Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 حديث
حديث
Imam Tirmidzi : 3861
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَأَبُو الطُّفَيْلِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِمَكَّةَ مَا أَطْيَبَكِ مِنْ بَلَدٍ وَأَحَبَّكِ إِلَيَّ وَلَوْلَا أَنَّ قَوْمِي أَخْرَجُونِي مِنْكِ مَا سَكَنْتُ غَيْرَكِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
اسان کي [محمد بن موسيٰ البشري] ٻڌايو آهي [الفضيل بن سليمان] کان [عبدالله بن عثمان بن خثصيم] اسان کي [سعيد بن جبير] ۽ [ابو اث طفيل] کان [ابن عباس] ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ مڪي جي شهر کي چيو: 'تون ڪيترو سٺو آهين، اي مڪي، ۽ مان تو سان ڪيترو پيار ڪيان ٿو. جيڪڏهن منهنجي قوم مون کي تو مان نه ڪڍي ها ته مان تنهنجي زمين کان سواءِ ڪٿي به نه رهان ها.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث هن رستي ذريعي حسن صحيح غريب جي درجي ۾ آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3862
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْأَزْدِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو بَدْرٍ شُجَاعُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ قَابُوسَ بْنِ أَبِي ظَبْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَلْمَانَ قَالَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا سَلْمَانُ لَا تَبْغَضْنِي فَتُفَارِقَ دِينَكَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَبْغَضُكَ وَبِكَ هَدَانَا اللَّهُ قَالَ تَبْغَضُ الْعَرَبَ فَتَبْغَضُنِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي بَدْرٍ شُجَاعِ بْنِ الْوَلِيدِ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ أَبُو ظَبْيَانَ لَمْ يُدْرِكْ سَلْمَانَ مَاتَ سَلْمَانُ قَبْلَ عَلِيٍّ
اسان کي [محمد بن يحيى الازدي] ۽ [احمد بن مني] ۽ ٻين کي ٻڌايو آهي، انهن چيو؛ اسان کي [ابو بدر سيوجا بن الوليد] [قبوس بن ابو ذبيان] کان [پنهنجي پيءُ] کان [سلمان] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله ﷺ مون کي فرمايو: 'اي سلمان، مون کي ناراض نه ڪر، ته جيئن تون پنهنجي دين کان الڳ ٿي وڃين'. مون چيو: 'يا الله جا رسول، مان توکي ڪيئن ناراض ڪري سگهان ٿو، جڏهن ته الله توهان جي ذريعي اسان کي هدايت ڪري ٿو'. هن چيو: 'يعني، توهان عربن کي ناراض ڪيو ٿا، تنهنڪري اهو ساڳيو آهي جيئن توهان مون کي ناراض ڪيو آهي'. ابو عيسيٰ چيو: 'هي حديث هڪ غريب حديث آهي، اسان ان کي ابو بدر سيوجا 'بن الوليد' جي حديث کان سواءِ نٿا ڄاڻون. ۽ مون محمد بن اسماعيل کي چوندي ٻڌو آهي: 'ابو ظبيان ڪڏهن به سلمان سان نه مليو، ڇاڪاڻ ته سلمان علي جي وفات کان اڳ فوت ٿي ويو'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3863
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَسْوَدِ عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عُمَرَ الْأَحْمَسِيِّ عَنْ مُخَارِقِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ غَشَّ الْعَرَبَ لَمْ يَدْخُلْ فِي شَفَاعَتِي وَلَمْ تَنَلْهُ مَوَدَّتِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ حُصَيْنِ بْنِ عُمَرَ الْأَحْمَسِيِّ عَنْ مُخَارِقٍ وَلَيْسَ حُصَيْنٌ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ بِذَاكَ الْقَوِيِّ
اسان کي [عبد بن حميد] ٻڌايو آهي اسان کي [محمد بن بصر العبدي] اسان کي [عبد الله بن عبدالله بن الاسود] ٻڌايو آهي [حسين بن عمر الاحماسي] کان [مخارق بن عبدالله] کان [ثارق بن شهاب] کان [عثمان بن عفان] هن چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته جيڪو به عربن کي دوکو ڏيندو، اهو انهن مان نه هوندو جن کي منهنجي شفاعت ملندي ۽ نه ئي ان کي منهنجي محبت ملندي. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي حديث هڪ غريب حديث آهي، اسان ان کي مخارق مان حُسين بن عمر الاحماسي جي حديث کان سواءِ نٿا ڄاڻون ۽ حديث جي ماهرن جي مطابق، حُسين جي تاريخ مضبوط ناهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3864
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي رَزِينٍ عَنْ أُمِّهِ قَالَتْ كَانَتْ أُمُّ الْحُرَيْرِإِذَا مَاتَ أَحَدٌ مِنْ الْعَرَبِ اشْتَدَّ عَلَيْهَا فَقِيلَ لَهَا إِنَّا نَرَاكِ إِذَا مَاتَ رَجُلٌ مِنْ الْعَرَبِ اشْتَدَّ عَلَيْكِ قَالَتْ سَمِعْتُ مَوْلَايَ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ اقْتِرَابِ السَّاعَةِ هَلَاكُ الْعَرَبِقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي رَزِينٍ وَمَوْلَاهَا طَلْحَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ حَرْبٍ
اسان کي يحييٰ بن موسيٰ ٻڌايو آهي، چيو آهي ته اسان کي سليمان بن حرب ٻڌايو آهي، اسان کي محمد بن ابو رزين ٻڌايو آهي، سندس ماءُ کان، هن چيو ته: جيڪڏهن ڪو عرب مري وڃي ته ام هرير ان تي غمگين ٿيندي، پوءِ ان کي چيو ويندو ته: جيڪڏهن ڪو عرب مري وڃي ته اسان توکي هميشه غمگين ڇو ڏسندا آهيون؟ هن جواب ڏنو ته: ڇاڪاڻ ته مون پنهنجي اڳوڻي [غلام] کي - جنهن کي مون آزاد ڪيو هو - چوندي ٻڌو هو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو هو ته: 'قيامت جي ويجهو ٿيڻ جي نشانين مان عرب ماڻهن جي تباهي آهي'. محمد بن ابو رزين چيو ته: ام هرير جو اڳوڻو غلام - جنهن کي هن آزاد ڪيو هو - طهة بن مالڪ هو. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي حديث غريب حديث آهي، اسان هن حديث کي صرف سليمان بن حرب جي حديث مان ڄاڻون ٿا'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3865
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ حَدَّثَتْنِي أُمُّ شَرِيكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَفِرَّنَّ النَّاسُ مِنْ الدَّجَّالِ حَتَّى يَلْحَقُوا بِالْجِبَالِ قَالَتْ أُمُّ شَرِيكٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَيْنَ الْعَرَبُ يَوْمَئِذٍ قَالَ هُمْ قَلِيلٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
اسان کي [محمد بن يحييٰ الازدي] ٻڌايو آهي [حجاج بن محمد] کان [ابن جريج] مون کي [ابو الزبير] ٻڌايو آهي ته هن [جابر بن عبدالله] کي چوندي ٻڌو آهي؛ مون کي [ام شرڪ] ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي: 'يقيناً ماڻهو دجال کان ڀڄندا جيستائين اهي جبلن تائين نه پهچن'. ام شرڪ چيو: 'يا رسول الله، ان وقت عرب ڪٿي هئا؟' هن چيو؛ '- ان وقت - انهن مان تمام گهٽ هئا'. ابو عيسيٰ چيو: 'هي حديث هڪ صحيح غريب حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3866
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ بَصْرِيٌّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَامٌ أَبُو الْعَرَبِ وَيَافِثُ أَبُو الرُّومِ وَحَامٌ أَبُو الْحَبَشِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَيُقَالُ يَافِثُ وَيَافِتُ وَيَفَتُ
اسان کي [بصير بن معاذ العقدي بشري] ٻڌايو آهي ته اسان کي [يزيد بن زرعي] ٻڌايو آهي ته [سعيد بن ابو عروبه] کان [قتاده] کان [الحسن] کان [سمره بن جندب] ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'سام - ان شخص جو نالو - عربن جو ڏاڏو آهي، ۽ يافث رومين جو ڏاڏو آهي، جڏهن ته حام حبشه جي ماڻهن جو ڏاڏو آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث حسن حديث آهي'. يافث کي يافث يا يافث پڻ سڏيو ويندو آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 3867
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُذُكِرَتْ الْأَعَاجِمُ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأَنَا بِهِمْ أَوْ بِبَعْضِهِمْ أَوْثَقُ مِنِّي بِكُمْ أَوْ بِبَعْضِكُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ وَصَالِحُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ هَذَا يُقَالُ لَهُ صَالِحُ بْنُ مِهْرَانَ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ
اسان کي [سفيان بن وکيع] ٻڌايو آهي [يحيى بن آدم] ٻڌايو آهي [ابوبڪر بن عياسي] اسان کي [صالح بن ابو صالح] هڪ اڳوڻي غلام کان - جنهن کي عمرو بن حريث آزاد ڪيو هو - ٻڌايو آهي، هن چيو ته؛ مون [ابو هريره] کي چوندي ٻڌو آهي ته؛ 'هڪ ڀيري رسول الله صلي الله عليه وسلم جي پاسي ۾ عجم غير عرب جا ڪجهه ماڻهو هئا، پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو؛ 'يقيناً مان انهن سان گڏ آهيان يا انهن مان ڪجهه توهان سان يا توهان مان ڪجهه کان وڌيڪ ويجها رشتا رکن ٿا'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث هڪ غريب حديث آهي، اسان هن حديث بابت ابو بڪر بن عياسي جي حديث کان سواءِ نٿا ڄاڻون، جڏهن ته صالح بن ابو صالح کي صالح بن مهران پڻ سڏيو ويندو آهي، هڪ اڳوڻو غلام - جنهن کي عمرو بن حريث آزاد ڪيو هو.'
حديث
Imam Tirmidzi : 3868
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ الدِّيْلِيُّ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُنْزِلَتْ سُورَةُ الْجُمُعَةِ فَتَلَاهَا فَلَمَّا بَلَغَ{ وَآخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ }قَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِنَا فَلَمْ يُكَلِّمْهُ قَالَ وَسَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ فِينَا قَالَ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَهُ عَلَى سَلْمَانَ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَ الْإِيمَانُ بِالثُّرَيَّا لَتَنَاوَلَهُ رِجَالٌ مِنْ هَؤُلَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو الْغَيْثِ اسْمُهُ سَالِمٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطِيعٍ مَدَنِيٌّ
اسان کي [علي بن حجر] ٻڌايو آهي اسان کي [عبدالله بن جعفر] ٻڌايو آهي مون کي [ثور بن زيد الديلي] [ابو الغيث] کان [ابو هريره] ٻڌايو آهي ته هن چيو ته: 'جڏهن اسين رسول الله صلي الله عليه وسلم جي پاسي ۾ هئاسين، يعني جڏهن خط جمعو نازل ٿيو، ته هو ان کي پڙهندو رهيو جيستائين هو آيت ۽ - پڻ - ٻين ماڻهن ڏانهن آيو جيڪي انهن سان رابطي ۾ نه هئا. 2. پوءِ هڪ شخص کانئس پڇيو: 'يا رسول الله صلي الله عليه وسلم، اهي ڪير آهن جيڪي اسان سان لاڳاپيل نه آهن؟' هن جواب نه ڏنو، ابو هريره چيو: 'ان وقت سلمان الفارسي اسان ۾ هو'. ابو هريره جاري رکيو؛ پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجو هٿ سلمان تي رکيو ۽ چيو: 'جيڪڏهن ايمان نجوم تي هجي ها ته واقعي اهو ايمان انهن ذريعي حاصل ٿئي ها'. ابو عيسيٰ چيو؛ هي حديث حسن آهي، ۽ ڪيترن ئي ذريعن کان ابو هريره کان رسول الله صلي الله عليه وسلم کان روايت ڪئي وئي آهي، جيئن ته ابو الغيث جو تعلق آهي، ان جو اصل نالو سليم هو، هڪ اڳوڻو غلام - جنهن کي عبدالله بن مطيع 'مدني' آزاد ڪيو هو.
حديث
Imam Tirmidzi : 3869
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ الْقَطَوَانِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَطَّانُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَظَرَ قِبَلَ الْيَمَنِ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَقْبِلْ بِقُلُوبِهِمْ وَبَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا وَمُدِّنَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِمْرَانَ الْقَطَّانِ
اسان کي [عبدالله بن ابو زياد القثواني] ۽ ڪيترن ئي ماڻهن ٻڌايو آهي، انهن چيو؛ اسان کي ٻڌايو آهي [ابو دائود ثيالسي] اسان کي ٻڌايو آهي [عمران القثان] [قتاده] [انس] [زيد بن ثابت رضي الله عنه] کان ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم يمن جي سرزمين ڏانهن ڏسندي فرمايو: 'اي الله، اسان جي دلين کي انهن جي دلين سان ملائي ڇڏ ۽ اسان جي شاءَ ۽ اسان جي مٽيءَ جي ماپ ۾ اسان کي برڪت ڏي.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث حسن صحيح غريب حديث آهي، اسان هن حديث کي زيد بن ثابت جي حديث کان سواءِ 'عمران القثان' جي روايت ڪيل حديث کان نٿا ڄاڻون.'
حديث
Imam Tirmidzi : 3870
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَاكُمْ أَهْلُ الْيَمَنِ هُمْ أَضْعَفُ قُلُوبًا وَأَرَقُّ أَفْئِدَةً الْإِيمَانُ يَمَانٍ وَالْحِكْمَةُ يَمَانِيَةٌوَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [قتيبه] ٻڌايو آهي [عبدالعزيز بن محمد] [محمد بن عمرو] کان [ابو سلمه] کان [ابو هريره] کان، هن چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'يمن جا ماڻهو توهان وٽ آيا آهن، اهي اهي ماڻهو آهن جيڪي دل ۾ سڀ کان وڌيڪ نرم ۽ مزاج ۾ سڀ کان وڌيڪ نرم آهن، ايمان يمن مان آهي، حڪمت يمن ۾ آهي'. ۽ هن باب ۾، ابن عباس ۽ ابن مسعود کان به هڪ تاريخ آهي. ابو عيسيٰ چيو ته؛ 'هي حديث حسن صحيح حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3871
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَرْيَمَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُلْكُ فِي قُرَيْشٍ وَالْقَضَاءُ فِي الْأَنْصَارِ وَالْأَذَانُ فِي الْحَبَشَةِ وَالْأَمَانَةُ فِي الْأَزْدِ يَعْنِي الْيَمَنَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ أَبِي مَرْيَمَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ زَيْدِ بْنِ حُبَابٍ
اسان کي [احمد بن منيع] ٻڌايو آهي، اسان کي [زيد بن حباب] ٻڌايو آهي، اسان کي [معاويه بن صالح] اسان کي [ابو مريم الانصاري] ٻڌايو آهي، [ابو هريره] کان، هن چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'قيادت قريش جي هٿ ۾ آهي، جڏهن ته جج جو فيصلو انصار جي هٿ ۾ آهي، نماز لاءِ اذان حبشيه جي هٿ ۾ آهي ۽ اختيار آزاد قبيلي، يعني يمن جي هٿ ۾ آهي.' يله اسان کي ٻڌايو ته [محمد بن بصيار] اسان کي [عبد الرحمان بن مهدي] [معاويه بن صالح] کان [ابو مريم الانصاري] کان [ابو هريره] جي مٿي ڏنل حديث وانگر ٻڌايو آهي، پر هن ان کي رسول الله صلي الله عليه وسلم تائين نه پهچايو، ۽ هي حديث زيد بن حباب جي بيان ڪيل حديث کان وڌيڪ صحيح آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 3872
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْعَطَّارُ حَدَّثَنِي عَمِّي صَالِحُ بْنُ عَبْدِ الْكَبِيرِ بْنِ شُعَيْبِ بْنِ الْحَبْحَابِ حَدَّثَنِي عَمِّي عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ شُعَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَزْدُ أُسْدُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ يُرِيدُ النَّاسُ أَنْ يَضَعُوهُمْ وَيَأْبَى اللَّهُ إِلَّا أَنْ يَرْفَعَهُمْ وَلَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَقُولُ الرَّجُلُ يَا لَيْتَ أَبِي كَانَ أَزْدِيًّا يَا لَيْتَ أُمِّي كَانَتْ أَزْدِيَّةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ أَنَسٍ مَوْقُوفًا وَهُوَ عِنْدَنَا أَصَحُّ
اسان کي [عبدالقدوس بن محمد بن الاثار] ٻڌايو آهي ته مون کي [منهنجي چاچي، يعني صالح بن عبدالڪبير بن صيوب بن الحباب] ٻڌايو آهي ته مون کي [منهنجي چاچي، يعني عبدالسلام بن صيوب] پنهنجي پيءُ کان [انس رضي الله عنه] کان ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'قبيلوي آزاد زمين تي الله جا شينهن آهن، اهڙا ماڻهو آهن جيڪي انهن کي ذليل ڪرڻ چاهين ٿا، پر الله انهن کي بلند ڪرڻ کان سواءِ ٻيو ڪجهه نٿو چاهي، ۽ مستقبل ۾ انسانن لاءِ هڪ وقت ايندو، جتي اهڙا ماڻهو هوندا جيڪي چوندا ته جيڪڏهن منهنجو پيءُ ازد هجي ها ۽ جيڪڏهن منهنجي ماءُ ازد هجي ها'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي حديث هڪ غريب حديث آهي، اسان ان کي نٿا ڄاڻون پر هن رستي کان، هي حديث انس کان هن سند سان موقوف طريقي سان روايت ڪئي وئي آهي، ۽ اسان جي راءِ ۾ اها وڌيڪ صحيح آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3873
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقُدُّوسِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ الْعَبْدِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ حَدَّثَنِي غَيْلَانُ بْنُ جَرِيرٍ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُإِنْ لَمْ نَكُنْ مِنْ الْأَزْدِ فَلَسْنَا مِنْ النَّاسِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
اسان کي ٻڌايو آهي [عبدالقدوس بن محمد] اسان کي ٻڌايو آهي [محمد بن قطير العبد البشري] اسان کي ٻڌايو آهي [مهدي بن ميمون] مون کي ٻڌايو آهي [غلان بن جرير] هن چيو ته؛ مون [انس بن مالڪ] کي چوندي ٻڌو آهي؛ 'جيڪڏهن اسان قبيلي آزاد مان نه هجون ها ته شايد اسان کي انسان نه سمجهيو وڃي ها.' ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث هڪ غريب حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3874
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ زَنْجُوَيْهِ بَغْدَادِيٌّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ مِينَاءَ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُكُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَاءَ رَجُلٌ أَحْسِبُهُ مِنْ قَيْسٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الْعَنْ حِمْيَرًا فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَهُ مِنْ الشِّقِّ الْآخَرِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَهُ مِنْ الشِّقِّ الْآخَرِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ جَاءَهُ مِنْ الشِّقِّ الْآخَرِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِمَ اللَّهُ حِمْيَرًا أَفْوَاهُهُمْ سَلَامٌ وَأَيْدِيهِمْ طَعَامٌ وَهُمْ أَهْلُ أَمْنٍ وَإِيمَانٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَيُرْوَى عَنْ مِينَاءَ هَذَا أَحَادِيثُ مَنَاكِيرُ
اسان کي [ابوبڪر بن زنجويه بغدادي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبد الرزاق] ٻڌايو آهي ته مون کي [مني جي اڳوڻي غلام عبدالرحمان بن عوف] کان ٻڌايو آهي ته مون [ابو هريره] کي چوندي ٻڌو آهي ته: 'جڏهن اسين رسول الله ﷺ جي پاسي ۾ هئاسين، اوچتو هڪ ماڻهو آيو - مون سمجهيو ته هو قيس مان آهي - هن چيو: 'يا رسول الله! حمير قبيلي تي لعنت ڪر'. پر هو مُڙيو، پوءِ ان ماڻهوءَ ٻئي طرف منهن ڪيو، پر هو اڃا به مُڙيو، پوءِ ان ماڻهوءَ ٻئي طرف منهن ڪيو، ۽ هو اڃا به مُڙيو، ان ماڻهوءَ پنهنجو مُنهن ٻئي طرف کان ڦيرائڻ جي ڪوشش ڪئي، ۽ هن اڃا به مُڙيو، ۽ ان ماڻهوءَ پنهنجو مُنهن ٻئي طرف کان ڦيرايو، ۽ ان ماڻهوءَ پنهنجو مُنهن ٻئي طرف کان ڦيرايو، ۽ اڃا به مُڙيو، آخرڪار نبي ﷺ فرمايو؛ 'الله حميار قبيلي تي رحم ڪري، انهن جا لفظ سلامتي سان ڀريل آهن، انهن جا هٿ کاڌي سان ڀريل آهن، ۽ اهي انهن ماڻهن مان آهن جيڪي سلامتي ۽ ايمان سان ڀريل آهن'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3875
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا أَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَنْصَارُ وَمُزَيْنَةُ وَجُهَيْنَةُ وَغِفَارٌ وَأَشْجَعُ وَمَنْ كَانَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ مَوَالِيَّ لَيْسَ لَهُمْ مَوْلًى دُونَ اللَّهِ وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ مَوْلَاهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [احمد بن مني] ٻڌايو آهي اسان کي [يزيد بن هارون] اسان کي [ابو مالڪ الاسيجائي] ٻڌايو آهي [موسيٰ بن طلحه] کان [ابو ايوب انصاري] چيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'انصار، مزين، جهينه، غفار ۽ اشجع' ۽ جيڪو به بني عبدالدار مان آهي، اهي منهنجا مددگار آهن، ۽ انهن جو الله کان سواءِ ڪو به مددگار ناهي، جڏهن ته الله ۽ سندس رسول انهن جا مددگار آهن'. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي حديث هڪ صحيح حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3876
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ وَغِفَارٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَعُصَيَّةُ عَصَتْ اللَّهَ وَرَسُولَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
اسان کي [علي بن حجر] ٻڌايو آهي [اسماعيل بن جعفر] [عبدالله بن دينار] کان [ابن عمر] تائين ٻڌايو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: 'بني اسلم ڇو ته انهن کي الله بچايو آهي، ۽ بني غفار ڇو ته انهن کي الله معاف ڪيو آهي، جڏهن ته بني عشيه ڇو ته انهن الله ۽ سندس رسول جي نافرماني ڪئي آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث حسن صحيح حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3877
حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْرَقَتْنَا نِبَالُ ثَقِيفٍ فَادْعُ اللَّهَ عَلَيْهِمْ قَالَ اللَّهُمَّ اهْدِ ثَقِيفًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
اسان کي [ابو سلمه يحييٰ بن خلف] ٻڌايو آهي اسان کي [عبدالوهاب عتص ثقفي] ٻڌايو آهي [عبدالله بن عثمان بن خثصيم] کان [ابو الزبير] کان [جابر] ٻڌايو آهي ته؛ انهن - دوستن - چيو؛ 'يا رسول الله، بني ثقف جي تيرن اسان کي تباهه ڪري ڇڏيو آهي، تنهنڪري انهن لاءِ برائي جي دعا ڪريو'. پاڻ فرمايو؛ 'اي الله، ثقف جي ماڻهن کي هدايت ڏي'. ابو عيسيٰ چيو؛ 'هي حديث حسن صحيح غريب حديث آهي'.
حديث
Imam Tirmidzi : 3878
حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ الطَّائِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْقَاهِرِ بْنُ شُعَيْبٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَمَاتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَكْرَهُ ثَلَاثَةَ أَحْيَاءٍ ثَقِيفًا وَبَنِي حَنِيفَةَ وَبَنِي أُمَيَّةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
[زيد بن احزم الثائي] اسان کي [عبدالقهار بن صيوب] اسان کي [هشام] [الحسن] کان [عمران بن حسين] کان روايت ڪئي آهي ته رسول الله ﷺ وفات ڪري ويا آهن، ۽ هو اڃا تائين ٽن قبيلن کان نفرت ڪري ٿو، يعني: بني ثقيف، بني حنيفه ۽ بني اميه. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي حديث هڪ غريب حديث آهي، اسان ان کي هن رستي کان سواءِ نٿا ڄاڻون.'
حديث
Imam Tirmidzi : 3879
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ شَرِيكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُصْمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ثَقِيفٍ كَذَّابٌ وَمُبِيرٌحَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ وَاقِدٍ أَبُو مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُصْمٍ يُكْنَى أَبَا عُلْوَانَ وَهُوَ كُوفِيٌّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ وَشَرِيكٌ يَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُصْمٍ وَإِسْرَائِيلُ يَرْوِي عَنْ هَذَا الشَّيْخِ وَيَقُولُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عِصْمَةَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ
اسان کي [علي بن حجر] ٻڌايو آهي اسان کي [الفضل بن موسيٰ] ٻڌايو آهي [شرڪ] کان [عبدالله بن عشم] کان [ابن عمر] چيو آهي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'ڪبله تسقيف ۾ ڪوڙا ۽ فساد پيدا ڪندڙ آهن'. اسان کي ٻڌايو ويو آهي [عبدالرحمن بن واقد ابو مسلم] اسان کي [شرڪ] کي هن طرح جي سند سان ٻڌايو آهي، جڏهن ته عبدالله بن عشم کي ابو علوان سڏيو ويندو هو، جيڪو ڪوفه جو رهواسي هو. ابو عيسيٰ چيو ته: 'هي حديث حسن غريب حديث آهي، اسان ان کي شرڪ حديث کان سواءِ نٿا ڄاڻون، ۽ شرڪ عبدالله بن عشم چوي ٿو. انهي دوران، اسرائيل هن شيخ کان روايت ڪئي، ۽ هن چيو ته عبدالله بن عشمه. ۽ هن باب ۾، اسماء بنت ابوبڪر کان به هڪ تاريخ آهي.
حديث
Imam Tirmidzi : 3880
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنِي أَيُّوبُ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ أَعْرَابِيًّا أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَكْرَةً فَعَوَّضَهُ مِنْهَا سِتَّ بَكَرَاتٍ فَتَسَخَّطَهُ فَبَلَغَ ذَلِكَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ فُلَانًا أَهْدَى إِلَيَّ نَاقَةً فَعَوَّضْتُهُ مِنْهَا سِتَّ بَكَرَاتٍ فَظَلَّ سَاخِطًا وَلَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ لَا أَقْبَلَ هَدِيَّةً إِلَّا مِنْ قُرَشِيٍّ أَوْ أَنْصَارِيٍّ أَوْ ثَقَفِيٍّ أَوْ دَوْسِيٍّوَفِي الْحَدِيثِ كَلَامٌ أَكْثَرُ مِنْ هَذَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ يَرْوِي عَنْ أَيُّوبَ أَبِي الْعَلَاءِ وَهُوَ أَيُّوبُ بْنُ مِسْكِينٍ وَيُقَالُ ابْنُ أَبِي مِسْكِينٍ وَلَعَلَّ هَذَا الْحَدِيثَ الَّذِي رَوَاهُ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ هُوَ أَيُّوبُ أَبُو الْعَلَاءِ
اسان کي [احمد بن منيع] ٻڌايو آهي [يزيد بن هارون] مون کي [ايوب] ٻڌايو آهي [سعيد المقبوري] کان [ابو هريره] کان ته هڪ بدوي عرب رسول الله ﷺ کي هڪ نوجوان اُٺ ڏنو، پوءِ نبي ﷺ ان کي بدلي ۾ ڇهه نوجوان اُٺ ڏنا. پر بدوي عرب خوش نه ٿيا، پوءِ اها خبر رسول الله ﷺ تائين پهتي، الله جي حمد ۽ ثنا ڪرڻ کان پوءِ، پاڻ فرمايائون: 'يقيناً، فلاڻي مون کي هڪ اُٺ تحفي طور ڏنو، جيتوڻيڪ مون ان کي بدلي ۾ ڇهه نوجوان اُٺ ڏنا، پر هو راضي نه ٿيو. بيشڪ، مان قريش، يا انصار، يا ثقفي، يا دوسي کان سواءِ ٻيو ڪو به تحفو حاصل ڪرڻ نٿو چاهيان. ۽ هڪ حديث ۾، هن حديث کان گهڻو بحث آهي'. ابو عيسيٰ چيو؛ هي حديث ابو هريره کان ڪيترن ئي طريقن سان پڻ نقل ڪئي وئي آهي، جڏهن ته يزيد بن هارون ايوب ابو العلاء، يعني ايوب بن مسڪين، ۽ ان کي ابن ابو مسڪين به سڏيو ويندو آهي، ۽ شايد هي حديث ايوب کان سعيد المقبوري، يعني ايوب ابو العلاء کان روايت ڪيل حديث آهي.
