax-'. Ishaq niko; 'Sudee mënul jàng basmalah, fàww mu baamtu wudlu bi, waaye su fàttee wala ndax mentakwil, wudlu bi dafay des'. Mohamed bin Isma’il nee na; Hadiis bi gën ci xasida bii mooy hadiisu Rabah bin Abdurrahmaan. Abu Isa neena; Rabah bin Abdurrahman moo ko nettali ci maam ju jigéen ji, ci pàppaam. Ci jamano jooju, pàppaam Sayid bin Zaid bin Amru bin Nufayil la tudd, Abu Tsifal Al Muri Tsumamah bin Husayn, Rabaa bin Abdurrahmaan Abu Bakr bin Huwayithib. Amoon na ci ñoom kenn ku nettali xasida bii, ba noppi mu wax; 'Abu Bakr bin Huwaithib moo ko wax, 'ci la wax ni moo ko maam'. Daf nu wax [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] neena, wax nu [Yazid bin Harun] ci [Yazid bin Iyadl] ci [Abu Tsifal Al Murri] ci [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] ci [maam ju jigéen ji bint Sa'id bin Fahilla' Saihillaal] hadith bu noonu'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 26

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ

wax nu [Qutayba bin Sa'id] neena, wax nu [Hammad bin Zaid] ak [Jarir] ci [Mansur] ci [Hilal bin Yasaf] ci [Salamah bin Qais] mu ne; Resulullah sallallahu 'alaihi wasallam neena: "Sooy sangu defal ndox ci sa bakkan, sooy istijmar nga def ko ak lim bu amul benn". Ci chapitre bii dafa amaale ay jaar-jaar yu bawoo ci Uthmaan, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa'il bin Hujr ak Abu Hurairah. Abu Isa neena; Hadith bu Salamah bin Qais, hasan la bu dëggu. Boole ci gëstukat yi wuute nañu ci seeni xalaat ci wàllu yoon wiñ tëral ci nit ñiy bàyyi gargarisation ak istinsyaq. Yenn kuréel yi dañu wax; 'Ku ko bàyyi ba jàllee julli gi, kon war naa julliwaat. Dañu jàpp ni loolu dafay wax ci ablution ak sangu janabah. Ñi jàpp loolu ñooy Ibn Abu Layla, Abdalaah Ibnul Mubaarak, Ahmad ak Ishaq. Ci jamano jooju, Ahmad dafa gëm ni def istinsyaq mooy gëna am solo ci sangu. Abu Isa neena; 'Yeneen boroom xam-xam dañu jàpp ni loolu dafay am ci nekkinu junub, du ci sangu'. Loolu mooy xalaatu Sufyan Ats Tsauri ak ñenn ci waa Kuufa. Te amna yeneen boroom xam-xam yu wax ne loolu du wax ci sangu ak junub, ndax ñoom ñaar ay mbir sunna lañu, kon waru ñu ci baamtu ku leen bàyyi. Loolu mooy xalaatu Malik, Ash Syafi'i ci qaul Jadid'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 27

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا

wax nu [Yahya bin Musa] wax, wax nu [Ibrahim bin Musa Ar Razi] wax, wax nu [Khalid bin Abdullah] ci [Amru bin Yahya] ci [pàppaam] ci [Abdullah bin Zaid] mu wax; 'Ma gis Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam di gargaré ci gémmiñam, di dugal ndox ci bakkanam ci benn loxoom, mu def ko ñatti yoon'. Ci chapitre bii dafa am taarix bu bawoo ci Abdullah bin Abbas. Abu Isa neena; Hadith bu Abdullaah bin Zaid, hadith bu xarañ la. Hadith boobu itam [Malik] ak [Ibn Uyainah] ak [Amru bin Yahya] ñoo ko nettali, waaye waxu ñu ci lafadz bi, 'Yonent bi (saw) gargar na gémmiñam, def ndox ci bakkanam ci benn loxoom'. Waaye, ki wax loolu mooy Khalid bin Abdalla. Buñu sukkandikoo ci boroom xam-xam yi ci hadith yi, Khalid bin Abdullah nit ku wóor la, te dafay jàng lu bari ci boppam. Yenn gëstukat yi dañu jàpp ni gargarasioŋ ak dugal ndox ci bakkan bi ak benn loxo lu jaadu la. Waaye, ñeneen ñi dañu wax; 'Tàqale ñaar ñi moo gëna baax ci nun'. Ash Syafii neena; "Sudee daf leen di dajale ci benn loxo, loolu baaxna, waaye sudee dafa tàqale ñaar ñi, loolu moo gëna baax ci nun".

Hadith

Imam Tirmidzi : 28

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ

Ibnu Abu Omar neena, wax nu Sufyan bin Uyaynah ci Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah ci Hassan bin Hilal mu ne; 'Ma gis ['Amar bin Yasir] di sangu di laxasu sikimam, ma laaj ko, wala mu wax; Mani ko, 'lu tax ngay dagg sa sikkim?' mu tontu ko niko: 'Lu may tere, doonte gis naa Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam di laxasu sikkim'. Daf nu wax [Ibn Abu Omar] neena, wax nu [Sufyan bin Uyainah] ci [Sa'id bin Abu Arubah] ci [Qotadah] ci [Hassan bin Hilal] ci ['Ammar] ci Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ci wàllu hadith. Abu Isa neena; 'Ci xaaj bii dafa am itam ay nettali yu bawoo ci Usmaan, Aysiya, Ummu Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa ak Abu Ayyub'. Abu Isa neena; Dégg naa Ishaq bin Mansur wax; Dégg naa Ahmad ben Hanbal naan; Ibnu Uyayna dafa wax; Abdul Karim dégluwul Hassan bin Bilal lu jëm ci hadith tahlil biy dagg sikkim.

Hadith

Imam Tirmidzi : 29

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ

waxna nu Abdurrazaq ci Israil ci Amir bin Shaqiq ci Abu Wail ci Uthman bin Affan ni Yonent bi dagg na sikimam. Abu Isa neena; Hadith bii hasan dëgg la. Mohamed bin Isma’il nee na; Hadith bi gëna dëggu ci chapitre bii mooy hadith Amir bin Syaqiq, bu bawoo ci Abu Wa'il bu bawoo ci Uthman. Abu Isa neena; 'Xalaat boobu boroom xam-xam yu bari dañu ko jëlee ci sahaba yu Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam ak nit ñi ko waxoon ci ginaaw. Imam Syafi'i itam jël na xalaat boobu. Imam Ahmad dafa wax ni; 'Sudee fàtte na dagg sikimam, kon baaxna'. Ishaq neena; ‘Bu ko bàyyee ndax fàtte wala takwil, kon loolu yoon la ci moom. Waaye sudee daf ko tay bàyyi, fàww mu defaat ko'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 30

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

wax nu [Ishaq bin Musa Al Ansari] wax, wax nu [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] wax, wax nu [Malik bin Anas] ci ['Amru bin Yahya] ci [baayam] ci [Abdullah bin Zaid] ni Yonent bi sallallahu ak loxoom ginaaw, tàmbalee ci kanamu boppam ba noppi daw ñoom ñaar ba ci baat bi, ba noppi ñu dellu ñoom ñaar ñu dellu ci seen barab bu njëkk, ginaaw ga ñu raxas seeni tànk.' Abu Isa neena; 'Ci chapitre bii dafa am taarix bu bawoo ci Mu'awiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib ak Aisyah'. Abu Isa neena; Hadiis bu Abdullah bin Zaid mooy hadiis bi gën dëggu te gën a baax ci saar bii. Ash Syafi'i, Ahmad ak Ishaq' ñoo jël xalaat boobu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 31

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ

Mu wax nu [Qutaybah bin Sa'id] neena, wax nu [Bisyr Ibnul Mufadldlal] ci [Abdullah bin Muhamed bin Aqil] ci [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra'] ni Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam fëgg boppam ñaari yoon; Mu tàmbalee ci ginaaw, daal di dem ba ci kanam. ak nopp yépp, bi ci biir ak bi ci biti'. Abu Isa neena; Hadith bii mingi ci degre Hasan, waaye hadith bi Abdullah bin Zaid nettali moo gëna dëggu te gëna am sanad bu baax ci hadith bii. Te am na ci waa Kufa ñuy jëfandikoo hadiis boobu, ci ñoom Waki' Ibnul Jarrah'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 32

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ

Mu wax nu [Qutaibah] ne, wax nu [Bakr bin Mudlar] ci [Ibn 'Ajlan] ci [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] ci [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra'] ni dafa gis Yonent bi (sallallaahu aleyhi wasallam) di def ab laab. 'Mu fëgg kanam ak ginaaw boppam, ñaari temple yi ak ñaari nopp yi benn yoon'. Muni; 'Ci chapitre bii dafa amaale itam jaar-jaaru Ali ak maam Thalhah bin Musharrif bin 'Amru'. Abu Isa neena; Hadith Ar Rabi bii Hadith bu dëggu la. Te hadith bii ñu ngi ko nettali ci benn yoon rek ngir Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam, mu frotte boppam benn yoon. Xadiis bi yaatu na lool ci ñi ëpp ci ay xaritam ak nit ñi ko topp. Jafar bin Muhamed, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi'i, Ahmad ak Ishaq dañu jàpp ni benn yoon kese ngay frotte bopp bi. Muhamed bin Manshur Al Makki neena; Dégg naa Sufyan bin Uyayna wax; Ma laaj Ja'far bin Muhammad lu jëm ci yoonu fomp bopp, ndax benn fomp rek doy na?' mu tontu ko: Waaw, walallaahi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 33

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا

wax nu [Ali bin Khasyram] wax, wax nu [Abdullah bin Wahb] wax nu, wax nu [Amru Ibnul Harith] ci [Habban bin Wasi'] ci [pàppaam] ci [Abdullah bin Zaid] ni dafa gis Yonent bi sallallaahu 'alaihi wahb'am def ab abdullah' ñaari loxoom'. Abu Isa neena; Hadith bii hasan dëgg la. [Ibn Lahi'ah] dafa nettali hadith bii ci Habban bin Wasi, ci [pàppaam], ci [Abdullah bin Zaid], ni Yonent bi (saw) dafa sangu, fomp boppam ak ndox mu desul ci ñaari loxoom. Hadith bi Amru Ibnul Harith nettali ci Habban moo gëna dëggu, ndax du ci benn yoon kese lañu ko nettali. Hadith bii mingi jóge ci Abdullah bin Zaid ak leneen ludul loolu mooy Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam jël na ndox mu bees ngir fomp boppam. Hadith boobu boroom xam-xam yu bari dañu ko jëfandikoo bu baax, dañu jàpp ni dafa jël ndox mu bees ngir fomp boppam.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 34

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا

Nettali nañu Abdullah bin Idris ci Muhamed bin Ajlan ci Zaid bin Aslam ci Atho bin Yasar ci Ibn Abbas; Ndawi Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam fëgg ko boppam ak nopp yu biti ak yu biir yepp. Abu Isa neena; "Ci chapitre bii amna hadith bu Ar Rabi nettali." Abu Isa niko: Hadith bu Ibn Abbas dafa dëggu. Te hadith bii boroom xam-xam ci science dañu ko jëfandikoo bu baax, ñoom jàpp nañu ni dañuy fomp nopp yi ci biti ak ci biir.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 35

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ

wax nu [Qutaybah] ne, wax nu [Hammad bin Zaid] ci [Sinan bin Rabi'ah] ci [Syahr bin Hausyab] ci [Abu Umamah] mu ne; Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam jël na wuutu, raxas kanamam ñatti yoon, raxas loxoom ñatti yoon, ba noppi mu raxas bopp bi di wax : « Ñaari nopp yi bokk nañu ci bopp bi ». Abu Isa neena; Qutayba neena; loolu Hammad wax; Xamuma ndax kàdduy Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam la wala kàdduy Abu Umamah la. Abu Isa neena; Mu dellu ni, 'Ci chapitre bii amna hadith bu bawoo ci Anas,' hadith bii méngoowul ak niñu ko bindee.' Te hadiis bii boroom xam-xam yu bari dañu koy jëfandikoo, maanaam sahaba yu Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam ak ñi ci topp, maanaam ñaari nopp yi bokk nañu ci bopp bi. Sufyan Ats Sauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad ak Ishaq ñoo ko jëloon. Ci jamano jooju, yeneen gëstukat dañu jàpp ni nopp bi ci kanam mooy kanam gi, nopp bi ci ginaaw mooy bopp bi. Ishaq niko; 'Dama tànn di frottee kanam gi ak kanam gi, ginaaw gi ak bopp bi'. Shafi'i neena; 'Ñoom ñaar ñépp sunna lañu, mu fomp leen ñoom ñaar ndox mu bees'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 36

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ

Neena ñu [Qutayba] ak [Hannad] ñu ne; wax nu ci [Waki'] ci [Sufyan] ci [Abu Hasyim] ci [Ashim bin Laqith bin Shabirah] ci [baayam] mu ne; Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa wax ni: "Sooy sangu nga dagg say baraam". Abu Isa neena; 'Ci chapitre bii dafa am itam ay jaar-jaar yu bawoo ci Ibn Abbas, Al Mustaurid, maanaam Ibn Syaddad Al Fihri, ak Abu Ayyub Al Ansari'. Abu Isa niko, 'Hadith bii hasan la, te boroom xam-xam yi ci science dañu koy jëfandikoo, maanaam boole baraami tànk yi suñuy sangu. Ahmad ak Ishaq itam dañu jàpp loolu. Ishaq niko; 'Suy sangu dafay dagg baraami loxoom yi ak tànk yi'. Ci jamano jooju, Abu Hasyim, turam dëgg mooy Ismaa’il bin Katsir Al Makki.

Hadith

Imam Tirmidzi : 37

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

wax nu [Ibrahim bin Sa'id] - maanaam Aljauhari - wax, wax nu [Sa'd bin Abdul Hamid bin Ja'far] wax nu, wax nu [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] ci [Musa bin Uqbah] ci [Salih] jaam bu njëkk bu At Tau'llah's of Alaihi wasallam dafa wax ni: "Sooy jël sangu, nga nekk ci diggante baraami sa ñaari loxo yi ak sa ñaari tànk yi." Abu Isa neena; Hadith bii mingi ci degree hasan gharib.

Hadith

Imam Tirmidzi : 38

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ

wax nu Ibn Lahi'ah ci Yazid bin Amru ci Abu Abdurrahman Al Hubuli ci Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri mu ne; 'Dama gis Yonent bi sallallaahu 'alaihi wasallam di sangu, mu gis ni dafay frotte baraami tànk yi ak baraam bu ndaw bi'. Abu Isa neena; ''Hadiis bii mingi ci daraja hasan gharib, te xamunu ko ludul ci hadiisu Ibnu Lahi'ah'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 39

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ

neena ñu [Qutaybah] neena; Mu wax nu [Abdul Aziz bin Muhammad] ci [Suhail bin Abu Salih] ci [pàppaam] ci [Abu Hurairah] ni Yonent bi dafa wax: 'Torox ci taloŋ yi - yu dul raxas ci ndoxu sangu - ci safara safara'. Abu Isa neena; Ci chapitre bii dafa am itam ay nettali yu bawoo ci Abdullaah bin Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, ñooy Ibn Jaz'i Az Zubaidi, Mu'aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurabil bin Hasanah, Amru Ibnul Ash ak Suzid. Abu Isa neena; Hadith bu Abu Hurairah dëgg la. Ñu ngi ko nettali ci Yonent bi (sallallaahu aleyhi wasallam) ni: 'Torox na ci taloŋ yi ak ci biir tànk yi - yu amul ndoxu sangu - ci safara safara'. Abu Isa neena; 'Fiqh ci hadith bii mooy; jaaduwul nga frotte sa tànk sudee ñoom ñaar ñépp sole wuñu khuf wala soset.

Hadith

Imam Tirmidzi : 40

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

neena ñu Abu Kurayb, Hanad ak Qutayba neena ñu; wax nu [Waki'] ci [Sufyan]. Ak ci beneen yoon buñu wax; Neena ñu [Muhamed bin Basyyar] ne, ne [Yahya bin Sa'id] ne; daf nu wax [Sufyan] ci [Zaid bin Aslam] ci [Atho' bin Yasar] ci [Ibn Abbas] ne; 'Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa daan wuutu benn yoon benn yoon'. Abu Isa neena; 'Ci xaaj bii amna ay hadith yu bawoo ci Omar, Jabir, Buraida, Abu Rafi' ak Ibnul Fakihi'. Abu Isaa waxaat ne: “Hadiis bi Ibn Abbaas nettali moo gën te wóor ci saar bii. Risydin bin Sa'd ak ñeneen ñoo nettali hadith bii ci Adl Dlahak bin Syurabil, ci Zaid bin Aslam, ci pàppaam, ci Omar bin Khaththab ne; 'Yonent bi sallallaahu aleyhi wasallam dafa daan wuutu benn yoon benn yoon'. Abu Isa ne; Waaye hadith bii dëgguwul, waaye hadith bu dëggu bi mooy hadith bi Ibn Ajlan, Hisyam bin Sa'd, Sufyan Ats Tsauri ak Abdul Aziz bin Muhammad nettali, ñu joge ci Zaid bin Muhammad, ñu joge ci Yasarba, bi Aslam. salallaahu aleyhi wasallam.