Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 361

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ فَسَهَا فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ تَشَهَّدَ ثُمَّ سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَهُوَ عَمُّ أَبِي قِلَابَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ أَيْضًا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَهُشَيْمٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ بِطُولِهِ وَهُوَ حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمَ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ مِنْ الْعَصْرِ فَقَامَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْخِرْبَاقُ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي التَّشَهُّدِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يَتَشَهَّدُ فِيهِمَا وَيُسَلِّمُ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ فِيهِمَا تَشَهُّدٌ وَتَسْلِيمٌ وَإِذَا سَجَدَهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَا إِذَا سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ

Atugambiire [Muhammad bin Yahya An Naisaburi] akagira ati; atugambiire [Muhammad bin Abdullah Al Ansari] akagira ati; Kikagambirwa nyowe [Ash’ath] kuruga ahari [Ibn Sirin] kuruga ahari [Khalid Al Hadzdza`] kuruga ahari [Abu Qilabah] kuruga ahari [Imran bin Hushain] ngu nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akashaba na bagyenzi be reero yayebwa, reero yaamufukamira emirundi ebiri. Bwanyima y’ekyo akaha tasyahud na salam. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eri omu rurengo rwa hasan gharib. Muhammad bin Sirin akashoborora hadiisi etari emwe n’emwe ahari Abu Al Muhallab, akaba ari ishento wa Abu Qilabah. Omubwire obwo [Muhammad] akashoborora hadiisi egi kuruga ahari [Khalid Al Hadzdza`] kuruga ahari [Abu Qilabah] kuruga ahari [Abu Al Muhalab] kandi eiziina rya Abu Al Muhalab rikaba riri Abdurrahman bin ‘Amru, kandi orikwetwa Mu’awiyah bin ‘Amru. [Abdul Wahhab Ats Tsaqafi] na [Husyaim] n’abantu batari bamwe na bamwe bakashoboorora hadiisi egi kuruga ahari [Khalid Al Hadzdza`] kuruga ahari [Abu Qilabah] na -lafadz- ehikire. Nikwo kugira ngu hadiisi ya Imran bin Hushain ngu nabi akamuramutsya omu rak’a ya kashatu ey’okushaba kw’omu mwabazyo. N'ahabw'ekyo hakaba ayemereire omushaija orikwetwa Hirbaaki. Abanyabwengye tibarikwikirizana aha bikwatiraine na tasyahud omu kufukama kwa sahwi kabiri. Bamwe aharibo bakagira bati; ‘Omuntu ashemerire kukora tashahhud omu nfuuzi ezi ibiri reero abaramutsye’. Obwe abandi bagizire ngu; ‘Omu kufukama oku okubiri tihaine tashahud n’okuramutsya, yaaba akozire okufukama atakaramutsya tarikwetenga kukora tashahud’. Eki nikyo kiteekateeko ekitwairwe Ahmad na Ishaq, bombi bakagira ngu; 'Omuntu ku araabe yaakora okufukama kabiri ahabwa sahwi atakaramutsya obwo tarikwetenga kukora tashahhud'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 362

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِيَاضٍ يَعْنِي ابْنَ هِلَالٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي سَعِيدٍأَحَدُنَا يُصَلِّي فَلَا يَدْرِي كَيْفَ صَلَّى فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَدْرِ كَيْفَ صَلَّى فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي الْوَاحِدَةِ وَالثِّنْتَيْنِ فَلْيَجْعَلْهُمَا وَاحِدَةً وَإِذَا شَكَّ فِي الثِّنْتَيْنِ وَالثَّلَاثِ فَلْيَجْعَلْهُمَا ثِنْتَيْنِ وَيَسْجُدْ فِي ذَلِكَ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِنَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا شَكَّ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى فَلْيُعِدْ

Atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; atugambiire [Isma’ili bin Ibrahimu] akagira ati; atugambiire [Hisyam Ad Dastuwa`i] kuruga ahari [Yahya bin Abu Kathir] kuruga ahari [Iyadl] - nikwo kugira ngu Ibn Hilal - akagira ati; ‘Nkabuuza [Abu Sa’id]; Omwe omuriitwe nashaba, kwonka tarikumanya rak'a zingahi ezi ashabire?' obwo akagarukamu ati: ‘Omutumwa wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘Omwe omuriimwe ku araabe naashaba kandi atamanyire rak’a zingahi ezi ashabire, obwo afukame emirundi ebiri obwo asitami’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Usman, Ibn Mas’ud, ‘Aisyah na Abu Hurairah’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Abu Sa’id n’ey’amazima. Hadiisi egi nayo ekagambwaho kuruga ahari Abu Sa’id omu muringo ogundi. Kigambirweho kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, ngu akagira ati: ‘Omwe omuriimwe ku araabe naabanganisa rak’a emwe nari ibiri reero abare rak’a emwe, kandi ku araabe aine okubanganisa ibiri nari ishatu reero abare rak’a ibiri reero ofukame emirundi ebiri otakaramutsya. Hadiisi egi neekorwa banywani baitu. Omu bwire obwo, abanyabwengye abandi abamwe nibagira ngu omuntu yaahurira aine okubanganisa omu kushaba kwe kuhika aha nshonga y’okutamanya rak’a zingahi ezi ashabire, obwo ashemerire kugarukamu.’

Hadith

Imam Tirmidzi : 363

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْتِي أَحَدَكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَيَلْبِسُ عَلَيْهِ حَتَّى لَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atugambiire [Qutaibah] ati; akatugambira [Al Laits] kuruga ahari [Ibn Shihab] kuruga ahari [Abu Salamah] kuruga ahari [Abu Hurairah] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Buzima sitaane naija ahari omwe omuriimwe arikushaba, reero amuteganisa okuhitsya obu atamanyire rak'a zingahi ezi ashabire. Mbwenu omwe omuriimwe ku araashangye ekintu nk'ekyo, afukame emirundi ebiri obwo ari omu mbeera y'okufukamira'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan ey'amazima.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 364

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ وَاحِدَةً صَلَّى أَوْ ثِنْتَيْنِ فَلْيَبْنِ عَلَى وَاحِدَةٍ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثِنْتَيْنِ صَلَّى أَوْ ثَلَاثًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثِنْتَيْنِ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثَلَاثًا صَلَّى أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثَلَاثٍ وَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Atugambiire [Muhammad bin Basyyar] akagira ati; atugambiire [Muhammad bin Khalid bin Atsmah Al Bashri] akagira ati; atugambiire [Ibrahimu bin Sa’d] akagira ati; akangambira [Muhammad bin Ishaq] kuruga [Makhul] kuruga [Kuraib] kuruga [Ibn Abbas] kuruga [Abdurrahman bin Auf] akagira ati; ‘Nkahurira nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam arikugira ati: ‘Omwe omuriimwe ku araabe naahurira aine okubanganisa omu kushaba kwe kuhika aha kutamanya rak’a emwe nari ibiri ezi akozire, obwo abare rak’a emwe. Ku araabe atamanyire rak’a ibiri nari ishatu ezi akozire, obwo abare rak’a ibiri. Kandi ku araabe atamanyire rak'a ishatu nari ina ezi akozire, obwo abare rak'a ishatu. Bwanyima y’ekyo, ofukame emirundi ebiri otakaramutsya. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi n'eya hasan gharib ey'amazima. Hadiisi egi nayo egambirweho kuruga ahari Abdurrahman bin Auf omu muringo ogundi. [Az Zuhri] akakishoborora kuruga ahari [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah] kuruga ahari [Abdurrahman bin Auf] kuruga ahari nabi saw.

Hadith

Imam Tirmidzi : 365

حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ وَهُوَ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ اثْنَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ ثُمَّ سَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَابْنِ عُمَرَ وَذِي الْيَدَيْنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِذَا تَكَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَوْ مَا كَانَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَاةَ وَاعْتَلُّوا بِأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ كَانَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الْكَلَامِ فِي الصَّلَاةِ قَالَ وَأَمَّا الشَّافِعِيُّ فَرَأَى هَذَا حَدِيثًا صَحِيحًا فَقَالَ بِهِ و قَالَ هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الَّذِي رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّائِمِ إِذَا أَكَلَ نَاسِيًا فَإِنَّهُ لَا يَقْضِي وَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَفَرَّقَ هَؤُلَاءِ بَيْنَ الْعَمْدِ وَالنِّسْيَانِ فِي أَكْلِ الصَّائِمِ بِحَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ و قَالَ أَحْمَدُ فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنْ تَكَلَّمَ الْإِمَامُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاتِهِ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ قَدْ أَكْمَلَهَا ثُمَّ عَلِمَ أَنَّهُ لَمْ يُكْمِلْهَا يُتِمُّ صَلَاتَهُ وَمَنْ تَكَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّ عَلَيْهِ بَقِيَّةً مِنْ الصَّلَاةِ فَعَلَيْهِ أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْفَرَائِضَ كَانَتْ تُزَادُ وَتُنْقَصُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّمَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ وَهُوَ عَلَى يَقِينٍ مِنْ صَلَاتِهِ أَنَّهَا تَمَّتْ وَلَيْسَ هَكَذَا الْيَوْمَ لَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَتَكَلَّمَ عَلَى مَعْنَى مَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ لِأَنَّ الْفَرَائِضَ الْيَوْمَ لَا يُزَادُ فِيهَا وَلَا يُنْقَصُ قَالَ أَحْمَدُ نَحْوًا مِنْ هَذَا الْكَلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا الْبَابِ

Kitugambirwe [Al Anshar] akagira ati; atugambiire [Ma’n] akagira ati; akatugambira [Malik] kuruga ahari [Ayyub bin Abu Tamimah] - nikwo kugira ngu Ayyub As Sakhtiyani - kuruga ahari [Muhammad bin Sirin] kuruga ahari [Abu Hurairah] ngu nabi akafa - akarugaho - bwanyima y’okukora rak’a ibiri. Mbwenu Dzul Yadaini akamubuuza ati, iwe omutumwa wa Allah, okafunza eshaara nari okakyebwa? Reero akabuuza ati: ‘Eki Dzul Yadaini yaagambire kihikire?’ Abantu bakagarukamu bati, 'Eego,' reero omutumwa wa Allah (saww) yayemerera yashaba rak'a ibiri reero yagira ngu hello. Bwanyima y’ekyo akakora takbir yafukama nk’oku yaabaire afukamiire enyima nari nangwa n’okukiraho, reero yakwata takbir yaimutsya omutwe. Bwanyima y’ekyo akafukama nk’oku yaabaire afukamire enyima nari nangwa n’okukiraho.’ Abu Isa akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Imran bin Hushain, Ibn Umar na Dzul Yadaini'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eya Abu Hurairah n’ey’amazima. Abanyabwengye tibaikirizaine ahari hadiisi egi, abamwe aha baturagye ba Kufa bakagira ngu; ‘Omuntu ku araabe naagamba omu bwire bw’okushaba ahabw’okugira ngu ayebirwe, ari omushema nari ekindi kyona, obwo reka agarukyemu okushaba kwe. Nibagira ngu hadiisi egi ekareebeka kitakazibiirwe kugamba omu kushaba. Imam Syafi’i natwara hadiisi egi nk’ey’amazima, kandi nahamira ahari hadiisi egi. Imam Shafi’i akagaruka yagira ati, ‘Hadiisi egi n’ey’amazima kukira hadiisi eyagambirweho kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam aha bantu abarikusiiba; ngu ku arikurya ahabw’okwebwa, tarikwetenga kukigaruza, ahabw’okuba n’omugisha ogu Allah amuhaire’. Shafi’i akagira ati, ‘Aha bantu abarikusiiba, nibataanisa aha bantu abarikurya omu kigyendererwa n’abantu abatarikurya omu kigyendererwa, kurugiirira ahari hadiisi ya Abu Hurairah’. Omubwire obwo, Imam Ahmad, omukushoborora aha hadiisi ya Abu Hurairah, akagira ati; ‘Imamu ku araabe naagamba aha kintu kuruga omu kushaba kwe kandi akahamya ngu akihikire, reero akyetegyereza - akamanya - ngu takakihikire, obwo aine kuheza eshaara ye. Kandi orikugamba enyima ya Imam obwo arikumanya ngu akyaine eshaara ezisigaireho ezi atakozire, azigarukyemu. Imam Ahmad nagira ngu okuramya kwa fardlu omubwire bwa nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam obumwe kukaba kwine ebirengire kandi obumwe hakaba habaho okubura. Dzul Yadaini akagamba ahabwokuba akaba nahamya ngu okushaba kwe kukaba kuhikire, eki tikirikushushana n’eky’obunaku obu. "Omuntu tashemerire kugamba amakuru g'ebi Dzul Yadaini yagambire, ahabwokuba okuramya kwa fardlu aha kiro eki tikurikubaasa kwongyerwaho nari kukyendeezibwa'. Omu shuura egi Ishaq nagamba eki Imam Ahmad yagambire.

Hadith

Imam Tirmidzi : 366

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي نَعْلَيْهِ قَالَ نَعَمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَأَوْسٍ الثَّقَفِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَطَاءٍ رَجُلٍ مِنْ بَنِي شَيْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ

Kitugambirwe [Ali bin Hujr] akagira ati; atugambiire [Isma’ili bin Ibrahimu] kuruga ahari [Sa’id bin Yazid Abu Salamah] akagira ati; Nkagambira [Anas bin Malik] nti, ‘Mbwenu shi Rasulullah akashaba ajwaire enkaito ibiri?’ akagarukamu ati: Eego. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Abdullah bin Mas’ud, Abdullah bin Abu Habibah, Abdullah bin ‘Amru na ‘Amru’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi egi kuruga ahari Anas ni hasan ey'amazima. Kandi hadiisi egi neekorwa abanyabwengye.

Hadith

Imam Tirmidzi : 367

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْنُتُ فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ وَالْمَغْرِبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَخُفَافِ بْنِ أَيْمَاءَ بْنِ رَحْضَةَ الْغِفَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُنُوتِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْقُنُوتَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يُقْنَتُ فِي الْفَجْرِ إِلَّا عِنْدَ نَازِلَةٍ تَنْزِلُ بِالْمُسْلِمِينَ فَإِذَا نَزَلَتْ نَازِلَةٌ فَلِلْإِمَامِ أَنْ يَدْعُوَ لِجُيُوشِ الْمُسْلِمِينَ

Kitugambirwe ngu [Qutaibah] na [Muhammad bin Al Mutsanna] bombi bakagira ngu; atugambiire [Ghundar Muhammad bin Ja’far] kuruga [Syu’bah] kuruga [‘Amru bin Murrah] kuruga [Abdurrahman bin Abu Laila] kuruga [Al Bara` bin ‘Azib] akagira ati; 'Nabi akakora qunut omu kushaba kw'omu kasheeshe n'omu mwabazyo'. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ali, Anas, Abu Hurairah, Ibn Abbas na Khaffaf bin Aima` bin Rahdlah Al Ghifari'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Al Bara’ ni hasan ey’amazima. Abanyabwengye tibarikwikirizana aha qunut omu kushaba kwa kasheeshe, abanyabwengye abamwe kuruga omu banywani ba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’abandi nibaikiriza qunut omu kushaba kwa kasheeshe. Enteekateeka egi ekatwarwa Imam Malik na Syafi’i. Obwe Imam Ahmad na Ishaq bagizire ngu; 'Tikirikwikirizibwa kukora qunut omu kushaba kw'omu kasheeshe okwihaho haaba hariho akabi aha basiraamu. Ekihikiirizi kyahika aha basiraamu, imam aine kushabira amahe g’abasiraamu.

Hadith

Imam Tirmidzi : 368

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِييَا أَبَةِ إِنَّكَ قَدْ صَلَّيْتَ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ هَا هُنَا بِالْكُوفَةِ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ سِنِينَ أَكَانُوا يَقْنُتُونَ قَالَ أَيْ بُنَيَّ مُحْدَثٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ إِنْ قَنَتَ فِي الْفَجْرِ فَحَسَنٌ وَإِنْ لَمْ يَقْنُتْ فَحَسَنٌ وَاخْتَارَ أَنْ لَا يَقْنُتَ وَلَمْ يَرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ الْقُنُوتَ فِي الْفَجْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ طَارِقِ بْنِ أَشْيَمَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ

Atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; atugambiire [Yazid bin Harun] kuruga [Abu Qilabah Al Asya’i] akagira ati; 'Obwire obumwe nkabuuza [taata] nti, 'Iwe taata, omu mazima okashaba enyima ya Rasulullah, Abu Bakr, Umar, Uthman na Ali omuri Kufa kumara emyaka nka etaano, mbwenu shi bakashoma qunut?' akagarukamu ati, 'Ei mutabani wangye, egyo n'enshonga nsya'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi n’ey’amazima. Kandi hadiisi egi neekorwa abanyabwengye baingi. Sufyan Ats Tsauri akagira ati; 'Omuntu ku araabe naakora qunut omu kushaba kwa kasheeshe obwo nikiba kiri kirungi, kyaba kitari kityo obwo nakyo nikiba kiri kirungi'. Kandi Sufyan Ats Tsauri akacwamu kutakora qunut. Nikyo kimwe na Ibn Al Mubarak tarakozire qunut omu kushaba kw’omu kasheeshe. Abu Isa akagira ati; Eiziina rya Abu Malik Al Asyja’i ni Sa’d bin Tariq bin Asyyam. Kitugambirwe [Salih bin Abdullah] akagira ati; akatugambira [Abu Awanah] kuruga ahari [Abu Malik Al Asyja’i] amakuru ga hadiisi egi na sanad’ egi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 369

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ عَنْ عَمِّ أَبِيهِ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَطَسْتُ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّانِيَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ رِفَاعَةُ بْنُ رَافِعٍ ابْنُ عَفْرَاءَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا بِضْعَةٌ وَثَلَاثُونَ مَلَكًا أَيُّهُمْ يَصْعَدُ بِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ فِي التَّطَوُّعِ لِأَنَّ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا إِذَا عَطَسَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ إِنَّمَا يَحْمَدُ اللَّهَ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُوَسِّعُوا فِي أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ

Atugambiire [Qutaibah] ati; atugambiire [Rifa’ah bin Yahya bin Abdullah bin Rifa’ah Az Zuraqi] kuruga ahari ishento [Mu’adz bin Rifa’ah] kuruga ahari [ishe] akagira ati; 'Obwire obumwe nkashaba enyima ya Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam reero nkashekyerera kandi nagira nti, 'ALHAMDULILAAHI HAMDAN KATSIRAN THAYYIBAN MUBARAKAN FIHI, MUBARAKAN 'ALAIHIless KAMA YUHIBBU RABBUNA WA be praise to good, and be praise much to Allah, and it' omuri kyo, nk’oku Rabb waitu arikushemererwa kandi ridla-’. Mbwenu Rasulullah ku yaaherize kushaba, yaahindukira ahariitwe yagira ati: N’oha orikugamba omu bwire bw’okushaba? tihaine owaagarukiremu, bwanyima yaagaruka yaabuuza omurundi gwa kabiri; ‘N’oha orikugamba omu kushaba?’ tihaine owaagarukiremu, bwanyima akabuuza omurundi gwa kashatu ati: ‘N’oha orikugamba omu bwire bw’okushaba?’ obwo Rifa'ah bin Rafi' bin Afra` akagarukamu ati, 'Ninye, iwe Mutumwa wa Allah,' yagira ati: 'Okagamba ki hati?' Rifa’ah yagarukamu ati: ‘Ningira ngu; ALHAMDULILAAHI HAMDAN KATSIRAN THAYYIBAN MUBARAKAN FIHI, MUBARAKAN 'ALAIHI KAMA YUHIBBU RABBUNA WA YARDLA -Okuhimbisa kwona kube ahari Allah n'okuhimbisa kwingi, okurungi, okuheebwa omugisha omuri kyo kandi okuheebwa omugisha aharikyo, nk'oku Rabb waitu arikushemererwa- kandi p'. Nahabwekyo nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam akagira ati: ‘N’Ogwo ou omutima gwangye guri omu mukono gwe, buzima hariho baamaraika abandi makumi ashatu abarikurwaana kureetaho sentensi egi’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 370

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَكُنَّا نَتَكَلَّمُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ يُكَلِّمُ الرَّجُلُ مِنَّا صَاحِبَهُ إِلَى جَنْبِهِ حَتَّى نَزَلَتْ{ وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ }فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ وَنُهِينَا عَنْ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَمُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَكَلَّمَ الرَّجُلُ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَوْ نَاسِيًا أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا تَكَلَّمَ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَجْزَأَهُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ

Atugambiire [Ahmad bin Mani’] akagira ati; atugambiire [Husyaim] ati; akatumanyisa [Isma’il bin Abu Khalid] kuruga ahari [Al Harith bin Syubail] kuruga ahari [Abu Amru Asy Syaibani] kuruga ahari [Zaid bin Arqam] akagira ati; 'Tukagaaniira enyima ya Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam obwo turikushaba. Omwe omuriitwe akagamba na munywani we owabaire ari aharubaju rwe, kuhisya obu aha muheru orunyiriri rwashuuma: -Kandi oyemerere Allah omukushaba kwawe n'obucureezi'-. Bwanyima tukaragirwa kuhunama kandi twazibirwa kugamba -omu kushaba-'. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Ibn Mas’ud na Mu’awiyah bin Al Hakam’. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Zaid bin Arqam n'ey'amazima. Abanyabwengye baingi nibakora hadiisi egi, nibagira ngu, ‘Omuntu ku arikugamba omu bwire bw’okushaba omu buteeka nari ahabw’okwebwa, obwo aine kugarukamu okushaba kwe’. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Sufyan Ats Tsauri, Bin Al Mubarak kandi omuturagye wa Kufa. Kandi abamwe nibagira ngu ‘omuntu ku araabe naagamba omu kushaba omu buteeka obwo aine kugarukamu okushaba kwe, kwonka ku araabe naagamba ahabw’okwebwa nari ari omushema obwo okushaba kwe nikumara - tihariho nshonga y’okugarukamu -’. Ekiteekateeko eki kikatwarwa Imam Syafi’i.

Hadith

Imam Tirmidzi : 371

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُإِنِّي كُنْتُ رَجُلًا إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ وَإِذَا حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَقُومُ فَيَتَطَهَّرُ ثُمَّ يُصَلِّي ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَنَسٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَمُعَاذٍ وَوَاثِلَةَ وَأَبِي الْيَسَرِ وَاسْمُهُ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَرَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ فَرَفَعُوهُ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمِسْعَرٌ فَأَوْقَفَاهُ وَلَمْ يَرْفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مِسْعَرٍ هَذَا الْحَدِيثُ مَرْفُوعًا أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِأَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ حَدِيثًا مَرْفُوعًا إِلَّا هَذَا

Atugambiire [Qutaibah] ati; atugambiire [Abu Awanah] kuruga ahari [Usman bin Al Mughirah] kuruga ahari [Ali bin Rabi’ah] kuruga ahari [Asma‘ bin Al Hakam Al Fazari] akagira ati; ‘Nkahurira [Ali] arikugira ati; 'Buzima, ndi omuntu ou, ku ndaahurire hadiisi kuruga aha Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, obwo nayo Allah naija kumpa ebirungi n'okukunda kwa Allah kumpa ebirungi. Kandi omwe ahari banywani ba Mutumwa wa Allah ku arikungambira hadiisi, obwo nimushaba kurahira, ku araabe arahiire obwo nimwikiriza. [Abu Bakr] - akaba ari omushaija omwesigwa - rimwe akangira, akagira ati; 'Nkahurira omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Ti muntu orikukora ekibi, reero ayemerera akashaba, reero ashaba Allah okusaasirwa okwihaho Allah naija kumusaasira buzima'. Bwanyima akashoma orunyiriri oru: -Kandi -na- abo abarikukora ebikorwa by’obushambani nari okweshiisha bonka, baijuka Allah, reero bashaba okusaasirwa ahabw’ebibi byabo- okuhitsya aha muheru gw’orunyiriri’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Ibn Mas’ud, Abu Darda`, Anas, Abu Umamah, Mu’adz na Watsilah. Eiziina rya Abu Al Yasar rikaba riri Ka’ab bin Amru’. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Ali eri omu diguri ya Hasan, kandi titurikumanya ahariyo kuruga omu murongooti ogu okwihaho kuruga omu hadiisi ya Uthman bin Al Mughirah. [Syu’bah] n’abandi bakashoborora hadiisi egi kuruga ahari [Uthman bin Al Mughrah], bwanyima bakagishoboorora nk’eya Abu Awanah. [Sufyan Ats Tsauri] na [Mis’ar] nabo bakakigamba, kwonka bombi bakakigamba omu muringo gwa mauquf gwonka kandi tibarakihitsya ahari nabi saw. Kandi hadiisi egi nayo ekagambwaho kuruga ahari Mis’ar omu marfu’, kandi titukamanyire ngu Asma` bin Al Hakam akaba aine hadiisi ya marfu’ endiijo kureka hadiisi egi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 372

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمُوا الصَّبِيَّ الصَّلَاةَ ابْنَ سَبْعِ سِنِينَ وَاضْرِبُوهُ عَلَيْهَا ابْنَ عَشْرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَا مَا تَرَكَ الْغُلَامُ بَعْدَ الْعَشْرِ مِنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ يُعِيدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَبْرَةُ هُوَ ابْنُ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيُّ وَيُقَالُ هُوَ ابْنُ عَوْسَجَةَ

Kitugambirwe [Ali bin Hujr] akagira ati; atumanyiise [Harmalah bin Abdul Aziz bin Ar Rabi’ bin Syabrah Al Juhani] kuruga ahari [Abdul Malik bin Ar Rabi’ bin Sabrah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [ishekuru] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Mwegyese abaana okushaba baine emyaka mushanju, kandi obatere baaba nibaruga omu kushaba baine emyaka ikumi'. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Abdullah bin 'Amru'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Sabra bin Ma'bad Al Juhani n'ey'amazima.' Abanyasayansi abamwe nibakora hadiisi egi. Kandi eki n’ekiteekateeko eki Ahmad na Ishaq batwaire. Bombi bakagira ngu; 'Eshaara ei omwana w'emyaka ikumi arikubura, aine kugigarukamu'. Abu Isa akagira ati; ‘Sabrah ni Ibn Ma’bad Al Juhani, kandi nayetwa Ibn Ausajah’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 373

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمُلَقَّبُ مَرْدُوَيْهِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ رَافِعٍ وَبَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ أَخْبَرَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْدَثَ يَعْنِي الرَّجُلَ وَقَدْ جَلَسَ فِي آخِرِ صَلَاتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ جَازَتْ صَلَاتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ وَقَدْ اضْطَرَبُوا فِي إِسْنَادِهِ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا إِذَا جَلَسَ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ وَأَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يَتَشَهَّدَ وَقَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ إِذَا لَمْ يَتَشَهَّدْ وَسَلَّمَ أَجْزَأَهُ لِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ وَالتَّشَهُّدُ أَهْوَنُ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اثْنَتَيْنِ فَمَضَى فِي صَلَاتِهِ وَلَمْ يَتَشَهَّدْ و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ إِذَا تَشَهَّدَ وَلَمْ يُسَلِّمْ أَجْزَأَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ حِينَ عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّشَهُّدَ فَقَالَ إِذَا فَرَغْتَ مِنْ هَذَا فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْأَفْرِيقِيُّ وَقَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَأَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ

Atugambiire [Ahmad bin Muhammad bin Musa Al Mulaqqab Marduwaih] akagira ati; atugambiire [Ibn Al Mubarak] akagira ati; atumanyiise [Abdurrahman bin Ziyad bin An’um] ngu [Abdurrahman bin Rafi’] na [Bakr bin Sawadah] bombi bakamuha ripooti, ​​kuruga ahari [Abdullah bin ‘Amru] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Omuntu ku araabe aine hadats, kandi akashutama aha muheru gw'okushaba kwe atakamuramutsya, obwo okushaba kwe nikuba kuri okw'amazima'. Abu Isa akagira ati; ‘Sanadi ya hadiisi egi teri y’amaani munonga, kandi hariho obutahikiirira omu sanadi. Abanyabwengye abamwe nibahamira ahari hadiisi egi, nibagira ngu; 'Omuntu ku araabe asitami ashutami tasyahud yonka reero akakora hadats atakaramutsya, obwo okushaba kwe nikuhikiirira'. Obwe abandi abamwe bagizire ngu; 'Ku araabe naakora hadats atakatandikire tasyahud kandi n'atakatandikire salam, obwo aine kugarukamu okushaba kwe'. Eki nikyo kiteekateeko ekyatwairwe Imam Shafi’i. Imam Ahmad akagira ati; 'Omuntu ku araabe atakozire tashahhud obwo okuramutsya obwo okushaba nikuba kuri okw'amazima, eki nk'oku nabi sallallaahu 'alaihi wasallam yagambire, '-Okushaba- halal n'okuramutsya'. Omubwire obwo tasyahud neeyoroba, ahabwokuba nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam rimwe akeemerera omu rak’ah ya kabiri kandi akagumizamu n’okushaba kwe n’obu araabe atakozire tasyahud’. Omubwire obwo, Imam Ishaq bin Ibrahim akagira ati; ‘Omuntu ku araabe yaakora tasyahud reero akaramutsya obwo eshaara neeba ehikire,’ Ishaq akahakanisa na hadith ya Ibn Mas’ud obu yaabaire naayegyesibwa tasyahud na nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam, akagira ati: ‘Ku oraabe waaheza kukora eki -tasyahud-, obwo kikaba kiri eki ekihikire kyawe’. Abu Isa akagira ati; Abdurrahman bin Ziyad bin An’um ni Al Afriqi, kandi atwire nahwa amaani ahabw’abamwe aha bakugu omu bya hadiisi nka Yahya bin Sa’id Al Qaththan na Ahmad bin Hanbal.

Hadith

Imam Tirmidzi : 374

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَصَابَنَا مَطَرٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ فَلْيُصَلِّ فِي رَحْلِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُعُودِ عَنْ الْجَمَاعَةِ فِي الْمَطَرِ وَالطِّينِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ رَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ لَمْ نَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ وَأَبُو الْمَلِيحِ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ

Atugambiire [Abu Hafsh Amru bin Ali Al Bashri] akagira ati; atugambiire [Abu Dawud Ath Thayalisi] akagira ati; atugambiire [Zuhair bin Mu’awiyah] kuruga ahari [Abu Az Zubair] kuruga ahari [Jabir] akagira ati; 'Tukaba turi rimwe na nabi sallallaahu 'alaihi wasallam omu rugendo reero twakwatwa enjura. Nahabwekyo nabi sallallaahu alayihi wasallam akagira ati: ‘Omuntu weena orikwenda nabaasa kushabira omu ihema rye’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Ibn Umar, Samrah, Abu Al Malih kuruga ahari ishe, na Abdurrahman bin Samrah’. Abu Isa akagira ati; ‘Nkahurira Abu Zur’ah arikugira ati; 'Affan bin Muslim akashoborora kuruga omu 'Amru bin Ali hadiisi'. Abu Zura akagira ati; ‘Omuri Basrah titukareebaga omuntu weena orikukwatwa omu mutwe nk’ogwo; Ali bin Al Madini, Ibnu Asy Syadzakuni na ‘Amru Bin Ali’. Eiziina rya Abu Al Malih ni Amir, kandi nayetwa Zaid bin Usamah bin Umair Al Hudzali’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 375

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ الْبَصْرِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مُجَاهِدٍ وَعِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ الْفُقَرَاءُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْأَغْنِيَاءَ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَلَهُمْ أَمْوَالٌ يُعْتِقُونَ وَيَتَصَدَّقُونَ قَالَ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَقُولُوا سُبْحَانَ اللَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَشْرَ مَرَّاتٍ فَإِنَّكُمْ تُدْرِكُونَ بِهِ مَنْ سَبَقَكُمْ وَلَا يَسْبِقُكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي ذَرٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب أَيْضًا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ خَصْلَتَانِ لَا يُحْصِيهِمَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ يُسَبِّحُ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ عَشْرًا وَيَحْمَدُهُ عَشْرًا وَيُكَبِّرُهُ عَشْرًا وَيُسَبِّحُ اللَّهَ عِنْدَ مَنَامِهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيَحْمَدُهُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيُكَبِّرُهُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ

Kitugambirwe ngu [Ishaq bin Ibrahim bin Habib bin Asy Syahid Al Bashri] na [Ali bin Hujr] bombi bakagira ngu; atugambiire [‘Attab bin Basyir] kuruga ahari [Khushaif] kuruga ahari [Mujahid] na [Ikrimah] kuruga ahari [Ibn Abbas] akagira ati; 'Abantu abooro bakaija aha Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam bagira ngu; 'Ei Mutumwa wa Allah, abagaiga nibashaba kandi basiiba nk'oku turikushaba kandi basiiba, kandi baine eby'obugaiga ebi barikubaasa kukoresa kucungura abahuuku n'okuhayo obuyambi!' Akagira ati: ‘Ku muraabe nimushaba mukigambe; SUBHAANAALLAH emirundi makumi ashatu n’eshatu, ALHAMDULILLAH emirundi makumi ashatu n’eshatu, ALLAHU AKBAR emirundi makumi ashatu n’ena kandi LAA ILAAHA ILLAALLAHU emirundi ikumi. Noija kubaasa kusinga ababandize kandi torikusinga abakuratsire’. Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebitebyo kuruga ahari Ka'ab bin Ujrah, Anas, Abdullah bin Amru, Zaid bin Thabit, Abu Darda`, Ibnu Umar na Abu Dzar'. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Ibn Abbas eri omu rurengo rwa hasan gharib. Kandi omu shuura egi harimu n’ebyafaayo kuruga ahari Abu Hurairah na Al Mughirah. Kikagambwa kuruga ahari nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ngu akagira ati: ‘Ebintu bibiri, omusiraamu tarikubara kureka yaataaha omu iguru; okuhimbisa Allah bwanyima ya buri kushaba emirundi ikumi, okuhimbisa Allah -tahmid- emirundi ikumi kandi okore takbir emirundi ikumi. Kandi oshabe otakabyamire emirundi makumi ashatu n’eshatu, tahmid emirundi makumi ashatu n’eshatu na takbir emirundi makumi ashatu n’ena’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 376

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ فَانْتَهَوْا إِلَى مَضِيقٍ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَمُطِرُوا السَّمَاءُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَالْبِلَّةُ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ فَأَذَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَقَامَ أَوْ أَقَامَ فَتَقَدَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَصَلَّى بِهِمْ يُومِئُ إِيمَاءً يَجْعَلُ السُّجُودَ أَخْفَضَ مِنْ الرُّكُوعِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ لَا يُعْرَفُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ صَلَّى فِي مَاءٍ وَطِينٍ عَلَى دَابَّتِهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

Kitugambirwe [Yahya bin Musa] akagira ati; atugambiire ngu [Syababah bin Sawwar] akagira ati; akatugambira [Umar bin Ar Rammah Al Bakhil] kuruga ahari [Katsir bin Ziyad] kuruga ahari [Amru bin Uthman bin Ya’la bin Murrah] kuruga ahari [ishe] kuruga ahari [ishekuru] ngu bakaba bari na nabi sallallaahu ‘alaihi wasallam omu rugendo, okuhitsya obu baahikire aha ruguuto orukye munonga ahabw’obwire bw’okushaba. kikaba kiijwire amaizi. Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam bwanyima akeeta okushaba aha motoka ye, bwanyima yakwata iqamah yaaza omumaisho. Bwanyima y’ekyo akashaba na banywani be arikufukama, akakora okufukama okuri ahansi kukira okufukama. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi egi eri omu rurengo rwa hasan gharib. Umar bin Ar Ramman Al Bakhil akashoborora hadiisi egi wenka, tikirikumanyirwa ngu hariho hadiisi ezindi okwihaho ezawe, kandi tihariho omunyabwengye omwe wenka owashoboroire kuruga ahariwe. Nikyo kimwe, kigambirweho kuruga ahari Anas bin Malik, ngu rimwe akashaba omu motoka ye aha itaka ry’ebishaka. Hadiisi egi neekorwa aba ulama, kandi ekiteekateeko eki nakyo nikitwarwa Ahmad na Ishaq’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 377

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَفَخَتْ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ أَتَتَكَلَّفُ هَذَا وَقَدْ غُفِرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ أَفَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Kitugambirwe ngu [Qutaibah] na [Bisyr bin Mu’adz Al Aqadi] bombi bakagira ngu; atugambiire [Abu Awanah] kuruga ahari [Ziyad bin Iqalah] kuruga ahari [Al Mughirah bin Syu’bah] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akashaba kuhisya obu ebigyere bye byombi byazimba, bwanyima bakamugira ngu ahabwenki noyegumizamu, n'obu ebibi byawe eby'enyima n'eby'omumaisho biraabe byasaasirwa?' akagira ati: ‘Tikaakubaire kirungi ku ndaabe ndi omuntu orikusiima?’ Akagira ati; 'Omu shuura egi harimu n'ebyafaayo kuruga ahari Abu Hurairah na 'Aisyah'. Abu Isa akagira ati; 'Hadiisi ya Al Mughirah bin Syu'bah n'ey'amazima.'

Hadith

Imam Tirmidzi : 378

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا قَالَ فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلَاتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ فَإِنْ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلَ بِهَا مَا انْتَقَصَ مِنْ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْمَشْهُورُ هُوَ قَبِيصَةُ بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا

Kitugambirwe [Ali bin Nasr bin Ali Al Jahdlami] akagira ati; atugambiire [Sahl bin Hammad] akagira ati; atugambiire [Hammam] akagira ati; aine akakwate naanye [Qatadah] kuruga ahari [Al Hasan] kuruga ahari [Huraisi bin Qabisah] akagira ati; 'Nkaija Madiina, bwanyima nashaba nti, 'Ai Allah, nnyorobere kutunga abanywani abahikire'. Huraith bin Kabisa akagira ati; 'Bwanyima nkaba omunywani wa [Abu Hurairah], bwanyima nkamugira nti, 'Buzimazima nshabire Allah kumpa omugisha gw'omunywani ohikiriire, mbwenu onshomere hadiisi ei waahuriire kuruga aha Mutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, Allah ampe ebirungi'. Nahabwekyo Abu Hurairah akagira ati; 'Nkahurira Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam arikugira ati: 'Aha kiro ky'okucwerwa orubanja ekintu ky'okubanza eki Allah aratware omu nkora ebikorwa by'omuheereza n'okushaba kwe, okushaba kwe kwaba kuri kurungi obwo naija kugira omugisha kandi aine oburinzi, okushaba kwe kwaba kuhenda obwo naija kufeerwa kandi ataine mugisha. Ku haraabe hariho ekirikubura omu nkora ye eya fardlu obwo Rabb 'azza wajalla naagira ati: 'Kyebera, omuheereza wangye aine okuramya kwona okwa Sunnah okurikubaasa kuheza okuramya kwe okw'obujunaanizibwa okurikubura?' obwo buri kishaayi nikiija kutwarizibwa kityo’. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebyafaayo bya Tamim Ad Dari’. Abu Isa akagira ati; Hadiisi ya Abu Hurairah eri omu rurengo rwa hasan gharib kuruga omu nteekateeka egi. Hadiisi egi nayo egambirweho kuruga ahari Abu Hurairah omu muringo ogundi. Bamwe ahari banywani ba Al Hasan nabo bagambire hadiisi ezindi kuruga ahari Al Hasan, kuruga ahari Qabishah bin Huraits. Kandi ekirikukirayo kumanywa ni Qabishah bin Huraits. Hadiisi nk’egi nayo ekagambwaho kuruga ahari [Anas bin Hakim] kuruga ahari [Abu Hurairah] kuruga ahari nabi saw.

Hadith

Imam Tirmidzi : 379

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ثَابَرَ عَلَى ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْ السُّنَّةِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ قَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

Atugambiire [Muhammad bin Rafi’ An Naisaburi] akagira ati; atugambiire [Ishaq bin Sulaiman Ar Razi] akagira ati; akangambira [Al Mughirah bin Ziyad] kuruga [‘Atha‘] kuruga [‘Aisyah] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Orikukuratira rak'a ikumi n'ibiri ez'okushaba kwa Sunnah, Allah naija kumwombekyera enju omu iguru, nikwo kugira ngu rak'a ina zitakashabire shaba z'omu kasheeshe, rak'a ibiri bwanyima y'okushaba omushaba gw'omushana, rak'a ibiri bwanyima y'okushaba kwa maghrib na rak'a ibiri eza rak'a. Akagira ati; ‘Omu shuura egi harimu n’ebitebyo kuruga ahari Ummu Habibah, Abu Hurairah, Abu Musa na Ibn Umar’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Aisyah ni hasan gharib kuruga omu nteekateeka egi, obwo Mughirah bin Ziyad agambirweho abanyabwengye kuruga omu nteekateeka y’okuhandiika omu mutwe’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 380

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ هُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى فِي يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً بُنِيَ لَهُ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَنْبَسَةَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَنْبَسَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ

Atugambiire [Mahmud bin Ghailan] akagira ati; atugambiire [Mu`ammal] - nikwo kugira ngu Ibn Isma’il - akagira ati; atugambiire [Sufyan Ats Tsauri] kuruga ahari [Abu Ishaq] kuruga ahari [Al Musayib bin Rafi’] kuruga ahari [Anbasah bin Abu Sufyan] kuruga ahari [Ummu Habibah] akagira ati; 'Omutumwa wa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam akagira ati: 'Omuntu weena orashabe raka ikumi na ibiri z'okushaba kwa sunna omushana n'ekiro, Allah naija kumwombekyera enju omu iguru; rak’ah ina zhuhr etakahikire, rak’ah ibiri bwanyima, rak’ah ibiri bwanyima ya maghrib, rak’ah ibiri bwanyima ya isha’ na rak’ah ibiri bwanyima y’omushekye’. Abu Isa akagira ati; ‘Hadiisi ya Anbasah kuruga ahari Umm Habibah omu shuura egi n’ey’amazima, kandi hadiisi egi nayo egambirwe kuruga ahari Anbasah omu muringo ogundi’.