Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
загъта нын [Али бин Хаджар] æмæ [Ахмад бин Мухаммад бин Муса Мардавих] уыдон дыууæ дæр загътой; нын фехъусын кодта [Абдулла Ибнул Мубарак] [Ма'мар]-æй [Аш'ат бин Абдулла]-йæ [Аль-Хасан]-æй [Абдуллах бин Мугаффалæй] загъта, Пехуымпар саллаллаху алейхи ва Саллам искæмæн йæ ваннæйы æхсын нæ бауагъта, æмæ ма загъта: «Æрвылхатт дæр йæхицæй тыхстдзинад æрцæуы. Уый загъта; Ацы сæры ма ис хадис пехуымпар саллаху алейхи ва салламæй иуы æмбæлттæй. Абу Иса загъта: «Ацы хадис у гариб -æцæгæлон-, мах нæ зонæм, хадис кæй у марфу», æрмæстдæр Асыат бин Абдуллайы хадисæй дарддæр, æмæ ма йæ хонынц Асыат Аль Ама дæр. Иуæй-иу ахуыргæндтæ нæ нымайынц ваннæты æхсæн, зæгъынц; — Арæхдæр дызæрдыгдзинад йæхицæй цыд. Æмæ ацы цауы æнцойад лæвæрдтой иуæй-иу зонадон ахуыргæндтæ, се ’хсæн Ибну Сирин. Æмæ йын куы загътой: «Æцæгæйдæр, тыхстдзинад йæхицæй цæуы», уæд дзуапп радта: «Нæ рабб у Аллах, æмбал ын нæй». Ибнул Мубарак загъта; 'Ваннæты ис бар æхсынæн, кæд æмæ дон цæуы, уæд.' Абу Иса загъта; Уый нын радзырдта Ахмад бин Абда Аль Амули, Хиббанæй, Абдулла бин Аль Мубаракæй.
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
загъта нын [Абу Кураиб] загъта, загъта нын [Абда бин Сулейман] [Мухаммад бин Амру]-йæ [Абу Саламæй] [Абу Хурайра]-йæ уый загъта, Расулуллах саллаллаху алейхи ва Саллам загъта: «Кæд уый мæ адæмыл уаргъ нæ уыдаид, уæд сын æз æцæгæйдæр бафæдзæхстаин, цæмæй алы хатт дæр сивак кæной». Абу Иса загъта; Ацы хадис радзырдта [Мухаммад бин Исхак] [Мухаммад бин Ибрагимæй], [Абу Саламæй], [Заид бин Халидæй], Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламæй. Æмæ Абу Саламæйы хадис, кæцы радзырдтой Абу Хурайра æмæ Заид бин Халид Пехуымпар саллаллаху алейхи ва Салламæй, мæнмæ гæсгæ дыууæ дæр сты æцæг. Уымæн æмæ хадис æрмæст иу фæндагæй нæ радзырдтой, ома Абу Хурайрæйæ Пехуымпар саллаху алейхи ва Салламæй, фæлæ æндæр фæндæгтæй, уымæ гæсгæ Абу Хурайрæ радзырдта хадис у æцæг. Уæдмæ та Мухаммад бин Исмаил хъусын кæны, зæгъгæ, Заид бин Халидæй радзырд Абу Саламæйы хадис у æцæгдæр. Абу Иса загъта; Ацы сæры ма ис радзырдтæ Абу Бакар Аш Сиддик, Али, Айсиа, Ибну Аббас, Худзайфæ, Заид бин Халид, Анас, Абдулла бин Амру, Ибну Умар, Умм Хабибæ, Абу Айюб, Таммам бин Аббас, Абдулла бин Хандлалла, Умма Саламх, Алька Асса Абуса.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
загъта нын [Ханнад] загъта, загъта нын [Абда бин Сулейман] [Мухаммад бин Исхакæй] [Мухаммад бин Ибрагимæй] [Абу Саламæйæ] [Заид бин Халид Аль Джуханийæ] уый загъта; Æз фехъуыстон, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам куыд загъта: «Кæд уый мæ уммæйыл уаргъ нæ уыдаид, уæд сын бафæдзæхстаин, цæмæй алы хатт дæр куывтаиккой сивак, æмæ ма æхсæвы æртыккаг хайы дæр фæцис Ишайы куывд». Уый загъта; Заид бин Халид цыд куывдмæ мæзджыды, цалынмæ йæ сивак уыдис йæ хъусы, фыссæджы хъусы фыссæн æдзухдæр куыд вæййы, афтæ, уæдмæ куывдмæ нæ сыстад, цалынмæ фыццаг сивак нæ сарæзта, уæдмæ. Уый фæстæ йæ йæ бынаты æрæвæрдта». Абу Иса загъта; Ацы хадис у æцæг.
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Мах радзырдтам [Абул Валид Ахмад бин Баккар Ад Димаскийæн], чидæр загъта, зæгъгæ, уый у Буср бин Артахайы фырт, Пехуымпар саллаллаху алейхи ва салламы хæлар. Уый загъта; загъта нын [Аль-Валид бин Муслим] [Аль-Аузаи]-йæ [Аз-Зухри]-йæ [Саид Ибнул-Мусайябæй] æмæ [Абу Саламæ]-йæ [Абу Хурайра]-йæ Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламæй, уый загъта: «Кæд уæ исчи райхъал уа фынæйæ, уæд йæ къух ма æвæрут, цалынмæ йæ къухы æртæ хатты нæ ныккæна, уæдмæ йæ къух æхсæв кæм арвыста, уый нæ зоны. Ацы сæры ма ис историтæ Ибн Умар, Джабир æмæ Айсийæ. Абу Иса загъта; Ацы хадис у æцæг. Аш Сяфии загъта; — Мæнæн мæ зæрдæмæ цæуы, алчидæр, фынæйæ чи райхъал вæййы, фынæйæ уа æви æндæр, йæ къухтæ йæ æфснайæн доны ма æвæра, цалынмæ сæ фыццаг донæй нæ ныхса, уæдмæ, æмæ мæм æгад кæсы, исчи сæ фыццаг ныхсадæй раздæр куы ныккæна, уæд. Кæд уый доны сыгъдæгдзинад нæ хъыгдары, цалынмæ йæ къухты чъизи ницы уа, уæдмæ. Ахмад бин Ханбал загъта; 'Кæд исчи æхсæвы райхъал уа æмæ йæ къухтæ æхсынæй раздæр æхсад доны куы нывæра, уæд мæ дисы бафтаудзæн, дон куы ныппара, уæд». Æмæ Исхаг дæр загъта; 'Кæд исчи æхсæвы кæнæ боны райхъал уа, уæд ын йæ къухтæ ма æвæрут æхсæны доны, цалынмæ сæ нæ ныхсадта, уæдмæ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
загъта нын [Нашр бин Али Аль Джахдлами] æмæ [Бисыр бин Муадз Аль Акади] загътой; загъта нын [Бисыр Ибнул Муфадлдлал] [Абдуррахман бин Хармалах]-æй [Абу Цифал Аль-Мурри]-йæ [Рабах бин Абдуррахман бин Абу Суфьян бин Хувайттиб]-æй [Йæ нана]-йæ [Йæ фыдæй] уый загъта; Æз фехъуыстон, Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам куыд загъта: «Аллахы ном чи нæ кæны, уыдонæн нæй æфснайæн, æфснайæн куы кæнынц, уæд». Уый загъта; Ацы сæры ма ис радзырдтæ Айсия, Абу Саид, Абу Хурайрæ, Сахл бин Саад æмæ Анасæй. Абу Иса загъта; Имам Ахмад бин Хамбал загъта; 'Æз нæ зонын ацы сæры ахæм хадис, кæцыйы ис джайид санад -хорз-'. Исхак загъта; «Кæд æмæ æнæбары нæ дзуры басмалæ, уæд хъуамæ йæ удлу сфæлхатт кæна, фæлæ йæ куы ферох кæна кæнæ ментаквил кæй у, уæд йæ удлу баззайы йæ тыхы». Мухаммад бин Исмаил загъта; Ацы сæры хуыздæр хадис у Рабах бин Абдуррахманы хадис. Абу Иса загъта; Рабах бин Абдуррахман æй радзырдта йæ нанайæ, йæ фыдæй. Уæдмæ йæ фыды ном у Саид бин Заид бин Амру бин Нуфаил, Абу Цифал Аль Муррийы ном у Цумамах бин Хушайн, Рабах бин Абдуррахманы ном та у Абу Бакр бин Хувейтиб. Се хсæн уыдис ахæм, кæцы радзырдта ацы хадис, уæд загъта; — Абу Бакр бин Хувайтибæй, — уый фæстæ йæ йæ фыдыфыдæн радта. Загъта нын [Аль Хасан бин Али Аль Хулвани] загъта, загъта нын [Язид бин Харун] [Язид бин Иядл]-æй [Абу Цифал Аль-Мурри]-йæ [Рабах бин Абдуррахман бин Абу Суфьян бин Хувейтхиб]-æй [йæ нана бин Саид бин Заид]-æй [йæ фыдæй] пехуымпарæй Саллалатæй ахæм уыдис æнгæс хадис'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
загъта нын [Кутайба бин Саид] загъта, загъта нын [Хаммад бин Заид] æмæ [Джарир] [Мансурæй] [Хилал бин Ясафæй] [Салама бин Каисæй] уый загъта; Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Кæд æмæ æхсад кæныс, уæд дæ ныхы дон ныккæн, æмæ кæд истиджмар кæныс, уæд æй скæн æнæхъæн нымæцæй». Ацы сæры ма ис историтæ Усманæй, Лакит бин Шабрайæ, Ибну Аббасæй, Аль Мигдам бин Мади Карибæй, Ваил бин Худжрæй æмæ Абу Хурайрæйæ. Абу Иса загъта; Салама бин Къаисы хадис у æцæг. Æмæ зонадон эксперттæ хицæн кæнынц сæ хъуыдытæй, æхсын æмæ истинсякъ чи ныууадзы, уыцы адæмы тыххæй закъоны тыххæй. Иуæй-иу къордтæ дзурынц; — Куывд куы скæна, уæдмæ йæ исчи куы ныууадза, уæд хъуамæ куывд фæлхат кæна. Уыдон дзурынц, зæгъгæ, уый хауы æхсæвæр æмæ джанабæйы найæнмæ. Афтæ чи хъуыды кæны, уыдон сты Ибн Абу Лаила, Абдулла Ибнул Мубарак, Ахмад æмæ Исхак. Уæдмæ та Ахмад нымайы, зæгъгæ, истинсякъ кæнгæйæ фылдæр æргом здæхт цæуы æхсæныл. Абу Иса загъта; — Æмæ ма иуæй-иу ахуыргæндтæ хъуыды кæнынц, зæгъгæ, уый хауы джунубæй, нæ, фæлæ æнæфснайдæй. Ахæм хъуыдыйыл хæст сты Цæури Ацты Суфьян æмæ Къуфайы цæрджытæй чидæртæ. Æмæ ма иуæй-иу ахуыргæндтæ дзурынц, зæгъгæ, уый нæ хауы æнæфсисдзинад æмæ джунубмæ, уымæн æмæ дыууæ дæр сты суннаты хъуыддæгтæ, уымæ гæсгæ сæ чи ныууадзы, уымæн сæ фæлхат кæнын хæс нæй. Уый у Маликы хъуыды, Аш Сяфийы къæул Джадиды.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
загъта нын [Яхья бин Муса] загъта, загъта нын [Ибрагим бин Муса Ар Рази] загъта, загъта нын [Халид бин Абдулла] [Амру бин Яхья] [йæ фыдæй] [Абдулла бин Заид] уый загъта; Æз федтон, пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам йæ дзых куыд æхсадта æмæ йæ иу къухæй йæ ныхы дон куыд æвæрдта, уый, уый афтæ бакодта æртæ хатты. Æмæ ацы сæры ис Абдулла бин Аббасы истори. Абу Иса загъта; Абдулла бин Заиды хадис у хасан гариб къæпхæны хадис. Ацы хадис ма радзырдтой [Малик] æмæ [Ибн Уяйна], стæй ма [Амру бин Яхья], фæлæ лафадзы кой нæ кодтой, «Пехуымпар йæ дзых æркъуырдта æмæ йæ иу къухы æрфгуытæй йæ ныхы дон бауагъта». Фæлæ уый чи загъта, уый уыд Халид бин Абдулла. Хадисы дæснытæ куыд зæгъынц, афтæмæй Халид бин Абдулла у ахæм адæймаг, кæцыйыл æууæндынц æмæ бирæ цыдæртæ бахъуыды кæны. Иуæй-иу ахуыргæндтæ хъуыды кæнынц, зæгъгæ, иу къухы æрфгуытæй ныхы æхсын æмæ дон ныккæнын у закъонмæ гæсгæ. Фæлæ иннæтæ зæгъынц; «Дыууæйы хицæн кæнын махæн хуыздæр у». Аш Сяфии загъта; «Кæд сæ иу къухæй æмбырд кæны, уæд уый раст у, фæлæ дыууæйы куы фæхицæн кæна, уæд уый нæ зæрдæмæ тынгдæр цæуы».
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
загъта нын [Ибн Абу Умар] загъта, радзырдта нын [Суфьян бин Уяйна] [Абдул Карим бин Абу Аль Мухарик Абу Умайя] [Хассан бин Хилал]-æй уый загъта; Æз федтон ['Амар бин Ясир] йæ хъуынтæ æмбæрзгæйæ куыд æхсадта, уый, стæй йæ бафарстон, кæнæ та мын загъта; Æз æй бафарстон, дæ хъуыр цæмæн лыг кæныс? уый дзуапп радта: «Цы мæ æрлæууын кæны, кæд æмæ федтон, Аллахы минæвар йæ хъуынтæ куыд æлхъывта, уый». Загъта нын [Ибн Абу Умар] загъта, загъта нын [Суфьян бин Уяйнæ] [Саид бин Абу Аруба]-йæ [Къотада]-йæ [Хассан бин Хилал]-æй ['Аммар]-æй Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламæй хадисмæ гæсгæ. Абу Иса загъта; Ацы сæры ма ис радзырдтæ Усманæй, Айсийæй, Умм Саламæйæ, Анасæй, Ибн Абу Ауфæйæ æмæ Абу Айюбæй. Абу Иса загъта; Æз фехъуыстон, Исхак бин Мансур куыд загъта; Æз фехъуыстон Ахмад бин Ханбалы ныхæстæ; Ибн Уяйна загъта; Абдул Карим нæ фехъуыста Хасан бин Билалæй тахлилы хадисы тыххæй - йæ хъуынтæ лыг кæныны тыххæй.
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
загъта нын [Яхья бин Муса] загъта, загъта нын [Абдурразак] [Израилæй] [Амир бин Шакикъæй] [Абу Ваилæй] [Усман бин Аффанæй], зæгъгæ, пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам йæ хъуын ныссагъта». Абу Иса загъта; Ацы хадис у æцæг. Мухаммад бин Исмаил загъта; Ацы сæры æппæты æцæгдæр хадис у хадис «Амир бин Сякикъ, Абу Ваилæй Усманæй». Абу Иса загъта; Ацы хъуыды райстой зонадон ахуыргæндтæн сæ фылдæр Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламы æмбæлттæй æмæ сæ фæстæ афтæ чи загъта, уыцы адæмæй. Ацы хъуыды райста имам Сяфии дæр. Имам Ахмад загъта; — Кæд æмæ йæ хъуынтæ ныссæрфын ферох кæна, уæд уый хорз у. Кæд æмæ Исхак загъта; — Кæд æй ныууадзы, уымæн æмæ йæ ферох, кæнæ таквилы тыххæй, уæд ын уый закъонмæ гæсгæ у. Фæлæ йæ куы ныууадза æнæбары, уæд æй хъæуы ногæй саразын.
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
загъта нын [Исакъ бин Муса Аль Ансари] загъта, загъта нын [Ма'н бин Иса Аль Каззаз] загъта, загъта нын [Малик бин Анас] ['Амру бин Яхья]-йæ [йæ фыдæй] [йæ фыдæй] [Абдуллах бин Заидæй] [Абдуллах бин Заидæй], зæгъгæ, Аллахы минæвар саллаллаху алейхи васаллам йæ сæр дыууæ къухæй дæр æхсадта, дыууæ къухæй дæр æмæ фæстæмæ змæлынæн йæ сæры раз, стæй йæ дыууæйы дæр йæ риуы бынмæ æрбакодта, стæй дыууæйæ дæр æрыздæхтысты сæ фыццаг бынатмæ, уый фæстæ сæ къæхтæ ныхсадтой. Абу Иса загъта; «Ацы сæры ис истори Муавийæ, Аль-Микдам бин Мади Карибæй æмæ Айсийæ». Абу Иса загъта; Абдулла бин Заиды хадис у ацы сæры иууыл æцæгдæр æмæ хуыздæр хадис. Ацы хъуыды райстой Аш Сяфии, Ахмад æмæ Исхакъ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
загъта нын [Кутайба бин Саид] загъта, загъта нын [Бисыр Ибнул Муфадлдлал] [Абдулла бин Мухаммад бин Акилæй] [Ар Раби' бин Муаввидз бин Афра`]-йæ, зæгъгæ, Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам дыууæ хатты йæ сæр ныссæрфта; Райдыдта фæстейæ, стæй йæ фæндаг сарæзта размæ. Стæй ма дыууæ хъусы дæр, æддаг æмæ мидæггаг. Абу Иса загъта; Ацы хадис у Хасаны къæпхæны, Абдулла бин Заид цы хадис радзырдта, уый та у æцæгдæр æмæ йын ис хуыздæр санад ацы хадисæй. Æмæ Куфайы цæрджытæй иуæй-иутæ æххæст кæнынц ацы хадис, се хсæн ис Ваки Ибнул Джарра.
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
загъта нын [Кутайба] загъта, загъта нын [Бакр бин Мудлар] [Ибн 'Аджланæй] [Абдулла бин Мухаммад бин Акилæй] [Ар Раби' бин Муаввидз бин Афра`]-йæ, кæй федта Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам йæхи æхсгæйæ, загъта уый; — Иу хатт йæ сæры раззаг æмæ фæстæ, йæ дыууæ риуы æмæ йæ дыууæ хъусы дæр ныссæрфта. Уый загъта; Ацы сæры ма ис Али æмæ фыдыфыд Талхах бин Мушарриф бин Амруйы истори. Абу Иса загъта; Ацы «Ар Раби Хадис» у æцæг. Æмæ ацы хадис æрмæст иу фæндагæй нæ радзырдтой Пехуымпармæ, ома уый йæ сæр иу хатт ныссæрфта. Ацы хадис парахатæй æххæст кæнынц йæ фæстæ цы æмбæлттæ æмæ адæм æрцыд, уыдонæн сæ фылдæр. Джафар бин Мухаммад, Суфьян Ац Цаури, Ибнул Мубарак, Асы Сяфии, Ахмад æмæ Исхак ахæм хъуыдыйыл хæст сты, æмæ сæр æрмæстдæр иу хатт æхсын. Загъта нын, Мухаммед бин Маншур Аль Макки загъта; Æз фехъуыстон Суфьян бин Уяинайы ныхæстæ; Æз бафарстон Джафар бин Мухаммеды сæр æхсыны закъоны тыххæй, æрмæст иу æхсын фаг у?» уый дзуапп радта: «О, Аллахы номæй».
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
загъта нын [Али бин Хасырам] загъта, загъта нын [Абдулла бин Вахб] загъта, загъта нын [Амру Ибнул Харит] [Хаббан бин Васи]-йæ [йæ фыдæй] [Абдуллах бин Заид]-æй [Абдуллах бин Заидæй], кæй федта Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам аблюз кæнгæйæ, уый йæ дыууæ сæры донæй ныссæрфта къухтæ'. Абу Иса загъта; Ацы хадис у æцæг. [Ибн Лахиа] радзырдта ацы хадис [Хаббан бин Васи]-йæ, [йæ фыдæй], [Абдуллах бин Заидæй], зæгъгæ, Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам йæ сæр ныссæрфта, йæ дыууæ къухæй цы дон нæ баззад, уымæй. Æмæ Хадис, кæцыйы радзырдта Амру Ибнул Харит Хаббанæй, у æцæгдæр, уымæн æмæ радзырдтой æрмæст иу фæндагæй нæ. Ацы хадис у Абдулла бин Заидæй æмæ ма уымæй уæлдай, пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам ног дон райста йæ сæр ныссæрфынæн. Ацы хадис парахатæй пайда кæнынц ахуыргæндтæн сæ фылдæр, уыдон хъуыды кæнынц, зæгъгæ, уый райста ног дон йæ сæр ныссæрфынæн.
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
загъта нын [Ханнад] загъта, загъта нын [Абдулла бин Идрис] [Мухаммад бин Аджланæй] [Заид бин Асламæй] [Ато` бин Ясарæй] [Ибн Аббасæй]; Пехуымпар саллаллаху алейхи васалламы лæггадгæнджытæ йын йæ сæр æмæ йæ æддаг æмæ йæ мидæггаг хъустæ ныссæрфтой. Абу Иса загъта; «Ацы сæры ма ис, Ар Раби цы хадис радзырдта, уый дæр». Абу Иса ногæй загъта: «Ибн Аббасы хадис у хасан æцæг». Æмæ ацы хадис парахатæй пайда кæнынц наукæйы эксперттæ, уыдон хъуыды кæнынц, дыууæ хъусы дæр æддейæ æмæ мидæгæй ныссæрфын.
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
загъта нын [Кутайба] загъта, загъта нын [Хаммад бин Заид] [Синан бин Рабиат]-æй [Сихр бин Хаусяб]-æй [Абу Умама] уый загъта; Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам скодта æхсад, йæ цæсгом æртæ хатты æмæ йæ къухтæ æртæ хатты ныхсадта, стæй йæ сæр ныссæрфта, афтæмæй дзырдта: «Дыууæ хъусы сты сæры хай». Абу Иса загъта; Къутайба загъта; Хаммад загъта; — Нæ зонын, уый пехуымпар саллаллаху алейхи васаллямы ныхæстæ сты æви Абу Умамайы ныхæстæй. Абу Иса загъта; — Ацы сæры ма ис Анасæй хадис дæр, — загъта та уый, — ацы хадис йæ скондмæ нæ æмбæлы. Æмæ ацы хадис æххæст кæнынц фылдæр ахуыргæндтæ Пехуымпар саллаллаху алейхи ва салламы æмгæрттæй æмæ сæ фæстæ чи уыд, уыдонæй, дыууæ хъусы дæр сты сæры хай. Ахæм хъуыды райстой Суфьян Ац Цаури, Ибнул Мубарак, Сяфии, Ахмад æмæ Исхакъ дæр. Уæдмæ та иннæ ахуыргæндтæ дзурынц, зæгъгæ, раззаг хъус хауы цæсгоммæ, фæстаг хъус та — сæрмæ. Исхак загъта; Æз равзæрстон раззаг æмæ цæсгом æмæ фæстæ сæр æхсын. Кæд Шафии загъта; Дыууæ дæр сты суннат, æмæ сæ дыууæйы дæр ног донæй ныссæрфта.
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
загътой нын [Къутайбæ] æмæ [Ханнад] загътой; загъта нын [Ваки'] [Суфьянæй] [Абу Хасимæй] ['Ашим бин Лакъит бин Шабирæйæ] [йæ фыдæй] уый загъта; Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Куы æхсад кæнай, уæд дæ æнгуылдзтæ æрæхгæн». Абу Иса загъта; Ацы сæры ма ис истори Ибн Аббасæй, Аль Мустауридæй, ома Ибн Сяддад Аль Фихрийæ æмæ Абу Айюб Аль Ансарийæ. Абу Иса ногæй загъта: «Ацы хадис у хасан æцæг, æмæ зонады дæснытæ æххæст кæнынц ацы хадис, ома, æхсæны æнгуылдзтæ кæрæдзийыл æвæрынц. Ацы хъуыды райстой Ахмад æмæ Исхакъ дæр. Исхак загъта; 'Æхсæвæр куы кæны, уæд йе 'нгуылдзтæ æмæ йæ къахы æнгуылдзтæ æхсы. Уæдмæ та Абу Хасимы æцæг ном у Исмаил бин Кацир Аль Макки.
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
загъта нын [Ибрагим бин Саид] - ома Алджаухари - загъта, загъта нын [Сад бин Абдул Хамид бин Джафар] загъта, загъта нын [Абдуррахман бин Абу Аз Зинад] [Муса бин Укба]-йæ [Салихæй] раздæры цагъар Ат Таумæйæ, [Ибн Аббасæй] Аллахæй Сахидæй васаллам загъта: «Кæд æмæ æхсад кæныс, уæд дæ дыууæ къухы æмæ дæ дыууæ къахы æнгуылдзты æхсæн дар». Абу Иса загъта; 'Ацы хадис у хасан гарибы къæпхæны'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
загъта нын [Кутайба] загъта, загъта нын [Ибн Лахиа] [Язид бин Амруйæ] [Абу Абдуррахман Аль Хубулийæ] [Аль Мустаурид бин Сяддад Аль Фихрийæ] уый загъта; Æз федтон, пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам йæхи куыд æхсы, æмæ рабæрæг, йæ гыццыл æнгуылдзæй йæ къахы æнгуылдзтæ кæй æхсадта. Абу Иса загъта; 'Ацы хадис у хасан гарибы къæпхæны, æмæ йæ мах нæ зонæм, æрмæстдæр Ибн Лахиайы хадисæй.
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
загъта нын [Кутайба] загъта; радзырдта нын [Абдул Азиз бин Мухаммад] [Сухайл бин Абу Салихæй] [йæ фыдæй] [Абу Хурайрæйæ], зæгъгæ, Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллам загъта: «Дæ фыдбылызтæ, кæцытæ нæ ныхсынц æхсæны донæй - зындоны артæй». Абу Иса загъта; Ацы сæры ма ис радзырдтæ Абдулла бин Амру, Айся, Джабир бин Абдулла Ибнул Харит, ома Ибн Джаз`и Аз Зубайди, Муайкиб, Халид Ибнул Валид, Сюрахбиль бин Хасанах, Амру Ибнул Аш æмæ Язид бин Суфян. Абу Иса загъта; — Абу Хурайрæйы хадис у æцæг. Пехуымпар саллаллаху алейхи васаллямæй радзырдтой: «Цъыф у къæхты къæхтæ æмæ мидæггаг бынæттæн, кæцытæ нæ сты æнæфæцудгæ донæй - зындоны артæй». Абу Иса загъта; Ацы хадисы юриспруденци у; нæй гæнæн дæ къæхты бын æхсын, кæд æмæ сæ дыууæйыл дæр нæй хуф кæнæ носкитæ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
загъта нын [Абу Кураиб], [Ханнад] æмæ [Кутайба] загътой; загъта нын [Ваки'] [Суфянæй]. Æмæ æндæр нысангонд фæндагæй; Загъта нын [Мухаммад бин Басысяр] загъта, загъта нын [Яхья бин Саид] загъта; загъта нын [Суфьян] [Заид бин Асламæй] ['Ато` бин Ясарæй] [Ибн Аббасæй] загъта; Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам иу хатт æмæ иннæ хатт æхсад кодта. Абу Иса загъта; Ацы сæры ма ис Умар, Джабир, Бурайда, Абу Рафи æмæ Ибнул Факихийы хадистæ. Абу Иса ногæй загъта: «Æмæ Ибн Аббас цы хадис радзырдта, уый у ацы сæры хуыздæр æмæ æцæгдæр». Рисидин бин Саад æмæ æндæртæ радзырдтой ацы хадис Адл Длахак бин Сюрахбилæй, Заид бин Асламæй, йæ фыдæй, Умар бин Хаттхабæй, зæгъгæ; Пехуымпар саллаллаху алейхи ва саллам иу хатт æмæ иннæ хатт æхсад кодта. Уæд Абу Иса загъта; Фæлæ ацы хадис раст нæу, æцæг та у [Ибн Аджлан], [Хисям бин Саад], [Суфьян Ац Цаури] æмæ [Абдул Азиз бин Мухаммад], [Заид бин Асламæй], [Ато` бин Ясарæй], [Ибн Ясарæй], [Ибн] профес Сад Саадæй цы хадис радзырдтой, уый 'алейхи васаллам'.
