Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَشْعَثُ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى بِهِمْ فَسَهَا فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ تَشَهَّدَ ثُمَّ سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَهُوَ عَمُّ أَبِي قِلَابَةَ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَرَوَى مُحَمَّدٌ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ وَأَبُو الْمُهَلَّبِ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَمْرٍو وَيُقَالُ أَيْضًا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ وَهُشَيْمٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ بِطُولِهِ وَهُوَ حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلَّمَ فِي ثَلَاثِ رَكَعَاتٍ مِنْ الْعَصْرِ فَقَامَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْخِرْبَاقُ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي التَّشَهُّدِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ يَتَشَهَّدُ فِيهِمَا وَيُسَلِّمُ و قَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ فِيهِمَا تَشَهُّدٌ وَتَسْلِيمٌ وَإِذَا سَجَدَهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ قَالَا إِذَا سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ لَمْ يَتَشَهَّدْ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Яхъя Ән Найсабури] әйтте; беҙгә [Мөхәммәт бин Абдулла Әл Ансари] әйтте; Миңә [Әшғәт] [Ибн Сириндан] [Хәлид Әл Хаджза`нан] [Әбү Әл Мөхәлләбтән] [Имран бин Хөшәйнән] [Әбү Әл Мөхәлләбтән] [Әбү Әл Мөхәлләбтән] [Имран бин Хөшәйән] тарафынан хәбәр ителгән: Пәйғәмбәребеҙ сәхәбәләре менән намаҙ уҡыған, һуңынан онотҡан, һуңынан уға ике сәждә ҡылған. Шунан һуң тәсйәһүд һәм сәләм бирҙе. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән ғәриб дәрәжәһендә. Мөхәммәт бин Сирин Әбү Әл Мөхәлләбтән икенсе хәҙис һөйләгән, ул Әбү Ҡилабаның абзыйы булған. Шул арала [Мөхәммәт] был хәҙисте [Хәлид Әл Хаджза`] [Әбү Ҡилабан] [Әбү Әл Мөхәлләбтән] һәм Әбү Әл Мөхәлләбтең исеме Абдуррахман бин Әмру, шулай уҡ Мөғәвия бин Әмру тип атала. [Ғәбдел Ваһһаб Атс Цаҡафи] һәм [Хөсйәим] һәм бер нисә кеше был хәҙисте [Хәлид Әл Хаджза`] [Әбү Ҡилаба]-нан камил -лафадз- менән һөйләне. Атап әйткәндә, Ғимран бин Хөшәйндең хәҙисе, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсалләм уны икенде намаҙының өсөнсө рәҡәғәтендә сәләмләгән. Тимәк, унда Хирбаҡ исемле кеше торған. Ғалимдар сәһүиҙәрҙең ике сәждәһендәге тәсиһүд тураһында фекер айырымлыҡтары бар. Ҡайһы берҙәре әйтте; «Кеше был ике сәждәлә тәшәһһүд ҡылып, һуңынан сәләм бирергә тейеш». Ә башҡалар әйткән; «Был ике сәждәлә тәшәһүд һәм сәләм юҡ, әгәр ҙә сәләм алдынан сәждә ҡылһа, тәшәһүт ҡылырға тейеш түгел». Был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ ҡабул итә, улар икеһе лә; «Әгәр кеше сәләм бирер алдынан ике тапҡыр сәждә ҡылһа, уға тәшәһһүд ҡылырға кәрәкмәй».
Hadith
Imam Tirmidzi : 362
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ عِيَاضٍ يَعْنِي ابْنَ هِلَالٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِي سَعِيدٍأَحَدُنَا يُصَلِّي فَلَا يَدْرِي كَيْفَ صَلَّى فَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَحَدُكُمْ فَلَمْ يَدْرِ كَيْفَ صَلَّى فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا شَكَّ أَحَدُكُمْ فِي الْوَاحِدَةِ وَالثِّنْتَيْنِ فَلْيَجْعَلْهُمَا وَاحِدَةً وَإِذَا شَكَّ فِي الثِّنْتَيْنِ وَالثَّلَاثِ فَلْيَجْعَلْهُمَا ثِنْتَيْنِ وَيَسْجُدْ فِي ذَلِكَ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَصْحَابِنَا و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا شَكَّ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ كَمْ صَلَّى فَلْيُعِدْ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйтте; беҙгә [Исмәғил бин Ибраһим] әйткән; беҙгә [Хисйәм Әд Дастуа`и] [Яхъя бин Әбү Касирҙан] [Иядлдан] - атап әйткәндә, Ибн Хилалдан - һөйләне; «Мин [Әбү Сәғиттән] һораным; Беҙҙең беребеҙ намаҙ уҡый, әммә ул нисә рәҡәғәт намаҙ уҡығанын белмәй?» һуңынан яуап бирҙе: «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ намаҙ уҡый һәм нисә рәҡәғәт намаҙ уҡығанын белмәһә, ултырған килеш ике тапҡыр сәждә ҡылһын». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Усмандан, Ибн Мәсғүдтән, Ғәйсиә һәм Әбү Һүрәйрәнән дә тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Әбү Сәғиттең был хәҙисе хәсән сахих. Был хәҙисте лә Әбү Сәғиттән икенсе төрлө риүәйәт ителгән. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: «Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ бер йәки ике рәҡәғәттә шикләнһә, бер рәҡәғәт һанағыҙ, әгәр шикләнһә, ике йәки өс рәҡәғәт уҡығыҙ, һуңынан сәләм бирер алдынан ике тапҡыр сәждә ҡылығыҙ». Был хәҙисте дуҫтарыбыҙ ғәмәлгә ашыра. Шул уҡ ваҡытта башҡа ҡайһы бер ғалимдар фекеренсә, әгәр кемдер намаҙында нисә рәҡәғәт уҡығанын белмәй ҡалған кимәлдә шикләнһә, ул уны ҡабатларға тейеш».
Hadith
Imam Tirmidzi : 363
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّيْطَانَ يَأْتِي أَحَدَكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَيَلْبِسُ عَلَيْهِ حَتَّى لَا يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте; беҙгә [Әл-Ләйет] [Ибн Шиһабтан] [Әбү Сәләмәнән] [Әбү Һүрәйрәнән] риүәйәт итте, ул әйтте; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Ысынлап та, берегеҙгә намаҙ уҡығанда шайтан килә, һуңынан нисә рәҡәғәт намаҙ уҡығанын белмәгәнсе уны боҙа». Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ шундай нәмә тапһа, сәждә хәлендә булғанда ике тапҡыр сәждә ҡылһын». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсәнлек дөрөҫ.
Hadith
Imam Tirmidzi : 364
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ ابْنُ عَثْمَةَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ كُرَيْبٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ فِي صَلَاتِهِ فَلَمْ يَدْرِ وَاحِدَةً صَلَّى أَوْ ثِنْتَيْنِ فَلْيَبْنِ عَلَى وَاحِدَةٍ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثِنْتَيْنِ صَلَّى أَوْ ثَلَاثًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثِنْتَيْنِ فَإِنْ لَمْ يَدْرِ ثَلَاثًا صَلَّى أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَبْنِ عَلَى ثَلَاثٍ وَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ رَوَاهُ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басыйәр] әйтте; беҙгә һөйләгән [Мөхәммәт бин Халид бин Атсмах Әл Бәшри] тигән; беҙгә [Ибраһим бин Сәғд] әйтте; миңә [Мөхәммәт бин Исхаҡ] [Мәхулдан] [Ҡурайбтан] [Ибн Аббастан] [Ғабдуррахман бин Әүфтән] һөйләне, ул әйтте; «Мин пәйғәмбәребеҙҙең, саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдең былай тигәнен ишеттем: «Әгәр ҙә һеҙҙең берегеҙ намаҙында ҡайһы бер рәҡәғәтте йәки ике рәҡәғәтте уҡығанын белмәй ҡалған дәрәжәгә тиклем шик тойһа, бер рәҡәғәтте һанарға тейеш». Әгәр ҡылған ике-өс рәҡәғәтте белмәһә, ике рәҡәғәт һанарға тейеш. Әгәр ҙә өс йәки дүрт рәҡәғәт уҡығанын белмәһә, өс рәҡәғәт һанаһын. Ошонан һуң сәләм бирер алдынан ике тапҡыр сәждә ҡылырға. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән ғәриб сахих. Был хәҙис шулай уҡ Абдуррахман бин Әүфтән икенсе төрлө риүәйәт ителгән. [Әз Зөһри] уны [Ғөбәйҙуллаһ бин Ғабдуллаһ бин Үтбәхтән] [Ғабдуррахман бин Әүфтән] Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдән риүәйәт итте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 365
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ وَهُوَ أَيُّوبُ السَّخْتِيَانِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ مِنْ اثْنَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقُصِرَتْ الصَّلَاةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ كَبَّرَ فَرَفَعَ ثُمَّ سَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ وَابْنِ عُمَرَ وَذِي الْيَدَيْنِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْكُوفَةِ إِذَا تَكَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَوْ مَا كَانَ فَإِنَّهُ يُعِيدُ الصَّلَاةَ وَاعْتَلُّوا بِأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ كَانَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الْكَلَامِ فِي الصَّلَاةِ قَالَ وَأَمَّا الشَّافِعِيُّ فَرَأَى هَذَا حَدِيثًا صَحِيحًا فَقَالَ بِهِ و قَالَ هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الَّذِي رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّائِمِ إِذَا أَكَلَ نَاسِيًا فَإِنَّهُ لَا يَقْضِي وَإِنَّمَا هُوَ رِزْقٌ رَزَقَهُ اللَّهُ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَفَرَّقَ هَؤُلَاءِ بَيْنَ الْعَمْدِ وَالنِّسْيَانِ فِي أَكْلِ الصَّائِمِ بِحَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ و قَالَ أَحْمَدُ فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ إِنْ تَكَلَّمَ الْإِمَامُ فِي شَيْءٍ مِنْ صَلَاتِهِ وَهُوَ يَرَى أَنَّهُ قَدْ أَكْمَلَهَا ثُمَّ عَلِمَ أَنَّهُ لَمْ يُكْمِلْهَا يُتِمُّ صَلَاتَهُ وَمَنْ تَكَلَّمَ خَلْفَ الْإِمَامِ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّ عَلَيْهِ بَقِيَّةً مِنْ الصَّلَاةِ فَعَلَيْهِ أَنْ يَسْتَقْبِلَهَا وَاحْتَجَّ بِأَنَّ الْفَرَائِضَ كَانَتْ تُزَادُ وَتُنْقَصُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّمَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ وَهُوَ عَلَى يَقِينٍ مِنْ صَلَاتِهِ أَنَّهَا تَمَّتْ وَلَيْسَ هَكَذَا الْيَوْمَ لَيْسَ لِأَحَدٍ أَنْ يَتَكَلَّمَ عَلَى مَعْنَى مَا تَكَلَّمَ ذُو الْيَدَيْنِ لِأَنَّ الْفَرَائِضَ الْيَوْمَ لَا يُزَادُ فِيهَا وَلَا يُنْقَصُ قَالَ أَحْمَدُ نَحْوًا مِنْ هَذَا الْكَلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا الْبَابِ
Беҙгә [Әл-Әншәр] әйтелгән; беҙгә һөйләне [Мә'н] әйтте; беҙгә [Мәлик] [Әйүп бин Әбү Тәмимә] - атап әйткәндә, Әйүп Әс Сәхтийәни - [Мөхәммәт бин Сирин] [Әбү Һүрәйрә] - пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи үсәлләмдең ике рәҡәғәт уҡығандан һуң вафат булыуын һөйләне. Шуға күрә Дзул Йәдәйни унан: «Эй, Аллаһ Рәсүле, һин намаҙҙы йомғаҡланыңмы, әллә оноттоңмо?» Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәллам: «Дзул Йәдәйни әйткән һүҙҙәр дөрөҫмө?» Халыҡ: “Эйе”, – тип яуап бирҙе, шунан һуң Аллаһ Рәсүле (салләллаһу ғәләйһи үә сәлләм) тороп ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны, һуңынан сәләм бирҙе. Шунан һуң тәкбир яһап, элеккесә йәки хатта оҙағыраҡ сәждә ҡылып, тәкбир алып, башын күтәрҙе. Шунан һуң ул элек йәки унан да оҙағыраҡ сәждә ҡылған кеүек сәждә ҡылды». Әбү Иса әйтте; «Был бүлектә шулай уҡ Ғимран бин Хөшәйен, Ибн Ғүмәр һәм Дзул Йәҙәйниҙән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Әбү Һүрәйрәнең был хәҙисе хәсән сахих. Был хәҙис тураһында ғалимдар фекер айырымлыҡтары булды, ҡайһы бер Куфа халҡы әйтте; — Әгәр ҙә кемдер намаҙ ваҡытында онотҡан, ахмаҡ йәки нимә тип һөйләй икән, тимәк, доғаһын ҡабатлаһын. Был хәҙис намаҙҙа һөйләү тыйылғанға тиклем барлыҡҡа килгән, тип раҫлай улар. Имам Сяфиғи был хәҙисте дөрөҫ тип һанай, һәм ул ошо хәҙискә тоғро ҡала. Имам Шәфиғи тағы ла: «Был хәҙис Пәйғәмбәребеҙҙән ураҙа тотҡан кешеләргә ҡағылышлы риүәйәт ителгән хәҙистән дөрөҫөрәк; әгәр ҙә ул онотҡан өсөн ашаһа, уға уны ҡапларға кәрәкмәй, сөнки был Аллаһы Тәғәләнең уға биргән ниғмәте», — тип. Шәфиғи: «Ураҙа тотҡан кешеләр өсөн, Әбү Һүрәйрә хәҙисенә таянып, ниәтләп ашаған һәм ниәтләп ашамаған кешеләрҙе айыра», — тигән. Шул уҡ ваҡытта имам Әхмәт, Әбү Һөрәйрәнең хәҙисенә аңлатма биргәндә; «Әгәр ҙә имам үҙенең намаҙынан берәй нәмә тураһында һөйләһә һәм ул уны камиллаштырғанына ышанһа, шунан аңлаһа - аңлаһа - үҙенең камиллаштырмағанын, тимәк, ул намаҙын тамамларға тейеш». Ә кем имамдың уҡымаған ҡалған намаҙҙары барлығын белеп тороп, уның арҡаһы артынан һөйләшһә, уларҙы ҡабатлаһын. Имам Әхмәт пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм заманында фарҙлу ғибәҙәттә ҡайһы саҡта артыҡлыҡтар, ҡайһы саҡта етешһеҙлектәр булған тип постулатлай. Дзул Йәҙәйни һөйләне, сөнки ул үҙенең намаҙының камил булыуына ышанған, был бөгөнгө кеүек түгел. "Дзул Йәҙәйни әйткәндәрҙең мәғәнәһен һөйләргә ярамай, сөнки был көндө фарҙлу ғибәҙәтте өҫтәп тә, кәметеп тә булмай". Был сүрәлә Исхаҡ имам Әхмәттең әйткәндәрен әйтә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 366
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي مَسْلَمَةَ قَالَ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي نَعْلَيْهِ قَالَ نَعَمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَبِيبَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَعَمْرِو بْنِ حُرَيْثٍ وَشَدَّادِ بْنِ أَوْسٍ وَأَوْسٍ الثَّقَفِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَطَاءٍ رَجُلٍ مِنْ بَنِي شَيْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтелгән; беҙгә [Исмәғил бин Ибраһим] [Сәғит бин Йәзид Әбү Сәләмә] әйтте; Мин [Әнәс бин Мәликкә]: «Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ике сабата кейеп намаҙ уҡығанмы?» тип яуап бирҙе ул: «Эйе». Ул әйтте; — Был сүрәлә шулай уҡ Ғабдулла бин Мәсғүд, Ғабдулла бин Әбү Хәбибә, Ғабдулла бин Әмру һәм Әмру риүәйәттәре лә бар. Әбү Иса әйтте; — Әнәстән килгән был хәҙис хәсән сахих. Һәм был хәҙисте ғалимдар ғәмәлдә ҡуллана.
Hadith
Imam Tirmidzi : 367
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْنُتُ فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ وَالْمَغْرِبِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَخُفَافِ بْنِ أَيْمَاءَ بْنِ رَحْضَةَ الْغِفَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُنُوتِ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ الْقُنُوتَ فِي صَلَاةِ الْفَجْرِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ لَا يُقْنَتُ فِي الْفَجْرِ إِلَّا عِنْدَ نَازِلَةٍ تَنْزِلُ بِالْمُسْلِمِينَ فَإِذَا نَزَلَتْ نَازِلَةٌ فَلِلْإِمَامِ أَنْ يَدْعُوَ لِجُيُوشِ الْمُسْلِمِينَ
Беҙгә әйтелгәнсә, [Ҡотәйбә] һәм [Мөхәммәт бин Әл-Мөтсәнә] икеһе лә; беҙгә [Ғүндәр Мөхәммәт бин Джәғфәр] [Сөббә] [Әмру бин Мурра] [Ғәбдүррәхмән бин Әбү Ләйлә] [Әл-Бара бин Әзиб] тарафынан әйтте; «Пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм иртәнге һәм аҡшам намаҙҙары ваҡытында ҡунут уҡыны». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ғәли, Әнәс, Әбү Һүрәйрә, Ибн Аббас һәм Хаффаф бин Әймә бин Рахдла Әл Ғифари риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; «Әл-Бара хәҙис» - хәсән сахих. Ғалимдар иртәнге намаҙҙа ҡунут тураһында ризаһыҙлыҡ белдерә, пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләренән ҡайһы бер ғалимдар саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм һәм икенселәр иртәнге намаҙҙа ҡунутты рөхсәт итә. Был фекерҙе имам Мәлик менән Сяфиғи ҡабул иткән. Ә имам Әхмәт менән Исхаҡ; — Иртәнге намаҙ ваҡытында мосолмандарға ҡурҡыныс булғанда ғына ҡонут уҡырға ярамай. Мосолмандар башына берәй бәлә килһә, имам мосолман ғәскәре өсөн доға ҡылырға тейеш.
Hadith
Imam Tirmidzi : 368
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ قَالَ قُلْتُ لِأَبِييَا أَبَةِ إِنَّكَ قَدْ صَلَّيْتَ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ هَا هُنَا بِالْكُوفَةِ نَحْوًا مِنْ خَمْسِ سِنِينَ أَكَانُوا يَقْنُتُونَ قَالَ أَيْ بُنَيَّ مُحْدَثٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ إِنْ قَنَتَ فِي الْفَجْرِ فَحَسَنٌ وَإِنْ لَمْ يَقْنُتْ فَحَسَنٌ وَاخْتَارَ أَنْ لَا يَقْنُتَ وَلَمْ يَرَ ابْنُ الْمُبَارَكِ الْقُنُوتَ فِي الْفَجْرِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَأَبُو مَالِكٍ الْأَشْجَعِيُّ اسْمُهُ سَعْدُ بْنُ طَارِقِ بْنِ أَشْيَمَ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйтте; беҙгә [Йәзид бин Һарунға] [Әбү Ҡилаба Әл-Асыджайҙан] һөйләне, ул әйтте; «Мин бер ваҡыт [атайымдан]: «Эй, атай, ысынында һин биш йыл самаһы Куфала Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм, Әбү Бәкер, Ғүмәр, Усман һәм Ғәли артында намаҙ уҡының, тимәк, улар ҡонут уҡығанмы?» тип яуап биргән: «Эй, улым, был яңы мәсьәлә». Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән сахих. Һәм был хәҙисте күп ғалимдар ғәмәлдә ҡуллана. Суфьян Ац Цаури тигән; 'Әгәр ҙә кемдер иртәнге намаҙҙа ҡунут уҡый икән, был яҡшы, әгәр ҙә юҡ икән, был да яҡшы'. Ә Суфьян Ац Цаури ҡонут эшләмәүҙе һайлай. Шулай уҡ Ибн Әл Мөбәрәк тә иртәнге намаҙҙа ҡонут уҡымаған. Әбү Иса әйтте; Әбү Мәлик Әл-Асыйиҙың исеме Сәғд бин Тариҡ бин Асыям. Беҙгә [Сәлих бин Абдулла] әйтелгән; был хәҙистең мәғәнәһен беҙгә [Әбү Әүәнәгә] [Әбү Мәлик Әл-Асыжәи] был сәнәд менән һөйләгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 369
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا رِفَاعَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رِفَاعَةَ بْنِ رَافِعٍ الزُّرَقِيُّ عَنْ عَمِّ أَبِيهِ مُعَاذِ بْنِ رِفَاعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَصَلَّيْتُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَطَسْتُ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَقَالَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّانِيَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمْ يَتَكَلَّمْ أَحَدٌ ثُمَّ قَالَهَا الثَّالِثَةَ مَنْ الْمُتَكَلِّمُ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ رِفَاعَةُ بْنُ رَافِعٍ ابْنُ عَفْرَاءَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ كَيْفَ قُلْتَ قَالَ قُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ حَمْدًا كَثِيرًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ مُبَارَكًا عَلَيْهِ كَمَا يُحِبُّ رَبُّنَا وَيَرْضَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ ابْتَدَرَهَا بِضْعَةٌ وَثَلَاثُونَ مَلَكًا أَيُّهُمْ يَصْعَدُ بِهَاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَوَائِلِ بْنِ حُجْرٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ رِفَاعَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَكَأَنَّ هَذَا الْحَدِيثَ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّهُ فِي التَّطَوُّعِ لِأَنَّ غَيْرَ وَاحِدٍ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا إِذَا عَطَسَ الرَّجُلُ فِي الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ إِنَّمَا يَحْمَدُ اللَّهَ فِي نَفْسِهِ وَلَمْ يُوَسِّعُوا فِي أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте; беҙгә [Рифа бин Яхъя бин Абдулла бин Рифа Әз Зүрәки] атаһының абзыйынан [Мөәҙ бин Рифа] [атаһынан] һөйләне, ул әйтте; 'Мин бер тапҡыр артында намаҙ уҡыным Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи васалләм һуң мин йүткерҙем һәм әйттем: 'ӘЛХӘМДУЛИЛӘҺИ ХӘМДӘН ҠАТСИРӘН ТӘЙИБАН МӨБӘРӘКӘН ФИХИ, МУБАРАҠАН ҒӘЛӘИХИ КАМА ЮХИББУ РАББУНА ВА ЯРДЛА менән маҡтау, маҡтау менән күп унда, беҙҙең Рабб риза һәм ридла-'. Шулай итеп, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм намаҙ уҡып бөткәс, беҙгә табан боролоп: «Намаҙ ваҡытында кем һөйләй?» бер кем дә яуап бирмәне, ул һуңынан тағы икенсе тапҡыр һораны; — Доғала кем һөйләй? бер кем дә яуап бирмәне, шунан өсөнсө тапҡыр: «Намаҙ ваҡытында кем һөйләй?» Һуңынан Рифағә бин Рафи бин Афра: «Мин, эй, Аллаһ илсеһе», — тип яуап бирҙе: «Һин әле генә нимә тинең?» Рифағә шунан яуап бирҙе: «Мин әйтәм; ӘЛХӘМДУЛИЛӘҺИ ХӘМДӘН КӘЦИРАН ТӘЙЙИБАН МӨБӘРӘКӘН ФИХИ, МӨБӘРӘКӘН ҒӘЛӘИХИ КАМА ЮХИББУ РАББУНА ВА ЯРДЛА -Бөтә маҡтау Аллаһҡа күп маҡтау менән, яҡшы, унда бәрәкәтле һәм уның өҫтөндә бәрәкәтле, беҙҙең Рабб риза булған кеүек-'. Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Йәнемдең ҡулында булғанға ант итәм, был һөйләмде еткерер өсөн тағы ла утыҙ фәрештә бер-береһе менән көрәшә», — тигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 370
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَكُنَّا نَتَكَلَّمُ خَلْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الصَّلَاةِ يُكَلِّمُ الرَّجُلُ مِنَّا صَاحِبَهُ إِلَى جَنْبِهِ حَتَّى نَزَلَتْ{ وَقُومُوا لِلَّهِ قَانِتِينَ }فَأُمِرْنَا بِالسُّكُوتِ وَنُهِينَا عَنْ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَمُعَاوِيَةَ بْنِ الْحَكَمِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَكَلَّمَ الرَّجُلُ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَوْ نَاسِيًا أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا تَكَلَّمَ عَامِدًا فِي الصَّلَاةِ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَإِنْ كَانَ نَاسِيًا أَوْ جَاهِلًا أَجْزَأَهُ وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ
Беҙгә [Әхмәт бин Мәни] әйтте; беҙгә һөйләне [Хөсәйем] әйтте; беҙгә [Исмәғил бин Әбү Халидтан] [Әл-Хәрит бин Сүбәйелдән] [Әбү Әмру Асы Сәйбәниҙән] [Зәйет бин Әркәмдән] хәбәр итте, ул әйтте; — Беҙ намаҙ уҡығанда Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм артында һөйләшеп ултырҙыҡ. Беребеҙ уның эргәһендә булған дуҫы менән һөйләшеп ултырҙыҡ, ниһайәт, был аят төштө: -Намаҙҙа баҫалҡылыҡ менән Аллаһ өсөн тор'-. Шунан беҙгә өндәшмәҫкә ҡуштылар һәм һөйләшеүҙе тыйҙылар -намаҙҙа-'. Ул әйтте; «Был сүрәлә Ибн Мәсғүд һәм Мөғәвиә бин Әл-Хәкәмдән дә тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Зәйет бин Әркәмдең хәҙистәре хәсән сахих. Күп ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра, улар әйтә: “Әгәр ҙә кемдер намаҙ ваҡытында аңлы рәүештә йәки онотҡанға һөйләй икән, тимәк, ул намаҙын ҡабатларға тейеш”. Был фекерҙе Суфьян Ац Цаури, бин Әл Мөбәрәк һәм Куфала йәшәүсе кеше ҡабул иткән. Ә ҡайһы берҙәре әйтә: “Әгәр кемдер намаҙҙа аңлы рәүештә һөйләһә, ул доғаһын ҡабатларға тейеш, әммә әгәр ҙә ул онотҡанға йәки ахмаҡ булғанға һөйләһә, тимәк, уның намаҙы етә – ҡабатлау кәрәкмәй”, – ти. Был фекерҙе имам Сәфиғи ҡабул иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 371
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ الْفَزَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُإِنِّي كُنْتُ رَجُلًا إِذَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثًا نَفَعَنِي اللَّهُ مِنْهُ بِمَا شَاءَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ وَإِذَا حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ اسْتَحْلَفْتُهُ فَإِذَا حَلَفَ لِي صَدَّقْتُهُ وَإِنَّهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ وَصَدَقَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ رَجُلٍ يُذْنِبُ ذَنْبًا ثُمَّ يَقُومُ فَيَتَطَهَّرُ ثُمَّ يُصَلِّي ثُمَّ يَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَأَنَسٍ وَأَبِي أُمَامَةَ وَمُعَاذٍ وَوَاثِلَةَ وَأَبِي الْيَسَرِ وَاسْمُهُ كَعْبُ بْنُ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَلِيٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَرَوَى عَنْهُ شُعْبَةُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ فَرَفَعُوهُ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمِسْعَرٌ فَأَوْقَفَاهُ وَلَمْ يَرْفَعَاهُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ مِسْعَرٍ هَذَا الْحَدِيثُ مَرْفُوعًا أَيْضًا وَلَا نَعْرِفُ لِأَسْمَاءَ بْنِ الْحَكَمِ حَدِيثًا مَرْفُوعًا إِلَّا هَذَا
Беҙгә [Ҡотәйбә] әйтте; беҙгә [Әбү Әүәнә] [Усман бин Әл Мөғирәнән] [Әли бин Рәбиғәттән] [Әсмә бин Әл Хәкәм Әл Фазариҙан] һөйләне, ул әйтте; — Мин [Ғалиның] әйткәнен ишеттем; — Ысынлап та, мин шундай кеше, әгәр ҙә мин Аллаһ Рәсүленән хәҙис ишетһәм, уның менән Аллаһ миңә файҙа бирер, Аллаһтың ихтыяры менән миңә файҙа бирер. Әгәр ҙә Аллаһ Рәсүленең сәхәбәләренең береһе миңә хәҙис әйтһә, мин унан ант итеүен һорайым, әгәр ант иткән булһа, мин уға ышанам. [Әбү Бәкр] - ул намыҫлы кеше ине - бер тапҡыр миңә һөйләне, ул әйтте; «Мин Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең: «Гонаһ ҡылған, һуңынан тороп доға ҡылған, һуңынан Аллаһ Тәғәлә уны мотлаҡ ғәфү итмәһә, Аллаһтан ғәфү һораған кеше түгел», — тигәнен ишеттем. Шунан был аятты уҡыны: -Һәм -шулай уҡ- йәмһеҙ эштәр ҡылғанда йәки үҙҙәренә золом эшләгәндә, Аллаһты иҫкә төшөрөп, һуңынан гонаһтары өсөн ярлыҡау һорағандар- аяттың аҙағына тиклем'. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ибн Мәсғүд, Әбү Дарҙа, Әнәс, Әбү Үмәмә, Мөәҙ һәм Васила риүәйәттәре лә бар. Әбү Әл Ясарҙың исеме Ҡәғб бин Әмруғ була. Әбү Иса әйтте; Ғәлиҙең хәҙисе хәсәнлек дәрәжәһендә, был хаҡта беҙ Усман бин Әл Мөғирә хәҙисенән башҡа ошо юлдан белмәйбеҙ. [Сөғбә] һәм башҡалар был хәҙисте [Усман бин Әл-Мөғрәнән] риүәйәт иттеләр, һуңынан улар уны Әбү Әүнә хәҙисе тип аңлаттылар. [Суфьян Ац Цаури] менән [Мисғәр] ҙә һөйләне, әммә икеһе лә уны мәүҡүф рәүештә генә һөйләне һәм Пәйғәмбәребеҙгә еткермәне. Ә был хәҙис тә мәрфуъҙағы Мисғәрҙән риүәйәт ителгән, һәм беҙ Әсмә бин Әл-Хәкәмдең был хәҙистән башҡа мәрфуғ хәҙистәре барлығын бер ҡасан да белмәнек.
Hadith
Imam Tirmidzi : 372
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا حَرْمَلَةُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ الْجُهَنِيُّ عَنْ عَمِّهِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ الرَّبِيعِ بْنِ سَبْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِّمُوا الصَّبِيَّ الصَّلَاةَ ابْنَ سَبْعِ سِنِينَ وَاضْرِبُوهُ عَلَيْهَا ابْنَ عَشْرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَا مَا تَرَكَ الْغُلَامُ بَعْدَ الْعَشْرِ مِنْ الصَّلَاةِ فَإِنَّهُ يُعِيدُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَسَبْرَةُ هُوَ ابْنُ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيُّ وَيُقَالُ هُوَ ابْنُ عَوْسَجَةَ
Беҙгә [Ғәли бин Хөжр] әйтелгән; беҙгә [Һармала бин Әбдел Әзиз бин Әр Раби бин Сәбрә Әл Джуһани] [Ғәбдел Мәлик бин Әр Раби бин Сабрахтан] [атаһынан] [олатаһынан] хәбәр итте, тине; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм: «Балаларҙы ете йәштән намаҙ уҡырға өйрәтегеҙ, ун йәштән намаҙҙан сыҡҡанда туҡмағыҙ», — тигән. Ул әйтте; — Был бүлектә шулай уҡ Абдулла бин Әмруның тарихы ла бар. Әбү Иса әйтте; — Сабрах бин Мәғбәд Әл-Джуһани хәҙистәре хәсәнле. Ҡайһы бер ғалимдар был хәҙисте ғәмәлгә ашыра. Ә был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ ҡабул иткән. Икеһе лә әйтте; — Ун йәшлек бала һағынып ҡалған доғаны ҡабатларға тейеш. Әбү Иса әйтте; «Сабра — Ибн Мәғбәд Әл-Джуһани, уны Ибн Әүсәжә тип тә атайҙар».
Hadith
Imam Tirmidzi : 373
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى الْمُلَقَّبُ مَرْدُوَيْهِ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ رَافِعٍ وَبَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ أَخْبَرَاهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَحْدَثَ يَعْنِي الرَّجُلَ وَقَدْ جَلَسَ فِي آخِرِ صَلَاتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ جَازَتْ صَلَاتُهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ وَقَدْ اضْطَرَبُوا فِي إِسْنَادِهِ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا إِذَا جَلَسَ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ وَأَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ فَقَدْ تَمَّتْ صَلَاتُهُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَحْدَثَ قَبْلَ أَنْ يَتَشَهَّدَ وَقَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ أَعَادَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ و قَالَ أَحْمَدُ إِذَا لَمْ يَتَشَهَّدْ وَسَلَّمَ أَجْزَأَهُ لِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتَحْلِيلُهَا التَّسْلِيمُ وَالتَّشَهُّدُ أَهْوَنُ قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اثْنَتَيْنِ فَمَضَى فِي صَلَاتِهِ وَلَمْ يَتَشَهَّدْ و قَالَ إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ إِذَا تَشَهَّدَ وَلَمْ يُسَلِّمْ أَجْزَأَهُ وَاحْتَجَّ بِحَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ حِينَ عَلَّمَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّشَهُّدَ فَقَالَ إِذَا فَرَغْتَ مِنْ هَذَا فَقَدْ قَضَيْتَ مَا عَلَيْكَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زِيَادِ بْنِ أَنْعُمٍ هُوَ الْأَفْرِيقِيُّ وَقَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَأَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ
Беҙгә [Әхмәт бин Мөхәммәт бин Муса Әл Мөләҡкәб Мәрдүәйх] әйтте; беҙгә хәбәр итте [Ибн Әл Мөбәрәк] тигән; беҙгә [Ғабдуррахман бин Зияд бин Әнүмгә] хәбәр итте: [Ғабдуррахман бин Рәфи] һәм [Бәкер бин Сәүәҙә] икеһе лә уға хәбәр итте, [Ғабдулла бин Әмрунан] ул әйтте; «Әгәр ҙә кешенең хәҙәттәре булһа, сәләм бирер алдынан намаҙы аҙағында ултырһа, уның намаҙы дөрөҫ була», — тигән. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙистең сәнәде бик көслө түгел, сәнәдтә лә тәртипһеҙлектәр бар. Ҡайһы бер ғалимдар был хәҙискә йәбешә, улар әйтә; 'Әгәр кемдер сәләм бирер алдынан хәҙәттәр эшләп кенә ултырһа, тимәк, уның намаҙы дөрөҫ була'. Ә ҡайһы берәүҙәр; «Әгәр ҙә ул тәсйәһүд алдынан һәм шулай уҡ сәләм бирер алдынан хәҙәттәр уҡый икән, тимәк, намаҙын ҡабатларға тейеш». Был фекерҙе имам Шәфиғи ҡабул иткән. Имам Әхмәт әйтте; 'Әгәр кемдер тәшәһһүд үтәмәгән икән, тимәк, сәләм, тимәк, доға дөрөҫ була, был пәйғәмбәребеҙ әйткәнсә, '-Намаҙ- хәләл - сәләм'. Шул арала тәсйәһүд еңелерәк, сөнки пәйғәмбәребеҙ бер ваҡыт икенсе рәҡәғәттә тороп баҫҡан һәм ул тәсйәһүд уҡымаһа ла намаҙын дауам иткән». Шул арала имам Исхаҡ бин Ибраһим әйтте; «Әгәр кемдер тәсйәһүд уҡып, һуңынан сәләм бирһә, намаҙ дөрөҫ була», — тип бәхәсләшкән Исхаҡ Ибн Мәсғүттең хәҙистәре менән бәхәсләшкән, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм тарафынан тәсйәһүд өйрәткәндә, ул әйткән: «Әгәр ҙә һеҙ был эште башҡарып бөткәнһегеҙ - тәсйәһүд-, тимәк, һеҙҙең фарызығыҙ нимә тамамланды». Әбү Иса әйтте; Ғабдуррахман бин Зияд бин Әнүм — Әл-Африҡи, уны ҡайһы бер хәҙис белгестәре, мәҫәлән, Яхъя бин Сәғит Әл-Ҡатсан һәм Әхмәт бин Хәнбал көсһөҙләндергән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 374
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَأَصَابَنَا مَطَرٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ شَاءَ فَلْيُصَلِّ فِي رَحْلِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَسَمُرَةَ وَأَبِي الْمَلِيحِ عَنْ أَبِيهِ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَخَّصَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْقُعُودِ عَنْ الْجَمَاعَةِ فِي الْمَطَرِ وَالطِّينِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت أَبَا زُرْعَةَ يَقُولُ رَوَى عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ حَدِيثًا و قَالَ أَبُو زُرْعَةَ لَمْ نَرَ بِالْبَصْرَةِ أَحْفَظَ مِنْ هَؤُلَاءِ الثَّلَاثَةِ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ وَابْنِ الشَّاذَكُونِيِّ وَعَمْرِو بْنِ عَلِيٍّ وَأَبُو الْمَلِيحِ اسْمُهُ عَامِرٌ وَيُقَالُ زَيْدُ بْنُ أُسَامَةَ بْنِ عُمَيْرٍ الْهُذَلِيُّ
Беҙгә [Әбү Хафш Әмру бин Али Әл Бәшри] әйтте; беҙгә [Әбү Дауыт Ат Тхайалиси] әйтте; беҙгә [Зөһәйр бин Мөғәвиә] [Әбү Әз Зөбәйерҙән] [Джәбирҙән] һөйләне, ул әйтте; — Беҙ бер ваҡыт пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм менән сәйәхәттә булдыҡ, шунан ямғырға эләктек. Шуға күрә пәйғәмбәребеҙ: «Кем теләй, шул үҙенең тирмәһендә намаҙ уҡый ала», — тигән. Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ибн Ғүмәрҙән, Самранан, атаһынан Әбү Әл Мәлихтән, Әбдүррәхмән бин Самранан тарих бар». Әбү Иса әйтте; — Әбү Зүрәнең әйткәнен ишеттем; Аффан бин Мөслим Әмру бин Ғәлиҙән бер хәҙис риүәйәт итте. Әбү Зүрғә әйтте; — Басрала беҙ был тиклем ятлаған кешене күргәнебеҙ юҡ; Али бин Әл Мәдини, Ибну Асы Сядзакуни һәм «Әмру бин Али». Әбү Әл Мәлихтең исеме Әмир, шулай уҡ Зәйет бин Усамах бин Ғүмәир Әл Худзали тип тә атала.
Hadith
Imam Tirmidzi : 375
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ الْبَصْرِيُّ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَتَّابُ بْنُ بَشِيرٍ عَنْ خُصَيْفٍ عَنْ مُجَاهِدٍ وَعِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَاءَ الْفُقَرَاءُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْأَغْنِيَاءَ يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَلَهُمْ أَمْوَالٌ يُعْتِقُونَ وَيَتَصَدَّقُونَ قَالَ فَإِذَا صَلَّيْتُمْ فَقُولُوا سُبْحَانَ اللَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَالْحَمْدُ لِلَّهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَاللَّهُ أَكْبَرُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ مَرَّةً وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَشْرَ مَرَّاتٍ فَإِنَّكُمْ تُدْرِكُونَ بِهِ مَنْ سَبَقَكُمْ وَلَا يَسْبِقُكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي ذَرٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب أَيْضًا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَالْمُغِيرَةِ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ خَصْلَتَانِ لَا يُحْصِيهِمَا رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ يُسَبِّحُ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلَاةٍ عَشْرًا وَيَحْمَدُهُ عَشْرًا وَيُكَبِّرُهُ عَشْرًا وَيُسَبِّحُ اللَّهَ عِنْدَ مَنَامِهِ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيَحْمَدُهُ ثَلَاثًا وَثَلَاثِينَ وَيُكَبِّرُهُ أَرْبَعًا وَثَلَاثِينَ
Беҙгә әйтелгәнсә, [Исхаҡ бин Ибраһим бин Хәбиб бин Асы Сяһид Әл Бәшри] һәм [Ғәли бин Хөжр] икеһе лә; беҙгә [Аттаб бин Басир] [Хөшәифтән] [Мөжәһиттән] һәм [Икримә] [Ибн Ғәббәстен] һөйләне, ул әйтте; «Ярлы халыҡ Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм янына килеп; — Эй, Аллаһ Рәсүле, байҙар беҙҙең кеүек намаҙ уҡый, ураҙа тота, уларҙа ҡолдарҙы азат итеү, саҙаҡа биреү өсөн ҡулланырлыҡ байлыҡтар бар! Ул әйтте: «Әгәр ҙә доға ҡылһағыҙ, әйтегеҙ; Утыҙ өс тапҡыр СОБХӘНӘЛЛӘҺ, утыҙ өс тапҡыр ӘЛХӘМДУЛИЛЛАһ, утыҙ дүрт тапҡыр АЛЛАҺУ ӘКБӘР һәм ун тапҡыр ЛӘӘ ИЛӘӘҺӘ ИЛЛӘЛӘЛӘҺУ. Һеҙ үҙегеҙҙән алда булғандарҙы ла үтеп китә алырһығыҙ, һеҙҙән һуңғылар ҙа үтеп китмәйәсәк». Ул әйтте; «Был сүрәлә шулай уҡ Ҡәғб бин Үжрә, Әнәс, Ғабдулла бин Әмру, Зәйет бин Сабит, Әбү Дарҙа, Ибнү Ғүмәр һәм Әбү Дзар риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; — Ибн Ғаббастың хәҙисе хәсән ғәриб дәрәжәһендә. Ә был бүлектә шулай уҡ Әбү Һүрәйрә һәм Әл-Мөғирәнән тарих бар. Пәйғәмбәребеҙҙән риүәйәт ителә: «Ике нәмә, мосолман ожмахҡа инмәйенсә иҫәпләнмәй; һәр намаҙҙан һуң ун тапҡыр Аллаһы Тәғәләне тәсбихләгеҙ, ун тапҡыр Аллаһты -тәхмид- маҡтау һәм ун тапҡыр тәкбир ҡылығыҙ. Йоҡлар алдынан утыҙ өс тапҡыр намаҙ уҡығыҙ, утыҙ өс тапҡыр тәхмид, утыҙ дүрт тапҡыр тәкбир уҡығыҙ».
Hadith
Imam Tirmidzi : 376
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ عَنْ كَثِيرِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ يَعْلَى بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِأَنَّهُمْ كَانُوا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ فَانْتَهَوْا إِلَى مَضِيقٍ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَمُطِرُوا السَّمَاءُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَالْبِلَّةُ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ فَأَذَّنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى رَاحِلَتِهِ وَأَقَامَ أَوْ أَقَامَ فَتَقَدَّمَ عَلَى رَاحِلَتِهِ فَصَلَّى بِهِمْ يُومِئُ إِيمَاءً يَجْعَلُ السُّجُودَ أَخْفَضَ مِنْ الرُّكُوعِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ تَفَرَّدَ بِهِ عُمَرُ بْنُ الرَّمَّاحِ الْبَلْخِيُّ لَا يُعْرَفُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِهِ وَقَدْ رَوَى عَنْهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ صَلَّى فِي مَاءٍ وَطِينٍ عَلَى دَابَّتِهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
Беҙгә [Яхъя бин Муса] әйтелгән; беҙгә [Сябаба бин Сәүүәр] әйткән; Һөйләне беҙгә [Ғүмәр бин Әр Рамма Әл Бахил] [Ҡацир бин Зияд] [Әмру бин Усман бин Йәғлә бин Мурра] [уның атаһы] [уның олатаһы] улар пәйғәмбәребеҙ менән бергә сәйәхәттә булған, улар тар юлға килеп еткәнсе. һыу менән баҫҡан. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм шунан үҙенең машинаһында намаҙға саҡыра, шунан иҡәмәт алып, алға китә. Шунан һуң ул дуҫтары менән рөҡуйып намаҙ уҡыны, рөкүҙән дә түбәнерәк сәждә яһаны. Әбү Иса әйтте; — Был хәҙис хәсән ғәриб дәрәжәһендә. Был хәҙисте Ғүмәр бин Әр Рамман Әл Бахил үҙе генә һөйләгән, үҙенән башҡа хәҙистәрҙең барлығы билдәле түгел, унан бер генә ғалим риүәйәт итмәгән. Шулай уҡ Әнәс бин Мәликтән дә риүәйәт ителгән: бер ваҡыт ул үҙенең машинаһында батҡаҡлы ерҙә намаҙ уҡыған. Был хәҙисте ғалимдар ғәмәлгә ашыра, был фекерҙе Әхмәт менән Исхаҡ та ҡабул итә.
Hadith
Imam Tirmidzi : 377
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَبِشْرُ بْنُ مُعَاذٍ الْعَقَدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَفَخَتْ قَدَمَاهُ فَقِيلَ لَهُ أَتَتَكَلَّفُ هَذَا وَقَدْ غُفِرَ لَكَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ أَفَلَا أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Беҙгә әйтелгәнсә, [Ҡотәйбә] һәм [Бисир бин Мөғәҙ Әл-Аҡади] икеһе лә; беҙгә [Әбү Әүәнә] [Зияд бин Иҡәлә] [Әл Мөғирә бин Сөғбә] нән һөйләне, ул әйтте; «Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ике аяғы ла шешкәнсе намаҙ уҡыны, шунан һуң уға: «Үткән һәм буласаҡ гонаһтарың ғәфү ителһә лә, ниңә үҙеңде ауырлаштыраһың?» ул: «Әгәр мин рәхмәтле кеше булһам, шәп булмаҫ инеме?» Ул әйтте; — Был сүрәлә Әбү Һөрәйрә һәм Ғәйсәнән дә тарих бар. Әбү Иса әйтте; — Әл-Мөғирә бин Сөғбәнең хәҙистәре хәсәнле.
Hadith
Imam Tirmidzi : 378
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ حُرَيْثِ بْنِ قَبِيصَةَ قَالَقَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا قَالَ فَجَلَسْتُ إِلَى أَبِي هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ إِنِّي سَأَلْتُ اللَّهَ أَنْ يَرْزُقَنِي جَلِيسًا صَالِحًا فَحَدِّثْنِي بِحَدِيثٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَنِي بِهِ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ بِهِ الْعَبْدُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ عَمَلِهِ صَلَاتُهُ فَإِنْ صَلُحَتْ فَقَدْ أَفْلَحَ وَأَنْجَحَ وَإِنْ فَسَدَتْ فَقَدْ خَابَ وَخَسِرَ فَإِنْ انْتَقَصَ مِنْ فَرِيضَتِهِ شَيْءٌ قَالَ الرَّبُّ عَزَّ وَجَلَّ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَيُكَمَّلَ بِهَا مَا انْتَقَصَ مِنْ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ يَكُونُ سَائِرُ عَمَلِهِ عَلَى ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ تَمِيمٍ الدَّارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَدْ رَوَى بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ حُرَيْثٍ غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ وَالْمَشْهُورُ هُوَ قَبِيصَةُ بْنُ حُرَيْثٍ وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوُ هَذَا
Беҙгә әйтелгән [Ғәли бин Наср бин Али Әл-Джахдләми] тигән; беҙгә [Сәхл бин Хәммәт] әйткән; беҙгә һөйләне [Хаммам] әйтте; миңә [Ҡатада] [Әл-Хәсән] [Хөрәйет бин Ҡабиша] аша һөйләне, ул әйтте; «Мин Мәҙинәгә килдем, шунан: «Йә Аллаһ, миңә тәҡүә дуҫтар табыуҙы еңеләйт», — тип доға ҡылдым. Һүрәйет бин Ҡабиша әйткән; «Шунан һуң мин [Әбү Һүрәйрә] менән дуҫлаштым, шунан уға: «Ысынлап та, мин Аллаһтан миңә тәҡүә дуҫ бәхетен биреүҙе һораным, шуға күрә миңә Аллаһ Рәсүленән ишеткән хәҙисте уҡы, Аллаһ миңә файҙа бирһен». Шулай итеп, Әбү Һүрәйрә әйтте; «Мин Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи үсәлламдың былай тигәнен ишеттем: «Ҡиәмәт көнөндә Аллаһ Тәғәлә ҡолдоң ғәмәлдәрен иң беренсе иҫәпкә аласаҡ нәмә — уның намаҙы, әгәр намаҙы яҡшы булһа, ул бәхетле һәм имен буласаҡ, намаҙы боҙолһа, ул юғалтыу кисерәсәк һәм бәхетһеҙ буласаҡ. Әгәр ҙә уның фарҙлу ғәмәлендә ниндәйҙер етешһеҙлек бар икән, тимәк, Рабб ғәззә вәжәллә: «Тикшерегеҙ, Минең ҡоломдоң етешмәгән фарыз ғибәҙәтен тамамлай алырлыҡ сөннәт ғибәҙәте бармы?» тимәк, һәр хәйриәгә шулай ҡараласаҡ'. Ул әйтте; — Был бүлектә Тәмим Әд Дари тарихы ла бар. Әбү Иса әйтте; Әбү Һөрәйрәнең хәҙистәре ошо күҙлектән ҡарағанда ла хәсән ғәриб дәрәжәһендә. Был хәҙис Әбү Һөрәйрәнән икенсе төрлө лә риүәйәт ителгән. Әл Хәсәндең ҡайһы бер дуҫтары ла Әл Хәсәндән, Ҡабиша бин Һүрәйттән башҡа хәҙистәр ҙә һөйләгән. Һәм унан да данлыраҡ – Ҡабиша бин Һүрәйет. Ошондай хәҙис тә [Әнәс бин Хәкимдән] [Әбү Һүрәйрәнән] пәйғәмбәребеҙҙән саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмдән риүәйәт ителгән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 379
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ النَّيْسَابُورِيُّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سُلَيْمَانَ الرَّازِيُّ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ ثَابَرَ عَلَى ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْ السُّنَّةِ بَنَى اللَّهُ لَهُ بَيْتًا فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعِ رَكَعَاتٍ قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْفَجْرِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي مُوسَى وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ قَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Рафиғ Ән Найсабури] әйтте; беҙгә [Исхаҡ бин Сөләймән Ар Рази] әйткән; миңә [Әл Мөғирә бин Зияд] [Әсә`]-нән [Ғәйсә]-нән әйтте, ул әйтте; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Кем сөннәт намаҙының ун ике рәҡәғәтен үтәһә, Аллаһы Тәғәлә уға күктә өй төҙөйәсәк, йәғни төшкө намаҙ алдынан дүрт рәҡәғәт, төшкө намаҙҙан һуң ике рәҡәғәт һәм ике рәҡәғәттән һуң мәғриб намаҙынан һуң ике рәҡәғәт. Ул әйтте; «Был сүрәлә Өммө Хәбибә, Әбү Һүрәйрә, Әбү Муса һәм Ибн Ғүмәр риүәйәттәре лә бар». Әбү Иса әйтте; «Ғәйсәнең хәҙистәре был күҙлектән ҡарағанда хәсән ғәриб, ә Мөғирә бин Зияд тураһында ғалимдар ятлау күҙлегенән сығып фекер алышҡан».
Hadith
Imam Tirmidzi : 380
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ هُوَ ابْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ صَلَّى فِي يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ ثِنْتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً بُنِيَ لَهُ بَيْتٌ فِي الْجَنَّةِ أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ عَنْبَسَةَ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ فِي هَذَا الْبَابِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَنْبَسَةَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ
Беҙгә [Мәхмүт бин Ғәйлән] әйтте; беҙгә [Мөғәммәл] - атап әйткәндә, Ибн Исмәғил - тигән; беҙгә [Суфьян Ац Цаури] [Әбү Исхаҡтан] [Әл Мөсәйиб бин Рафиғтан] [Әнбәсә бин Әбү Суфьяндан] [Өммө Хәбибәнән] һөйләне, ул әйтте; — Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм әйтте: «Кем көнө-төнө ун ике рәҡәғәт сөннәт намаҙ уҡыһа, Аллаһы Тәғәлә уға күктә йорт төҙөр; зөһрҙән һуң дүрт рәҡәғәт, унан һуң ике рәҡәғәт, мәғрибтән һуң ике рәҡәғәт, ишағтан һуң ике рәҡәғәт һәм таң алдынан ике рәҡәғәт. Әбү Иса әйтте; «Был сүрәләге Әнбәсәнең Өммө Хәбибәнән килгән хәҙисе хәсәнле, был хәҙис тә Әнбәсәнән икенсе төрлө риүәйәт ителгән».
