Imam Tirmidzi : 3641
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا شَاذَانُ الْأَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ سِنَانِ بْنِ هَارُونَ الْبُرْجُمِيِّ عَنْ كُلَيْبِ بْنِ وَائِلٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِتْنَةً فَقَالَ يُقْتَلُ فِيهَا هَذَا مَظْلُومًا لِعُثْمَانَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عُمَرَ
Atile [Ibrahim bin Sa’id Aljauhari] atile [Syadzan Al Aswad bin ‘Amir] ukufuma kuli [Sinan bin Harun Al Burjumi] ukufuma kuli [Kulaib bin Wa’il] ukufuma kuli [Ibnu Umar] atile; 'Umutumwa wa kwa Lesa inshita imo alondolwele pa lwa bufi pa kulanda ukuti: 'Uyu muntu akaipaiwa muli cilya cicitika no kukanalungama'. E kutila kuli Utmani. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ili mu cipimo ca hasan ukupitila mu nshila iisuma, e kutila ukufuma ku hadishi wa kwa Ibn Umar'.
Imam Tirmidzi : 3642
حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ الْبَغْدَادِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ زُفَرَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجَنَازَةِ رَجُلٍ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا رَأَيْنَاكَ تَرَكْتَ الصَّلَاةَ عَلَى أَحَدٍ قَبْلَ هَذَا قَالَ إِنَّهُ كَانَ يَبْغَضُ عُثْمَانَ فَأَبْغَضَهُ اللَّهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ صَاحِبُ مَيْمُونِ بْنِ مِهْرَانَ ضَعِيفٌ فِي الْحَدِيثِ جِدًّا وَمُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ صَاحِبُ أَبِي هُرَيْرَةَ هُوَ بَصْرِيٌّ ثِقَةٌ وَيُكْنَى أَبَا الْحَارِثِ وَمُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ الْأَلْهَانِيُّ صَاحِبُ أَبِي أُمَامَةَ ثِقَةٌ يُكْنَى أَبَا سُفْيَانَ شَامِيٌّ
Caebelwe kuli ifwe [Al Fadhl bin Abu Talib Al Baghdadi] na bambi, batile; atile [Uthman bin Zufar] atile [Muhamadi bin Ziyad] ukufuma kuli [Muhamadi bin 'Ajlan] ukufuma kuli [Abu Az Zubair] ukufuma kuli [Jabir] atile; 'Umubili wa muntu waletwa kuli Mutumwa wakwa Lesa pa kuti apepele, lelo ali uwafilwa ukupepa, eico bamwebele; 'O mwe bashimapepo, tatwatala twamonapo ukuti mwaleka ipepo lya kufimba umuntu uuli onse pa ntanshi ya uyu - umubili -'. Ayaswike ati: ‘Pantu mu cine cine alipatile Uthman, e fyo na Allah alimupatile’. Abu Isa atile; 'Iyi hadith ni hadith iya bufi, tatuishibe kano fye ukufuma muli uyu mulongo, Muhammad bin Ziyad ali cibusa wa kwa Maimun bin Mihran, umo uwa bantu abo kale alondololwe mu kulondolola kwa hadith, lintu Muhamadi bin Ziyad ali cibusa wa kwa Abu Hurairah ukufuma ku bantu ba ku Basrah, aali cibusa wa kwa Basrah. Bin Ziyad Alhani ali cibusa wa kwa Abu Umama, ali ni ciqah uo bapeele ishina lya kuitemenwa ilya kuti Abu Sufyan ukufuma ku Siria.
Imam Tirmidzi : 3643
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ انْطَلَقْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَقَالَ لِي يَا أَبَا مُوسَى أَمْلِكْ عَلَيَّ الْبَابَ فَلَا يَدْخُلَنَّ عَلَيَّ أَحَدٌ إِلَّا بِإِذْنٍ فَجَاءَ رَجُلٌ يَضْرِبُ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ قَالَ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَدَخَلَ وَبَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ وَجَاءَ رَجُلٌ آخَرُ فَضَرَبَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُمَرُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا عُمَرُ يَسْتَأْذِنُ قَالَ افْتَحْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَفَتَحْتُ الْبَابَ وَدَخَلَ وَبَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَجَاءَ رَجُلٌ آخَرُ فَضَرَبَ الْبَابَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ عُثْمَانُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا عُثْمَانُ يَسْتَأْذِنُ قَالَ افْتَحْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى تُصِيبُهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ
Atwebele [Ahmad bin ‘Abdah Adl Dlabbi] atwebele [Hammad bin Zaid] ukufuma kuli [Ayyub] ukufuma kuli [Abu Uthman An Nahdi] ukufuma kuli [Abu Musa Al Asi’ari] atile; 'Naile na Kasesema, lyena aingile mu mpanga ya ba Ansar no kufikilisha ukukabila kwakwe ilyo alenjeba ukuti: 'O Abu Musa! Unlindile pa mwinshi, wisuminisha umuntu nangu umo ukunmona kano fye nga nasuminishiwa’. Lyene umwaume umo aishile alekonkonsha pa mwinshi, e co naipwishe ukuti; 'Ni ani uyu?' ayaswike ukuti; 'Abu Bakri'. Na kabili natile; ‘O Mutumwa wa kwa Lesa! Uyu ni Abu Bakr, aipusha insambu -ukwingila-'. Lyene atile: ‘Musuminisheni, kabili mupeeleni imbila nsuma iya ku mulu’. Lyene aingile kabili namupeele imbila nsuma ukufuma ku mulu. Tapapitile ne nshita iikalamba, umwaume umbi aishile alekonkonsha pa mwinshi, lyene naipushe ukuti; 'Ni ani uyu?' ayaswike ukuti; 'Umar'. Na kabili natile; ‘O Mutumwa wa kwa Lesa! Uyu ni Umar, aishile- ukulomba insambu'. lyene atile: ‘Mufunguleni umulyango no kumupeela imbila nsuma iya ku mulu’. Lyene nafungulwile umulyango kabili aingile ilyo nalemupeela imbila nsuma iya ku mulu. Pa numa ya nshita, umwaume umbi aishile alekonkonsha pa mwinshi, naipwishe ukuti; 'Ni ani uyu?' ayaswike ukuti; 'Usumani'. Natile; ‘O Mutumwa wa kwa Lesa! Uyu ni Uthman, aishile- ukulomba insambu'. Atile: ‘Mufunguleni umulyango no kumupeela imbila nsuma ukufuma ku mulu pa lwa busanso bwamucitikile’. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa hasan.' Kabili calilondolwelwe ukufuma ku milongo iingi ukufuma kuli Abu Uthman An Nahdi kabili muli ici cipandwa, muli na kabili ilyashi lya kale ukufuma kuli Jabir na Ibnu Umar’.
Imam Tirmidzi : 3644
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ حَدَّثَنِي أَبُو سَهْلَةَ قَالَ قَالَ عُثْمَانُ يَوْمَ الدَّارِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ عَهِدَ إِلَيَّ عَهْدًا فَأَنَا صَابِرٌ عَلَيْهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ
Atwebele [Sufyan bin Waki’] atwebele [batata] kabili [Yahya bin Sa’id] ukufuma kuli [Isma’il bin Abu Khalid] ukufuma kuli [Qais bin Abu Hazim] atile kuli ine [Abu Sahlah] atile; 'Pa bushiku bwa Dar - icacitike ica kushinguluka kwa kwa Usemani ing'anda yakwe - [Usemani] atile; 'Mu cine cine, Rasulullah alimpeele icipangano, pa kuti nshabe uwashipikisha kuli cilya cipangano'. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi iya bufi, tatuishiba ukulondolola kwa iyi hadishi kano fye ukufuma ku hadishi wa kwa Isma'il bin Abu Khalid'.
Imam Tirmidzi : 3645
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشًا وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَمَضَى فِي السَّرِيَّةِ فَأَصَابَ جَارِيَةً فَأَنْكَرُوا عَلَيْهِ وَتَعَاقَدَ أَرْبَعَةٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا إِذَا لَقِينَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرْنَاهُ بِمَا صَنَعَ عَلِيٌّ وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِذَا رَجَعُوا مِنْ السَّفَرِ بَدَءُوا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمُوا عَلَيْهِ ثُمَّ انْصَرَفُوا إِلَى رِحَالِهِمْ فَلَمَّا قَدِمَتْ السَّرِيَّةُ سَلَّمُوا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ أَحَدُ الْأَرْبَعَةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَمْ تَرَ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ صَنَعَ كَذَا وَكَذَا فَأَعْرَضَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَامَ الثَّانِي فَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ قَامَ الثَّالِثُ فَقَالَ مِثْلَ مَقَالَتِهِ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ قَامَ الرَّابِعُ فَقَالَ مِثْلَ مَا قَالُوا فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْغَضَبُ يُعْرَفُ فِي وَجْهِهِ فَقَالَ مَا تُرِيدُونَ مِنْ عَلِيٍّ مَا تُرِيدُونَ مِنْ عَلِيٍّ مَا تُرِيدُونَ مِنْ عَلِيٍّ إِنَّ عَلِيًّا مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ وَهُوَ وَلِيُّ كُلِّ مُؤْمِنٍ بَعْدِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ جَعْفَرِ بْنِ سُلَيْمَانَ
Atile [Qutaibah] atile [Ja’far bin Sulaiman Adl Dluba’i] ukufuma kuli [Yazid Ar Risyk] ukufuma kuli [Mutarrif bin Abdullah] ukufuma kuli [Imran bin Hushain] atile; 10:10, 11. 10 Alitumine abashilika aba ku nkondo no kusala Ali bin Abu Talib ukuba intungulushi yabo, lyene Ali -alele no mubomfi mwanakashi -mu mafunde ya buteko-. E ico bakanine ifyo Ali acitile, kabili ifibusa fine ifya kwa Kasesema bafikile pa cipangano, kabili batile; 'Ilyo twakumanya umukalamba wa bashilika tukalanda pa fyo Ali acitile.' Kabili ilyo abaIslam balebwela ukufuma ku nkondo, balebalilapo ukumonana no kuposha Kasesema kabili lyene baleya ku mayanda yabo. E ico ilyo ulubali lwa nkondo lwabwelele, balungama kuli Kasesema, lyene umo pa bantu bane aiminine no kutila; ‘O Mutumwa wa kwa Lesa! Bushe tamuishiba - cinshi - Ali bin Abi Talib acitile, acitile ici na ici? Lelo Rasulullah alimupilibwile. Lyene umuntu wa bubili aiminine no kulanda ifyo asosele, lelo na lyo line alimufumineko. Cali ni nshita ya muntu wa butatu, aiminine no kulanda ifyo asosele, lelo na lyo line alimupilibwile. Lyene umuntu walenga bune aiminine no kulanda ifyo balandile, lyene Rasulullah apilibwile icinso cakwe kabili calimonwa ukufuma ku kumona kwakwe ukuti ali uwakalipa nga nshi, atile: ‘Cinshi ulefwaya kuli Ali?’ Cinshi mulefwaya kuli Ali? Cinshi mulefwaya kuli Ali? Mu cine cine, Ali ni ciputulwa candi kabili na ine ndi ciputulwa cakwe, ni kasunga wa onse uwasumina pa numa ya mfwa yandi’. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi ya hasan, tatuishibe pali iyo lelo yafuma ku hadishi ya kwa Ja'far bin Sulaiman'.
Imam Tirmidzi : 3646
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا الطُّفَيْلِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَرِيحَةَ أَوْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ شَكَّ شُعْبَةُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِيٌّ مَوْلَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ مَيْمُونٍ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ وَأَبُو سَرِيحَةَ هُوَ حُذَيْفَةُ بْنُ أَسِيدٍ الْغِفَارِيُّ صَاحِبُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Atwebele [Muhamadi bin Bassyar] atubuulile [Muhamadi bin Jafar] atubuulile [Syu’ba] ukufuma kuli [Salamah bin Kuhail] atile; Naumfwile [Ath Thufail] alelanda ilyashi ukufuma kuli [Abu Sarihah] nelyo [Zaid bin Arqam] -Syu’bah aletwishika- Kasesema atile; 'Nga napanga umulinshi -uwakwafwilisha-, lyena Ali e mulinshi'. Abu Isa atile; 'Iyi hadith ni hadishi iya busanso.' Kabili iyi hadith na kabili yalilondolwelwe kuli [Syu’bah] ukufuma kuli [Maimun Abu Abdullah] ukufuma kuli [Zaid bin Arqam] ukufuma kuli Kasesema nga pa muulu. Pa nshita ilya, Abu Sarihah ali ni Hudzaifah bin Asid Al Ghifari, umo uwa bacibusa ba kwa Kasesema.
Imam Tirmidzi : 3647
حَدَّثَنَا أَبُو الْخَطَّابِ زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَتَّابٍ سَهْلُ بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا الْمُخْتَارُ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَحِمَ اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ زَوَّجَنِيَ ابْنَتَهُ وَحَمَلَنِي إِلَى دَارِ الْهِجْرَةِ وَأَعْتَقَ بِلَالًا مِنْ مَالِهِ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ يَقُولُ الْحَقَّ وَإِنْ كَانَ مُرًّا تَرَكَهُ الْحَقُّ وَمَا لَهُ صَدِيقٌ رَحِمَ اللَّهُ عُثْمَانَ تَسْتَحْيِيهِ الْمَلَائِكَةُ رَحِمَ اللَّهُ عَلِيًّا اللَّهُمَّ أَدِرْ الْحَقَّ مَعَهُ حَيْثُ دَارَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَالْمُخْتَارُ بْنُ نَافِعٍ شَيْخٌ بَصْرِيٌّ كَثِيرُ الْغَرَائِبِ وَأَبُو حَيَّانَ التَّيْمِيُّ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدِ بْنِ حَيَّانَ التَّيْمِيُّ كُوفِيٌّ وَهُوَ ثِقَةٌ
Atwebele [Abu ’Attab Sahl bin Hammad] atwebele [Abu Hayyan At Taimi] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [‘Ali] atile; 10:10, 11. 10 Lesa acitile uluse kuli Abu Bakr uwantwala ku mwana wakwe umwanakashi no kuntwala ku calo ca Hijrah, kabili uwalubulwile Bilal ne fyuma fyakwe. Lesa aleba ne nkumbu kuli Uthman, uo na bamalaika baumfwile insoni. Lesa aleba ne nkumbu kuli Ali, we Lesa, twala Al Haq - icine - nankwe konse uko aleya'. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi iya bufi, tatuishibe pali iyi hadishi ukupitila muli iyi nshila, lintu Al Mukhtar bin Nafi' ni sheikh ukufuma ku bantu ba ku Basrah, uuli ne lyashi lya kale ilya bubifi ilingi, lintu Abu Hayyan Pa Taimi ishina lya kwa Yahya bin Sa'id bin Hayyan Pa Taimi ukufuma ku Kufah, ali.'
Imam Tirmidzi : 3648
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ شَرِيكٍ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ بِالرَّحَبِيَّةِ قَالَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْحُدَيْبِيَةِ خَرَجَ إِلَيْنَا نَاسٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ فِيهِمْ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَأُنَاسٌ مِنْ رُؤَسَاءِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ خَرَجَ إِلَيْكَ نَاسٌ مِنْ أَبْنَائِنَا وَإِخْوَانِنَا وَأَرِقَّائِنَا وَلَيْسَ لَهُمْ فِقْهٌ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا خَرَجُوا فِرَارًا مِنْ أَمْوَالِنَا وَضِيَاعِنَا فَارْدُدْهُمْ إِلَيْنَا قَالَ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ فِقْهٌ فِي الدِّينِ سَنُفَقِّهُهُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ لَتَنْتَهُنَّ أَوْ لَيَبْعَثَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ مَنْ يَضْرِبُ رِقَابَكُمْ بِالسَّيْفِ عَلَى الدِّينِ قَدْ امْتَحَنَ اللَّهُ قَلْبَهُ عَلَى الْإِيمَانِ قَالُوا مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَقَالَ عُمَرُ مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هُوَ خَاصِفُ النَّعْلِ وَكَانَ أَعْطَى عَلِيًّا نَعْلَهُ يَخْصِفُهَا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيْنَا عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَذَبَ عَلَيَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ رِبْعِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ يَكْذِبْ رِبْعِيُّ بْنُ حِرَاشٍ فِي الْإِسْلَامِ كَذْبَةً و أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ قَال سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ أَثْبَتُ أَهْلِ الْكُوفَةِ
Atwebele [Sufyan bin Waki’] atwebele [tata] ukufuma kuli [Sharik] ukufuma kuli [Mansur] ukufuma kuli [Rib’i bin Hirasy]; atwebele [Ali bin Abi Talib] ilyo ali mu Rahabia, atile; 'Mu nshita ya cicitika ca Hudaibiyah, ibumba lya bantu ba Musryik - pa kati kabo Suheil bin 'Amru ne bumba lya bacilolo ba mipepele iingi - lyafumine ku kutulwisha. Lyene ba -ababifi- batile; 'O Mutumwa wa kwa Allah, ibumba lya bana besu, bamunyina besu na basha besu bafumine ku kulwisha iwe, nangu ca kuti tabaumfwikishe imipepele, lelo balwile pantu balibutukile ne fikwatwa fyesu ne fipuna fyesu, kanshi babweseshe kuli ifwe'. Atile; 'Nga tabaumfwikisha imipepele, lyena na ifwe tukabaumfwikisha'. Lyena Kasesema atile: ‘Mwe bantu ba ba Quraysh, tamwakaleke -ukulanda ifyo mulelanda-, mu cine cine Allah akatuma pali imwe umuntu uukaputula insingo shenu ne lupanga, ilyo -muli- pa muulu wa mipepele, mu cine cine Allah aesha icitetekelo mu mitima yabo’. Lyene baipwishe ukuti; 'Ni ani wene, we Mutumwa wa kwa Lesa?' Abu Bakr na o alimwipwishe ukuti; 'Ni ani wene, we Mutumwa wa kwa Lesa?' kabili Umar alimwipwishe ukuti; 'Ni ani wene, we Mutumwa wa kwa Lesa?' Ayaswike ati: ‘Uyu muntu uwalungika insapato’. lyene apeele insapato shakwe kuli Ali ukuti balungike. Ali apilibwile kuli ifwe no kutila; 'Mu cine cine, Lesa atile: 'Uuli onse uwabepa mwi shina lyandi, abe uwaiteyanya ukupoka icifulo cakwe ica mulilo wa pe'. Abu Isa atile; 'Iyi hadith ni hadith iya bufi iya bufi.' Tatwaishiba kano fye ukufuma muli uyu mulongo, e kutila ukufuma muli hadith wa Rib’i ukufuma kuli Ali atile’ kabili naumfwa Jarud atile; Naumfwile ifyo Waki alelanda; Ribi bin Hirasy tababepeshepo nangu panono mu Buislamu, kabili anjebele pali Muhamadi bin Isma’il ukufuma kuli Abdullah bin Abu Al Aswad atile; Naumfwile Abduramani atile; 'Mansur bin Al Mutamir ali ni kalemba wa maka uwa Kufa'.
Imam Tirmidzi : 3649
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ إِسْرَائِيلَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ أَنْتَ مِنِّي وَأَنَا مِنْكَوَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Atwebele ukuti [Sufyan bin Waki’] atushimikile [tata] ukufuma kuli [Israele], kabili alondolwelwe ukufuma ku nshila imbi, atushimikile [Muhamadi bin Isma’il] atushimikile [‘Ubaidullah bin Musa] ukufuma [Israeli] ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukuti ''Uli lubali lwandi kabili ine ndi lubali lwako''. Muli iyi hadith muli ilyashi -ilya- ilitali. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi wa busanso'.
Imam Tirmidzi : 3650
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي هَارُونَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ إِنَّا كُنَّا لَنَعْرِفُ الْمُنَافِقِينَ نَحْنُ مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ بِبُغْضِهِمْ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَبِي هَارُونَ وَقَدْ تَكَلَّمَ شُعْبَةُ فِي أَبِي هَارُونَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ
Atwebele [Qutaiba] atwebele [Ja’far bin Sulaiman] ukufuma kuli [Abu Harun] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri] atile; 'Mu cine cine, ifwe aba Ansar twalishiba aba bufi no lupato lwabo kuli Ali bin Abi Talib'. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi iya bufi, twaishiba fye ukufuma ku hadishi ya kwa Abu Harun, Syu'bah alandile pa lwa kwishiba kwa kwa Harun, iyi hadishi na kabili yalilondolwelwe ukufuma kuli [Al A'masy] ukufuma kuli [Abu Shalih] ukufuma kuli [Abu Sa'id]'.'
Imam Tirmidzi : 3651
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ الْمُسَاوِرِ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أُمِّهِ قَالَتْدَخَلْتُ عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ فَسَمِعْتُهَا تَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يُحِبُّ عَلِيًّا مُنَافِقٌ وَلَا يَبْغَضُهُ مُؤْمِنٌوَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ هُوَ أَبُو نَصْرٍ الْوَرَّاقُ وَرَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ
Atwebele [Al Washil bin Abdul A’la] atwebele [Muhammad bin Fudhail] ukufuma kuli [Abdullah bin Abdulrahman Abu Nashr] ukufuma kuli [Al Musawir Al Himyari] ukufuma kuli [nyina] atile; ‘Naile kuli [Umu Salama] no kumfwa alelanda ukuti; Umuntu uukalamba atile: ‘Aba bufi tabakatemwe Ali, lelo abasumina tabakamupata’. Kabili muli ici cipandwa, muli na kabili ilyashi lya kale ukufuma kuli Ali. Abu Isa atile; 'Iyi hadith ili mu cipimo ca hasan gharib ukupitila muli iyi nshila.' Kabili Abdullah bin Abdurrahman ni Abu Nashr Al Warraq, Sufyan Ats Tsauri alondolwele hadith ukufuma kuli wene'.
Imam Tirmidzi : 3652
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى الْفَزَارِيُّ ابْنُ بِنْتِ السُّدِّيِّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي رَبِيعَةَ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِحُبِّ أَرْبَعَةٍ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِّهِمْ لَنَا قَالَ عَلِيٌّ مِنْهُمْ يَقُولُ ذَلِكَ ثَلَاثًا وَأَبُو ذَرٍّ وَالْمِقْدَادُ وَسَلْمَانُ أَمَرَنِي بِحُبِّهِمْ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ شَرِيكٍ
Atwebele [umufyashi wa kwa Isma’il bin Musa Al Fazari Nga Suddi] atwebele [Sharik] ukufuma kuli [Abu Rabia] ukufuma kuli [Ibnu Buraida] ukufuma kuli [wishi] atile; Mukalamba wa bashilika atile; 'Mucine cine Allah anjebele ukutemwa abantu bane, kabili anjebele ukuti alibatemenwe'. Ici citila; ‘O Mutumwa wa kwa Lesa! Tubuulile amashina yabo!'. Atile: ‘Ali ali pa kati kabo, -alandile pali ici imiku itatu-, lyena Abu Dzar, Miqdad na Salman. Anjebele ukuti ndebatemwa kabili anjebele na kabili ukuti alibatemwa’. Abu Isa atile; 'Iyi hadith ni hadishi iya busanso.' Tatwaishiba ici kano fye ukufuma muli Hadith wa Sharik'.
Imam Tirmidzi : 3653
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ حُبْشِيِّ بْنِ جُنَادَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيٌّ مِنِّي وَأَنَا مِنْ عَلِيٍّ وَلَا يُؤَدِّي عَنِّي إِلَّا أَنَا أَوْ عَلِيٌّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Atwebele [Isma’il bin Musa] atwebele [Sharik] ukufuma kuli [Abu Ishak] ukufuma kuli [Hubsi bin Yunada] atile; Umuntu uuli onse atile: “Ali ali lubali lwandi kabili ine ndi lubali lwakwe, kabili tapali uufikilisha imilimo yandi kano fye ine nelyo Ali.” Abu Isa atile; 'Iyi hadith ni hadith iyalinga'.
Imam Tirmidzi : 3654
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى الْقَطَّانُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ قَادِمٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ صَالِحِ بْنِ حَيٍّ عَنْ حَكِيمِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ جُمَيْعِ بْنِ عُمَيْرٍ التَّيْمِيِّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ آخَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَصْحَابِهِ فَجَاءَ عَلِيٌّ تَدْمَعُ عَيْنَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ آخَيْتَ بَيْنَ أَصْحَابِكَ وَلَمْ تُؤَاخِ بَيْنِي وَبَيْنَ أَحَدٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْتَ أَخِي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِي الْبَاب عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أَوْفَى
Atile [Yusuf bin Musa Al Qatthan Al Baghdadi] atubuulile [Ali bin Qadim] atubuulile [Ali bin Salih bin Hayyi] ukufuma kuli [Hakim bin Jubair] ukufuma kuli [Jumai' bin 'Umair At Taimi] ukufuma kuli [Ibnu Umar] atile; ''Aletele ubunyina pa kati ka banankwe, mu kupumikisha Ali aishile ne minsoshi mu menso yakwe no kutila; 'O Mutumwa wa kwa Allah, walilenga ifibusa fyobe ukuba bamunyina, lelo taulengele ine ukuba bamunyina na bambi'. Eico Kasesema atile kuli wene: ‘Uli munyina wandi muli ici calo na ku numa’. Abu Isa atile; 'Iyi hadith ni hadith iya busanso, kabili muli ici cipande muli na kabili ilyashi lya kale ukufuma kuli Zaid bin Abu Aufa'.
Imam Tirmidzi : 3655
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ عِيسَى بْنِ عُمَرَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَكَانَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ طَيْرٌ فَقَالَ اللَّهُمَّ ائْتِنِي بِأَحَبِّ خَلْقِكَ إِلَيْكَ يَأْكُلُ مَعِي هَذَا الطَّيْرَ فَجَاءَ عَلِيٌّ فَأَكَلَ مَعَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ السُّدِّيِّ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَنَسٍ وَعِيسَى بْنُ عُمَرَ هُوَ كُوفِيٌّ وَالسُّدِّيُّ اسْمُهُ إِسْمَعِيلُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَقَدْ أَدْرَكَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَرَأَى الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ وَثَّقَهُ شُعْبَةُ وَسُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَزَائِدَةُ وَوَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ
Atwebele [Sufyan bin Waki’] atwebele [‘Ubaidullah bin Musa] ukufuma kuli [Isa bin Umar] ukufuma kuli [Nga Suddi] ukufuma kuli [Anas bin Malik] atile; -Inshita imo- pa mbali ya Kasesema kwali icinyuni, eico atile: 'O Lesa, leteni kuli ine icibumbwa -umuntu- uo mwatemwa sana pakuti alye ici cinyuni na ine'. Lyena Ali aishile no kulya nankwe’. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi ya hasan, tatuishiba ukufuma ku hadishi wa kwa As Suddi kano fye ukupitila muli iyi nshila, kabili na kabili yalilondolwelwe ukufuma ku nshila ishingi ukufuma kuli Anas.' Isa bin Umar ali mwikashi wa ku Kufa, lintu nga fintu ishina lya kwa Suddi ilya cine cine lyali ni Isma’il bin Abdurrahman, alikumanya Anas bin Malik kabili amwene Al Husain bin Ali. Syuba, Sufyan Ats Tsauri na Zaida balikwata amano - abapingwilepo ukuti ali ni cika', pamo pene na Yahya bin Sa'id Al Qathan apingwilepo ukuti ali ni cika'.
Imam Tirmidzi : 3656
حَدَّثَنَا خَلَّادُ بْنُ أَسْلَمَ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ هِنْدٍ الْجَمَلِيِّ قَالَ قَالَ عَلِيٌّكُنْتُ إِذَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْطَانِي وَإِذَا سَكَتُّ ابْتَدَأَنِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Atwebele ukuti [Umukalamba wa bufumu] atubuulile ukuti [‘Auf] ukufuma kuli [Abdullah bin ‘Amru bin Hind Al Jamali] atile; [Ali] atile; 'Nga naipusha Umutumwa wa kwa Lesa, lyena akampeela, lelo nga nacena, lyena akatendeka kuli ine'.' Abu Isa atile; 'Iyi hadith yalipita muli iyi nshila'.
Imam Tirmidzi : 3657
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ الرُّومِيِّ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا دَارُ الْحِكْمَةِ وَعَلِيٌّ بَابُهَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مُنْكَرٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ شَرِيكٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ وَاحِدٍ مِنْ الثِّقَاتِ عَنْ شَرِيكٍ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Atwebele ukuti [Isma’il bin Musa] atubuulile [Muhammad bin Umar bin Ar Rumi] atubuulile [Sharik] ukufuma kuli [Salama bin Kuhail] ukufuma kuli [Suwaid bin Ghaflah] ukufuma kuli [Ash Shunabihi] ukufuma kuli [Ali radliallahu 'anhu] atile; Umuntu uukalamba atile: ‘Nine umwine wa mano ilyo Ali e mwinshi’. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi ya munkar, bamo pali bene - abasambilila ifya hadishi - balalondolola iyi hadishi ukufuma kuli Sharik, kabili tabailandapo ukufuma kuli Ash Shunabihi, na ifwe tatuishiba iyi hadishi ukufuma kuli onse uuli tsiqah ukufuma kuli Sharik, kabili muli ici cipandwa muli no kulondolola ukufuma kuli Ibn Abbas.'
Imam Tirmidzi : 3658
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَأَمَّرَ مُعَاوِيَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ سَعْدًا فَقَالَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَسُبَّ أَبَا تُرَابٍ قَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ ثَلَاثًا قَالَهُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَنْ أَسُبَّهُ لَأَنْ تَكُونَ لِي وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لِعَلِيٍّ وَخَلَفَهُ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَخْلُفُنِي مَعَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نُبُوَّةَ بَعْدِي وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ يَوْمَ خَيْبَرَ لَأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ رَجُلًا يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَتَطَاوَلْنَا لَهَا فَقَالَ ادْعُوا لِي عَلِيًّا فَأَتَاهُ وَبِهِ رَمَدٌ فَبَصَقَ فِي عَيْنِهِ فَدَفَعَ الرَّايَةَ إِلَيْهِ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأُنْزِلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ }الْآيَةَ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا وَفَاطِمَةَ وَحَسَنًا وَحُسَيْنًا فَقَالَ اللَّهُمَّ هَؤُلَاءِ أَهْلِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Atwebele [Qutaiba] atwebele [Hatim bin Isma’il] ukufuma kuli [Bukair bin Mismar] ukufuma kuli [Amir bin Sa’d bin Abu Waqash] ukufuma kuli [wishi] atile; 'Muawiya bin Abi Sufyan inshita imo asalile Sa'ad ukuba intungulushi. Lyene atile; 'Cinshi cimucilikila ukusuusha Abu Turab -Ali-?' Sa’d ayaswike ukuti; ''Nga fintu caba ku fintu fitatu ifyo mwalandapo, fyonse fyalumbulwa na Kasesema, eico nshakafisuminishe nakalya.'' Nali no kufwaisha ukuba pa kati ka ifi fintu fitatu ukucila ngamila iyafitulukila, pantu inshita imo naumfwile Rasulullah alelanda kuli Ali kabili inshita imo amusontele ukuba umwiminishi wakwe -mu Medina- muli imo iya nkondo -inkondo ya Tabuk-'. Lyene Ali atile kuli wene; 'O Mutumwa wakwa Allah, bushe uli no kunshila na banakashi na bana?' Umuntu atile: “Bushe te kuti muitemenwe nga ca kuti icifulo cenu kuli ine cali nge cifulo ca kwa Harun kuli Musa, lelo takwali Kasesema pa numa yandi.” Kabili na kabili naumfwile alelanda mu nshita ya nkondo ya Khaibar ukuti: ‘Mu cine cine nkapeela iyi bendela ku muntu uwatemwa Lesa na Mutumwa wakwe, kabili Lesa na Mutumwa wakwe na bo balimutemwa’. Lyena twabutukile pa kuti tucipoke, lelo atile: ‘Itani Ali kuli ine’. Lyene bamuletele kabili ali no bulwele bwa menso, e co bamutumpile amafi mu menso no kumupeela ibendera. e lyo Allah alicimfishe Khaibar ukupitila muli wene. Kabili eico icikomo cakonkapo calisokolwelwe; 'Tuleita abana besu, abana benu, abakashi besu na bakashi benu' -al-Ayat-. Lyena Lesa, Lesa, Lesa, apepele kuli Ali, Fatima, Hasan na Husein ilyo alelanda ukuti: ‘O Lesa! bonse ni lupwa lwandi’. Abu Isa atile; 'Iyi hadith ili mu cipimo ca kwa hasan shahih ukupitila muli iyi nshila'.
Imam Tirmidzi : 3659
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا الْأَحْوَصُ بْنُ جَوَّابٍ أَبُو الْجَوَّابِ عَنْ يُونُسَ بْنِ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَيْشَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَى أَحَدِهِمَا عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَعَلَى الْآخَرِ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ وَقَالَ إِذَا كَانَ الْقِتَالُ فَعَلِيٌّ قَالَ فَافْتَتَحَ عَلِيٌّ حِصْنًا فَأَخَذَ مِنْهُ جَارِيَةً فَكَتَبَ مَعِي خَالِدٌ كِتَابًا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَشِي بِهِ قَالَ فَقَدِمْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَ الْكِتَابَ فَتَغَيَّرَ لَوْنُهُ ثُمَّ قَالَ مَا تَرَى فِي رَجُلٍ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ قُلْتُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ غَضَبِ اللَّهِ وَغَضَبِ رَسُولِهِ وَإِنَّمَا أَنَا رَسُولٌ فَسَكَتَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Atwebele [Abdullah bin Abu Ziyad] atwebele [Al Ahwash bin Abu Al Jawwab] ukufuma kuli [Yunus bin Abu Ishaq] ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukufuma [Al Barra`] atile; Kasesema atumine abashilika babili, kabili asalile Ali ukuba intungulushi muli limo ilya bashilika na Khalid bin Walid mu bumba limbi. Lyene atile; 'Ilyo inkondo ikatendeka, lyene Ali akabe intungulushi ya iko.' Al Barra` atile; 'Lyene Ali alicimfishe ukucimfya icifulo ca kucingililamo, kabili -aupile- umusha ukufuma kuli -cifulo ca kucingililamo-. Lyena Khalid alembele kalata ukuti mpeele kuli Kasesema pa kuti apeelwe amaka ya kutungulula’. Al Barra` atile; 'Pa numa ya kupeela - kalata - kuli Kasesema, alibelengele.' Kabili imimonekele yakwe yalyalwike ilyo atile: ‘Cinshi mumona pa muntu uwatemwa Allah na Mutumwa wakwe, kabili Allah na Mutumwa wakwe na bo balimutemwa’. Al Barra` atile; Natile; 'Nafwaya ukucingililwa kuli Allah ukufuma ku bukali bwakwa Allah no Mutumwa Wakwe, kabili ndi fye umutumwa, eico ali uwafuuka.' Abu Isa atile; 'Iyi hadith ni hadith ya hasan, tatuishiba kano fye ukufuma muli iyi nshila'.
Imam Tirmidzi : 3660
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُنْذِرِ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ الْأَجْلَحِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيًّا يَوْمَ الطَّائِفِ فَانْتَجَاهُ فَقَالَ النَّاسُ لَقَدْ طَالَ نَجْوَاهُ مَعَ ابْنِ عَمِّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا انْتَجَيْتُهُ وَلَكِنَّ اللَّهَ انْتَجَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ الْأَجْلَحِ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ ابْنِ فُضَيْلٍ أَيْضًا عَنْ الْأَجْلَحِ وَمَعْنَى قَوْلِهِ وَلَكِنَّ اللَّهَ انْتَجَاهُ يَقُولُ اللَّهُ أَمَرَنِي أَنْ أَنْتَجِيَ مَعَهُ
Atwebele [Ali bin Al Mundzir Al Kuffi] atwebele [Muhammad bin Fudhail] ukufuma kuli [Al Ajlah] ukufuma kuli [Abu Az Zubair] ukufuma kuli [Jabir] atile; Mu nshita ya cicitika ca Ta’if, inshita imo apepele kuli Ali kabili lyene alilanshenye nankwe mu nkama, e co abantu batile; 'Mu cine cine alilanshenye mu nkama no mwana wa kwa nkashi yakwe,' Lyena Umutumwa wa kwa Lesa (umutende ne mapaalo ya kwa Lesa yabe pali wene) atile: 'Tacali ca kutila nalanshanye nankwe mu nkama, lelo ni Allah uwalelanshanya nankwe mu nkama'. Abu Isa atile; 'Iyi hadishi ni hadishi ya hadishi, tatuishiba kano fye ukufuma ku hadishi wa Al Ajlah, kabili na kabili yalilondolwelwe na bambi ukucila pali Ibn Fudhail ukufuma ku Al Ajlah, lintu ubupilibulo bwa mashiwi yakwe; 'Lelo ni Allah uwacitile ukulanshanya kwa mu nkama nankwe'. Ali; Allah anjebele ukulanshanya nankwe mu nkama’.