ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ (الإمام الترمذي) - 3891 ਹਦੀਸ
ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
ਸਾਨੂੰ [ਅਲੀ ਬਿਨ ਹਾਜਰ] ਅਤੇ [ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਮੁਸਾ ਮਰਦਾਵਿ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਇਬਨੁਲ ਮੁਬਾਰਕ] ਨੇ [ਮਾਮਰ] ਤੋਂ, ਉਹ [ਅਸ਼ਅਤ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾ] ਤੋਂ, ਉਹ [ਅਲ ਹਸਨ] ਤੋਂ, ਉਹ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨੁ ਮੁਘਫਲ] ਨੇ ਕਿਹਾ, ਨਬੀ ਸਲੱਲਾਹੁ ਅਲਾਈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮਨਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ: "ਅਕਸਰ ਸੁੰਦੀ ਰਕਾਬਤ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; "ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਵਿੱਚ ਨਬੀ ਸਲੱਲਾਹੁ ਅਲਾਈਹਿ ਵਸੱਲਮ ਦੇ ਇਕ ਸਹਾਬੇ ਦਾ ਵੀ ਹਦੀਸ ਹੈ।" ਅਬੂ ਇਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਦੀਸ ਗ਼ੈਰ-ਮਾਮੂਲੀ (ਅਜੀਬ) ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਇਹ ਮਰਫੂ ਹਦੀਸ ਹੈ ਸਿਵਾਏ ਅਸ਼ਅਤ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾ ਦੇ ਹਦੀਸ ਦੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼ਅਤ ਅਲ ਆਅਮਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਕੁਝ ਫ਼ਿਕਹ ਦੀ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਕਰੂਹ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; "ਅਕਸਰ ਸੁੰਦੀ ਰਕਾਬਤ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਲਮੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਬਨੁ ਸੀਰੀਨ ਵੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਉਸਦੇ ਵੱਲੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਡੇ ਰੱਬ ਅੱਲਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ। ਇਬਨੁਲ ਮੁਬਾਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ; 'ਜੇ ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਨਾਨ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪੀਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਹੈ।' ਅਬੂ ਇਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; 'ਇਹ ਗੱਲ ਅਹਮਦ ਬਿਨ ਅਬਦਾ ਅਲ ਅਮੂਲੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਹਿੱਬਾਨ ਤੋਂ, ਅਬਦੁੱਲਾਹ ਬਿਨ ਅਲ ਮੁਬਾਰਕ ਤੋਂ।
ਹਰ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋਗੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
ਸਾਨੂੰ [ਅਬੂ ਕੁਰੈਬ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦਾਹ ਬਿਨ ਸੁਲੇਮਾਨ] ਨੇ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ 'ਅਮਰੂ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਸਲਾਮਾਹ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾਹ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੁਲ ਕਿਉਂਕਿ ਹਦੀਸ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਰੂਟ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਰਥਾਤ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ ਤੋਂ ਪੈਗੰਬਰ ਸਲੱਲਾਹ 'ਅਲੈਹੀ ਵਾ ਸੱਲਮ ਤੋਂ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਰੂਟਾਂ ਤੋਂ, ਇਸ ਲਈ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹਦੀਸ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਇਸਮਾਈਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ ਖਾਲਿਦ ਤੋਂ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਅਬੂ ਸਲਮਾਹ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ। ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਅਬੂ ਬਕਰ ਅਸ਼ ਸ਼ਿਦੀਕ, ਅਲੀ, ਆਇਸ਼ਾ, ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ, ਹੁਦਜ਼ੈਫਾ, ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ ਖਾਲਿਦ, ਅਨਸ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਅਮਰੂ, ਇਬਨ ਉਮਰ, ਉਮ ਹਬੀਬਾ, ਅਬੂ ਅਯੂਬ, ਤਮਾਮ ਬਿਨ ਅੱਬਾਸ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਹੰਦਲੱਲਾ, ਉਮ ਸਲਮਾਹ ਅਲ ਵਸਾਹ, ਅਬੂ ਸਲਮਾਹ, ਅਬੁਸਾਹ ਅਲ ਵਸਾਹ ਤੋਂ ਵੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹਨ।"
ਅਰਦਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਵਾਕ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ਸਾਨੂੰ [ਹੰਦ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦਾਹ ਬਿਨ ਸੁਲੇਮਾਨ] ਨੇ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਇਸਹਾਕ] ਤੋਂ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਇਬਰਾਹਿਮ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਸਲਾਮਾਹ] ਤੋਂ [ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ ਖਾਲਿਦ ਅਲ ਜੁਹਾਨੀ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਮੈਂ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹ ਅਲੈਹਿ ਵਲਾਦੀਮ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: "ਜੇਕਰ ਇਹ ਮੇਰੀ ਉਮਾਹ 'ਤੇ ਬੋਝ ਨਾ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਵਾਰ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਸਿਵਾਕ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਰਾਤ ਦੇ ਤੀਜੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਇਸ਼ਾ ਦੀ ਨਮਾਜ਼ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; "ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ ਖਾਲਿਦ ਮਸਜਿਦ ਵਿੱਚ ਨਮਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸਿਵਾਕ ਉਸਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਕਲਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਲੇਖਕ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਮਾਜ਼ ਲਈ ਨਹੀਂ ਉੱਠਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਵਾਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਹ ਹਦੀਸ ਹਸਨ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ।"
ਜਾਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
ਅਸੀਂ [ਅਬੁਲ ਵਲੀਦ ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਬੱਕਰ ਅਦ ਦਿਮਸਕੀ] ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬਸਰ ਬਿਨ ਅਰਥਾ'ਆਹ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲ "ਇਹ ਹਦੀਸ ਹਸਨ ਸਹੀ ਹੈ। ਅਸ਼-ਸਿਆਫੀ'ਈ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੋਈ ਜੋ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਝਪਕੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਹੋਰ, ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਾ ਪਾਵੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਾ ਧੋ ਲਵੇ, ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਧੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਹੰਬਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇ।" ਅਤੇ ਇਸਹਾਕ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ: "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਨਾ ਪਾਓ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਧੋ ਲਵੇ।"
ਸੰਖਿਪਤ ਰੂਪ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬਸਮਾਲਾ ਪੜ੍ਹਨਾ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
ਸਾਨੂੰ [ਨਸ਼ਰ ਬਿਨ ਅਲੀ ਅਲ ਜਹਦਲਾਮੀ] ਅਤੇ [ਬਿਸੀਰ ਬਿਨ ਮੁਆਦਜ਼ ਅਲ ਅਕਾਦੀ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ [ਬਿਸੀਰ ਇਬਨੁਲ ਮੁਫਦਲਲ] ਨੇ [ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਬਿਨ ਹਰਮਲਾਹ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਤਸੀਫਲ ਅਲ ਮੁਰੀ] ਤੋਂ [ਰਬਾ ਬਿਨ ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸੁਫਯਾਨ ਬਿਨ ਹੁਵੈਤਬ] ਤੋਂ [ਉਸਦੀ ਦਾਦੀ] ਤੋਂ [ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹਿ ਵੱਲਮ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ (ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ) ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।" ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਆਇਸਯਾਹ, ਅਬੂ ਸਈਦ, ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ, ਸਹਿਲ ਬਿਨ ਸਾਦ ਅਤੇ ਅਨਸ ਤੋਂ ਵੀ ਹਦੀਸ ਹਨ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਮਾਮ ਅਹਿਮਦ ਬਿਨ ਹੰਬਲ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਹਦੀਸ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੈਯਦ (ਚੰਗੀ) ਸਨਦ ਹੋਵੇ।" ਇਸਹਾਕ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਜੇਕਰ ਉਹ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਬਸਮਲਾਹ ਦਾ ਪਾਠ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੁਡਲੂ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮੇਂਟਕਵਿਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਵੁਡਲੂ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ।" ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਇਸਮਾਈਲ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਦੀਸ ਰਬਾਹ ਬਿਨ ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਹਦੀਸ ਹੈ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਰਬਾਹ ਬਿਨ ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਾਦੀ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸਈਦ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ 'ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਨੁਫੈਲ ਹੈ, ਅਬੂ ਤਸੀਫਲ ਅਲ ਮੁਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਮਾਮਾ ਬਿਨ ਹੁਸ਼ੈਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਬਾਹ ਬਿਨ ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਅਬੂ ਬਕਰ ਬਿਨ ਹੁਵੈਤਿਬ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਇਸ ਹਦੀਸ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; "ਅਬੂ ਬਕਰ ਬਿਨ ਹੁਵੈਤਿਬ ਤੋਂ," ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ। "ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ [ਅਲ ਹਸਨ ਬਿਨ ਅਲੀ ਅਲ ਹੁਲਵਾਨੀ] ਨੇ ਕਿਹਾ, [ਯਾਜ਼ੀਦ ਬਿਨ ਹਾਰੂਨ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਯਾਜ਼ੀਦ ਬਿਨ ਇਯਾਦਲ] [ਅਬੂ ਤਸੀਫਲ ਅਲ ਮੁਰੀ] ਤੋਂ [ਰਬਾਹ ਬਿਨ ਅਬਦੁਰਰਹਮਾਨ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸੂਫਯਾਨ ਬਿਨ ਹੁਵੈਤਿਬ] ਤੋਂ [ਉਸ ਦੀ ਦਾਦੀ, ਸਈਦ ਬਿਨ ਹਇਸਲ ਦੀ ਧੀ, ਨਬੀ ਜ਼ਾਇਦ ਸਲਹੂਲਾ ਤੋਂ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਦੀਸ ਵਾਲਾ ਵਸੱਲਾਮ।"
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵੁਧੂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
ਸਾਨੂੰ [ਕੁਤੈਬਾ ਬਿਨ ਸਈਦ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਹਮਦ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਅਤੇ [ਜਰੀਰ] ਨੇ [ਮਨਸੂਰ] ਤੋਂ [ਹਿਲਾਲ ਬਿਨ ਯਾਸਫ਼] ਤੋਂ [ਸਲਾਮਾਹ ਬਿਨ ਕਾਇਸ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪਾਓ, ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸਤਿਜਮਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਔਡ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਕਰੋ।" ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਉਸਮਾਨ, ਲਕੀਥ ਬਿਨ ਸ਼ਬਰਾ, ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ, ਅਲ ਮਿਗਦਮ ਬਿਨ ਮਾਦੀ ਕਰੀਬ, ਵਾਇਲ ਬਿਨ ਹੁਜਰ ਅਤੇ ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾਹ ਤੋਂ ਵੀ ਹਦੀਸ ਹਨ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਸਲਾਮਾਹ ਬਿਨ ਕਾਇਸ ਦੀ ਹਦੀਸ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ। ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਹਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨ ਹਨ ਜੋ ਗਾਰਗਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਸਤਿਨਸਿਆਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਮੂਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; "ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਨਮਾਜ਼ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਮਾਜ਼ ਦੁਹਰਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਨਾਬਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਗੁਸਲ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਏ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਇਬਨ ਅਬੂ ਲੈਲਾ, ਅਬਦੁੱਲਾ ਇਬਨੁਲ ਮੁਬਾਰਕ, ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਇਸਹਾਕ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਹਿਮਦ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਤਿਨਸ਼ਾਕ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜੁਨਬ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਫ਼ਯਾਨ ਅਤਸ ਤਸੌਰੀ ਅਤੇ ਕੁਫ਼ਾ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਹੈ। ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਜੁਨਬ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਨਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕੌਲ ਜਾਦੀਦ ਵਿੱਚ ਮਲਿਕ, ਅਸ਼-ਸ਼ਫੀ'ਈ ਦੀ ਰਾਏ ਹੈ।"
ਨਬੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਵਿਧੀਆਂ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਯਹਯਾ ਬਿਨ ਮੂਸਾ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਇਬਰਾਹਿਮ ਬਿਨ ਮੂਸਾ ਅਰ ਰਾਜ਼ੀ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਖਾਲਿਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾ] ਨੇ [ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਯਾਹਯਾ] ਤੋਂ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; "ਮੈਂ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲ ਹਦੀਸ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਖਾਲਿਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁੱਲਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗਰਾਰੇ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਦੂਸਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਤਰਜੀਹੀ ਹੈ।" ਅਸ਼-ਸ਼ਫ਼ੀ'ਈ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਤਰਜੀਹੀ ਹੈ।"
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣਾ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਇਬਨ ਅਬੂ ਉਮਰ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਸੁਫਯਾਨ ਬਿਨ ਉਯੈਨਾਹ] [ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਬਿਨ ਅਬੂ ਅਲ ਮੁਖਾਰਿਕ ਅਬੂ ਉਮਾਯਾਹ] [ਹਸਨ ਬਿਨ ਹਿਲਾਲ] ਤੋਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; "ਮੈਂ [ਅਮਰ ਬਿਨ ਯਾਸੀਰ] ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਝੁਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਜਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਕਿਉਂ ਝੁਲਾਉਂਦੇ ਹੋ?" ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਾੜ੍ਹੀ ਝੁਲਾਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।" ਸਾਨੂੰ [ਇਬਨੂ ਅਬੂ ਉਮਰ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਸੁਫ਼ਯਾਨ ਬਿਨ ਉਯੈਨਾਹ] ਨੇ [ਸਈਦ ਬਿਨ ਅਬੂ ਅਰੂਬਾਹ] ਤੋਂ [ਕੋਟਾਦਾਹ] ਤੋਂ [ਹਸਨ ਬਿਨ ਹਿਲਾਲ] ਤੋਂ [ਅਮਰ] ਨੇ ਨਬੀ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹਦੀਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਇਬਨ ਉਯੈਨਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਅਬਦੁਲ ਕਰੀਮ ਨੇ ਹਸਨ ਬਿਨ ਬਿਲਾਲ ਤੋਂ ਤਹਿਲੀਲ (ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣ) ਦੀ ਹਦੀਸ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ।"
ਉਸਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਉਣਾ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਯਹਯਾ ਬਿਨ ਮੂਸਾ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਰਰਾਜ਼ਾਕ] ਨੇ [ਇਸਰਾਏਲ] ਤੋਂ [ਅਮੀਰ ਬਿਨ ਸ਼ਕੀਕ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਵਾਇਲ] ਤੋਂ [ਉਸਮਾਨ ਬਿਨ 'ਅਫ਼ਾਨ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲ "ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਭੁੱਲਣ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸਦੇ ਲਈ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਸਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।"
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੂੰਝਣਾ ਹੈ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਇਸਹਾਕ ਬਿਨ ਮੂਸਾ ਅਲ ਅੰਸਾਰੀ] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਮਾਨ ਬਿਨ ਈਸਾ ਅਲ ਕਜ਼ਾਜ਼] ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ [ਮਲਿਕ ਬਿਨ ਅਨਸ] ਨੇ ['ਅਮਰੂ ਬਿਨ ਯਾਹੀਆ] ਤੋਂ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਤੋਂ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸੱਲਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਰਗੜਿਆ, ਉਸਨੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਿਲਾਇਆ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਗਰਦਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੱਕ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧੋਤੇ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮੁਆਵੀਆ, ਅਲ ਮਿਕਦਮ ਬਿਨ ਮਾਦੀ ਕਰੀਬ ਅਤੇ ਆਇਸਯਾਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ ਦੀ ਹਦੀਸ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਦੀਸ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਏ ਅਸ਼ ਸਿਆਫੀ, ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਇਸਹਾਕ ਦੁਆਰਾ ਲਈ ਗਈ ਸੀ।"
ਹਦੀਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਪੂੰਝੋ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
[ਕੁਤੈਬਾ ਬਿਨ ਸਈਦ] ਨੇ ਕਿਹਾ, [ਬਿਸਿਰ ਇਬਨੁਲ ਮੁਫਦਲਲ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਕੀਲ] ਤੋਂ [ਅਰ ਰਬੀ' ਬਿੰਤ ਮੁਅਵਿਦਜ਼ ਬਿਨ ਅਫਰਾ'] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਲਾਦੀਮ' ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਮਸਲਿਆ; ਉਸਨੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਕੰਨ, ਬਾਹਰੋਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ। ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਹ ਹਦੀਸ ਹਸਨ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ ਦੁਆਰਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹਦੀਸ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਹਦੀਸ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸੰਚਾਰ ਲੜੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਕੁਫ਼ਾ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸ ਹਦੀਸ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਕੀ' ਇਬਨੁਲ ਜਰਾਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।"
ਹਦੀਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੂੰਝੋ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
ਸਾਨੂੰ [ਕੁਤੈਬਾਹ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਬਕਰ ਬਿਨ ਮੁਦਲਰ] ਨੇ [ਇਬਨ 'ਅਜਲਾਨ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਅਕੀਲ] ਤੋਂ [ਅਰ ਰਬੀ' ਬਿੰਤ ਮੁਆਵਿਦਜ਼ ਬਿਨ ਅਫਰਾ'] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਨਬੀ ਸੱਲ ਜਾਫ਼ਰ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ, ਸੁਫ਼ਯਾਨ ਅਤਸ ਤਸੌਰੀ, ਇਬਨੁਲ ਮੁਬਾਰਕ, ਅਸੀ ਸਿਆਫ਼ੀ, ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਇਸਹਾਕ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਗੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਮਨਸ਼ੂਰ ਅਲ ਮੱਕੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ; ਮੈਂ ਸੁਫ਼ਯਾਨ ਬਿਨ ਉਯੈਨਾਹ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਾਫ਼ਰ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਸਿਰ ਰਗੜਨ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਕੀ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਰਗੜਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ?" ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਹਾਂ, ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੀ ਸਹੁੰ।"
ਸਿਰ ਨੂੰ ਪੂੰਝਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
ਸਾਨੂੰ [ਅਲੀ ਬਿਨ ਖਸੀਰਾਮ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਵਹਾਬ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਸਾਨੂੰ [ਅਮਰੂ ਇਬਨੁਲ ਹਰੀਥ] ਨੇ [ਹੱਬਾਨ ਬਿਨ ਵਸੀ'] ਤੋਂ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਨੇ ਨਬੀ ਸੱਲ ਇਹ ਹਦੀਸ ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ ਤੋਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਪੂੰਝਣ ਲਈ ਨਵਾਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਹਦੀਸ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਪੂੰਝਣ ਲਈ ਨਵਾਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਸੀ।"
ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਰਗੜੋ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
[ਹੰਦ] ਨੇ ਕਿਹਾ, [ਅਬਦੁੱਲਾ ਬਿਨ ਇਦਰੀਸ] ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ 'ਅਜਲਾਨ] ਤੋਂ [ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ ਅਸਲਮ] ਤੋਂ ['ਅਥੋ' ਬਿਨ ਯਾਸਰ] ਤੋਂ [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ; ਕਿ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਲਾਦੀਮ' ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਾਹਰੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕੰਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂੰਝਿਆ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਅਰ ਰਬੀ ਦੁਆਰਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਹਦੀਸ ਵੀ ਹੈ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ ਦੀ ਹਦੀਸ ਹਸਨ ਸਹੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਹਦੀਸ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂੰਝਣਾ ਬਾਹਰੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਹੈ।"
ਸੰਖੇਪ ਸ਼ਬਦ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੰਨ ਪੂੰਝੋ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
ਸਾਨੂੰ [ਕੁਤੈਬਾਹ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਹਮਾਦ ਬਿਨ ਜ਼ੈਦ] ਨੇ [ਸਿਨਾਨ ਬਿਨ ਰਬੀਅਹ] ਤੋਂ [ਸਯਹਰ ਬਿਨ ਹੌਸਯਬ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਉਮਾਮਾਹ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲ ਇਹ ਰਾਏ ਸੁਫ਼ਯਾਨ ਅਤਸ ਸੌਰੀ, ਇਬਨੁਲ ਮੁਬਾਰਕ, ਸਿਆਫ਼ੀ, ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਇਸਹਾਕ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਰੱਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕੰਨ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੰਨ ਦਾ ਪਿਛਲਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸਹਾਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਕੰਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਕੰਨ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਪੂੰਝਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਿਆਫ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਨਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂੰਝਿਆ।"
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੌਰਾਨ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
ਸਾਨੂੰ [ਕੁਤੈਬਾ] ਅਤੇ [ਹੰਨਾਦ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ [ਵਕੀ'] ਨੇ [ਸੁਫ਼ਯਾਨ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਹਸੀਮ] ਤੋਂ ['ਆਸ਼ਿਮ ਬਿਨ ਲਕੀਥ ਬਿਨ ਸ਼ਬੀਰਾਹ] ਤੋਂ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟੋ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ, ਅਲ ਮੁਸਤੌਰੀਦ, ਅਰਥਾਤ ਇਬਨ ਸਯੱਦਦ ਅਲ ਫਿਹਰੀ, ਅਤੇ ਅਬੂ ਅਯੂਬ ਅਲ ਅੰਸਾਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਹਦੀਸ ਹਸਨ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਇਸ ਹਦੀਸ 'ਤੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨਾ। ਇਹ ਰਾਏ ਅਹਿਮਦ ਅਤੇ ਇਸਹਾਕ ਨੇ ਵੀ ਲਈ ਸੀ।" ਇਸਹਾਕ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਬੂ ਹਸੀਮ ਦਾ ਅਸਲ ਨਾਮ ਇਸਮਾਈਲ ਬਿਨ ਕਟਸੀਰ ਅਲ ਮੱਕੀ ਹੈ।"
ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੌਰਾਨ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
ਸਾਨੂੰ [ਇਬਰਾਹਿਮ ਬਿਨ ਸਈਦ] - ਯਾਨੀ ਅਲਜੌਹਰੀ - ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਸਾਨੂੰ [ਸਅਦ ਬਿਨ ਅਬਦੁਲ ਹਾਮਿਦ ਬਿਨ ਜਾਫ਼ਰ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਬਿਨ ਅਬੂ ਅਜ਼ ਜ਼ਿਨਦ] ਨੇ [ਮੂਸਾ ਬਿਨ ਉਕਬਾ] ਤੋਂ [ਸਾਲੀਹ] ਤੋਂ ਜੋ ਤੌਅਮਾਹ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਗੁਲਾਮ ਸੀ, [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦੇ ਰਸੂਲ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵੱਲਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ਼ੂ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੋ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਹ ਹਦੀਸ ਹਸਨ ਗ਼ਰੀਬ ਦੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।"
ਛੋਟੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰਗੜਨਾ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
ਸਾਨੂੰ [ਕੁਤੈਬਾਹ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਇਬਨ ਲਹੀਆਹ] ਨੇ [ਯਾਜ਼ੀਦ ਬਿਨ 'ਅਮਰੂ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਅਬਦੁਰਰਹਿਮਾਨ ਅਲ ਹੁਬੁਲੀ] ਤੋਂ [ਅਲ ਮੁਸਤੌਰੀਦ ਬਿਨ ਸਯਾਦਦ ਅਲ ਫਿਹਰੀ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ; "ਮੈਂ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਾਲਸਮ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਨੂੰ ਰਗੜ ਰਹੇ ਸਨ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਹ ਹਦੀਸ ਹਸਨ ਗ਼ਰੀਬ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਇਬਨ ਲਹੀਆਹ ਦੀ ਹਦੀਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।"
ਅੱਡੀਆਂ ਲਈ ਲਾਹਨਤ ਜੋ ਸੰਖੇਪ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਧੋਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਕੁਤੈਬਾਹ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਨੇ ਸਾਨੂੰ [ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ] ਨੇ [ਸੁਹੈਲ ਬਿਨ ਅਬੂ ਸਲੀਹ] ਤੋਂ [ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ] ਤੋਂ [ਅਬੂ ਹੁਰੈਰਾ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲ ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਹਦੀਸ ਦਾ ਨਿਆਇਕ ਸਿਧਾਂਤ ਇਹ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਖੁਫ਼ ਜਾਂ ਮੋਜ਼ੇ ਨਹੀਂ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਲੇ ਪੂੰਝਣਾ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦੋ ਵਾਰ, ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ
ਇਮਾਮ ਤਿਰਮਿਦਜ਼ੀ : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
ਸਾਨੂੰ [ਅਬੂ ਕੁਰੈਬ], [ਹੰਨਾਦ] ਅਤੇ [ਕੁਤੈਬਾ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ [ਵਕੀ'] ਨੇ [ਸੁਫ਼ਯਾਨ] ਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਤੋਂ; ਸਾਨੂੰ [ਮੁਹੰਮਦ ਬਿਨ ਬਸੀਸਯਾਰ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਯਾਹੀਆ ਬਿਨ ਸਈਦ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ [ਸੁਫ਼ਯਾਨ] ਨੇ [ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ ਅਸਲਮ] ਤੋਂ ['ਅਥੋ' ਬਿਨ ਯਾਸਰ] ਤੋਂ [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ] ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; "ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵੱਲ੍ਹਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ਼ੂ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਉਮਰ, ਜਬੀਰ, ਬੁਰਾਇਦਾਹ, ਅਬੂ ਰਫ਼ੀ' ਅਤੇ ਇਬਨੁਲ ਫਕੀਹੀ ਤੋਂ ਵੀ ਹਦੀਸ ਹਨ।" ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਅਤੇ ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ ਦੁਆਰਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹਦੀਸ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਹੈ। ਰਿਸੀਦੀਨ ਬਿਨ ਸਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਹਦੀਸ ਨੂੰ ਅਦਲ ਦਲਾਹਕ ਬਿਨ ਸਯੂਰਾਹਬਿਲ ਤੋਂ, ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ ਅਸਲਮ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ, ਉਮਰ ਬਿਨ ਖਤਸਬ ਤੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; "ਪੈਗੰਬਰ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।" ਫਿਰ ਅਬੂ ਈਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ; "ਪਰ ਇਹ ਹਦੀਸ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੋ ਸਹੀ ਹੈ ਉਹ [ਇਬਨ 'ਅਜਲਾਨ], [ਹਿਸਯਾਮ ਬਿਨ ਸਾਦ], [ਸੁਫ਼ਯਾਨ ਅਤਸ ਤਸੌਰੀ] ਅਤੇ [ਅਬਦੁਲ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਬਿਨ ਮੁਹੰਮਦ] ਦੁਆਰਾ [ਜ਼ੈਦ ਬਿਨ ਅਸਲਮ] ਤੋਂ, ['ਅਥੋ' ਬਿਨ ਯਾਸਰ] ਤੋਂ, [ਇਬਨ ਅੱਬਾਸ] ਤੋਂ, ਨਬੀ ਸੱਲੱਲੱਲਾਹੂ 'ਅਲੈਹੀ ਵਸਲਮ ਤੋਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹਦੀਸ ਹੈ।"
