Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 21
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ وَأَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى مَرْدَوَيْهِ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يَبُولَ الرَّجُلُ فِي مُسْتَحَمِّهِ وَقَالَ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَيُقَالُ لَهُ أَشْعَثُ الْأَعْمَى وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ الْبَوْلَ فِي الْمُغْتَسَلِ وَقَالُوا عَامَّةُ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ وَرَخَّصَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ ابْنُ سِيرِينَ وَقِيلَ لَهُ إِنَّهُ يُقَالُ إِنَّ عَامَّةَ الْوَسْوَاسِ مِنْهُ فَقَالَ رَبُّنَا اللَّهُ لَا شَرِيكَ لَهُ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَدْ وُسِّعَ فِي الْبَوْلِ فِي الْمُغْتَسَلِ إِذَا جَرَى فِيهِ الْمَاءُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدَّثَنَا بِذَلِكَ أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الْآمُلِيُّ عَنْ حِبَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ
пире [Али бин Хаджар] тата [Ахмад бин Мухаммад бин Муса Мардавих] вӗсем иккӗшӗ те каланӑ; пире [Абдуллах Ибнул Мубарак] [Ма'мартан] [Аш'ат бин Абдуллахран] [Аль-Хасанран] [Абдуллах бин Мугаффалран] пӗлтернӗ, пророк саллаллаху алейхи ва саллам кама та пулин хӑйӗн ваннинче шӑкӑртаттарма чарнӑ, ҫавӑн пекех вӑл ҫапла каланӑ: «Унран яланах пӑшӑрхану килет». Вӑл ҫапла каларӗ: — Ҫак сыпӑкра ҫавӑн пекех пророк саллаху алейхи ва саллам юлташӗсенчен пӗрин хадисӗ пур. Абу Иса каланӑ: «Ку хадис — гариб — ют ҫӗршыв-, эпир хадис марфу пулнине пӗлместпӗр, анчах ӑна Асьяц бин Абдуллахран илнӗ хадиссӑр пуҫне, ӑна тата Асьяц Аль-Ама теҫҫӗ. Хӑш-пӗр ӑсчахсем ваннӑра шӑкӑртаттарма юрамасть, теҫҫӗ; — Ытларах чухне иккӗленӳсем унран килнӗ. Ҫак ӗҫре хӑш-пӗр ӑсчахсем ҫӑмӑллӑх кӳнӗ, вӗсен хушшинче Ибну Сирин та пулнӑ. Ӑна: «Чӑнах та, пӑшӑрхану ытларах чухне унран килет», — тесен, вӑл ҫапла хуравланӑ: «Пирӗн рабб — Аллах, унӑн юлташӗ ҫук». Ибнул Мубарак ҫапла каланӑ: — Шыв юхать пулсан, мунчара шӑкӑртаттарма ирӗк пур. Абу Иса каланӑ: — Кун ҫинчен пире Хиббанран, Абдулла бин Аль-Мубаракран Ахмад бин Абдах Аль-Амули каласа пачӗ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 22
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِلَاهُمَا عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْحَدِيثُ وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنَّمَا صَحَّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ وَأَمَّا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ فَزَعَمَ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ أَصَحُّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَعَلِيٍّ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَحُذَيْفَةَ وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي أَيُّوبَ وَتَمَّامِ بْنِ عَبَّاسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْظَلَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَوَاثِلَةَ بْنِ الْأَسْقَعِ وَأَبِي مُوسَى
пире [Абу Кураиб] каланӑ, пире [Абда бин Сулейман] [Мухаммад бин Амру] [Абу Салама] [Абу Хурайра] ҫинчен каласа панӑ вӑл каланӑ, Расулуллах саллаллаху алейхи ва Саллам каланӑ: «Эпӗ хамӑн халӑх ҫине йывӑрлӑх пулман пулсан, эпӗ вӗсене кашнинчех сивак тума хушнӑ пулӑттӑм». Абу Иса каланӑ: «Ку хадиса [Мухаммад бин Исхак] [Мухаммад бин Ибрагимран], [Абу Саламаран], [Заид бин Халидран], пророкран саллаллаху алейхи васаллямран каласа панӑ. Абу Салама хадисӗ, ӑна Абу Хурайра тата Заид бин Халид саллаллаху алейхи ва саллам пророкран каласа панӑ, ман шутпа, иккӗшӗ те чӑн. Мӗншӗн тесен хадис пӗр ҫулпа ҫеҫ мар, урӑхла каласан, Абу Хурайра пророкран саллаху алейхи ва салламран, ытти ҫулсемпе те, ҫавӑнпа та Абу Хурайра каласа панӑ хадис чӑн-чӑн. Ҫав вӑхӑтрах Мухаммед бин Исмаил Заид бин Халидран каласа панӑ Абу Салама хадисӗ тӗрӗсрех тесе ҫирӗплетет. Абу Иса каланӑ: Ҫак сыпӑкра ҫавӑн пекех Абу Бакар Аш Сиддик, Али, Айся, Ибну Аббас, Худзайфа, Заид бин Халид, Анас, Абдулла бин Амру, Ибну Умар, Умм Хабиба, Абу Айюб, Таммам бин Аббас, Абдулла бин Хандлаллах, Умма Салах Аслах тата Алька Асса Абука каласа панисем пур.
Hadith
Imam Tirmidzi : 23
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ وَلَأَخَّرْتُ صَلَاةَ الْعِشَاءِ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِقَالَ فَكَانَ زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ يَشْهَدُ الصَّلَوَاتِ فِي الْمَسْجِدِ وَسِوَاكُهُ عَلَى أُذُنِهِ مَوْضِعَ الْقَلَمِ مِنْ أُذُنِ الْكَاتِبِ لَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ إِلَّا أُسْتَنَّ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَى مَوْضِعِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
пире [Ханнад] каланӑ, пире [Абда бин Сулейман] [Мухаммад бин Исхак] [Мухаммад бин Ибрагим] [Абу Салама] [Заид бин Халид Аль-Джухани] ҫинчен каласа панӑ, вӑл каланӑ; Эпӗ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланине илтрӗм: «Вӑл манӑн умма ҫине йывӑрлӑх кӳмен пулсан, эпӗ вӗсене кашни кӗлтумассерен сивак тума хушнӑ пулӑттӑм, ҫавӑн пекех эпӗ каҫӑн виҫҫӗмӗш пайне Иша кӗллине те пӗтернӗ пулӑттӑм». Вӑл ҫапла каларӗ: Заид бин Халид мечӗтре кӗлле ҫӳренӗ, унӑн сивакӗ унӑн хӑлхинче пулнӑ, ҫыравҫӑ хӑлхинче яланах ручка пулнӑ пек, вӑл малтан сивак туса пӗтериччен кӗлтума тӑман. Ҫакӑн хыҫҫӑн вӑл ӑна хӑй вырӑнне лартрӗ». Абу Иса каланӑ: — Ку хадис хасан чӑн-чӑн.
Hadith
Imam Tirmidzi : 24
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ أَحْمَدُ بْنُ بَكَّارٍ الدِّمَشْقِيُّ يُقَالُ هُوَ مِنْ وَلَدِ بُسْرِ بْنِ أَرْطَاةَ صَاحِبِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ اللَّيْلِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يُفْرِغَ عَلَيْهَا مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَأُحِبُّ لِكُلِّ مَنْ اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ قَائِلَةً كَانَتْ أَوْ غَيْرَهَا أَنْ لَا يُدْخِلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا فَإِنْ أَدْخَلَ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا كَرِهْتُ ذَلِكَ لَهُ وَلَمْ يُفْسِدْ ذَلِكَ الْمَاءَ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَى يَدِهِ نَجَاسَةٌ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ مِنْ اللَّيْلِ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ قَبْلَ أَنْ يَغْسِلَهَا فَأَعْجَبُ إِلَيَّ أَنْ يُهْرِيقَ الْمَاءَ و قَالَ إِسْحَقُ إِذَا اسْتَيْقَظَ مِنْ النَّوْمِ بِاللَّيْلِ أَوْ بِالنَّهَارِ فَلَا يُدْخِلْ يَدَهُ فِي وَضُوئِهِ حَتَّى يَغْسِلَهَا
Эпир [Абул Валид Ахмад бин Баккар Ад Димаские] такам ӑна Буср бин Артха ывӑлӗ, саллаллаху алейхи ва саллам пророкӑн тусӗ тесе каланине пӗлтертӗмӗр. Вӑл ҫапла каларӗ: пире [Аль-Валид бин Муслим] [Аль-Аузаи] [Аз-Зухри] [Саид Ибнул Мусайяб] тата [Абу Салама] [Абу Хурайра] пророк саллаллаху алейхи васалламран каласа панӑ: «Сирӗнтен пӗри ыйхӑран вӑрансан, унӑн аллине виҫӗ хутчен е икӗ хутчен шыв янӑ чухне аллине ан хурӑр, мӗншӗн тесен вӑл хӑйӗн алли ӑҫта ҫӗр каҫнине пӗлмест». Ку сыпӑкра ҫавӑн пекех Ибн Умар, Джабир тата Айся ҫинчен ҫырнӑ историсем пур. Абу Иса каланӑ: — Ку хадис хасан чӑн-чӑн. Аш Сяфии каланӑ; — Ыйхӑран вӑранакан кашни ҫынна, ҫывӑрнӑ чухне-и е урӑх ҫӗрте-и, аллисене малтан шывпа ҫуса тасатиччен ҫӑвӑнмалли шыва чикмелле маррине юрататӑп, кам та пулин малтан ҫуса тасатиччен шыва чикнине эпӗ кураймастӑп. Ҫакӑ шыв тасалӑхне сиенлемест пулин те, унӑн аллинче нимӗнле таса мар япала та пулмасан. Ахмад бин Ханбал ҫапла каланӑ: — Кам та пулин ҫӗрле вӑрансан, аллисене ҫуса тасатиччен ҫӑвӑнмалли шыва чиксен, вӑл шыва кӑларса пӑрахсан, эпӗ тӗлӗнетӗп. Исхак та ҫапла каланӑ: «Кам та пулин ҫӗрле е кӑнтӑрла вӑрансан, унӑн аллисене ҫуса тасатиччен ҫӑвӑнмалли шыва ан чикӗр».
Hadith
Imam Tirmidzi : 25
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَرْمَلَةَ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرْ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ لَا أَعْلَمُ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثًا لَهُ إِسْنَادٌ جَيِّدٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَ التَّسْمِيَةَ عَامِدًا أَعَادَ الْوُضُوءَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَدَّتِهِ عَنْ أَبِيهَا وَأَبُوهَا سَعِيدُ بْنُ زَيْدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ نُفَيْلٍ وَأَبُو ثِفَالٍ الْمُرِّيُّ اسْمُهُ ثُمَامَةُ بْنُ حُصَيْنٍ وَرَبَاحُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو بَكْرِ بْنُ حُوَيْطِبٍ مِنْهُمْ مَنْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ حُوَيْطِبٍ فَنَسَبَهُ إِلَى جَدِّهِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عِيَاضٍ عَنْ أَبِي ثِفَالٍ الْمُرِّيِّ عَنْ رَبَاحِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ حُوَيْطِبٍ عَنْ جَدَّتِهِ بِنْتِ سَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِيهَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ
пире [Нашр бин Али Аль-Джахдлами] тата [Бисыр бин Муадз Аль-Акади] каласа панӑ, вӗсем каланӑ; пире [Бисыр Ибнул Муфадлдлал] [Абдуррахман бин Хармала] [Абу Цифал Аль Мурри] [Рабах бин Абдуррахман бин Абу Суфьян бин Хувайттиб] [Унӑн асламӑшӗ] [Унӑн ашшӗ] ҫинчен каласа пачӗ, терӗ вӑл; Эпӗ Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланине илтрӗм: «Аллах ятне асӑнманнисемшӗн ҫӑвӑнма ҫук». Вӑл ҫапла каларӗ: — Ку сыпӑкра Айся, Абу Саид, Абу Хурайра, Сахл бин Саад тата Анас ҫырнӑ ҫырусем те пур. Абу Иса каланӑ: — Имам Ахмад бин Хамбал ҫапла каларӗ: — Эпӗ ҫак сыпӑкра джайид санад — лайӑх — тесе ҫырнӑ хадис пӗлместӗп. Исхак каларӗ; «Енчен те вӑл юриех басмала вуламасть пулсан, унӑн хӑйӗн вудлуне тепӗр хут каламалла, анчах вӑл манса каять пулсан е вӑл ментаквил пулнӑран унӑн вудлу тӗрӗс юлать». Мухаммед бин Исмаил ҫапла каланӑ: «Ку сыпӑкри чи лайӑх хадис — Раба бин Абдуррахман хадисӗ». Абу Иса каланӑ: — Рабах бин Абдуррахман ӑна хӑйӗн асламӑшӗнчен, ашшӗнчен каласа панӑ. Ҫав вӑхӑтрах унӑн ашшӗн ячӗ — Саид бин Заид бин Амру бин Нуфаил, Абу Цифал Аль Муррин ячӗ — Цумама бин Хушайн, Рабах бин Абдуррахман ячӗ — Абу Бакр бин Хувейтиб. Вӗсен хушшинче ҫак хадиса каласа параканӗ те пулнӑ, унтан вӑл каланӑ; — Абу Бакр бин Хувайтибран, «унтан вӑл ӑна хӑйӗн аслашшӗне ҫырса хунӑ». Пире [Аль-Хасан бин Али Аль-Хулвани] каланӑ, пире [Язид бин Харун] [Язид бин Иядл] [Абу Цифал Аль Мурри] [Раба бин Абдуррахман бин Абу Суфьян бин Хувайтиб] [унӑн асламӑшӗ бин Саид бин Заид] [хӑйӗн ашшӗнчен] пророкран саллаллахпа ҫавӑн пекех пулнӑ хадис'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 26
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَجَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَانْتَثِرْ وَإِذَا اسْتَجْمَرْتَ فَأَوْتِرْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَلَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَلَمَةَ بْنِ قَيْسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِيمَنْ تَرَكَ الْمَضْمَضَةَ وَالِاسْتِنْشَاقَ فَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ إِذَا تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ حَتَّى صَلَّى أَعَادَ الصَّلَاةَ وَرَأَوْا ذَلِكَ فِي الْوُضُوءِ وَالْجَنَابَةِ سَوَاءً وَبِهِ يَقُولُ ابْنُ أَبِي لَيْلَى وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ أَحْمَدُ الِاسْتِنْشَاقُ أَوْكَدُ مِنْ الْمَضْمَضَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ يُعِيدُ فِي الْجَنَابَةِ وَلَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ وَقَالَتْ طَائِفَةٌ لَا يُعِيدُ فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ لِأَنَّهُمَا سُنَّةٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَجِبُ الْإِعَادَةُ عَلَى مَنْ تَرَكَهُمَا فِي الْوُضُوءِ وَلَا فِي الْجَنَابَةِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ فِي آخِرَةٍ
пире [Кутайба бин Саид] каланӑ, пире [Хаммад бин Заид] тата [Джарир] [Мансуртан] [Хилал бин Ясафран] [Салама бин Каисран] каласа панӑ, вӑл каланӑ; Расулуллах саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эсир ҫӑвӑнатӑр пулсан, сӑмсана шыв ярӑр, истиджмар тӑватӑр пулсан, ӑна мӑшӑр мар хисеппе тӑвӑр». Ку сыпӑкра ҫавӑн пекех Усман, Лакит бин Шабра, Ибну Аббас, Аль-Мигдам бин Мади Кариб, Ваил бин Худжр тата Абу Хурайра историйӗсем пур. Абу Иса каланӑ: Салама бин Каис хадисӗ хасан чӑн. Ӑслӑлӑх эксперчӗсем вара ҫынсем ҫинчен калакан саккун пирки хӑйсен шухӑшӗсемпе уйрӑлса тӑраҫҫӗ. Хӑш-пӗр ушкӑнсем ҫапла калаҫҫӗ; — Кам та пулин ӑна кӗлӗ туса пӗтериччен хӑварсан, ун чухне кӗлле тепӗр хут тумалла. Вӗсем ҫакна ҫуса тасатма тата джанаба шыва кӗме пырса тивет тесе ҫирӗплетеҫҫӗ. Ҫапла шухӑшлакансем — Ибн Абу Лайла, Абдуллах Ибнул Мубарак, Ахмад тата Исхак. Ҫав вӑхӑтрах Ахмад истинсяк туни ҫӑвӑнма ытларах тимлӗх уйӑрать тесе шутлать. Абу Иса каланӑ: — Ытти хӑш-пӗр ученӑйсем ҫакна ҫӑвӑннӑ чухне мар, ҫӑвӑннӑ чухне те ҫаплах тесе шутлаҫҫӗ. Ҫакӑн пек шухӑшлаҫҫӗ Суфьян Ац Цаури тата Куфа хулинче пурӑнакансенчен хӑшӗ-пӗрисем. Ытти хӑш-пӗр ӑсчахсем вара ҫакӑ абдеспа джунуб ҫине пырса тивмест теҫҫӗ, мӗншӗн тесен иккӗшӗ те сунна ыйтӑвӗсем, ҫавӑнпа та вӗсене пӑрахнӑ ҫыншӑн вӗсене тепӗр хут калама тивӗҫ ҫук. Ку вӑл — Маликӑн шухӑшӗ, Аш Сяфии каул Джадидра.
Hadith
Imam Tirmidzi : 27
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ فَعَلَ ذَلِكَ ثَلَاثًاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى مَالِكٌ وَابْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى وَلَمْ يَذْكُرُوا هَذَا الْحَرْفَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ وَإِنَّمَا ذَكَرَهُ خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ثِقَةٌ حَافِظٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْمَضْمَضَةُ وَالِاسْتِنْشَاقُ مِنْ كَفٍّ وَاحِدٍ يُجْزِئُ و قَالَ بَعْضُهُمْ تَفْرِيقُهُمَا أَحَبُّ إِلَيْنَا و قَالَ الشَّافِعِيُّ إِنْ جَمَعَهُمَا فِي كَفٍّ وَاحِدٍ فَهُوَ جَائِزٌ وَإِنْ فَرَّقَهُمَا فَهُوَ أَحَبُّ إِلَيْنَا
пире [Яхья бин Муса] каланӑ, пире [Ибрагим бин Муса Ар Рази] каланӑ, пире [Халид бин Абдулла] [Амру бин Яхья] [унӑн ашшӗнчен] [Абдулла бин Заид] ҫинчен каласа панӑ, вӑл каланӑ; «Эпӗ пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫӑварне ҫӑтса янине тата пӗр ывӑҫ тупанӗнчен сӑмсине шыв янине куртӑм, вӑл ҫакна виҫӗ хутчен турӗ». Ҫак сыпӑкра вара Абдулла бин Аббасӑн историйӗ пур. Абу Иса каланӑ: Абдулла бин Заид хадисӗ — хасан гариб степеньлӗ хадис. Ку хадиса [Малик] тата [Ибн Уяйна] тата [Амру бин Яхья] та каласа панӑ, анчах вӗсем лафадз ҫинчен асӑнман: «Пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫӑварне шӑлса илчӗ те пӗр аллипе сӑмсине шыв ячӗ». Анчах та ҫакна каланӑ ҫын Халид бин Абдулла пулнӑ. Хадис эксперчӗсем каланӑ тӑрӑх, Халид бин Абдулла — шанчӑклӑ ҫын, вӑл нумай ӑса хывать. Хӑш-пӗр ӑсчахсем ҫапла шутлаҫҫӗ: пӗр алӑ лаппи ҫинчен сӑмса ӑшне шыв яни саккунлӑ. Анчах та теприсем ҫапла калаҫҫӗ; — Пирӗншӗн иккӗшне уйӑрни лайӑхрах. Аш Сяфии каланӑ; — Вӑл вӗсене пӗр алӑпа пуҫтарать пулсан, ку тӗрӗс, анчах вӑл иккӗшне уйӑрать пулсан, ку пире ытларах килӗшет.
Hadith
Imam Tirmidzi : 28
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ أَبِي الْمُخَارِقِ أَبِي أُمَيَّةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ قَالَرَأَيْتُ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ تَوَضَّأَ فَخَلَّلَ لِحْيَتَهُ فَقِيلَ لَهُ أَوْ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَتُخَلِّلُ لِحْيَتَكَ قَالَ وَمَا يَمْنَعُنِي وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ عَنْ عَمَّارٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسٍ وَابْنِ أَبِي أَوْفَى وَأَبِي أَيُّوبَ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ قَالَ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ لَمْ يَسْمَعْ عَبْدُ الْكَرِيمِ مِنْ حَسَّانَ بْنِ بِلَالٍ حَدِيثَ التَّخْلِيلِ
пире [Ибн Абу Умар] каланӑ, пире [Суфьян бин Уяина] [Абдул Карим бин Абу Аль Мухарик Абу Умайя] [Хассан бин Хилал] ҫинчен каласа панӑ, вӑл каланӑ; Эпӗ [Амар бин Ясир] сухалне чиксе ҫӑвӑннине куртӑм, унтан унран ыйтрӑм, е вӑл ҫапла каларӗ; Эпӗ унран: «Мӗншӗн сухална касатӑн?» — тесе ыйтрӑм. вӑл ҫапла хуравларӗ: «Мӗн чарать-ха мана, эпӗ Аллахӑн Элчи сухалне пӑтратнине курнӑ пулин те». Пире [Ибн Абу Умар] каланӑ, пире [Суфьян бин Уяина] [Саид бин Абу Аруба] [Котада] [Хассан бин Хилал] [Аммар] пророкран саллаллаху алейхи васалламран хадис пирки каласа пачӗ. Абу Иса каланӑ: «Ку сыпӑкра ҫавӑн пекех Усман, Айся, Умм Салама, Анас, Ибн Абу Ауфа тата Абу Айюб ҫырнӑ калавсем пур». Абу Иса каланӑ: Эпӗ Исхак бин Мансур ҫапла каланине илтрӗм: Эпӗ Ахмад бин Ханбал ҫапла каланине илтрӗм: Ибн Уяина каланӑ; Абдул Карим Хасан бин Билалран сухалне касни ҫинчен илтмен.
Hadith
Imam Tirmidzi : 29
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُخَلِّلُ لِحْيَتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثُ عَامِرِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ بِهَذَا أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ رَأَوْا تَخْلِيلَ اللِّحْيَةِ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ أَحْمَدُ إِنْ سَهَا عَنْ تَخْلِيلِ اللِّحْيَةِ فَهُوَ جَائِزٌ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ تَرَكَهُ نَاسِيًا أَوْ مُتَأَوِّلًا أَجْزَأَهُ وَإِنْ تَرَكَهُ عَامِدًا أَعَادَ
пире [Яхья бин Муса] каланӑ, пире [Абдурразак] [Израильтен] [Амир бин Шакикран] [Абу Ваилран] [Усман бин Аффанран] пророк саллаллаху алейхи васаллам унӑн сухалне касса татни ҫинчен каласа пачӗ. Абу Иса каланӑ: — Ку хадис хасан чӑн-чӑн. Мухаммед бин Исмаил ҫапла каланӑ: «Ку сыпӑкри чи тӗрӗс хадис — «Амир бин Сякик, Усманран Абу Ваилран» хадис. Абу Иса каланӑ: Ҫак шухӑша ытларах ӑсчахсем пророкӑн юлташӗсенчен тата вӗсем хыҫҫӑн ҫапла каланӑ ҫынсенчен илнӗ. Ҫак шухӑша Имам Сяфии те йышӑннӑ. Имам Ахмад ҫапла каланӑ: — Сухалне касма манса кайсан, юрать. Исхак каланӑ вӑхӑтра; — Вӑл ӑна маннӑран е таквил пирки пӑрахса хӑварать пулсан, ку уншӑн саккунлӑ. Анчах вӑл ӑна юриех хӑварать пулсан, унӑн ӑна тепӗр хут тумалла пулать».
Hadith
Imam Tirmidzi : 30
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى الْقَزَّازُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ رَأْسَهُ بِيَدَيْهِ فَأَقْبَلَ بِهِمَا وَأَدْبَرَ بَدَأَ بِمُقَدَّمِ رَأْسِهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِهِمَا إِلَى قَفَاهُ ثُمَّ رَدَّهُمَا حَتَّى رَجَعَ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي بَدَأَ مِنْهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَالْمِقْدَامِ بْنِ مَعْدِي كَرِبَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَحْسَنُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
пире [Исаак бин Муса Аль-Ансари] каланӑ, пире [Ма'н бин Иса Аль-Каззаз] каланӑ, пире [Малик бин Анас] ['Амру бин Яхья] [хӑйӗн ашшӗнчен] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абдуллах бин Заидран] каласа пачӗ, Аллахӑн Элчи саллаллаху алейхи васаллам унӑн пуҫне икӗ аллипе те сӑтӑрнӑ, икӗ аллипе те каялла куҫнӑ, ҫавӑнпа та вӑл каялла куҫнӑ унӑн пуҫӗ умӗнче, унтан иккӗшӗ те мӑйӗ таран чупса ҫитрӗҫ, унтан каялла таврӑнчӗҫ, иккӗшӗ те хӑйсен малтанхи вырӑнне таврӑнчӗҫ, унтан урисене ҫуса тасатрӗҫ». Абу Иса каланӑ: «Ку сыпӑкра Муавия, Аль-Микдам бин Мади Кариб тата Айся ҫинчен ҫырнӑ истори пур». Абу Иса каланӑ: — Абдулла бин Заидӑн хадисӗ — ҫак сыпӑкри чи тӗрӗс те чи лайӑх хадис. Ҫак шухӑша Аш Сяфии, Ахмад тата Исхак йышӑннӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 31
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّتَيْنِ بَدَأَ بِمُؤَخَّرِ رَأْسِهِ ثُمَّ بِمُقَدَّمِهِ وَبِأُذُنَيْهِ كِلْتَيْهِمَا ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَأَجْوَدُ إِسْنَادًا وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ
пире [Кутайба бин Саид] каланӑ, пире [Бисир Ибнул Муфадлал] [Абдулла бин Мухаммад бин Акиль] [Ар Раби' бин Муаввидз бин Афра`] ҫинчен каласа панӑ: пророк саллаллаху алейхи васаллам унӑн пуҫне икӗ хутчен сӑтӑрнӑ; Вӑл хыҫалтан пуҫларӗ, унтан малалла кайрӗ. Ҫавӑн пекех икӗ хӑлхи те, тулашри те, шалти те. Абу Иса каланӑ: — Ку хадис Хасан шайӗнче, Абдулла бин Заид каласа панӑ хадис вара ҫак хадисран тӗрӗсрех тата унӑн санадӗ лайӑхрах. Куфӑра пурӑнакансенчен хӑшӗ-пӗрисем ҫак хадиса тытса пыраҫҫӗ, вӗсен хушшинче Ваки Ибнул Джарра та пур.
Hadith
Imam Tirmidzi : 32
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذِ ابْنِ عَفْرَاءَأَنَّهَا رَأَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ قَالَتْ مَسَحَ رَأْسَهُ وَمَسَحَ مَا أَقْبَلَ مِنْهُ وَمَا أَدْبَرَ وَصُدْغَيْهِ وَأُذُنَيْهِ مَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَجَدِّ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الرُّبَيِّعِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ مَسَحَ بِرَأْسِهِ مَرَّةً وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ وَبِهِ يَقُولُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ رَأَوْا مَسْحَ الرَّأْسِ مَرَّةً وَاحِدَةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ الْمَكِّيُّ قَال سَمِعْتُ سُفْيَانَ بْنَ عُيَيْنَةَ يَقُولُ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ مَسْحِ الرَّأْسِ أَيُجْزِئُ مَرَّةً فَقَالَ إِي وَاللَّهِ
пире [Кутайба] каланӑ, пире [Бакр бин Мудлар] [Ибн Аджлан] [Абдулла бин Мухаммад бин Акиль] [Ар Раби' бин Муаввидз бин Афра] ҫырнӑ, вӑл пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫӑвӑннине курнӑ, тенӗ; — Вӑл пуҫӗн малти пайне те, хыҫне те, икӗ тӑнлавне те, икӗ хӑлхине те пӗрре сӑтӑрса илчӗ. Вӑл ҫапла каларӗ: — Ку сыпӑкра Али тата Талхах бин Мушарриф бин Амру аслашшӗн историйӗ те пур. Абу Иса каланӑ: Ку «Ар Раби Хадис» хасан чӑн-чӑн. Ҫак хадис пророк патне пӗр ҫул ҫинчен ҫеҫ мар, вӑл пуҫне пӗрре сӑтӑрса илни ҫинчен те каласа панӑ. Ку хадиса ун хыҫҫӑн килнӗ тусӗсемпе ҫыннисем ытларахӑшӗ анлӑн тытса пыраҫҫӗ. Джафар бин Мухаммед, Суфьян Ац Цаури, Ибнул Мубарак, Асы Сяфии, Ахмад тата Исхак пуҫа пӗрре ҫеҫ сӑтӑрни тесе шутлаҫҫӗ. Пире Мухаммед бин Маншур Аль Макки ҫапла каланӑ: Эпӗ Суфьян бин Уяина ҫапла каланине илтрӗм: Эпӗ Джафар бин Мухаммедран пуҫа сӑтӑрасси ҫинчен ыйтрӑм, пӗр хутчен шӑлса илни ҫеҫ ҫителӗклӗ-и?» вӑл ҫапла хуравларӗ: «Ҫапла, Аллахпа».
Hadith
Imam Tirmidzi : 33
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍأَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَى ابْنُ لَهِيعَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَبَّانَ بْنِ وَاسِعٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ وَأَنَّهُ مَسَحَ رَأْسَهُ بِمَاءٍ غَيْرِ فَضْلِ يَدَيْهِ وَرِوَايَةُ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ حَبَّانَ أَصَحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ وَغَيْرِهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخَذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ رَأَوْا أَنْ يَأْخُذَ لِرَأْسِهِ مَاءً جَدِيدًا
пире [Али бин Хасирам] каланӑ, пире [Абдулла бин Вахб] каланӑ, пире [Амру Ибнул Харит] [Хаббан бин Васи] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абдуллах бин Заидран] [Абдуллах бин Заидран] каласа пачӗ, вӑл пророк саллаллаху алейхи васаллам аблюз тунине курнӑ, вӑл хӑйӗн икӗ пуҫне шывпа шӑлса тасатнӑ алӑсем'. Абу Иса каланӑ: — Ку хадис хасан чӑн-чӑн. [Ибн Лахиа] ҫак хадиса [Хаббан бин Васи], [унӑн ашшӗнчен], [Абдулла бин Заид] ҫинчен каласа панӑ, пророк саллаллаху алейхи васаллам пуҫне икӗ аллинчен юлман шывпа шӑлса ҫӑвӑннӑ. Хаббанран Амру Ибнул Харит каласа панӑ хадис вара тӗрӗсрех, мӗншӗн тесен вӑл пӗр ҫулпа ҫеҫ мар каласа панӑ. Ку хадис Абдулла бин Заидран тата ыттисенчен, пророк саллаллаху алейхи васаллам пуҫне шӑлма ҫӗнӗ шыв ӗҫнӗ. Ку хадиса ытларах ӑсчахсем анлӑн усӑ кураҫҫӗ, вӗсем ҫапла шутлаҫҫӗ: вӑл пуҫне шӑлма ҫӗнӗ шыв илнӗ».
Hadith
Imam Tirmidzi : 34
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَسَحَ بِرَأْسِهِ وَأُذُنَيْهِ ظَاهِرِهِمَا وَبَاطِنِهِمَاقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ الرُّبَيِّعِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ يَرَوْنَ مَسْحَ الْأُذُنَيْنِ ظُهُورِهِمَا وَبُطُونِهِمَا
пире [Ханнад] каланӑ, пире [Абдулла бин Идрис] [Мухаммад бин Аджлан] [Заид бин Аслам] [Ато` бин Ясар] [Ибн Аббас] ҫинчен каласа пачӗ; Пророкӑн тарҫисем унӑн пуҫне тата тулашри тата шалти хӑлхисене сӑтӑрса илчӗҫ. Абу Иса каланӑ: — Ку сыпӑкра Ар Раби каласа панӑ хадис та пур. Абу Иса каллех каланӑ: «Ибн Аббасӑн хадисӗ тӗрӗс. Ҫак хадиспа наука эксперчӗсем анлӑн усӑ кураҫҫӗ, вӗсем ҫапла шутлаҫҫӗ: икӗ хӑлхана та тулаш енчен те, шал енчен те шӑлса тасатмалла».
Hadith
Imam Tirmidzi : 35
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ شَهْرِ بْنِ حَوْشَبٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَغَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثًا وَيَدَيْهِ ثَلَاثًا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَقَالَ الْأُذُنَانِ مِنْ الرَّأْسِقَالَ أَبُو عِيسَى قَالَ قُتَيْبَةُ قَالَ حَمَّادٌ لَا أَدْرِي هَذَا مِنْ قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ مِنْ قَوْلِ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ الْقَائِمِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ أَنَّ الْأُذُنَيْنِ مِنْ الرَّأْسِ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَا أَقْبَلَ مِنْ الْأُذُنَيْنِ فَمِنْ الْوَجْهِ وَمَا أَدْبَرَ فَمِنْ الرَّأْسِ قَالَ إِسْحَقُ وَأَخْتَارُ أَنْ يَمْسَحَ مُقَدَّمَهُمَا مَعَ الْوَجْهِ وَمُؤَخَّرَهُمَا مَعَ رَأْسِهِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ هُمَا سُنَّةٌ عَلَى حِيَالِهِمَا يَمْسَحُهُمَا بِمَاءٍ جَدِيدٍ
пире [Кутайба] каланӑ, пире [Хаммад бин Заид] [Синан бин Рабиа] [Сихр бин Хаусяб] [Абу Умама] ҫинчен каласа панӑ, вӑл каланӑ; Пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫӑвӑннӑ, вӑл питне виҫӗ хутчен, аллисене виҫӗ хутчен ҫунӑ, унтан пуҫне сӑтӑрнӑ май: «Икӗ хӑлха та пуҫӑн пӗр пайӗ», — тенӗ. Абу Иса каланӑ: Кутайба каланӑ; Хаммад каланӑ; — Эпӗ пӗлместӗп, ку пророкӑн сӑмахӗсем-и е Абу Умама сӑмахӗсем-и? Абу Иса каланӑ: — Ку сыпӑкра Анасӑн хадисӗ те пур, — терӗ вӑл каллех, — ку хадис унӑн составӗпе пӗр килмест. Ҫак хадиса вара ытларах ӑсчахсем пророк саллаллаху алейхи васалламӑн юлташӗсенчен тата вӗсен хыҫҫӑнхисенчен пуҫласа икӗ хӑлха та пуҫӑн пӗр пайӗ тесе шутлаҫҫӗ. Ҫак шухӑша Суфьян Ац Цаури, Ибнул Мубарак, Сяфии, Ахмад тата Исхак та йышӑннӑ. Ҫав вӑхӑтрах ытти ученӑйсем малти хӑлха питӗн, кайри хӑлха вара пуҫӑн тесе ҫирӗплетеҫҫӗ. Исхак каларӗ; — Эпӗ малти пайне питпе пӗрле, хыҫалти пайне пуҫпа пӗрле сӑтӑрма шутларӑм. Шафии каланӑ вӑхӑтра; — Иккӗшӗ те сунна, вӑл вӗсене иккӗшне те ҫӗнӗ шывпа шӑлса тасатнӑ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 36
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ لَقِيطِ بْنِ صَبِرَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ الْأَصَابِعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَالْمُسَتَوْرِدِ وَهُوَ ابْنُ شَدَّادٍ الْفِهْرِيُّ وَأبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ إِسْحَقُ يُخَلِّلُ أَصَابِعَ يَدَيْهِ وَرِجْلَيْهِ فِي الْوُضُوءِ وَأَبُو هَاشِمٍ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ كَثِيرٍ الْمَكِّيُّ
пире [Кутайба] тата [Ханнада] каласа пачӗҫ, терӗҫ; пире [Вакие] [Суфьянран] [Абу Хасимран] [Ашим бин Лакит бин Шабирахран] [хӑйӗн ашшӗнчен] каласа пачӗ, терӗ вӑл; Пророк саллаллаху алейхи васаллам каланӑ: «Эсир ҫӑвӑннӑ чухне пӳрнесене касса илӗр». Абу Иса каланӑ: «Ку сыпӑкра ҫавӑн пекех Ибн Аббас, Аль-Мустаурид, урӑхла каласан, Ибн Сяддад Аль-Фихри тата Абу Аюб Аль-Ансари историйӗ пур». Абу Иса каллех каланӑ: «Ку хадис хасан чӑн-чӑн, наука эксперчӗсем ҫак хадиса пурнӑҫлаҫҫӗ, урӑхла каласан, ҫӑвӑннӑ чухне ура пӳрнисене пӗр-пӗринпе ҫыхӑнтараҫҫӗ. Ҫак шухӑша Ахмадпа Исхак та йышӑннӑ. Исхак каларӗ; — Ҫӑвӑннӑ чухне вӑл пӳрнисемпе ура пӳрнисене хӗреслетет. Ҫав вӑхӑтрах Абу Хасимӑн чӑн ячӗ — Исмаил бин Кацир Аль Макки.
Hadith
Imam Tirmidzi : 37
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ وَهُوَ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأْتَ فَخَلِّلْ بَيْنَ أَصَابِعِ يَدَيْكَ وَرِجْلَيْكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
пире [Ибрагим бин Саид] - урӑхла каласан, Алджаухари - каланӑ, пире [Сад бин Абдул Хамид бин Джафар] каланӑ, пире [Абдуррахман бин Абу Аз Зинад] [Муса бин Укба] [Салихран] Ат Тауамӑн ӗлӗкхи чуринчен, [Ибн Аббасран] Аллах Сахилла саламӗ ҫинчен каласа панӑ васаллам каланӑ: «Эсир ҫӑвӑнсан, икӗ алӑпа икӗ ура пӳрни хушшинче тытӑр». Абу Иса каланӑ: «Ку хадис хасан гариб шайӗнче».
Hadith
Imam Tirmidzi : 38
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ الْفِهْرِيِّ قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا تَوَضَّأَ دَلَكَ أَصَابِعَ رِجْلَيْهِ بِخِنْصَرِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ
пире [Кутайба] каланӑ, пире [Ибн Лахиа] [Язид бин Амру] [Абу Абдуррахман Аль Хубули] [Аль Мустаурид бин Сяддад Аль Фихри] ҫинчен каласа панӑ, вӑл каланӑ; «Эпӗ пророк саллаллаху алейхи васаллям ҫӑвӑннине куртӑм, вӑл хӑйӗн ура пӳрнисене кача пӳрнипе сӑтӑрнӑ иккен». Абу Иса каланӑ: «Ку хадис хасан гариб шайӗнче, эпир ӑна Ибн Лахиа хадисӗнчен кӑна пӗлместпӗр».
Hadith
Imam Tirmidzi : 39
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ مِنْ النَّارِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَائِشَةَ وَجَابِرٍ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ هُوَ ابْنُ جَزْءٍ الزُّبَيْدِيُّ وَمُعَيْقِيبٍ وَخَالِدِ بْنِ الْوَلِيدِ وَشُرَحْبِيلَ ابْنِ حَسَنَةَ وَعَمْرِو بْنِ الْعَاصِ وَيَزِيدَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ وَيْلٌ لِلْأَعْقَابِ وَبُطُونِ الْأَقْدَامِ مِنْ النَّارِ قَالَ وَفِقْهُ هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّهُ لَا يَجُوزُ الْمَسْحُ عَلَى الْقَدَمَيْنِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِمَا خُفَّانِ أَوْ جَوْرَبَانِ
пире [Кутайба] каланӑ; пире [Абдул Азиз бин Мухаммед] [Сухайл бин Абу Салихран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Абу Хурайраран] ҫапла каласа пачӗ: пророк саллаллаху алейхи васаллам ҫапла каланӑ: «Хуйхӑр ура кӗлисене — ҫӑвӑнман шывпа ҫуманнисене — тамӑк вут-ҫулӑмӗнчен». Абу Иса каланӑ: Ҫак сыпӑкра ҫавӑн пекех Абдулла бин Амру, Айся, Джабир бин Абдулла Ибнул Харит, урӑхла каласан, Ибн Джази Аз Зубайди, Муайкиб, Халид Ибнул Валид, Сюрахбиль бин Хасана, Амру Ибнул Аш тата Язид бин Суфян каласа панисем пур. Абу Иса каланӑ: — Абу Хурайра хадисӗ хасан чӑн-чӑн. С. Абу Иса каланӑ: — Ҫак хадисӑн юриспруденцийӗ ҫакӑн пек; иккӗшӗ те хуф е чӑлха тӑхӑнман пулсан, ура тӗпне сӑтӑрма юрамасть.
Hadith
Imam Tirmidzi : 40
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَهَنَّادٌ وَقُتَيْبَةُ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح قَالَ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَجَابِرٍ وَبُرَيْدَةَ وَأبِي رَافِعٍ وَابْنِ الْفَاكِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ أَحْسَنُ شَيْءٍ فِي هَذَا الْبَابِ وَأَصَحُّ وَرَوَى رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ وَغَيْرُهُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الضَّحَّاكِ بْنِ شُرَحْبِيلَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مَرَّةً مَرَّةً قَالَ وَلَيْسَ هَذَا بِشَيْءٍ وَالصَّحِيحُ مَا رَوَى ابْنُ عَجْلَانَ وَهِشَامُ بْنُ سَعْدٍ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
пире [Абу Кураиб], [Ханнад] тата [Кутайба] терӗҫ; пире [Вакие] [Суфьянран] каласа пачӗ. Тата тепӗр асӑннӑ ҫул ҫинчен; Пире [Мухаммад бин Басысяр] каланӑ, пире [Яхья бин Саид] каланӑ; пире [Суфьян] [Заид бин Асламран] ['Ато` бин Ясартан] [Ибн Аббасран] каласа пачӗ; «Пророк саллаллаху алейхи васаллам пӗрер хутчен ҫуса тасатнӑ». Абу Иса каланӑ: «Ку сыпӑкра Умар, Джабир, Бурайда, Абу Рафи тата Ибнул Факихи хадисӗсем те пур». Абу Иса каллех каланӑ: «Ибн Аббас каласа панӑ хадис ҫак сыпӑкра чи лайӑххи тата чи чӑнни». Рисидин бин Саад тата ыттисем ҫак хадиса Адл Длахак бин Сюрахбилран, Заид бин Асламран, унӑн ашшӗнчен, Умар бин Хатхабран ҫапла каласа панӑ; «Пророк саллаллаху алейхи васаллам пӗрер хутчен ҫуса тасатнӑ». Вара Абу Иса каланӑ; Анчах та ку хадис тӗрӗс мар, чӑн-чӑнни вара [Ибн Аджлан], [Хисям бин Саад], [Суфьян Ац Цаури] тата [Абдул Азиз бин Мухаммед], [Заид бин Аслам], [Афхо бин Ясар], [Ибн Ясар], [Ибн] Сабла прохубатран каласа панӑ хадис. 'алейхи васаллам'.
