Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 361

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ فَسَهَا فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ تَشَهَّدَ ثُمَّ سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَهُوَ عَمُّ أَبِي قِلَابَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ أَيْضًا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَهُشَيْمٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ بِطُولِهِ وَهُوَ حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمَ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ مِنْ الْعَصْرِ فَقَامَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْخِرْبَاقُ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي التَّشَهُّدِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يَتَشَهَّدُ فِيهِمَا وَيُسَلِّمُ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ فِيهِمَا تَشَهُّدٌ وَتَسْلِيمٌ وَإِذَا سَجَدَهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَا إِذَا سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ

[මුහම්මද් බින් යායා අන් නයිසාබුරි] අපට පවසා ඇත; [මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත; [ඉබ්නු සිරින්] [කාලිද් අල් හඩ්ස්ඩ්සා`] [අබු කිලාබා] [අබු අල් මුහල්ලාබ්] [ඉම්රාන් බින් හුෂයින්] වෙතින් [අෂාත්] මට වාර්තා වී ඇත, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම සගයන් සමඟ යාච්ඤා කළ බවත් පසුව අමතක වූ බවත්, පසුව ඔහු සුජූද් දෙකක් සමඟ වැඳ වැටුණු බවත්ය. ඉන්පසු ඔහු තස්යාහුද් සහ සලාම් ලබා දුන්නේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් මට්ටමට අයත් වේ. මුහම්මද් බින් සිරින් අබු අල් මුහල්ලාබ්ගෙන් වෙනස් හදීසයක් වාර්තා කළේය, ඔහු අබු කිලාබාගේ මාමා විය. මේ අතර, [මුහම්මද්] [අබු කිලාබා] වෙතින් [අබු අල් මුහල්ලාබ්] වෙතින් [කාලිද් අල් හඩ්ස්ඩ්සා`] මෙම හදීසය වාර්තා කළ අතර අබු අල් මුහල්ලාබ්ගේ නම අබ්දුර් රහ්මාන් බින් 'අම්රු, මුවාවියා බින් 'අම්රු ලෙසද හැඳින්වේ. [අබ්දුල් වහබ් අට්ස් ත්සකාෆි] සහ [හුසයිම] සහ සමහර අය [අබු කිලාබා] වෙතින් [කාලිද් අල් හඩ්ස්ඩ්සා`] වෙතින් මෙම හදීසය පරිපූර්ණ උච්චාරණයෙන් විස්තර කළහ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් දහවල් සලාමයේ තුන්වන රකඅතෙහි සලාම් පැවසූ බව ඉම්රාන් බින් හුෂයින් ගේ හදීසයයි. එවිට හිර්බාක් නම් මිනිසෙක් නැගී සිටියේය. අමතක වීමේ සුජූද් දෙකෙහි තෂහ්හුද් සම්බන්ධයෙන් විද්වතුන් වෙනස් මත දැරූහ. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් මෙසේ පැවසූහ: 'එක් අයෙකු සුජූද් දෙකෙහි තෂහ්හුද් කිය යුතු අතර පසුව සලාම් කිව යුතුය'. තවත් සමහරු මෙසේ පැවසූහ: 'මෙම සුජූද් දෙකෙහි තෂහුද් සහ ආචාරයක් නොමැත, ඔහු ආචාර කිරීමට පෙර සුජූද් කරන්නේ නම් ඔහුට තෂහුද් කිරීමට අවශ්‍ය නොවේ'. අහමඩ් සහ ඉෂාක් ගත් මතය මෙයයි, ඔවුන් දෙදෙනාම පැවසූහ; 'යමෙකු ආචාර කිරීමට පෙර සහ්වි සඳහා සුජූද් දෙකක් සිදු කරන්නේ නම් ඔහුට තෂහුද් කිරීමට අවශ්‍ය නොවේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (165)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 362

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِيَاضٍ يَعْنِي ابْنَ هِلَالٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي سَعِيدٍأَحَدُنَا يُصَلِّي فَلَا يَدْرِي كَيْفَ صَلَّى فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَدْرِ كَيْفَ صَلَّى فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي الْوَاحِدَةِ وَالثِّنْتَيْنِ فَلْيَجْعَلْهُمَا وَاحِدَةً وَإِذَا شَكَّ فِي الثِّنْتَيْنِ وَالثَّلَاثِ فَلْيَجْعَلْهُمَا ثِنْتَيْنِ وَيَسْجُدْ فِي ذَلِكَ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِنَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا شَكَّ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى فَلْيُعِدْ

[අහමද් බින් මානි] අපට මෙසේ කීවේය; [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට මෙසේ කීවේය; [යායා බින් අබු කතිර්] [ඉයාද්ල්] - එනම් ඉබ්නු හිලාල් - ඔහු අපට මෙසේ කීවේය; 'මම [අබු සායිද්] ගෙන් ඇසුවෙමි; අපෙන් එක් අයෙක් යාඥා කරයි, නමුත් ඔහු කොපමණ රකඅත් යාච්ඤා කර ඇත්දැයි ඔහු නොදනී?' එබැවින් ඔහු පිළිතුරු දුන්නේ, 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් එක් අයෙක් යාඥා කරමින් සිටින අතර ඔහු කොපමණ රකඅත් යාච්ඤා කර ඇත්දැයි නොදන්නේ නම්, ඔහු වාඩි වී සිටියදී දෙවරක් සුජූද් කළ යුතුය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ උස්මාන්, ඉබ්නු මස්'උද්, 'අයිසියා සහ අබු හුරෙයිරා' ගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු සායිද්ගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. මෙම හදීසය අබු සායිද්ගෙන් ද තවත් ආකාරයකින් විස්තර කර ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව වාර්තා වේ: 'ඔබගෙන් කෙනෙකුට රකඅත් එකක් හෝ දෙකක් සැක නම්, එක් රකඅතක් ගණන් කරන්න, සැකයක් ඇත්නම් දෙකක් හෝ තුනක් ගණන් කර, ආචාර කිරීමට පෙර දෙවරක් සුජූද් කරන්න. මෙම හදීසය අපගේ මිතුරන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. මේ අතර, තවත් සමහර විද්වතුන්ගේ මතය වන්නේ යමෙකු තම යාච්ඤාවේදී සැක සහිත බවක් දැනෙන තරමට ඔහු කොපමණ රකඅත් යාච්ඤා කර ඇත්දැයි නොදන්නා නම්, ඔහු එය නැවත කළ යුතු බවයි.'

තහවුරු කරන හදීස් (165)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 363

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْتِي أَحَدَكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَيَلْبِسُ عَلَيْهِ حَتَّى لَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[කුටයිබා] අපට මෙසේ පැවසීය; [අල් ලයිට්ස්] [ඉබ්නු ෂිහාබ්] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'නියත වශයෙන්ම සාතන් ඔබගෙන් කෙනෙකු වෙත යාච්ඤා කරන අතරතුර පැමිණ, ඔහු කොපමණ රකඅත් යාච්ඤා කර ඇත්දැයි නොදන්නා තෙක් ඔහුට බාධා කරයි. එබැවින් ඔබගෙන් කෙනෙකුට එවැනි දෙයක් හමු වුවහොත්, ඔහු සුජූද් කරන තත්වයක සිටියදී දෙවරක් සුජූද් කළ යුතුය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය සත්‍යයකි.'

තහවුරු කරන හදීස් (165)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 364

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ وَاحِدَةً صَلَّى أَوْ ثِنْتَيْنِ فَلْيَبْنِ عَلَى وَاحِدَةٍ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثِنْتَيْنِ صَلَّى أَوْ ثَلَاثًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثِنْتَيْنِ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثَلَاثًا صَلَّى أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثَلَاثٍ وَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට මෙසේ කීවේය; [මුහම්මද් බින් කාලිඩ් බින් අට්ස්මා අල් බෂ්රි] අපට මෙසේ කීවේය; [ඉබ්‍රාහිම් බින් සාද්] අපට මෙසේ කීවේය; [කුරයිබ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් අවුෆ්] වෙතින් [මුහම්මද් බින් ඉස්හාක්] [මකුල්] [මුහම්මද් බින් ඉස්හාක්] මට මෙසේ කීවේය: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු තම සලාතයේදී කුමන රකඅත් හෝ රකඅත් දෙකක් කළාද යන්න නොදන්නා තරමට සැක සහිත නම්, ඔහු එක් රකඅත් එකක් ගණන් කළ යුතුය. ඔහු කළ රකඅත් දෙක හෝ තුන නොදන්නේ නම්, ඔහු රකඅත් දෙකක් ගණන් කළ යුතුය. ඔහු කළ රකඅත් තුන හෝ හතර නොදන්නේ නම්, ඔහු රකඅත් තුනක් ගණන් කළ යුතුය. ඉන්පසු, ආචාර කිරීමට පෙර දෙවරක් සුජූද් කරන්න. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසාන් ගරිබ් සත්‍ය වේ. මෙම හදීසය අබ්දුර්රහ්මාන් බින් අවුෆ් තුමාගෙන්ද තවත් ආකාරයකින් විස්තර කර ඇත. [Az Zuhri] එය [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] ගෙන් [Abdurrahman bin Auf] ගෙන් නබි sallallaahu 'alaihi wasallam' සිට විස්තර කළේය.

තහවුරු කරන හදීස් (165)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 365

حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ وَهُوَ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ اثْنَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ ثُمَّ سَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَابْنِ عُمَرَ وَذِي الْيَدَيْنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِذَا تَكَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَوْ مَا كَانَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَاةَ وَاعْتَلُّوا بِأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ كَانَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الْكَلَامِ فِي الصَّلَاةِ قَالَ وَأَمَّا الشَّافِعِيُّ فَرَأَى هَذَا حَدِيثًا صَحِيحًا فَقَالَ بِهِ و قَالَ هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الَّذِي رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّائِمِ إِذَا أَكَلَ نَاسِيًا فَإِنَّهُ لَا يَقْضِي وَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَفَرَّقَ هَؤُلَاءِ بَيْنَ الْعَمْدِ وَالنِّسْيَانِ فِي أَكْلِ الصَّائِمِ بِحَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ و قَالَ أَحْمَدُ فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنْ تَكَلَّمَ الْإِمَامُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاتِهِ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ قَدْ أَكْمَلَهَا ثُمَّ عَلِمَ أَنَّهُ لَمْ يُكْمِلْهَا يُتِمُّ صَلَاتَهُ وَمَنْ تَكَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّ عَلَيْهِ بَقِيَّةً مِنْ الصَّلَاةِ فَعَلَيْهِ أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْفَرَائِضَ كَانَتْ تُزَادُ وَتُنْقَصُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّمَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ وَهُوَ عَلَى يَقِينٍ مِنْ صَلَاتِهِ أَنَّهَا تَمَّتْ وَلَيْسَ هَكَذَا الْيَوْمَ لَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَتَكَلَّمَ عَلَى مَعْنَى مَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ لِأَنَّ الْفَرَائِضَ الْيَوْمَ لَا يُزَادُ فِيهَا وَلَا يُنْقَصُ قَالَ أَحْمَدُ نَحْوًا مِنْ هَذَا الْكَلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا الْبَابِ

[අල් අන්ෂාර්] අපට පවසා ඇත; [මාන්] අපට පවසා ඇත; [අයියුබ් බින් අබු තමිමාගේ] සිට - එනම් අයුබ් අස් සක්තියානි - [මුහම්මද් බින් සිරින්ගේ] සිට [අබු හුරෙයිරා] දක්වා අපට පවසා ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රකඅත් දෙකක් ඉටු කිරීමෙන් පසු මිය ගිය බව - පිටව ගිය බව. එබැවින් දුල් යදායිනි ඔහුගෙන් මෙසේ ඇසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබ සලාතය සාරාංශ කළාද නැතහොත් ඔබ එය අමතක කළාද?' එවිට රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඇසීය: 'දුල් යදායිනි පැවසූ දේ සත්‍යද?' ජනතාව පිළිතුරු දුන්හ: 'ඔව්', එවිට අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමා නැඟිට රකඅත් දෙකක් යාච්ඤා කර පසුව ආයුබෝවන් කීවේය. ඉන්පසු ඔහු තක්බීර් කර පෙර පරිදිම හෝ ඊටත් වඩා දිගු කාලයක් සුජූද් කර, පසුව තක්බීර් ගෙන හිස එසවීය. ඉන්පසු ඔහු මීට පෙර හෝ ඊටත් වඩා දිගු කාලයක් සුජූද් කළ ආකාරයටම සුජූද් කළේය.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉම්රාන් බින් හුෂයින්, ඉබ්නු උමර් සහ දුල් යදයිනිගේ ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. මෙම හදීසය පිළිබඳව විද්වතුන් එකඟ නොවූ බව කුෆාහි සමහර පදිංචිකරුවන් පැවසූහ; 'යමෙකු යාච්ඤාව අතරතුර කතා කරන්නේ ඔහු අමතක වී ඇති නිසා, මෝඩයෙකු හෝ වෙනත් දෙයක් නිසා නම්, ඔහු තම යාච්ඤාව නැවත කළ යුතුය. මෙම හදීසය යාච්ඤාවේදී කථා කිරීම තහනම් කිරීමට පෙර දර්ශනය වූ බව ඔවුහු තර්ක කරති. ඉමාම් සියාෆි මෙම හදීසය සත්‍ය යැයි සලකන අතර ඔහු මෙම හදීසයට අනුගත වේ. ඉමාම් ෂාෆි නැවතත් මෙසේ පැවසීය, 'මෙම හදීසය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් උපවාස කරන පුද්ගලයින් සම්බන්ධයෙන් විස්තර කරන ලද හදීසයට වඩා සත්‍ය වේ; ඔහු අමතක වූ නිසා ආහාර ගන්නේ නම්, ඔහුට ඒ සඳහා වන්දි ගෙවීමට අවශ්‍ය නැත, මන්ද එය අල්ලාහ් ඔහුට ලබා දුන් ආශිර්වාදයකි'. "උපවාසවන්තයින් සඳහා, අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය මත පදනම්ව, හිතාමතාම ආහාර ගන්නා අය සහ නොගන්නා අය අතර වෙනස හඳුනා ගනී" යනුවෙන් සයාෆි පැවසීය. අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ඉමාම් අහමඩ් මෙසේ පැවසීය; "ඉමාම් කෙනෙකු තම යාච්ඤාවෙන් යමක් ගැන කතා කරන අතර ඔහු එය පරිපූර්ණ කර ඇති බව ඔහුට විශ්වාස නම්, ඔහු එය පරිපූර්ණ කර නොමැති බව තේරුම් ගන්නේ නම් - අවබෝධ කර ගන්නේ නම්, ඔහු තම යාච්ඤාව සම්පූර්ණ කළ යුතුය. තවද, තමා නොකළ යාච්ඤාවක් තවමත් ඉතිරිව ඇති බව දැනගෙන ඉමාම් පිටුපස කතා කරන ඕනෑම අයෙකු එය නැවත කළ යුතුය. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ කාලයේ අනිවාර්ය නමස්කාරය සමහර විට අධික ලෙස සහ සමහර විට ඌනතාවයෙන් සිදු වූ බව ඉමාම් අහමඩ් තර්ක කළේය. දුල් යදායිනි කතා කළේ ඔහුගේ යාච්ඤාව පරිපූර්ණ බව ඔහුට විශ්වාස වූ නිසා, මෙය අදට සමාන නොවේ. දුල් යදායිනි පැවසූ දෙයට සමාන අර්ථයකින් කතා නොකළ යුතුය, මන්ද අද අනිවාර්ය නමස්කාරය එකතු කිරීමට හෝ අඩු කිරීමට නොහැකි බැවිනි". මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉෂාක් ඉමාම් අහමඩ් පැවසූ පරිදි පැවසීය.

තහවුරු කරන හදීස් (165)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 366

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي نَعْلَيْهِ قَالَ نَعَمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَأَوْسٍ الثَّقَفِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَطَاءٍ رَجُلٍ مِنْ بَنِي شَيْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ

[අලි බින් හුජ්ර්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [සයිද් බින් යසිද් අබු සලාමා] තුමාගෙන් [ඉස්මායිල් බින් ඉබ්‍රාහිම්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; මම [අනස් බින් මලික්] තුමාට මෙසේ ඇසුවෙමි, 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කවදා හෝ සෙරෙප්පු දෙකක් පැළඳ යාච්ඤා කළාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ඔව්'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද්, අබ්දුල්ලා බින් අබු හබීබා, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු සහ 'අම්රු' යන අයගේ කථා ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අනස්ගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. තවද මෙම හදීසය විද්වතුන් විසින් ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ.'

තහවුරු කරන හදීස් (36)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 367

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْنُتُ فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ وَالْمَغْرِبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَخُفَافِ بْنِ أَيْمَاءَ بْنِ رَحْضَةَ الْغِفَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُنُوتِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْقُنُوتَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يُقْنَتُ فِي الْفَجْرِ إِلَّا عِنْدَ نَازِلَةٍ تَنْزِلُ بِالْمُسْلِمِينَ فَإِذَا نَزَلَتْ نَازِلَةٌ فَلِلْإِمَامِ أَنْ يَدْعُوَ لِجُيُوشِ الْمُسْلِمِينَ

[කුටයිබා] සහ [මුහම්මද් බින් අල් මුත්සන්නා] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [ගුන්දාර් මුහම්මද් බින් ජ'ෆාර්] [සු'බා] වෙතින් [අම්රු බින් මුර්රා] වෙතින් [අල් බරා` බින් අබු ලයිලා] වෙතින් [අල් බරා` බින් අසිබ්] මෙසේ පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් උදෑසන සහ සවස යාච්ඤාවලදී කුනූත් ඉටු කළහ'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අලි, අනස්, අබු හුරෙයිරා, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ කෆාෆ් බින් අයිමා` බින් රහ්ද්ලා අල් ගිෆාරි යන අයගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අල් බරා හදීස්' හසන් සත්‍ය වේ. උදෑසන යාච්ඤාවේ කුනූත් පිළිබඳව විද්වතුන් එකඟ නොවෙති, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතර සිටින සමහර විද්වතුන් සහ තවත් සමහරු උදෑසන යාච්ඤාවේ කුනූත් අනුමත කරති. මෙම මතය ඉමාම් මලික් සහ සියාෆි විසින් ගන්නා ලදී. ඉමාම් අහමඩ් සහ ඉෂාක් මෙසේ පැවසූ අතර; 'මුස්ලිම්වරුන්ට අනතුරක් ඇති විට හැර, උදෑසන යාච්ඤාව අතරතුර කුනූත් ඉටු කිරීමට අවසර නැත. මුස්ලිම්වරුන්ට විපතක් සිදුවුවහොත්, ඉමාම් මුස්ලිම් හමුදාව වෙනුවෙන් යාච්ඤා කළ යුතුය.'

තහවුරු කරන හදීස් (8)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 368

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِييَا أَبَةِ إِنَّكَ قَدْ صَلَّيْتَ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ هَا هُنَا بِالْكُوفَةِ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ سِنِينَ أَكَانُوا يَقْنُتُونَ قَالَ أَيْ بُنَيَّ مُحْدَثٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ إِنْ قَنَتَ فِي الْفَجْرِ فَحَسَنٌ وَإِنْ لَمْ يَقْنُتْ فَحَسَنٌ وَاخْتَارَ أَنْ لَا يَقْنُتَ وَلَمْ يَرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ الْقُنُوتَ فِي الْفَجْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ طَارِقِ بْنِ أَشْيَمَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ

[අහමද් බින් මානි'] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු කිලාබා අල් අසිජායි] වෙතින් [යාසිද් බින් හරුන්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'මම වරක් [මගේ පියාගෙන්] ඇසුවෙමි, 'අහෝ පියාණෙනි, ඇත්ත වශයෙන්ම ඔබ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම්, අබු බකර්, උමර්, උස්මාන් සහ අලි පිටුපස කුෆා හි වසර පහක් පමණ යාච්ඤා කළා, ඒ නිසා ඔවුන් කුනූත් කියෙව්වාද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'අහෝ මගේ පුතේ, එය අලුත් දෙයක්'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසාන් සත්‍ය වේ. තවද මෙම හදීසය බොහෝ විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි පැවසීය; 'යමෙකු උදෑසන යාච්ඤාවේදී කුනූත් කරන්නේ නම් එය හොඳයි, එසේ නොවේ නම් එයත් හොඳයි'. සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි කුනූත් නොකිරීමට තෝරා ගත්තේය. එලෙසම, ඉබ්නු අල් මුබාරක් උදෑසන යාච්ඤාවේදී කුනූත් කළේ නැත. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු මලික් අල් අසිජායිගේ නම සාද් බින් තාරික් බින් අස්යම්. [සාලිහ් බින් අබ්දුල්ලා] අපට පවසා ඇති පරිදි; [අබු මලික් අල් අසිජායි] ගෙන් [අබු අවානා] මෙම හදීසයේ අර්ථය මෙම සනද් සමඟ අපට පවසා ඇත'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 369

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ عَنْ عَمِّ أَبِيهِ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَطَسْتُ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّانِيَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ رِفَاعَةُ بْنُ رَافِعٍ ابْنُ عَفْرَاءَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا بِضْعَةٌ وَثَلَاثُونَ مَلَكًا أَيُّهُمْ يَصْعَدُ بِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ فِي التَّطَوُّعِ لِأَنَّ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا إِذَا عَطَسَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ إِنَّمَا يَحْمَدُ اللَّهَ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُوَسِّعُوا فِي أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ

[කුටයිබා] අපට මෙසේ පැවසීය; [රිෆා බින් යාහ්යා බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් රිෆා අස් සුරාකි] ඔහුගේ පියාගේ මාමා [මුආද්ස් බින් රිෆා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: 'මම වරක් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් පිටුපස යාච්ඤා කළ විට මම කිවිසුම් ගොස්, 'අල්හම්දුලිලාහි හම්දාන් කට්සිරන් තායියිබන් මුබාරකන් ෆිහි, මුබාරකන් 'අලයිහි කමා යුහිබ්බු රබ්බුනා ව යර්ද්ලා - අල්ලාහ්ට බොහෝ ප්‍රශංසා සමඟ ප්‍රශංසා වේවා, හොඳයි, එහි ආශීර්වාද ලත් අතර එහි ආශීර්වාද ලත්, අපගේ රබ් තුමා සතුටු වන පරිදි සහ රිද්ලා-'. එබැවින් රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් යාච්ඤාව අවසන් කළ විට, ඔහු අප දෙසට හැරී මෙසේ පැවසීය: 'සලාතයේදී කතා කරන්නේ කවුද?' කිසිවෙකු පිළිතුරු දුන්නේ නැත, පසුව ඔහු නැවත දෙවන වරටත් ඇසුවේය; 'සලාතයේදී කතා කරන්නේ කවුද?' කිසිවෙකු පිළිතුරු නොදුන් අතර, ඔහු තුන්වන වරටත් මෙසේ ඇසීය: 'සලාතය අතරතුර කතා කරන්නේ කවුද?' එවිට රිෆාආ බින් රාෆිආ බින් අෆ්රා පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි,' ඔහු ඇසුවේය: 'ඔබ දැන් පැවසුවේ කුමක්ද?' එවිට රිෆාආ පිළිතුරු දුන්නේය, 'මම කියමි; අල්හම්දුලිලාහි හම්දාන් කට්සිරන් තායියිබන් මුබාරකන් ෆිහි, මුබාරකන් 'අලයිහි කාමා යුහිබ්බු රබ්බුනා ව යර්ඩ්ලා - සියලු ප්‍රශංසා අල්ලාහ්ට බොහෝ ප්‍රශංසා සමඟ වේවා, හොඳයි, එහි ආශීර්වාද ලත් අතර එය මත ආශීර්වාද ලත් අතර, අපගේ රබ්බි සතුටු වන පරිදි සහ සතුටු වන පරිදි-'. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මගේ ආත්මය කාගේ අතේද යන්න මත දිවුරමින්, මෙම වාක්‍යය ගෙන ඒම සඳහා තවත් දේවදූතයන් තිහක් එකිනෙකා සමඟ සටන් කරති'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 370

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَكُنَّا نَتَكَلَّمُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ يُكَلِّمُ الرَّجُلُ مِنَّا صَاحِبَهُ إِلَى جَنْبِهِ حَتَّى نَزَلَتْ{ وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ }فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ وَنُهِينَا عَنْ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَمُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَكَلَّمَ الرَّجُلُ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَوْ نَاسِيًا أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا تَكَلَّمَ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَجْزَأَهُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ

[අහමද් බින් මානි'] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [හුසයිම] අපට පැවසූ බව අපට පවසා ඇත; [අබු අම්රු අස්යි සයිබානි] [සයිද් බින් අර්කාම්] වෙතින් [ඉස්මායිල් බින් අබු කාලිඩ්] අපට දැනුම් දී ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අපි රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් පිටුපස යාච්ඤා කරමින් සිටියෙමු. අපෙන් එක් අයෙක් ඔහුගේ පැත්තේ සිටි මිතුරෙකු සමඟ කතා කළ අතර අවසානයේ "ඔබේ යාච්ඤාවේදී නිහතමානීව අල්ලාහ් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්න" යන වාක්‍යය පහළ වන තුරු. ඉන්පසු අපට නිහඬව සිටීමට අණ කරන ලද අතර යාච්ඤාවේදී කතා කිරීම තහනම් කරන ලදී. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු මස්'උද් සහ මුවාවියා බින් අල් හකම්ගෙන් ද ඉතිහාසයක් ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'සයිද් බින් අර්කාම්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. බොහෝ විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරයි, ඔවුන් පවසන්නේ, 'යමෙකු යාච්ඤාව අතරතුර හිතාමතාම හෝ අමතක වූ නිසා කතා කරන්නේ නම්, ඔහු තම යාච්ඤාව නැවත කළ යුතුය' යනුවෙනි.' මෙම මතය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, බින් අල් මුබාරක් සහ කුෆා වැසියන් විසින් දරන ලදී. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් මෙසේ පැවසූහ, 'යමෙකු සලාතය අතරතුර හිතාමතාම කතා කරන්නේ නම් ඔහු තම සලාතය නැවත කළ යුතුය, නමුත් ඔහු අමතක වූ නිසා හෝ මෝඩයෙකු වූ නිසා කතා කරන්නේ නම් ඔහුගේ සලාතය ප්‍රමාණවත්ය - එය නැවත කිරීමට අවශ්‍ය නැත.' මෙම මතය ඉමාම් ෂාෆි විසින් දරන ලදී.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 371

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُإِنِّي كُنْتُ رَجُلًا إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ وَإِذَا حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَقُومُ فَيَتَطَهَّرُ ثُمَّ يُصَلِّي ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَنَسٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَمُعَاذٍ وَوَاثِلَةَ وَأَبِي الْيَسَرِ وَاسْمُهُ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَرَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ فَرَفَعُوهُ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمِسْعَرٌ فَأَوْقَفَاهُ وَلَمْ يَرْفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مِسْعَرٍ هَذَا الْحَدِيثُ مَرْفُوعًا أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِأَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ حَدِيثًا مَرْفُوعًا إِلَّا هَذَا

[කුටයිබා] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු අවනා] [උස්මාන් බින් අල් මුගිරා] [අස්මා` බින් අල් හකම් අල් ෆසාරි] වෙතින් [අලි බින් රබියා] වෙතින් [අස්මා` බින් අල් හකම් අල් ෆසාරි] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: 'මම [අලි] මෙසේ පවසනු අසා ඇත්තෙමි; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, මම අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් හදීසයක් ඇසුවොත්, අල්ලාහ්ගේ කැමැත්තෙන් මට ප්‍රතිලාභ ලබා දෙන මිනිසෙකි. අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින්ගෙන් කෙනෙකු මට හදීසයක් පැවසුවහොත්, මම ඔහුගෙන් දිවුරුම් දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටිමි, ඔහු දිවුරුම් දී ඇත්නම් මම ඔහුව විශ්වාස කරමි. [අබු බකර්] - ඔහු අවංක මිනිසෙකි - වරක් මට මෙසේ පැවසීය, ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'පාපයක් කරන, පසුව නැඟිට යාච්ඤා කරන, පසුව අල්ලාහ්ගෙන් සමාව අයදින මිනිසෙකු නොවන බව මම අල්ලාහ්ගෙන් දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි: 'එය පාපයක් කරන මිනිසෙකු නොවේ, පසුව නැඟිට යාච්ඤා කරයි, පසුව අල්ලාහ් නිසැකවම ඔහුට සමාව දෙන තුරු ඔහු අල්ලාහ්ගෙන් සමාව අයදියි'. ඉන්පසු ඔහු මෙම පදය කියෙව්වා: - තවද - තවද - ඔවුන් දරුණු ක්‍රියාවන් කළ විට හෝ තමන්ටම වැරදි කළ විට, ඔවුන් අල්ලාහ් සිහිපත් කර, පසුව ඔවුන්ගේ පාපවලට සමාව අයදින අය - පදයේ අවසානය දක්වා'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු මස්'උද්, අබු දර්දා`, අනස්, අබු උමාමා, මු'අද්ස් සහ වත්සිලා යන අයගෙන් ද කථා ඇත. අබු අල් යසාර්ගේ නම ක'අබ් බින් අම්රු' ය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අලිගේ හදීසය හසන් උපාධියේ ඇති අතර, මෙම පේළියෙන් අපි ඒ ගැන නොදනිමු උත්මාන් බින් අල් මුගිරාගේ හදීසයෙන් හැර. [සියුබා] සහ තවත් අය [උස්මාන් බින් අල් මුග්රා] වෙතින් මෙම හදීසය විස්තර කළ අතර, පසුව ඔවුන් එය අබු අවනාගේ හදීසය ලෙස අර්ථකථනය කළහ. [සුෆියාන් අට්ස් ත්සෞරි] සහ [මිසාර්] ද එය පැවසූ නමුත් ඔවුන් දෙදෙනාම එය මුඛුෆ් ආකාරයෙන් පමණක් පැවසූ අතර එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට දැනුම් දුන්නේ නැත. තවද මෙම හදීසය මිසාර් ඉන් මර්ෆු වෙතින් ද වාර්තා කරන ලද අතර, අස්මා` බින් අල් හකාම්ට මෙම හදීසය හැර වෙනත් මර්ෆු` හදීසයක් ඇති බව අපි කිසි විටෙකත් දැන සිටියේ නැත.

තහවුරු කරන හදීස් (18)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 372

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمُوا الصَّبِيَّ الصَّلَاةَ ابْنَ سَبْعِ سِنِينَ وَاضْرِبُوهُ عَلَيْهَا ابْنَ عَشْرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَا مَا تَرَكَ الْغُلَامُ بَعْدَ الْعَشْرِ مِنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ يُعِيدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَبْرَةُ هُوَ ابْنُ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيُّ وَيُقَالُ هُوَ ابْنُ عَوْسَجَةَ

[අලි බින් හුජ්ර්] අපට පවසා ඇති පරිදි; [හර්මලා බින් අබ්දුල් අසීස් බින් අර් රබී බින් සබ්රා] ගෙන් [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [අබ්දුල් මලික් බින් අර් රබී බින් සබ්රා] ගෙන් අපට දැනුම් දී ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ළමයින්ට වයස අවුරුදු හතේදී යාච්ඤා කිරීමට උගන්වන්න, ඔවුන් වයස අවුරුදු දහයේදී යාච්ඤාව අත්හැරිය විට ඔවුන්ට පහර දෙන්න'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබ්දුල්ලා බින් අම්රු' ගෙන් ද කතාවක් ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'සබ්රා බින් මබාද් අල් ජුහානිගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වේ.' සමහර විද්‍යාඥයන් මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරයි. අහමඩ් සහ ඉෂාක් ගත් මතය මෙයයි. දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; 'අවුරුදු දහයක දරුවෙකුට මග හැරෙන යාච්ඤාවක්, ඔහු එය නැවත කළ යුතුය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'සබ්රා යනු ඉබ්නු මබාද් අල් ජුහානි, ඔහු ඉබ්නු අවුසාජා යන නමින් ද හැඳින්වේ'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 373

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمُلَقَّبُ مَرْدُوَيْهِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ رَافِعٍ وَبَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ أَخْبَرَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْدَثَ يَعْنِي الرَّجُلَ وَقَدْ جَلَسَ فِي آخِرِ صَلَاتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ جَازَتْ صَلَاتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ وَقَدْ اضْطَرَبُوا فِي إِسْنَادِهِ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا إِذَا جَلَسَ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ وَأَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يَتَشَهَّدَ وَقَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ إِذَا لَمْ يَتَشَهَّدْ وَسَلَّمَ أَجْزَأَهُ لِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ وَالتَّشَهُّدُ أَهْوَنُ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اثْنَتَيْنِ فَمَضَى فِي صَلَاتِهِ وَلَمْ يَتَشَهَّدْ و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ إِذَا تَشَهَّدَ وَلَمْ يُسَلِّمْ أَجْزَأَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ حِينَ عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّشَهُّدَ فَقَالَ إِذَا فَرَغْتَ مِنْ هَذَا فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْأَفْرِيقِيُّ وَقَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَأَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ

[අහ්මද් බින් මුහම්මද් බින් මූසා අල් මුලාක්කාබ් මර්දුවයිහ්] අපට දන්වා ඇත; [ඉබ්නු අල් මුබාරක්] අපට දන්වා ඇත; [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] ගෙන් [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සියාද් බින් ආනුම්] අපට දන්වා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මිනිසෙකු හදාත් කර ඇත්නම්, ඔහු තම සලාතය අවසානයේ සුබ පැතීමට පෙර වාඩි වී සිටී නම්, ඔහුගේ සලාතය වලංගු වේ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය එතරම් ශක්තිමත් නොවන අතර එහි ඉස්නාද්හි අක්‍රමිකතාවයක් ඇත. සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසය අල්ලාගෙන සිටින අතර, ඔවුන් පවසන්නේ; 'යමෙකු තස්යාහුද් සඳහා පමණක් වාඩි වී පසුව සුබ පැතීමට පෙර හදාත් කර තිබේ නම්, ඔහුගේ සලාතය වලංගු වේ'. තවත් සමහරු පවසන්නේ; 'ඔහු තස්යාහුද්ට පෙර සහ සලාම්ට පෙර හදාත් කරන්නේ නම්, ඔහු තම සලාතය නැවත කළ යුතුය'. ඉමාම් ෂාෆි විසින් දරන ලද මතය මෙයයි. ඉමාම් අහමඩ් මෙසේ පැවසීය; 'යමෙකු තෂාහුද් ඉටු කර නොමැති නම්, ආචාරය වලංගු වේ, මෙය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් '-යාච්ඤාව- හලාල් ආචාරය' පැවසූ පරිදි ය. මේ අතර තස්යාහුද් සැහැල්ලු ය, මන්ද නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් දෙවන රකඅතෙහි නැගී සිටි අතර ඔහු තස්යාහුද් ඉටු නොකළද ඔහු තම යාච්ඤාව දිගටම කරගෙන ගියේය'. මේ අතර, ඉමාම් ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් මෙසේ පැවසීය; 'යමෙකු තස්යාහුද් ඉටු කර පසුව ආචාර කරන්නේ නම්, යාච්ඤාව වලංගු වේ,' ඉෂාක් ඉබ්නු මස්'උද්ගේ හදීස් සමඟ තර්ක කළේය, ඔහුට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් විසින් තස්යාහුද්ට උගන්වන විට, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ මෙය අවසන් කර ඇත්නම් -තස්යාහුද්-, එවිට ඔබේ යුතුකම කුමක්ද සම්පූර්ණ කර ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'Abdurrahman bin Ziyad bin An'um යනු Al Afriqi වන අතර, Yahya bin Sa'id Al Kaththan සහ Ahmad bin Hanbal වැනි හදීස් විශේෂඥයින් විසින් ඔහු දුර්වල කර ඇත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 374

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَصَابَنَا مَطَرٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ فَلْيُصَلِّ فِي رَحْلِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُعُودِ عَنْ الْجَمَاعَةِ فِي الْمَطَرِ وَالطِّينِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ رَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ لَمْ نَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ وَأَبُو الْمَلِيحِ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ

[අබු හෆ්ෂ් අම්රු බින් අලි අල් බෂ්රි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු දාවුද් අත් තයාලිසි] අපට මෙසේ පැවසීය; [ජබීර්] අපට මෙසේ පැවසීය: [අබු අස් සුබයිර්] වෙතින් [සුහයිර් බින් මුආවියහ්] අපට මෙසේ පැවසීය: 'අපි වරක් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ගමනක යෙදී සිටියදී අපි වැස්සට හසු වුණෙමු. එබැවින් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කැමති ඕනෑම කෙනෙකුට ඔහුගේ කූඩාරමේ යාච්ඤා කළ හැකිය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු උමර්, සම්රා, ඔහුගේ පියාගෙන් අබු අල් මලීහ් සහ අබ්දුර් රහ්මාන් බින් සම්රාහ්ගෙන් කතාවක් ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු සුරාහ් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'අෆ්ෆාන් බින් මුස්ලිම් 'අම්රු බින් අලි' වෙතින් හදීසයක් විස්තර කළේය'. අබු සුරාහ් මෙසේ පැවසීය; 'බස්රාහ්හි අපි කිසිදා කටපාඩම් කර ඇති කිසිවෙකු දැක නැත; අලි බින් අල් මදීනි, ඉබ්න් ආසි සියාද්සකුනි සහ 'අම්රු බින් අලි'. අබු අල් මලීහ්ගේ නම අමීර් වූ අතර, ඔහු සයිද් බින් උසාමා බින් උමයිර් අල් හුඩ්සාලි' ලෙසද හැඳින්විණි.

තහවුරු කරන හදීස් (52)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 375

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ الْبَصْرِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مُجَاهِدٍ وَعِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ الْفُقَرَاءُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْأَغْنِيَاءَ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَلَهُمْ أَمْوَالٌ يُعْتِقُونَ وَيَتَصَدَّقُونَ قَالَ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَقُولُوا سُبْحَانَ اللَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَشْرَ مَرَّاتٍ فَإِنَّكُمْ تُدْرِكُونَ بِهِ مَنْ سَبَقَكُمْ وَلَا يَسْبِقُكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي ذَرٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب أَيْضًا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ خَصْلَتَانِ لَا يُحْصِيهِمَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ يُسَبِّحُ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ عَشْرًا وَيَحْمَدُهُ عَشْرًا وَيُكَبِّرُهُ عَشْرًا وَيُسَبِّحُ اللَّهَ عِنْدَ مَنَامِهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيَحْمَدُهُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيُكَبِّرُهُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ

[ඉෂාක් බින් ඉබ්‍රාහිම් බින් හබීබ් බින් ආසි සියාහිද් අල් බෂ්රි] සහ [අලි බින් හුජ්ර්] යන දෙදෙනාම [කුෂයිෆ්] [මුජාහිඩ්] සහ [ඉබ්නු අබ්බාස්] [ඉක්රිමා] [අත්තබ් බින් බස්යීර්] යන දෙදෙනා අපට පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'දුප්පත් ජනතාව අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) වෙත පැමිණ මෙසේ පැවසූහ: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ධනවතුන් අපි යාච්ඤා කරන ආකාරයටම යාච්ඤා කර උපවාස කරති, උපවාස කරති, වහලුන් නිදහස් කිරීමට සහ දානය දීමට ඔවුන්ට භාවිතා කළ හැකි ධනය ඔවුන් සතුව ඇත!' ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'ඔබ යාච්ඤා කරන්නේ නම් එය කියන්න; සුබ්හානල්ලාහ් තිස් තුන් වතාවක්, අල්හම්දුලිල්ලාහ් තිස් තුන් වතාවක්, අල්ලාහු අක්බාර් තිස් හතර වතාවක් සහ ලා ඉලාහ ඉල්ලාල්ලාහු දස වතාවක්. ඔබට පෙර සිටි අය අභිබවා යාමට ඔබට හැකි වනු ඇති අතර ඔබට පසු අය ඔබව අභිබවා නොයනු ඇත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ක'අබ් බින් උජ්රා, අනස්, අබ්දුල්ලා බින් අම්රු, සයිද් බින් තාබිත්, අබු දර්දා`, ඉබ්නු උමර් සහ අබු දසාර් යන අයගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ හදීසය හසන් ගරිබ් මට්ටමින් ඇත. තවද මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු හුරෙයිරා සහ අල් මුගිරා යන අයගේ කථා ද ඇත. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව වාර්තා විය: 'කාරණා දෙකක්, මුස්ලිම්වරයෙකු ස්වර්ගයට ඇතුළු වන තුරු ඔහු ගණන් නොගනී; සෑම යාච්ඤාවකට පසු දස වතාවක් අල්ලාහ්ව මහිමයට පත් කරන්න, අල්ලාහ්ට -තහ්මිද් - දස වතාවක් ප්‍රශංසා කරන්න සහ දස වතාවක් තක්බීර් කරන්න. නින්දට යාමට පෙර තිස් තුන් වතාවක් යාච්ඤා කරන්න, තහ්මිද් තිස් තුන් වතාවක් සහ තක්බීර් තිස් හතර වතාවක්'.

තහවුරු කරන හදීස් (75)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 376

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ فَانْتَهَوْا إِلَى مَضِيقٍ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَمُطِرُوا السَّمَاءُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَالْبِلَّةُ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ فَأَذَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَقَامَ أَوْ أَقَامَ فَتَقَدَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَصَلَّى بِهِمْ يُومِئُ إِيمَاءً يَجْعَلُ السُّجُودَ أَخْفَضَ مِنْ الرُّكُوعِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ لَا يُعْرَفُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ صَلَّى فِي مَاءٍ وَطِينٍ عَلَى دَابَّتِهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

[යාහ්යා බින් මූසා] අපට පවසා ඇත; [සියාබාබා බින් සව්වර්] අපට පවසා ඇත; [ඔහුගේ සීයා] වෙතින් [කට්සිර් බින් සියාද්] වෙතින් [අම්රු බින් උත්මාන් බින් යා'ලා බින් මුර්රා] වෙතින් [ඔහුගේ සීයා] වෙතින් [උමර් බින් අර් රම්මා අල් බකිල්] අපට පවසා ඇත, ඔවුන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ ගමනක යෙදී සිටි බවත්, ඔවුන් පටු මාර්ගයකට පැමිණෙන තෙක් බවත්, අහස වැසි ඇද හැලෙන අතර පොළොව ජලයෙන් පිරී ඉතිරී යන අතරතුර සලාතය සඳහා කාලය පැමිණි බවත්. පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තම වාහනයේ සලාතයට කැඳවූ අතර, පසුව ඔහු ඉකාමා ලබාගෙන ඉදිරියට ගියේය. ඉන්පසු ඔහු තම මිතුරන් සමඟ නැමීමෙන් යාච්ඤා කළේය, නැමීමට වඩා පහත් සුජූද් කළේය. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් මට්ටමට අයත් වේ. උමර් ඉබ්න් අර් රම්මා අල් බකිල් මෙම හදීසය තනිවම විස්තර කළේය. ඔහුගේ හදීස් හැර වෙනත් හදීස් ඇති බව නොදන්නා අතර, එක් විද්වතෙක් ඔහුගෙන් එය ප්‍රකාශ කර ඇත. ඒ හා සමානව, අනස් ඉබ්න් මලික් තුමා වරක් මඩ සහිත බිමක තම කන්ද මත යාච්ඤා කළ බව වාර්තා කර ඇත. මෙම හදීසය විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබන අතර, මෙම මතය අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ද අනුගමනය කරන ලදී.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 377

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَفَخَتْ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ أَتَتَكَلَّفُ هَذَا وَقَدْ غُفِرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ أَفَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[කුටයිබා] සහ [බිසීර් බින් මුආද්ස් අල් අකාදි] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [සියාද් බින් ඉකාලා] [අල් මුගීරා බින් සියුබා] වෙතින් [අබු අවනා] අපට පැවසූ බව ඔහු පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් තම පාද දෙකම ඉදිමී යන තුරු යාච්ඤා කළ අතර, පසුව ඔහුට මෙසේ කියන ලදී: 'ඔබේ අතීත සහ අනාගත පාපවලට සමාව ලැබී තිබියදීත්, ඔබ ඔබවම දුෂ්කර කර ගන්නේ ඇයි?' ඔහු මෙසේ ඇසුවේය: 'මම කෘතඥතාව පළ කරන පුද්ගලයෙකු වූවා නම් හොඳයි නේද?' ඔහු මෙසේ ඇසුවේය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු හුරෙයිරා සහ 'අයිසියා' ගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අල් මුගීරා බින් සියුබාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වේ.'

තහවුරු කරන හදීස් (11)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 378

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا قَالَ فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلَاتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ فَإِنْ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلَ بِهَا مَا انْتَقَصَ مِنْ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْمَشْهُورُ هُوَ قَبِيصَةُ بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا

[අලි බින් නස්ර් බින් අලි අල් ජහ්ද්ලමි] අපට පවසා ඇත; [සහ්ල් බින් හම්මද්] අපට පවසා ඇත; [හමාම්] අපට පවසා ඇත; [අල් හසන්] වෙතින් [හුරෙයිත් බින් කබිෂා] වෙතින් [කටාදා] මට දැනුම් දී ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මම මදීනාවට පැමිණියෙමි, පසුව මම යාච්ඤා කළෙමි, 'අල්ලාහ්, මට ධර්මිෂ්ඨ මිතුරන් සොයා ගැනීම පහසු කරවන්න'. හුරෙයිත් බින් කබිෂා පැවසීය; 'පසුව මම [අබු හුරෙයිරා] සමඟ මිතුරු වුණා, පසුව මම ඔහුට මෙසේ කීවෙමි, 'ඇත්තෙන්ම මම අල්ලාහ්ගෙන් ධර්මිෂ්ඨ මිතුරෙකුගේ වාසනාව මට ලබා දෙන ලෙස ඉල්ලා සිටියෙමි, එබැවින් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, අල්ලාහ් මට ප්‍රතිලාභ ලබා දෙත්වා' යි කීවෙමි. එබැවින් අබු හුරෙයිරා මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි: 'නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී, සේවකයෙකුගේ ක්‍රියාවන් සඳහා අල්ලාහ් මුලින්ම ගණන් දෙන්නේ ඔහුගේ යාච්ඤාවයි.' ඔහුගේ යාච්ඤාව යහපත් නම්, ඔහු වාසනාවන්ත හා ආරක්ෂිත වනු ඇත, ඔහුගේ යාච්ඤාව දෝෂ සහිත නම්, ඔහු පාඩුවකට හා අවාසනාවන්ත වනු ඇත. ඔහුගේ අනිවාර්ය ක්‍රියාවන්හි යම් අඩුපාඩුවක් තිබේ නම්, පරම කරුණාවන්ත ස්වාමීන් වහන්සේ මෙසේ කියනු ඇත: "පරීක්ෂා කරන්න, මගේ සේවකයාට ඔහුගේ අනිවාර්ය නමස්කාරය සම්පූර්ණ කළ හැකි කිසියම් සුන්නා නමස්කාරයක් තිබේද?" එවිට සෑම ක්‍රියාවක්ම එලෙස සලකනු ලැබේ'. ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ තමිම් අද් දාරිගේ විස්තරයක් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය මෙම පැත්තෙන් හසන් ගරිබ් වේ. මෙම හදීසය අබු හුරෙයිරාගෙන් වෙනත් මාර්ග හරහා ද විස්තර කර ඇත. අල් හසන්ගේ සමහර සහචරයින් අල් හසන්ගෙන්, කබිෂා බින් හුරෙයිත්ගෙන් තවත් හදීසයක් ද විස්තර කර ඇත. වඩාත් ප්‍රසිද්ධ වන්නේ කබිෂා බින් හුරෙයිත් ය. මෙවැනි හදීසයක් [අනස් බින් හකීම්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් ද නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ද විස්තර කර ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (14)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 379

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ثَابَرَ عَلَى ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْ السُّنَّةِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ قَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

[මුහම්මද් බින් රාෆි' අන් නයිසාබුරි] අපට මෙසේ පැවසීය; [ඉෂාක් බින් සුලෙයිමාන් අර් රාසි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අයිසියා] හි [අල් මුගිරා බින් සියාද්] මට මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යමෙක් සුන්නාහ් සලාතයේ රකඅත් දොළහ ඉටු කරන්නේ නම්, අල්ලාහ් ඔහුට ස්වර්ගයේ නිවසක් ඉදිකරනු ඇත, එනම් දහවල් සලාතයට පෙර රකඅත් හතරක්, දහවල් සලාතයෙන් පසු රකඅත් දෙකක්, මග්‍රිබ් පසු රකඅත් දෙකක්, සවස සලාතයෙන් පසු රකඅත් දෙකක් සහ උදාවීමට පෙර රකඅත් දෙකක්'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ උම් හබීබා, අබු හුරෙයිරා, අබු මූසා සහ ඉබ්නු උමර් යන අයගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම දෘෂ්ටිකෝණයෙන් අයිසියාගේ හදීසය හසන් ගරිබ් වන අතර, මුගිරා බින් සියාද් විද්වතුන් විසින් වාචික දෘෂ්ටිකෝණයෙන් සාකච්ඡා කර ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (37)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 380

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ هُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى فِي يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً بُنِيَ لَهُ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَنْبَسَةَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَنْبَسَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට මෙසේ පැවසීය; [මුඅම්මාල්] අපට මෙසේ පැවසීය - එනම් ඉබ්නු ඉස්මායිල් - මෙසේ පැවසීය; [අබු ඉෂාක්] [අල් මුසයයිබ් බින් රාෆි] [අන්බසා බින් අබු සුෆ්යාන්] [උම්මු හබීබා] වෙතින් [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] අපට මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'කවුරුන් දිවා රෑ සුන්නාහ් සලාත දොළහක් ඉටු කරයිද, අල්ලාහ් ඔහුට ස්වර්ගයේ නිවසක් ගොඩනඟයි; ෂුර්ට පෙර රකඅත් හතරක්, පසුව රකඅත් දෙකක්, මග්‍රිබ්ට පසු රකඅත් දෙකක්, ඉෂාට පසු රකඅත් දෙකක් සහ අලුයම පෙර රකඅත් දෙකක්'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ උම් හබීබාගෙන් අන්බාසාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වන අතර, මෙම හදීසය අන්බාසාගෙන් තවත් ආකාරයකින් විස්තර කර ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (37)