Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
безгә [Әли бин Хәҗәр] һәм [Әхмәд бин Мөхәммәд бин Муса Мәрдавих] сөйләгәннәр, алар икесе дә әйткәннәр; безгә [Абдуллаһ Ибнул Мөбарәк] сөйләгәннәр, ул [Мә'мәр] әйткәннәр, ул [Әш'әт бин Абдуллаһ] әйткәннәр, ул [Әл Хәсән] әйткәннәр, ул [Абдуллаһ бин Мугаффал] әйткәннәр: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләм кемгәдер мунчасында сидек җибәрүне тыйды, һәм ул шулай ук: "Гадәттә борчылу аннан килә", - диде. Ул әйтте: "Бу бүлектә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләмнең бер сәхабәсеннән дә хәдис бар", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис гариб - чит -, без хәдиснең мәрфу икәнен белмибез", - диде, Әсият бин Абдуллаһтан килгән хәдистән башка, һәм ул шулай ук Әсият әл-А'ма дип тә атала. Кайбер галимнәр мунчада сидек җибәрүне кире кагалар, алар әйтәләр: "Гадәттә шикләр аннан чыккан". Кайбер фәнни галимнәр бу очракта ярдәм күрсәттеләр, алар арасында Ибну Сирин да бар. Аңа: "Чыннан да, борчылу гадәттә аннан килә", - диелгәч, ул: "Безнең Раббыбыз - Аллаһ, Аның партнеры юк", - дип җавап бирде. Ибнул Мөбарәк болай диде: "Әгәр су агып торса, мунчада сидек бүлеп чыгару өчен рөхсәт бар". Әбу Гайсә болай диде: "Моны безгә Әхмәд бин Әбдә әл-Амули, Хиббаннан, Абдулла бин әл-Мөбарәктән сөйләде".
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
безгә [Әбу Курайб] әйтте, безгә [Әбдә бин Сөләйман] әйтте, [Мөхәммәд бин Әмру] әйтте, [Әбу Сәләмә] әйтте, [Әбу Һөрәйрә] әйтте, ул әйтте, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләм әйтте: "Әгәр бу минем өммәтемә авырлык булмаса, мин аларга һәр намазда мисвак ясарга боерыр идем". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдисне [Мөхәммәд бин Исхак] [Мөхәммәд бин Ибраһим], [Әбу Сәләмә], [Зәйд бин Халид], Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләм риваять иткән. Әбу Һөрәйрә һәм Зәйд бин Халид Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләм риваять иткән Әбу Сәләмә хәдисе, минемчә, икесе дә ышанычлы. Чөнки хәдис бер юл белән генә түгел, атап әйткәндә, Әбу Һөрәйрәдән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вә сәлләмнән, ә башка юллар белән дә риваять ителгән, шуңа күрә Әбу Һөрәйрә риваять иткән хәдис ышанычлы." Мөхәммәд бине Исмәгыйль Зәйд бин Халидтан риваять ителгән Абу Саламаның хәдисе тагын да дөресрәк дип әйтә. Абу Иса әйтте; 'Бу бүлектә шулай ук Абу Бакр Эш Шиддик, Али, Айша, Ибн Аббас, Худзайфа, Заид бин Халид, Анас, Абдулла бин Амру, Ибн Гомәр, Умм Хәбибә, Абу Айюб, Таммам бин Аббас, Абдулла бин Хандлалла, Умм Салама, Ватсила Аль Аска.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
безгә [Хәннәд] әйтте, безгә [Әбдә бин Сөләйман] сөйләде, ул [Мөхәммәд бин Исхак] әйтте, ул [Мөхәммәд бин Ибраһим] әйтте, ул [Әбү Сәләмә] әйтте, ул әйтте: Мин Рәсүлүллаһның салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Әгәр бу минем өммәтемә авыр булмаса, мин аларга һәр намазда мисвак ясарга боерыр идем, һәм мин шулай ук төннең өчтән бер өлешендә ишам намазын тәмамлар идем". Ул әйтте: "Зәйд бин Халид мәчеттә намаз укый иде, мисвагы колагында каләм кебек иде, ул башта мисвакны алганчы намазга тормады. Шуннан соң ул аны урынына куйды". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән ышанычлы".
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Без [Әбул Вәлид Әхмәт бин Бәккәр Әд Димәски] га берәүнең аны Пәйгамбәрнең дусты Буср бин Артаһның улы дип әйтүен сөйләдек. Ул болай диде: безгә [Әл Вәлид бин Мөслим] дан [Әл Әүзәи] дан [Әз Зуһри] дан [Сәгыйд Ибнул Мусаййәб] һәм [Әбу Сәләмә] дан [Әбу Һөрәйрә] дан Пәйгамбәрнең болай дигәнен сөйләде: "Әгәр сезнең берәрегез йокыдан уянса, кулын ике яки өч тапкыр су коеп бетергәнче, савытка тыкмагыз, чөнки ул кулы кайда төн үткәргәнен белми". Бу бүлектә шулай ук Ибн Гомәр, Җәбир һәм Айшәдән дә тарихлар бар. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән ышанычлы. Әш Шафигый болай диде:" "Йокыдан уянган һәркемгә, ул йокымы яки башка нәрсәме, тәһарәт өчен суга кулын су белән юганчы тыкмаска ошый, һәм мин аны юганчы суга салырга яратмыйм. Әмма бу суның сафлыгына зыян китерми, әгәр кулында нәҗес булмаса." Әхмәд бин Хәнбәл болай дигән: "Әгәр кеше төнлә уянып, юганчы тәһарәт өчен суга кулын тыкса, ул суны ташласа, мин гаҗәпләнер идем." Исхак шулай ук болай дигән: "Әгәр кеше төнлә яки көндез уянса, ул кулын тәһарәт өчен суга юганчы тыкмаска тиеш."
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
безгә [Нәшр бин Әли Әл-Җәһдләми] һәм [Бәсир бин Муәз Әл-Акади] сөйләделәр; безгә [Бәсир Ибнул Муфадлал] сөйләде, ул [Абдуррахман бин Хәрмәлә] әйтте, ул [Әбу Цифәл Әл-Мурри] әйтте, ул [Рабах бин Абдуррахман бин Әбу Суфьян бин Хувайтиб] әйтте, ул [Аның әбисе] әйтте, ул болай диде: Мин Рәсүлүллаһның салләллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен ишеттем: "Тәһарәт алганда Аллаһ исемен телгә алмаганнарга тәһарәт юк". Ул болай диде: "Бу бүлектә шулай ук Айшә, Әбу Сәгыйд, Әбу Һөрәйрә, Сәхл бин Сәгыйд һәм Әнәстән дә риваятьләр бар". Әбу Гайсә болай диде: "Имам Әхмәт бин Хәмбәл болай диде: "Мин бу бүлектә яхшы хәдис җәййид санады булган хәдис белмим". Исхак болай диде: «Әгәр ул бисмилланы аңлы рәвештә укымыйча калдырса, ул тәһарәтен кабатларга тиеш, ләкин онытып калдырса яки тәфсир аркасында тәһарәте гамәлдә кала». Мөхәммәд бин Исмәгыйль болай диде: «Бу бүлектәге иң яхшы хәдис - Рабах бин Абдуррахман хәдисе». Әбү Гайсә болай диде: «Рабах бин Абдуррахман әбисеннән, әтисеннән риваять кылган. Әтисенең исеме Сәид бин Зәйд бин Әмру бин Нуфайл булса, Әбү Цифәл Әл-Мурриның исеме Цумамә бин Хушайн, ә Рабах бин Абдуррахманның исеме Әбү Бәкер бин Хувайтсиб булган. Алар арасында бу хәдисне риваять иткән берәү бар иде, аннары ул: «Әбү Бәкер бин Хувайтсибтан», - диде, аннары ул аны бабасына бәйләде». Безгә [Аль Хәсән бин Али Аль Хулвани] әйтте, безгә [Язид бин Харунга] [Язид бин Иядлдан] [Абу Tsифал Аль Мурри] дан [Рабах бин Абдуррахман бин Абу Суфьян бин Хувайтиб] [әбисе бинт Саид бин Заид] [аның әтисе] Пәйгамбәр шәленнән булган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
безгә [Кутәйбә бин Сәгыйд] әйтте, безгә [Хәммәд бин Зәйд] һәм [Җәрир] сөйләде, ул [Мансур] әйтте, [Хилал бин Ясаф] әйтте, ул [Сәләмә бин Кайс] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Әгәр тәһарәт алсагыз, борыныгызга су салыгыз, әгәр истиҗмар кылсагыз, так сан белән эшләгез". Бу бүлектә шулай ук Госман, Ләкит бин Шабра, Ибн Аббас, Әл Мигъдәм бин Мәгъди Кәриб, Вәил бин Хөҗр һәм Әбу Һөрәйрәдән дә тарихлар бар". Әбу Гайсә әйтте: "Сәләмә бин Кайсның хәдисе хәсән ышанычлы. Һәм фәнни белгечләрнең авыз чайкатуны һәм истинсиякны ташлаган кешеләр турындагы канунга карата фикерләре төрлечә. Кайбер төркемнәр болай диләр: "Әгәр кемдер намаз укыганчы аны калдырса, ул намазны кабат укырга тиеш. Алар моның җеназадан соң тәһарәт һәм госелгә кагыла дип бәхәсләшәләр. Бу фикердә торучылар - Ибн Әбү Ләйлә, Габдуллаһ Ибнул Мөбарәк, Әхмәт һәм Исхак. Шул ук вакытта, Әхмәт тәһарәттә истиншак кылуга күбрәк басым ясала дип раслый. Әбү Гайсә болай дигән: "Һәм башка кайбер галимнәр моның тәһарәттә түгел, ә җүнеп булганда кулланыла дигән фикердә." Бу Суфьян Әтс Цаури һәм Куфа халкының кайбер фикере. Башка кайбер галимнәр моның тәһарәткә һәм җүнепкә кагылмый, чөнки икесе дә сөннәт мәсьәләләре, шуңа күрә аларны төшереп калдырган кеше өчен аларны кабатлау мәҗбүри түгел, диләр. Бу Малик, әш-Шәфигыйның кауль җәдид турындагы фикере.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
безгә [Яхья бин Муса] әйтте, безгә [Ибраһим бин Муса Әр Рази] әйтте, безгә [Халид бин Абдулла] әйтте, ул [Әмрү бин Яхъя] әйтте, ул [атасыннан] [Абдулла бин Зәйд] әйтте: "Мин Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең авызын чайкаганын һәм борынына бер учыннан су салганын күрдем, ул моны өч тапкыр эшләде". Бу бүлектә Абдулла бин Аббасның тарихы бар". Әбу Гайсә әйтте: "Абдулла бин Зәйднең хәдисе - хәсән гариб дәрәҗәсендәге хәдис. Бу хәдисне [Мәлик] һәм [Ибн Уяйнә], шулай ук [Әмрү бин Яхъя] да риваять иткәннәр, ләкин алар "Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам авызын чайкаган һәм борынына бер учыннан су салган" дигән ләфәзне искә алмаганнар. Ләкин моны әйткән кеше Халид бин Абдулла булган. Хәдис белгечләре фикеренчә, Халид бин Абдулла ышанычлы, күп яттан белгән кеше булган. Кайбер галимнәр бер кул белән борынга су алып, чайкату дөрес дип саныйлар. Әмма башкалар: "Икесен аеру безнең өчен яхшырак", - диләр. Әш-Шәфигый: "Әгәр ул аларны бер кулында җыйса, дөрес, ләкин аерса, бу безнең өчен яхшырак", - дигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
безгә [Ибн Әбү Гомәр] әйтте, безгә [Суфиян бин Уяйнә] әйтте, [Габдел Кәрим бин Әбү Әл Мухаррик Әбу Өмәйә] әйтте, [Хәсән бин Хилал] әйтте, ул әйтте: "Мин ['Амар бин Ясир] сакалын җыеп тәһарәт алганын күрдем, аннары аннан сорадым, яки ул әйтте; мин аңардан: "Ни өчен сакалыңны кисәсең?" - дип сорадым. Ул: "Миңа нәрсә комачаулый, хәтта мин Аллаһның Рәсүленең (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) сакалын җыерганын күргән булсам да", - дип җавап бирде. Безгә [Ибн Әбү Гомәр] әйтте, безгә [Суфиян бин Уяйнә] әйтте, [Сәгыйд бин Әбү Аруба] әйтте, [Котада] әйтте, [Хәсән бин Хилал] диде, ['Әммар] Пәйгамбәрдән (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) хәдис турында. Әбу Гайсә әйтте: "Бу бүлектә шулай ук Госман, Айшә, Өммү Сәләмә, Әнәс, Ибн Әбү Әүфә һәм Әбу Әйюбтан риваятьләр бар". Әбү Гайсә әйтте: Мин Исхак бин Мансурның әйткәнен ишеттем; мин Әхмәт бин Хәнбәлнең әйткәнен ишеттем; Ибн Уяйнә әйтте: "Габдел Кәрим Хәсән бин Билалдан тәхлил хәдисе - сакалын кисү - турында ишетмәгән".
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
безгә [Яхья бин Муса] әйтте, безгә [Абдурразакка] әйтте, ул [Исраилдән] ул ['Амир бин Шакикътан] ул [Әбү Вәилдән] ул [Госман бин Аффаннан] пәйгамбәр саллаллоҳу гаеб һәм үбәләнең сакалын кискәнен сөйләде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән дөрес." Мөхәммәд бин Исмәгыйль әйтте: "Бу бүлектәге иң дөрес хәдис - "Амир бин Сякикътан, ул Әбү Вәилдән, ул Госманнан" хәдисе. Әбү Гайсә әйтте: "Бу фикерне Пәйгамбәр саллаллоҳу гаеб һәм үбәләнең сәхабәләреннән һәм алардан соң шулай дигән кешеләрдән күпчелек фәнни галимнәр алган. Бу фикерне Имам Сяфигый да алган. Имам Әхмәд әйтте: "Әгәр ул сакалын кисәргә онытса, ярый". Ә Исхак әйтте: "Әгәр ул оныту яки ялгыш аңлату аркасында ташласа, ул аның өчен дөрес. Ләкин, әгәр ул аны аңлы рәвештә ташласа, ул аны кабатларга тиеш."
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
безгә [Исхак бин Муса Әл-Әнсари] әйтте, безгә [Мән бин Иса Әл-Каззаз] әйтте, безгә [Мәлик бин Әнәс] әйтте, ул ['Әмру бин Яхъя] әйтте, ул [аның әтисе] [Габдуллаһ бин Зәйд] әйтте: Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам башын ике кулы белән сыйпады, ике кулын алга һәм артка хәрәкәтләндерде, башының алгы ягыннан башлап, аннары икесен дә муенының артына кадәр йөгертте, аннары кире кайттылар, икесе дә башлангыч урыннарына кайттылар, аннары аякларын юдылар. Әбү Гайсә әйтте: "Бу бүлектә Муавия, Әл-Микдәм бин Мәгъди Кәриб һәм Айшәдән тарих бар". Әбү Гайсә әйтте: "Габдуллаһ бин Зәйднең хәдисе бу бүлектәге иң ышанычлы һәм иң яхшы хәдис. Бу фикерне Әш Шафигый, Әхмәт һәм Исхак алдылар".
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
[Кутайбә бин Сәгыйд] болай диде: [Бысир Ибнул Муфадлал] безгә [Абдуллаһ бин Мөхәммәд бин Әкыйлдән] [Әр-Рабигъ бинт Муъавидз бин Әфрагъ] пәйгамбәрнең башын ике тапкыр сөрткәнен сөйләде; ул арттан башлады, аннары алга таба китте. Шулай ук ике колагына да, тышкы һәм эчке якларына да сөртте.] Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис хәсән, ә Абдуллаһ бин Зәйд риваять иткән хәдис бу хәдискә караганда ышанычлырак һәм чылбыры яхшырак. Һәм Куфа халкының кайберләре бу хәдисне кулланалар, алар арасында Вәкигъ Ибнул Джарра да бар."
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
[Кутәйбә] болай диде: [Бәкер бин Мудлар] безгә [Ибн Әҗләннән] [Абдуллаһ бин Мөхәммәд бин Әкыйлдән] [Әр-Раби бинт Муавуз бин Әфра] Пәйгамбәрнең тәһарәт алганын күргәнен һәм: "Ул башын алгы һәм арткы өлешеннән, ике чигәсеннән һәм ике колагыннан бер тапкыр сөрткән", - дигәнен сөйләде. Ул болай диде: "Бу бүлектә шулай ук Али һәм Талха бин Мөшәрриф бин Әмрүнең бабасыннан риваять бар. Әбу Гайсә болай диде: "Әр-Рабиның бу хәдисе хәсән-сәхих. Һәм бу хәдис Пәйгамбәргә [салләллаһу галәйһи вәссәламгә] бер юлдан гына түгел, ә ул башын бер тапкыр сөрткән", - дип риваять ителгән. Бу хәдисне күпчелек сәхабәләр һәм аннан соң килүчеләр киң кулланганнар. Җәгъфәр бин Мөхәммәд, Суфьян Әс Цаури, Ибнул Мөбарәк, Асый Сяфигый, Әхмәт һәм Исхак башны бер тапкыр гына сөртү турында фикердә. Мөхәммәд бин Мансур әл-Мәкки болай дип әйткән: "Мин Суфьян бин Уяйнәнең болай дигәнен ишеттем: "Мин Җәгъфәр бин Мөхәммәдтән башны ышку кануны турында сорадым, бер тапкыр сөртү җитәме?" Ул: "Әйе, Аллаһ белән ант итәм", - дип җавап бирде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
[Али бин Хәсирам] безгә, [Абдуллаһ бин Вәхб] безгә, [Әмр Ибн әл-Харис] [Хәббан бин Вәси] дан [атасыннан] [Абдуллаһ бин Зәйд] дан Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең тәһарәт алып, башын кулларыннан артык булмаган су белән сөрткәнен күргәнен сөйләде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән-сәхих". [Ибн Ләһи'а] бу хәдисне [Хәббан бин Вәси] дан, [атасыннан] [Абдуллаһ бин Зәйд] дан риваять итте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам тәһарәт алып, башын кулларыннан артык булмаган су белән сөрткән". Әмр Ибн әл-Харисның Хәббаннан риваять иткән хәдис ышанычлырак, чөнки ул бердән артык юлдан риваять ителә. Бу хәдис Габдуллаһ бин Зәйдтән, һәм аннан тыш, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең башын сөртер өчен яңа су алганын әйтте. Бу хәдисне күпчелек галимнәр киң кулланалар, алар фикеренчә, ул башын сөртер өчен яңа су алган.
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
[Хәннәд] болай диде: [Абдуллаһ бин Идрис] безгә [Мөхәммәд бин Әҗләннән] [Зәйд бин Әсләмнән] [Ато бин Ясардан] [Ибн Аббастан] сөйләгән; Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам үзенең башына һәм тышкы һәм эчке колакларына сөрткән. Әбү Гайсә болай диде: «Бу бүлектә шулай ук Әр-Раби риваять иткән хәдис бар». Әбү Гайсә тагын болай диде: «Ибн Аббасның хәдисе хәсән-сәхих. Һәм бу хәдисне гыйлем әһеле киң куллана, алар ике колакны да сөртү тышкы һәм эчке өлешләргә кагыла дигән фикердә».
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
безгә [Кутәйбә] әйтте, безгә [Хәммәд бин Зәйд] әйтте, ул [Синан бин Рәбиадан] [Сияһр бин Хәусйабтан] [Әбу Өмәмәдән] ул әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам тәһарәт алды, өч тапкыр йөзен һәм өч тапкыр кулларын юды, аннары башын ышкыды һәм әйтте: "Ике колак башның бер өлеше". Әбу Гайсә әйтте; Кутайбә әйтте; Хәммәд әйтте: "Мин белмим, бу Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам сүзләреме яки Әбу Өмәмәдәнме". Әбу Гайсә әйтте: "Бу бүлектә Әнәстән дә хәдис бар", ул тагын әйтте: "Бу хәдис аның составына туры килми". Һәм бу хәдисне Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләреннән һәм алардан соңгы галимнәрнең күбесе куллана, ике колак та башның бер өлеше. Бу фикерне Суфьян Әс Цаури, Ибнул Мөбарәк, Сяфигый, Әхмәт һәм Исхак та тотканнар. Башка галимнәр исә колакның алгы өлеше йөзнең бер өлеше, ә колакның арткы өлеше башның бер өлеше дип саныйлар. Исхак болай дигән: "Мин колакның алгы өлешен йөзем белән, ә колакның арткы өлешен башым белән сөртергә яратам". Ә Сяфигый: "Икесе дә сөннәт, чөнки ул аларны чиста су белән сөрткән", - дигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
безгә [Кутәйбә] һәм [Хәннәд] сөйләделәр, алар әйттеләр; безгә [Ваки] сөйләде, ул [Суфияннән], ул [Әбү Хәсимнән], ул ['Ашим бин Лакис бин Шабирәдән], ул [аның әтисеннән] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Тәһарәт алганда бармакларыгызны кисештерегез". Әбү Гайсә әйтте: "Бу бүлектә шулай ук Ибн Аббас, Әл-Мустаурид, атап әйткәндә, Ибн Сәддад Әл-Фихри һәм Әбү Әйюб Әл-Әнсаридан тарих бар". Әбү Гайсә тагын әйтте: "Бу хәдис хәсән ышанычлы, һәм фән белгечләре бу хәдисне кулланалар, атап әйткәндә, тәһарәт алганда бармакларны кисештерәләр. Бу фикерне Әхмәд һәм Исхак та кабул иттеләр". Исхак әйтте: "Тәһарәт алганда ул бармакларын һәм бармакларын кисештерә". Шул ук вакытта Әбү Хәсимнең чын исеме - Исмәгыйль бин Кәсир Әл-Мәкки".
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
безгә [Ибраһим бин Сәгыйд] - ягъни Әлҗәүһәри - әйтте, безгә [Сәгъд бин Габдел Хәмид бин Җәгъфәр] әйтте, безгә [Абдуррахман бин Әбу Әз Зинад] -дан [Муса бин Укба]дан [Салих] -дан Әт-Тәүәмәнең элеккеге колы, [Ибн Аббас]дан Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: "Әгәр тәһарәт алсагыз, ике кулыгыз һәм ике аяк бармакларыгыз арасында тотыгыз". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб дәрәҗәсендә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
безгә [Кутәйбә] әйтте, безгә [Ибн Ләһи'а] сөйләде, ул [Язид бин Әмру] әйтте, ул [Әбу Абдуррахман Әл-Хубули] әйтте, ул [Әл-Мустаурид бин Сяддад Әл-Фихри] әйтте: "Мин Пәйгамбәрнең салла-галәйһиссәламнең тәһарәт алганын күрдем, һәм ул кечкенә бармагы белән аяк бармакларын ышкый икән". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис хәсән гариб дәрәҗәсендә, һәм без аны Ибн Ләһи'а хәдисеннән башка белмибез".
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
безгә [Кутәйбә] әйтте; безгә [Габдел Азиз бин Мөхәммәд] әйтте, ул [Сөһәйл бин Әбу Салих] әйтте, ул [әтисеннән] [Әбу Һөрәйрә] әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Тәһарәт суы белән юылмаган үкчәләргә җәһәннәм утыннан кайгы". Әбу Гайсә әйтте: "Бу бүлектә шулай ук Абдуллаһ бин Әмрү, Айсия, Җәбир бин Абдуллаһ Ибнул Харис, атап әйткәндә, Ибн Җәзи әз-Зүбәйди, Муайкиб, Халид Ибнул Вәлид, Сюрахбил бин Хәсәнә, Әмрү Ибнул Әш һәм Язид бин Әбу Суфияннан риваятьләр бар". Әбу Гайсә әйтте: "Әбу Һөрәйрәнең хәдисе хәсән ышанычлы". Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Тәһарәт суы белән юылмаган үкчәләргә һәм аяк табаннарына җәһәннәм утыннан кайгы". Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдиснең фәһебе шул: әгәр икесе дә хуф яки оекбаш кимәгән булса, аяк табаннарын ышкырга ярамый».
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
безгә [Әбү Кураиб], [Хәннәд] һәм [Кутайбә] әйттеләр, алар әйттеләр; безгә [Ваки] [Суфияннан] сөйләде. Һәм искә алынган башка юлдан; безгә [Мөхәммәд бин Басияр] әйтте, безгә [Яхья бин Сәгыйд] әйтте; безгә [Суфиян] [Зәйд бин Әсләм] ['Ато бин Ясар] [Ибн Аббас] әйтте: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам берьюлы тәһарәт алды". Әбү Гайсә әйтте: "Бу бүлектә шулай ук Гомәр, Җәбир, Бурайда, Әбү Рафиъ һәм Ибнул Факиһидан хәдисләр бар. Әбү Гайсә тагын әйтте: "Һәм Ибн Аббас сөйләгән хәдис бу бүлектә иң яхшы һәм иң ышанычлысы. Рисыдин бин Сәгъд һәм башкалар бу хәдисне Әдл Длахак бин Сюрахбилдан, Зәйд бин Әсләмнән, аның әтисеннән, Гомәр бин Хәссәбтән риваять иттеләр: "Пәйгамбәребез саллаллаһу галәйһи вә сәлләм бер-бер артлы тәһарәт алды". Аннары Абу Иса әйтте; 'Ләкин, бу хәдис дөрес түгел, ә чынбарлыкта [Ибн Ажлан], [Хисям бин Са'д], [Суфян Ат Tsaури] һәм [Абдул Азиз бин Мөхәммәд], [Заид бин Аслам], [Ато бин бин Ясар], [Ибн Аббас], Пәйгамбәр салләллаһы.
