Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
a falaxi nE [Ali bin Hajar] nun [Ahmad bin Muhammad bin Musa Mardawih] e firin birin naxa a fala; A bara a fala moxo bE [Abdullah Ibnul Mubarak] kelife [Ma'mar] kelife [Ash'ath bin Abdullah] kelife [Al Hasan] kelife [Abdullah bin Mughaffal] a fala nE, Annabi sallallaahu Alaihi Wasallam mixi yo mu tinxi a xa ye xOnyi ra a xa ye xOnE kui, a man naxa a fala: 'A gbegben gni kOntOfili kelixi a tan nan ma. A naxa a fala; 'Yi sEbEli kui, hadisi nde na naxan fatanxi Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam xa sEbEli nde ra'. Abu Isa naxa a fala, 'Yi hadisi gharib nan a ra - xOgnE gbEtE-, won mu a kolon a hadisi marfu nan a ra fo hadisi naxan kelixi Asy'ats bin Abdullah, a man xili Asy'ats Al A'ma'. LOnlila ndee a falama a mixi yo mu lanma a xa a yEtE raxa ye xOnE kui, e a falama; 'A gbegben gni na kOntOfilie kelixi a tan nan ma'. A nun xaxilima ndee naxa mali yi fe kui, e ya ma Ibnu Sirin. A to a fala a bE, 'Awa, kOntOfili fatanxi a tan nan na,' a naxa a yabi, 'Won ma karamOxO nan Ala ra, a bore yo mu na'. Ibnul Mubarak naxa a fala; 'Yi ye xOrOxOE na banxi kui xa ye na minife'. Abu Isa naxa a fala; 'Ahmad bin Abdah Al Amuli nan a falaxi moxo bE, kelife Hibban, kelife Abdullah bin Al Mubarak'.
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
a fala nE [Abu Kuraib] a fala nE, a fala nE [Abdah bin Sulaiman] kelife [Muhammad bin Amru] kelife [Abu Salamah] kelife [Abu Hurairah] a naxɛ, Rasulullah Sallallaahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Xa a mu findi kote ra n ma ɲama bE, n nu e yamarima nE e xa siwak raba waxati birin e na sali raba.' Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi sEbExi [Muhammad bin Ishaq] nan ma kelife [Muhammad bin Ibrahim], kelife [Abu Salamah,] kelife [Zaid bin Khalid], kelife Annabi sallallahu alaihi Wasallam'. A nun Abu Salamah xa hadisi Abu Hurairah nun Zaid bin Khalid naxan falaxi Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam yi ra, n ma xaxili ma e firin birin findixi nOndi nan na. Barima hadisi mu falaxi kira keren gbansan xa ra, a kelixi Abu Hurairah nan ma kelife Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam, kOnO a kelixi kira gbEtE nan ma, na nan a ra hadisi Abu Hurairah naxan falaxi a findixi nOndi nan na. Na waxati, Muhammad bin Isma'il a falama a Abu Salamah xa hadisi naxan fatanxi Zaid bin Khalid ra a nan yati. Abu Isa naxa a fala; 'Yi sEbEli kui, Abu Bakar Ash Siddiq, Ali, Aisyah, Ibnu Abbas, Hudzaifah, Zaid bin Khalid, Anas, Abdullah bin Amru, Ibnu Umar, Umm Habibah, Abu Ayyub, Tammam bin Abbas, Abdullah bin Handlallah, Umm Salamah, Albu Asbu, Ambu Assa' nun Muqa'.
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
a falaxi moxo bE [Hannad] a fala nE, a fala moxo bE [Abdah bin Sulaiman] kelife [Muhammad bin Ishaq] kelife [Muhammad bin Ibrahim] kelife [Abu Salamah] kelife [Zaid bin Khalid Al Juhani] a falaxi nE; N naxa Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam xui mE a falafe ra: 'Xa a mu findixi kote ra n ma umma bE, n nu lanma n xa e yamari e xa siwak raba e sali tEmui birin, n man nu lanma n xa Isha sali ra ɲɔn kOE saxan nde.' A naxa a fala; 'Zaid bin Khalid naxa siga salide salide kui, a xa siwak nu na a tuli nan kui alo sEbEli nu na sEbEli tuli nan kui, a mu keli salide han a nu siwak singe raba. Na dangi xanbi, a naxa a ragbilen a yire. Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi findixi hasan nan na.'
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Moxo a fala nE [Abul Walid Ahmad bin Bakkar Ad Dimasqi] bE mixi nde a fala nE a Busr bin Artha`ah xa di nan a ra, Annabi sallallaahu alaihi wasallam xanunten gni. A naxa a fala; a falaxi moxo bE [Al Walid bin Muslim] kelife [Al Auza'i] kelife [Az Zuhri] kelife [Said Ibnul Musayyab] a nun [Abu Salamah] kelife [Abu Hurairah] kelife Annabi sallallaahu alaihi Wasallam ma, a naxɛ: 'Xa wo ya ma mixi keren keli xi kui wo naxa a bElExE sa ye xOri kui fo a xa a bElExE saxan sa N mu a kolon a bElExE saxi dEndE xEn. Yi buki kui, taruxu fan na Ibn Umar, Jabir nun Aisyah yi ra. Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi findixi hasan nan na. Ash Syafi'i naxa a fala; 'N wama mixi birin naxan kelixi xi kui, xa na mu a ra a na xife, xa na mu a ra, a bElExE mu a bElExE sa ye kui fo a xa e maxa ye ra singe ra, n man xOnOxi nE xa mixi nde e sa ye kui beenun a xa e maxa sinden. Hali na mu ye xa sEniyE kanama xa a sa li se xOrOxOE yo mu na a bElExE. Ahmad bin Hanbal naxE; 'Xa mixi nde keli kOE ra a bElExE sa ye xunxure kui beenun a xa a maxa, n nu kaaba ma nE xa a ye woli'. Isaki fan naxa a fala; 'Xa mixi nde keli kOE ra xa na mu kOE ra, a naxa a bElExE sa ye xunxure kui fo a xa a maxa'.
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
a falaxi moxo bE [Nashr bin Ali Al Jahdlami] a nun [Bisyr bin Mu'adz Al Aqadi] e naxan falaxi; a falaxi nE [Bisyr Ibnul Mufadldlal] kelife [Abdurrahman bin Harmalah] kelife [Abu Tsifal Al Murri] kelife [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaittib] kelife [A baba] kelife [A baba] a naxɛ; N bara Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam xui mE a falafe ra: ' mixi yo mu na naxan mu Ala xili falama - a wudE raba tEmui -'. A naxa a fala; 'Yi sEbEli kui, taruxu fan na Aisyah, Abu Said, Abu Hurairah, Sahl bin Sa'd nun Anas'. Abu Isa naxa a fala; 'Imam Ahmad bin Hambal naxE; 'N mu a kolon yi buki kui hadisi naxan na jayyid sanad -fan-'. Ishaq naxa a fala; Xa a mu basmalah xaran a yEtE ra a lan ma a xa a xa wudlu manE, kOnO xa a nEmu xa na mu a mentakwil nan a ra a xa wudlu luma nE. Muhammad bin Isma'il naxE; 'Hadis fangni naxan na yi buki kui a findixi Rabah bin Abdurrahman xa hadisi nan na'. Abu Isa naxa a fala; Rabah bin Abdurrahman a fala nE a baba nan ma, a baba nan ma. Na waxati, a baba xili Said bin Zaid bin Amru bin Nufail, Abu Tsifal Al Murri xili Tsumamah bin Hushain, a nun Rabah bin Abdurrahman xili Abu Bakr bin Huwaithib. E ya ma mixi keren nan nu na naxan yi hadisi falaxi, na xanbi a naxa a fala; 'Abu Bakr bin Huwaithib, 'na xanbi a naxa a sa a baba nan yi ra'. A bara a fala moxo bE [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Yazid bin Harun] kelife [Yazid bin Iyadl] kelife [Abu Tsifal Al Murri] kelife [Rabah bin Abdurrahman bin Abu Sufyan bin Huwaithib] kelife [a baba bint Said bin Zaid] kelife [a baba] kelife namiɲɔnmɛ alailam ma hadith'.
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
a falaxi moxo bE [Qutaibah bin Said] a fala nE, a fala moxo bE [Hammad bin Zaid] a nun [Jarir] kelife [Mansur] kelife [Hilal bin Yasaf] kelife [Salamah bin Qais] a fala nE; Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Xa wo wuli raba wo ye sa wo gningni kui, xa wo istijmar raba wo a raba kObiri ra'. Yi buki kui, taruxu fan na Uthman, Laqith bin Shabrah, Ibnu Abbas, Al Migdam bin Ma'di Karib, Wa`il bin Hujr a nun Abu Hurairah'. Abu Isa naxa a fala; Salamah bin Qais xa hadisi findixi hasan nan na. A nun man science karamOxOe e xa ma gnErE mu lanxi e bore ma sariyE ma naxan na mixie bE naxee e xa gargling nun istinsyaq rabolo. Mixi ndee a falama; ‹Xa mixi nde a lu naa han a sali raba, a man xa sali raba. E a falama a yi fe fatanxi ablution nun janabah nan na. Naxee a ma gnOxun xi na nan ya: Ibn Abu Laila, Abdullah Ibnul Mubarak, Ahmad a nun Ishaq. Na waxati, Ahmad laxi a ra a istinsyaq raba fe xungbe nan na ablution ma. Abu Isa naxa a fala; 'A nun karamOxO gbEtE ndee a ma gnOxun xi nE a yi fe lanma a xa raba junub nan kui, a mu lanma a xa raba ablution kui'. Sufyan Ats Tsauri nun kufa mixi ndee xa masen gni nan ya. A nun karamOxO gbEtE ndee a falama a yi mu lanma ablution nun junub ma, barima e firin birin sunna fe nan e ra, na nan a ra a mu lanma mixi xa e gbilen mixi ma naxan e raboloxi. Malik xa masen gni nan ya, Ash Syafi'i qaul Jadid' kui.
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
a fala moxo bE [Yahya bin Musa] a fala nE, a fala moxo bE [Ibrahim bin Musa Ar Razi] a fala nE, a fala moxo bE [Khalid bin Abdullah] kelife [Amru bin Yahya] kelife [a baba] kelife [Abdullah bin Zaid] a fala nE; 'N naxa annabi to a dE xOrOxOE ra a nun ye safe a xunxure ma a bElExE keren ma, a naxa na raba sanmaya saxan'. A nun yi sEbEli kui, taruxu nde na naxan fatanxi Abdullah bin Abbas ra. Abu Isa naxa a fala; 'Abdullah bin Zaid xa hadisi findixi hasan gharib xa hadisi nan na. Yi hadisi fan [Malik] nun [Ibn Uyainah] nan a falaxi a nun [Amru bin Yahya], kOnO e mu lafadz falaxi, 'Annabi sallallaahu alaihi Wasallam naxa a dE xOrOxO a naxa ye sa a xunxure kui a bElExE keren ma'. Na kui, mixi naxan na falaxi a xili Khalid bin Abdullah. Hadith karamOxOe a falama, Khalid bin Abdullah mixi nan a ra naxan laxi a ra a man fe gbegbe xaran ma. Ɲama xaxilima ndee laxi a ra a ye xOrOxOE nun ye safe i dOxOma bElExE keren ma na sariyE nan a ra. Na kui, mixi gbEtee a falama; 'E firin itaxunfe nan fan moxo bE'. Ash Syafi'i naxa a fala; 'Xa a e malan bElExE keren ma na nan lanxi, kOnO xa a e firin itaxun na nan na won bE.
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
a falaxi nE [Ibn Abu Umar] a fala nE, a fala nE [Sufyan bin Uyainah] kelife [Abdul Karim bin Abu Al Mukhariq Abu Umayyah] kelife [Hassan bin Hilal] a naxɛ; 'N naxa ['Amar bin Yasir] to a nu a yEtE rafelen a nu a xun sExE ma, n naxa a maxOrin, xa na mu a naxa a fala; N naxa a maxOrin, 'munfe ra i na i xun sExE ma?' A naxa a yabi, 'Munse n na tima, hali n to Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam toxi a xunxure rafelen ma'. A bara a fala moxo bE [Ibn Abu Umar] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Sufyan bin Uyainah] kelife [Said bin Abu Arubah] kelife [Qotadah] kelife [Hassan bin Hilal] kelife ['Ammar] kelife Annabi sallallaahu alaihi Wasallam ma alo hadisi. Abu Isa naxa a fala; 'Yi buki kui, Uthman, Aisyah, Umm Salamah, Anas, Ibn Abu Aufa nun Abu Ayyub xa taruxui fan na. Abu Isa naxa a fala; N bara Ishaq bin Mansur xui mE a falafe ra; N bara Ahmad bin Hanbal xui mE a falafe ra; Ibn Uyainah naxa a fala; 'Abdul Karim mu Hassan bin Bilal xui mExi tahlil hadisi xa fe ra - a xun sExE-'.
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
a falaxi moxo bE [Yahya bin Musa] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Abdurrazaq] kelife [Israil] kelife [Amir bin Syaqiq] kelife [Abu Wa`il] kelife [Uthman bin 'Affan] a Annabi sallallaahu Alaihi Wasallam nan a xun sExE. Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi findixi hasan nan na.' Muhammad bin Isma'il naxE; 'Hadith naxan tide gbo yi buki kui a findixi Amir bin Syaqiq xa hadisi nan na, kelife Abu Wa`il ma kelife Uthman ma'. Abu Isa naxa a fala; 'Yi ma gnErE tongoxi lOnni karamOxO gbegbe nan yi ra kelife Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam xa boree nan ma a nun mixie naxee e xanbi ra na falaxi. Na xaxili fan tongoxi Imam Syafi'i nan ma. Imam Ahmad naxa a fala; 'Xa a nEmu a xun sExE ma, na fan'. Ishaq to a fala; 'Xa a na lu na barima a nEmuxi xa na mu a takwil nan a ra, na nan na ki a bE. KOnO xa a na lu a yi ra a lan ma a man xa a raba.
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
a fala moxo bE [Ishaq bin Musa Al Ansari] a fala nE, a fala moxo bE [Ma'n bin Isa Al Qazzaz] a fala nE, a fala moxo bE [Malik bin Anas] kelife [Amru bin Yahya] kelife [a baba] kelife [Abdullah bin Zaid] a Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam naxa a bElExE maxa a bElExE firin birin na, a naxa a bElExE ra gbilen a xanbi ra a firin birin xanin han a xunxure, na xanbi a firin birin gbilen ma han a gbilen a yire singe ma, na xanbi a sEngni firin birin maxa. Abu Isa naxa a fala; 'Yi buki kui, taruxu nde na Muawiyah, Al Miqdam bin Ma'di Karib nun Aisyah'. Abu Isa naxa a fala; 'Abdullah bin Zaid xa hadisi nan a ra naxan tide na a nun a fangni ra yi buki kui. Na xaxili tongoxi Ash Syafi'i, Ahmad nun Ishaq' nan ma.
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
a falaxi moxo bE [Qutaibah bin Said] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Bisyr Ibnul Mufadldlal] kelife [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] kelife [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra`] a Annabi sallallaahu alaihi Wasallam naxa a xun sExE sanmaya firin; A fOlO xanbi ra, a fa siga yare. A nun tuli firin birin, a fari a nun a kui. Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi na hasan nan kui, kOnO hadisi naxan falaxi abdullah bin zaid ra a findixi tinxin gni nan na a nun a xa sanad fan dangi yi hadisi ra. A nun Kufa mixi ndee yi hadisi raba ma, e ya ma Waki' Ibnul Jarrah' nan na.
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
a falaxi moxo bE [Qutaibah] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Bakr bin Mudlar] kelife [Ibnu 'Ajlan] kelife [Abdullah bin Muhammad bin Aqil] kelife [Ar Rabi' bint Mu'awwidz bin Afra`] a bara Annabi sallallaahu alaihi Wasallam to a nu na wuli ra bama, a naxa a fala; 'A naxa a xunyi ya ra a nun a xanbi ra, a xunxure firin birin a nun a tuli firin keren'. A naxa a fala; 'Yi sEbEli kui, taruxu fan na Ali nun a baba Thalhah bin Musharrif bin Amru'. Abu Isa naxa a fala; Yi 'Ar Rabi Hadith' findixi tinxin gni nan na. A nun yi hadisi mu falaxi kira keren gbansan xa ma Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam ma, a naxa a xunyi maxa sanmaya keren. Yi hadisi raba xi a boreya gbegbe nan yi ra a nun mixi naxee faxi a xanbi ra. Ja'far bin Muhammad, Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Asy Syafi'i, Ahmad a nun Ishaq e ma gnOxun xi nE a xun ma sEngni keren nan na. A falaxi moxo bE Muhammad bin Manshur Al Makki naxE; N bara Sufyan bin Uyainah xui mE a falafe ra; N naxa Ja'far bin Muhammad maxOrinE xunyi raxafe sariyE ma, a lanma a xa findi se keren gbansan nan na?' A naxa a yabi, 'Iyo, Ala saabui ra'.
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
a falaxi moxo bE [Ali bin Khasyram] a fala nE, a fala moxo bE [Abdullah bin Wahb] a fala nE, a fala moxo bE [Amru Ibnul Harith] kelife [Habban bin Wasi'] kelife [a baba] kelife [Abdullah bin Zaid] a a toxi namiɲɔnmɛ Sallallahu Alaihi Wasallam nu na a yEtE raxafe, a naxa a xun maxa ye ra naxan mu nu na a xun ma bElExE. Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi findixi hasan nan na.' [Ibn Lahi'ah] yi hadisi falaxi [Habban bin Wasi'], [a baba], [Abdullah bin Zaid], a Annabi sallallaahu Alaihi Wasallam naxa a xun maxa ye ra naxan mu luxi a bElExE firin ma. A nun Hadith naxan falaxi Amru Ibnul Harith naxan fatanxi Habban ra a findixi tinxin gni nan na, barima a mu falaxi kira keren gbansan xa ma. Yi hadisi kelixi Abdullah bin Zaid nan ma a nun a gbEtE, Annabi sallallahu Alaihi Wasallam ye nEnE nan tongoxi a xunyi raxafe ra. Yi hadisi nan a ra bama mixi gbegbe ra, e a ma gnOxun xi nE a bara ye nEnE tongo a xunyi raxafe ra.'
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
a falaxi moxo bE [Hannad] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Abdullah bin Idris] kelife [Muhammad bin 'Ajlan] kelife [Zaid bin Aslam] kelife ['Atho` bin Yasar] kelife [Ibn Abbas]; Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa a xun sExE a nun a tuli fari nun a kui. Abu Isa naxa a fala; "Yi buki kui, hadisi nde na Ar Rabi naxan falaxi." Abu Isa man naxa a fala, 'Ibn Abbas xa hadisi findixi tinxin gni nan na. A nun yi hadisi ra bama science karamOxOe nan e ra, e a ma gnOxun xi nE a tuli firin birin maxafe tande a nun a kui.'
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
a falaxi nE [Qutaibah] a fala nE, a fala nE [Hammad bin Zaid] kelife [Sinan bin Rabi'ah] kelife [Syahr bin Hausyab] kelife [Abu Umamah] a naxɛ; Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa wusu raba, a naxa a yatagi maxa sanmaya saxan a nun a bElExE sanmaya saxan, a naxa a xun maxa sanmaya saxan a fa a fala: 'tuli firin findixi xunyi nan na'. Abu Isa naxa a fala; Qutaibah naxa a fala; Hamadi naxan falaxi; 'N mu a kolon xa yi wOyEn nan na Annabi Sallalahu Alaihi Wasallam xa masen gni ra xa na mu Abu Umamah'. Abu Isa naxa a fala; 'Yi sEbEli kui, Anas xa hadisi fan na,' a man naxa a fala, 'Yi hadisi mu lanxi a xa sEbEli ma.' A nun yi hadisi naxan nabaxi karamOxO gbegbe nan yi ra kelife Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam nun e xanbi ra, a tuli firin birin na xunyi nan kui. Na xaxili fan tongoxi Sufyan Ats Tsauri, Ibnul Mubarak, Syafi'i, Ahmad a nun Ishaq. Na waxati, karamOxO gbEtEe a falama a yare tuli na yatagi nan na, a xanbi tuli na xunyi nan na. Ishaq naxa a fala; 'N bara a sugandi n xa a ya ra maxa a yatagi ra a nun a xanbi ra a nun a xunyi'. Shafi'i to a fala; 'E firin birin sunna nan e ra, a naxa e firin birin maxa ye nEnE ra'.
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
e bara a fala moxo bE [Qutaibah] a nun [Hannad] e naxan falaxi; a falaxi nE [Waki'] kelife [Sufyan] kelife [Abu Hasyim] kelife [Ashim bin Laqith bin Shabirah] kelife [a baba] a naxElE; Annabi Sallahu Alaihi Wasallam naxa a fala: 'Wo na wo yEtE rafelen wo xa wo bElExE sa a fari'. Abu Isa naxa a fala; 'Yi buki kui, taruxu fan na Ibn Abbas, Al Mustaurid, Ibn Syaddad Al Fihri, a nun Abu Ayyub Al Ansari'. Abu Isa naxa a fala a man, 'Yi hadisi findixi hasan nan na, a nun science karamOxOe yi hadisi nan yusima, a findixi sEngni sEngni nan na e na ablusi raba tEmui. Na xaxili fan tongoxi Ahmad nun Ishaq nan yi ra. Ishaq naxa a fala; 'A na ablution raba fe a bElExE nun a sanyie tagi rasama'. Na waxati, Abu Hasyim xili yati Isma'il bin Katsir Al Makki' nan a ra.
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
a falaxi moxo bE [Ibrahim bin Said] - na xan xili Aljauhari - a fala moxo bE [Sa'd bin Abdul Hamid bin Ja'far] a fala nE, a fala moxo bE [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] kelife [Musa bin Uqbah] kelife [Salih] At Tau`amah xa konyi fori, kelife [Ibnu Absulullah Alahulah Alahulam: Xa wo wo yEtE rafelen wo xa wo bElExE sa wo bElExE firin tagi a nun wo sEngni firin tagi. Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi na hasan gharib nan kui'.
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
a falaxi moxo bE [Qutaibah] a fala nE, a fala moxo bE [Ibn Lahi'ah] kelife [Yazid bin Amru] kelife [Abu Abdurrahman Al Hubuli] kelife [Al Mustaurid bin Syaddad Al Fihri] a naxɛ; 'N naxa Annabi Sallalahu Alaihi Wasallam to a nu a yEtE rafelenfe, a naxa mini a nu a sEngni sEngni ra maxafe a bElExE lanma ra'. Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi na hasan gharib nan kui, won mu a kolon fo Ibn Lahi'ah xa hadisi'.
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
a falaxi moxo bE [Qutaibah] a fala nE; a falaxi moxo bE [Abdul Aziz bin Muhammad] kelife [Suhail bin Abu Salih] kelife [a baba] kelife [Abu Hurairah] a Annabi sallallaahu Alaihi Wasallam a fala nE: 'Woe xa xOnE - naxan mu maxa ye ra - kelife yahannama tE ma'. Abu Isa naxa a fala; Yi sEbEli kui, Abdullah bin Amru, Aisyah, Jabir bin Abdullah Ibnul Harith, Ibn Jaz`i Az Zubaidi, Mu'aiqib, Khalid Ibnul Walid, Syurahbil bin Hasanah, Amru Ibnul 'Ash a nun Yazid bin Abu Sufyan'. Abu Isa naxa a fala; 'Abu Hurairah xa hadisi findixi tinxin gni nan na.' A falaxi Annabi Sallallahu Alaihi Wasallam nan ma, a naxElE: 'xOnE nan na sEngni sEngni ma a nun sEngni bun ma - naxan mu na sEngni ye kui - kelife yahannama tE ma'. Abu Isa naxa a fala; 'Yi hadisi sariyE nan ya; A mu lanma wo xa wo sanyie maxa xa e firin birin mu khuf soxi xa na mu soseti.
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
a falaxi moxo bE [Abu Kuraib], [Hannad] a nun [Qutaibah] e naxɛ; a falaxi nE [Waki'] kelife [Sufyan]. A nun kira gbEtE ma naxan falaxi; A bara a fala moxo bE [Muhammad bin Basysyar] a fala nE, a bara a fala moxo bE [Yahya bin Said] a fala nE; a fala nE [Sufyan] kelife [Zaid bin Aslam] kelife ['Atho` bin Yasar] kelife [Ibn Abbas] a fala nE; 'Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa ablu raba waxati keren keren ma'. Abu Isa naxa a fala; 'Yi sEbEli kui, hadisi fan na Umar, Jabir, Buraidah, Abu Rafi' a nun Ibnul Fakihi'. Abu Isa naxa a fala a man, 'A nun Ibn Abbas xa hadisi nan fangni a nun tinxin gni yi kitaabui kui. Risydin bin Sa'd nun mixi gbEtee yi hadisi falaxi Adl Dlahak bin Syurahbil nan ma, Zaid bin Aslam ma, a baba ma, Umar bin Khaththab ma a falafe ra; 'Annabi sallallahu alaihi wasallam naxa ablu raba sanmaya keren keren ma'. Na kui Abu Isa naxa a fala; 'KOnO, yi hadisi mu findixi nOndi ra, kOnO a findixi hadisi nan na [Ibn 'Ajlan], [Hisyam bin Sa'd], [Sufyan Ats Tsauri] a nun [Abdul Aziz bin Muhammad], kelife [Zaid bin Aslam], kelife ['Atho` bin Yasar], kelife [Ibn 'Abn,] kelife Ablabu, alaihi Wasallam'.