Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 3621
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِقَصْرٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِشَابٍّ مِنْ قُرَيْشٍ فَظَنَنْتُ أَنِّي أَنَا هُوَ فَقُلْتُ وَمَنْ هُوَ فَقَالُوا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[Әли бин Хөҗр] безгә [Исмәгыйль бин Җәгъфәр]дан [Хумайдтан] [Әнәстән] Пәйгамбәр (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) болай дигән: «Мин җәннәткә кергәндә алтыннан эшләнгән сарайда идем. Мин сорадым: «Бу сарай кем өчен?» Фәрештәләр җавап бирделәр: «Корәеш егете өчен». Мин шул кеше дип уйладым. Шуңа күрә син сорадың: «Ул кем?» Алар әйттеләр: «Ул Гомәр бин Хаттаб». Риваять итүче - Әбу Гайсә - әйтте: «Бу хәдис - хәсән-сәхих хәдис».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3622
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ أَبُو عَمَّارٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي بُرَيْدَةَ قَالَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَا بِلَالًا فَقَالَ يَا بِلَالُ بِمَ سَبَقْتَنِي إِلَى الْجَنَّةِ مَا دَخَلْتُ الْجَنَّةَ قَطُّ إِلَّا سَمِعْتُ خَشْخَشَتَكَ أَمَامِي دَخَلْتُ الْبَارِحَةَ الْجَنَّةَ فَسَمِعْتُ خَشْخَشَتَكَ أَمَامِي فَأَتَيْتُ عَلَى قَصْرٍ مُرَبَّعٍ مُشْرِفٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ فَقَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ فَقُلْتُ أَنَا عَرَبِيٌّ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ قُلْتُ أَنَا قُرَشِيٌّ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ قُلْتُ أَنَا مُحَمَّدٌ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ بِلَالٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَذَّنْتُ قَطُّ إِلَّا صَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ وَمَا أَصَابَنِي حَدَثٌ قَطُّ إِلَّا تَوَضَّأْتُ عِنْدَهَا وَرَأَيْتُ أَنَّ لِلَّهِ عَلَيَّ رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهِمَا وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرٍ وَمُعَاذٍ وَأَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْجَنَّةِ قَصْرًا مِنْ ذَهَبٍ فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا فَقِيلَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنِّي دَخَلْتُ الْبَارِحَةَ الْجَنَّةَ يَعْنِي رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنِّي دَخَلْتُ الْجَنَّةَ هَكَذَا رُوِيَ فِي بَعْضِ الْحَدِيثِ وَيُرْوَى عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ رُؤْيَا الْأَنْبِيَاءِ وَحْيٌ
Безгә [Хөсәен бин Һурайс Әбу Аммар Әл Мәрвази] безгә [Әли бин Әл Хөсәен бин Вакид] миңа [әтием] миңа [Габдуллаһ бин Бурайда] сөйләде ул әйтте; миңа [Әбу Бурайда] әйтте ул әйтте; Беркөнне иртән Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам Билалны чакырып алды һәм әйтте: «Әй, Билал, син миннән алда җәннәткә кергән нәрсә белән, мин синең алдыңдагы сандалларыңның шау-шуын ишетмичә, җәннәткә кермәячәкмен. Кичә төнлә мин җәннәткә кердем, аннары синең сандалларыңның шау-шуын ишеттем, аннары биек һәм биек алтын сарайга килеп кердем, мин сорадым: «Бу кем өчен?» Алар – фәрештәләр – җавап бирделәр: «Гарәп милләтеннән булган кеше өчен». Мин әйттем: «Мин гарәп, бу сарай кем өчен?» Алар җавап бирделәр: «Мөхәммәд өммәтеннән булган кеше өчен». Мин әйттем: «Мин Мөхәммәд, бу сарай кем өчен?» Алар җавап бирделәр: «Гомәр бин Әл Хәссәб өчен». Шулай итеп, Билал әйтте: «Әй Аллаһның Илчесе, мин азанны ишетмәдем, ләкин аннан соң ике рәкәгать сөннәт намазын укыдым, һәм хәдәт укымадым, ләкин тиз арада үземне чистарттым, һәм миңа Аллаһ миңа ике рәкәгать билгеләгәндер дип уйлыйм». Шулай итеп, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Бу ике гамәл белән сез миннән алда җәннәткә керәсез». Бу бүлектә шулай ук Җәбир, Муаз, Әнәс һәм Әбу Һөрәйрәдән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәне турында хәбәр бар: «Мин алтыннан эшләнгән сарай күрдем, аннары: «Бу кем өчен?» – дип сорадым, аннары: «Гомәр бин әл-Хәттаб өчен», – дип язылган. Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис – хәсән-шәһих гариб хәдис. Шул ук вакытта хәдиснең мәгънәсе: «Чынлыкта, кичә мин күккә мендем, күккә төшкәндәй төш күрдем». Кайбер хәдис версияләрендә шулай әйтелә, һәм Ибн Аббастан да аның болай дигәне риваять ителә: «Пәйгамбәрләрнең төшләре – вәхийләр».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3623
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ قَال سَمِعْتُ بُرَيْدَةَ يَقُولُخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ مَغَازِيهِ فَلَمَّا انْصَرَفَ جَاءَتْ جَارِيَةٌ سَوْدَاءُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ نَذَرْتُ إِنْ رَدَّكَ اللَّهُ سَالِمًا أَنْ أَضْرِبَ بَيْنَ يَدَيْكَ بِالدُّفِّ وَأَتَغَنَّى فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كُنْتِ نَذَرْتِ فَاضْرِبِي وَإِلَّا فَلَا فَجَعَلَتْ تَضْرِبُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عَلِيٌّ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُمَرُ فَأَلْقَتْ الدُّفَّ تَحْتَ اسْتِهَا ثُمَّ قَعَدَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الشَّيْطَانَ لَيَخَافُ مِنْكَ يَا عُمَرُ إِنِّي كُنْتُ جَالِسًا وَهِيَ تَضْرِبُ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عَلِيٌّ وَهِيَ تَضْرِبُ ثُمَّ دَخَلَ عُثْمَانُ وَهِيَ تَضْرِبُ فَلَمَّا دَخَلْتَ أَنْتَ يَا عُمَرُ أَلْقَتْ الدُّفَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ بُرَيْدَةَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُمَرَ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَائِشَةَ
Безгә [Әл-Хөсәен бин Һурайс] безгә [Әли бин Әл-Хөсәен бин Вакыйд] миңа [әтием] миңа [Абдуллаһ бин Бурайда] әйтте: Мин [Бурайда] әйткәнен ишеттем; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам сугышларның берсенә барган, сугыш тәмамлангач, аның янына кара тәнле кол килеп: "Әй Аллаһның Илчесе! "Чыннан да, мин ант итәм, әгәр Аллаһ аны яхшы хәлдә кайтарса, мин даф кагып, аның янында җырлаячакмын", - дигән. Шуннан соң Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам: "Әгәр син моны эшләргә ант иткән булсаң, зинһар, эшлә, әгәр юк икән, эшләмә", - дигән. Кол кыз даф чалган, аннары Әбу Бәкер кергән, ул дафны уйнап торган, Әли кергән, ул дафны уйнап торган, аннары Госман кергән, ул дафны уйнап торган, ә Гомәр кергәч, ул дафын аның төбенә яшереп, аның өстенә утырган. Шуннан соң Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) әйтте: «Чыннан да, шайтан синнән курка, әй Гомәр, чөнки мин утырганда ул дафен уйный иде, аннары Әбү Бәкер керде һәм ул һаман уйный иде, аннары Али керде һәм ул һаман уйный иде, аннары Госман керде һәм ул һаман уйный иде, ләкин син кергәч, әй Гомәр, ул шунда ук дафенын ташлады». Әбү Гайсә әйтте: «Бу хәдис Бурайда хәдисеннән алынган хәсән сахих гариб хәдис, һәм бу бүлектә шулай ук Гомәр, Сәгъд бин Әбү Вәкас һәм Гаишәдән дә риваятьләр бар».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3624
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَبَّاحٍ الْبَزَّارُ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ حُبَابٍ عَنْ خَارِجَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سُلَيْمَانَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ رُومَانَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَسَمِعْنَا لَغَطًا وَصَوْتَ صِبْيَانٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا حَبَشِيَّةٌ تَزْفِنُ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهَا فَقَالَ يَا عَائِشَةُ تَعَالَيْ فَانْظُرِي فَجِئْتُ فَوَضَعْتُ لَحْيَيَّ عَلَى مَنْكِبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَيْهَا مَا بَيْنَ الْمَنْكِبِ إِلَى رَأْسِهِ فَقَالَ لِي أَمَا شَبِعْتِ أَمَا شَبِعْتِ قَالَتْ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لَا لِأَنْظُرَ مَنْزِلَتِي عِنْدَهُ إِذْ طَلَعَ عُمَرُ قَالَتْ فَارْفَضَّ النَّاسُ عَنْهَا قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَنْظُرُ إِلَى شَيَاطِينِ الْإِنْسِ وَالْجِنِّ قَدْ فَرُّوا مِنْ عُمَرَ قَالَتْ فَرَجَعْتُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Әл Хәсән бин Шәббә Әл-Бәззаз] безгә [Зәйд бин Хөббәб] [Хариҗә бин Абдулла бин Сөләйман бин Зәйд бин Сабит] безгә [Язид бин Руман] [Урва] [Гайсә] әйтте: "Бервакыт - Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам тирә-юньдә утыра иде, аннары без шау-шу һәм кечкенә балалар тавышларын ишеттек, аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам торып басты, Хәбәшә колы бии һәм уйный булып чыкты, ә аның тирәсендә берничә кечкенә бала бар иде, шуңа күрә ул: "Монда кил, әй Айсә һәм кара", - диде. Мин килеп, сакалымны Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең иңбашына куйдым. Мин аның иңбашлары һәм башы арасындагы тамашаны күрдем, аннары ул миңа: "Канәгатьме, канәгатьме?" - диде. Мин: "Әлегә юк", - дип җавап бирдем, чөнки мин һаман аның янында булырга теләдем, кинәт Гомәр пәйда булды, - диде Айсә; «Шуннан соң андагы кешеләр дә шулай ук йөгерделәр». Айша әйтте; аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: «Чыннан да мин җеннәрдән шайтанны күрдем, ә кешеләр Гомәрдән качканнар». Айша әйтте: «Аннары мин кире кайттым». Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдиснең дәрәҗәсе - бу юлдан хәсән-шәһих гариб».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3625
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعٍ الصَّائِغُ حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ ثُمَّ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ عُمَرُ ثُمَّ آتِي أَهْلَ الْبَقِيعِ فَيُحْشَرُونَ مَعِي ثُمَّ أَنْتَظِرُ أَهْلَ مَكَّةَ حَتَّى أُحْشَرَ بَيْنَ الْحَرَمَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَعَاصِمُ بْنُ عُمَرَ لَيْسَ بِالْحَافِظِ عِنْدَ أَهْلِ الْحَدِيثِ
Безгә [Сәләмә бин Сябиб] безгә [Абдуллаһ бин Нәфиъ Әш-Шәгыйгъ] безгә [Ашим бин Гомәр Әл-Гомәри] [Абдуллаһ бин Динар] [Ибн Гомәр] сөйләгән: ул болай диде: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам болай диде: «Мин җир йөзеннән беренче булып күтәрелдем, аннары Әбү Бәкер, аннары Гомәр, аннары мин Бәки халкы янына килдем, алар минем белән җыелганчы, аннары мин Мәккә халкын көттем, алар Хәрәмәиннәр арасында җыелдылар». Әбү Гайсә болай диде: «Бу хәдис - хәдис белгечләре фикеренчә, «Ашим бин Гомәр хәфиз түгел».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3626
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ كَانَ يَكُونُ فِي الْأُمَمِ مُحَدَّثُونَ فَإِنْ يَكُ فِي أُمَّتِي أَحَدٌ فَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ قَالَ حَدَّثَنِي بَعْضُ أَصْحَابِ سُفْيَانَ قَالَ قَالَ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ مُحَدَّثُونَ يَعْنِي مُفَهَّمُونَ
Безгә [Кутәйбә] безгә [Әл-Ләйтс] сөйләгән, ул [Ибн Әҗләннән] [Сәгъд бин Ибраһимнән] [Әбү Сәләмәдән] [Гайсәдән] ул әйтте; Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Элеккеге җәмгыятьләрдә дә вәхи белән илһамланган кешеләр булган, шуңа күрә ул минем өммәтемнең берсеннән булса, ул Гомәр булыр иде". Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - ышанычлы хәдис". Ул - Әбү Гайсә әйтте; Ул миңа Суфиянның кайбер дуслары әйткәнне әйтте; Суфиян бин Уяйнә әйтте: "Әл-Мөхәддәтсун - Әл-Муфаххәмун - илһамланганнар дигәнне аңлата".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3627
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْقُدُّوسِ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عَبِيدَةَ السَّلْمَانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَطَّلِعُ عَلَيْكُمْ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَاطَّلَعَ أَبُو بَكْرٍ ثُمَّ قَالَ يَطَّلِعُ عَلَيْكُمْ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَاطَّلَعَ عُمَرُوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مُوسَى وَجَابِرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ مَسْعُودٍ
Безгә [Мөхәммәд бин Хөмәйд] безгә [Абдуллаһ бин Габдел Куддус] безгә [Әл-А'масы]дан ['Әмру бин Муррадан] ['Абдуллаһ бин Сәләмәдән] ['Әбидә Әс Салманидан] [Абдуллаһ бин Мәс'удтан] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең: "Сезгә җәннәт әһеленнән бер кеше киләчәк", - дигәнен сөйләде. Күренгән кеше Әбу Бәкер булып чыкты, аннары ул: "Сезгә җәннәт әһеленнән бер кеше киләчәк", - диде. Күренгән кеше Гомәр булып чыкты". Һәм бу бүлектә Әбу Муса һәм Җәбирдән дә риваять бар, Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис Ибн Мәс'уд хәдисе аша гариб дәрәҗәсендә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3628
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ يَرْعَى غَنَمًا لَهُ إِذْ جَاءَ ذِئْبٌ فَأَخَذَ شَاةً فَجَاءَ صَاحِبُهَا فَانْتَزَعَهَا مِنْهُ فَقَالَ الذِّئْبُ كَيْفَ تَصْنَعُ بِهَا يَوْمَ السَّبُعِ يَوْمَ لَا رَاعِيَ لَهَا غَيْرِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنْتُ بِذَلِكَ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَمَا هُمَا فِي الْقَوْمِ يَوْمَئِذٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Дауд Әс Тайалиси] сөйләгән, ул [Шу'ба] әйткән, ул [Сәгъд бин Ибраһим] әйткән, ул [Әбу Сәләмә] әйткән, ул [Әбу Һөрәйрә] әйткән, ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Бер кеше кәҗәсен көтеп йөргәндә, кинәт бүре килеп, кәҗәгә ташланган, аннары хуҗасы килеп, аны бүредән коткарган, аннары бүре: "Миннән башка сакчы булмаган көнне аны кем саклый?" - дигән. Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам әйткән: "Мин аңа ышанам, Әбу Бәкер һәм Гомәр дә", - дигән. [Әбу Сәләмә] әйткән: "Гарчанда ул вакытта алар икесе дә Пәйгамбәр белән бергә булмаганнар иде". Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] әйткән, ул безгә [Шу'ба] әйткән, ул [Сәгъд бин Ибраһим] әйткән, югарыдагы хәдистә, Әбу Гайсә әйткән: "Бу хәдис - хәсән-шәһих хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3629
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى حِرَاءَ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعَلِيٌّ وَعُثْمَانُ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ فَتَحَرَّكَتْ الصَّخْرَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اهْدَأْ إِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ وَفِي الْبَاب عَنْ عُثْمَانَ وَسَعِيدِ بْنِ زَيْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَبُرَيْدَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ صَحِيحٌ
Безгә [Кутәйбә бин Сәгыйд] безгә [Габдел Азиз бин Мөхәммәд]дән [Сөһәйл бин Әбу Салих]дән [аның әтисеннән] [Әбу Һөрәйрә радиаллаһу ганһү]дән болай дип сөйләде: Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам Әбу Бәкер, Гомәр, Госман, Али, Талха һәм Зөбәер белән Хира мәгарәсендә булганда, алар басып торган зур таш кинәт селкенгән, аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: «Тынычланыгыз, чөнки сезнең белән Пәйгамбәр, яки Әш Сиддик, яки Шәһид бар», – дигән. Бу бүлектә шулай ук Госман, Сәгыйд бин Зәйд, Ибн Аббас, Сәхл бин Сәгыйд, Әнәс бин Малик һәм Бурайдадан да тарихлар бар. Әбу Гайсә: «Бу хәдис ышанычлы хәдис», – дигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3630
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ حَدَّثَهُمْأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَعِدَ أُحُدًا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَفَ بِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ أُحُدُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Яхья бин Сәгыйд]дән [Сәгыйд бин Әбу Аруба]дан [Катада]дан [Әнәс]дән аларга болай дип сөйләгән: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам Әбу Бәкер, Гомәр һәм Госман белән Өхүд тавына менгән, кинәт тау селкенгән, аннары Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам: "Тынычлан, әй Өхүд, чөнки синең белән бер Пәйгамбәр, Сиддик һәм ике шәһит бар", - дигән. Әбу Гайсә: "Бу хәдис - хәсән-шәһих хәдис", - дигән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3631
حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الرِّفَاعِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ الْيَمَانِ عَنْ شَيْخٍ مِنْ بَنِي زُهْرَةَ عَنْ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ رَفِيقٌ وَرَفِيقِي يَعْنِي فِي الْجَنَّةِ عُثْمَانُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِالْقَوِيِّ وَهُوَ مُنْقَطِعٌ
[Әбу Һишам Әр-Рифаи] безгә [Яхья бин Әл-Яман]дан [Бәни Зуһрадан шәех]дан [Әл-Харис бин Абдуррахман бин Әбу Джузаб]дан [Тәлхә бин Убайдуллаһ]дан риваять кылды: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Һәр пәйгамбәрнең якын дусты бар, ә җәннәттәге якын дустым - Госман". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - гариб хәдис, аның чылбыры нык түгел, чөнки ул өзелгән".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3632
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو عَنْ زَيْدٍ هُوَ ابْنُ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ قَالَلَمَّا حُصِرَ عُثْمَانُ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ فَوْقَ دَارِهِ ثُمَّ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ حِرَاءَ حِينَ انْتَفَضَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اثْبُتْ حِرَاءُ فَلَيْسَ عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ قَالُوا نَعَمْ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فِي جَيْشِ الْعُسْرَةِ مَنْ يُنْفِقُ نَفَقَةً مُتَقَبَّلَةً وَالنَّاسُ مُجْهَدُونَ مُعْسِرُونَ فَجَهَّزْتُ ذَلِكَ الْجَيْشَ قَالُوا نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أُذَكِّرُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ بِئْرَ رُومَةَ لَمْ يَكُنْ يَشْرَبُ مِنْهَا أَحَدٌ إِلَّا بِثَمَنٍ فَابْتَعْتُهَا فَجَعَلْتُهَا لِلْغَنِيِّ وَالْفَقِيرِ وَابْنِ السَّبِيلِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ وَأَشْيَاءَ عَدَّدَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عُثْمَانَ
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә [Абдуллаһ бин Джагъфар Әр-Ракки] безгә [Убәйдуллаһ бин Әмру]дан [Зәйд, ягъни Ибн Әбу Унәйсә]дан [Әбу Исхак]дан [Әбу Абдуррахман Әс-Суләми]дан ул болай диде: [Госман] чолгап алынгач, алар алдына килеп кычкырды: «Аллаһ исеме белән сезгә искә төшерәм, Хира мәгарәсе селкенгән вакыйганы белмисезме, аннары Аллаһның пәйгамбәре саллаһу галәйһи вәссәлам: «Тынычлан, әй Хира», – диде, чөнки синең өстеңдә пәйгамбәрдән, шиддыйктан яки ике шәһиттән башка беркем дә юк», – диде. Алар: «Әйе», – дип җавап бирделәр. Шуннан соң Госман тагын әйтте: «Аллаһ исеме белән сезгә искә төшерәм, сез Пәйгамбәрнең саллаһу галәйһи вәссәламнең Әл-Усра гаскәрләре – Тәбук сугыш гаскәрләре – турындагы сүзләрен дә белмисезме: «Кем иртәгә сугыш өчен акча салырга тели?» Шул арада - ул вакытта - яңа кешеләр авырлыклар һәм бәхетсезлек кичерәләр иде, шуңа күрә мин гаскәрләр өчен кирәк-яраклар әзерләдемме? - дип җавап бирделәр алар; "Әйе". Шуннан соң Госман тагын сорады: "Аллаһ исеме белән искә төшерәм, сез Рума коесын белмисезме - күп сулы кое исеме - аны беркем дә югары бәягә сатып алмыйча эчә алмый, аннары мин аны сатып алдым, аннары байларга да, ярлыларга да, Ибн Сәбилгә дә бирдем?" Алар җавап бирделәр: "Аллаһ белән ант итәм, әйе". Һәм кайбер -даннарны - ул санап үтте -". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис бу юл аша, ягъни Әбу Абдуррахман Әс-Суламиның Госманнан килгән хәдисеннән хәсән-шәһих гариб дәрәҗәсендә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3633
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا السَّكَنُ بْنُ الْمُغِيرَةِ وَيُكْنَى أَبَا مُحَمَّدٍ مَوْلًى لِآلِ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي هِشَامٍ عَنْ فَرْقَدٍ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَبَّابٍ قَالَ شَهِدْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَحُثُّ عَلَى جَيْشِ الْعُسْرَةِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ مِائَةُ بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ حَضَّ عَلَى الْجَيْشِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ مِائَتَا بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ حَضَّ عَلَى الْجَيْشِ فَقَامَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَيَّ ثَلَاثُ مِائَةِ بَعِيرٍ بِأَحْلَاسِهَا وَأَقْتَابِهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَنَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْزِلُ عَنْ الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَقُولُ مَا عَلَى عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ هَذِهِ مَا عَلَى عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ هَذِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ السَّكَنِ بْنِ الْمُغِيرَةِ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Әбу Дауд] безгә [Әбу Мөхәммәд кушаматлы Әс Сакан бин Мугирә] Усман гаиләсе тарафыннан азат ителгән элеккеге кол, безгә [Әл Вәлид бин Әбу Хисям] [Фәркад Әбу Талха]дан [Абдуррахман бин Хәббаб] ул болай диде: Мин Пәйгамбәрнең (салләллаһу галәйһи вәссәлам) Усра гаскәрләренә - Тәбук гаскәрләренә - киңәш биргәнен күрдем. Шуннан соң Усман бин Аффан торып басты һәм әйтте: "Әй Аллаһның Илчесе, мин сезгә Аллаһ юлында сугышу өчен йөк һәм җигү белән тулы йөз дөя бирәм". Аннары ул гаскәрләргә киңәш бирде, аннары Усман бин Аффан торып басты һәм әйтте: "Әй Аллаһның Илчесе, мин Аллаһ юлында сугышу өчен йөк һәм җигү белән тулы ике йөз дөя өстим". Аннары ул гаскәргә киңәш бирде, аннары Усман бин Аффан торып басты һәм әйтте: "Әй Аллаһның Илчесе, мин Аллаһ юлында сугышу өчен йөк һәм җигү белән тулы ике йөз дөя өстим". Аннары ул гаскәргә киңәш бирде, аннары Усман бин Аффан торып басты һәм әйтте: «Әй Аллаһның Илчесе, мин Аллаһ юлында сугышу өчен өч йөз дөяне йөк һәм җигү белән өстим». Шулай итеп, мин Аллаһның Илчесенең (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын!) минбәргә төшеп: «Димәк, бу изге эштән соң Госманга зыян китерә торган бернәрсә дә юк, бу изге эштән соң Госманга зыян китерә торган башка бернәрсә дә юк - аның үткәндәге һәм киләчәктәге гөнаһлары һәм хаталары гафу ителә», - диде. Әбү Гайсә: «Бу хәдис гариб дәрәҗәсендә, без моны Әс Сакан бин Әл-Мугирә хәдисеннән генә беләбез, һәм бу бүлектә шулай ук Абдуррахман бин Самурадан тарих бар», - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3634
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ وَاقِعٍ الرَّمْلِيُّ حَدَّثَنَا ضَمْرَةُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَوْذَبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ كَثِيرٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَجَاءَ عُثْمَانُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِأَلْفِ دِينَارٍ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ وَاقِعٍ وَكَانَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ مِنْ كِتَابِي فِي كُمِّهِ حِينَ جَهَّزَ جَيْشَ الْعُسْرَةِ فَيَنْثُرُهَا فِي حِجْرِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَلِّبُهَا فِي حِجْرِهِ وَيَقُولُ مَا ضَرَّ عُثْمَانَ مَا عَمِلَ بَعْدَ الْيَوْمِ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Мөхәммәд бин Исмәгыйль] безгә [Әл Хәсән бин Вәкиъ Әр Рәмли] безгә [Зәмра бин Рәбигъә]дән [Абдуллаһ бин Сяудзабтан] [Абдуллаһ бин Әл Касымнан] [Катсир] элеккеге кол - аны азат иткән - Әбдрахман бин Самурадан [Абдрахман бин Самурадан] ул болай диде: "Госман Пәйгамбәр галәйһиссәламгә мең динар белән килде. Әл Хәсән бин Вакиъ әйтте: "Шул ук вакытта минем китабымның башка бер урынында - хәдиснең ләфәзендә; Усра гаскәрен әзерләгәндә аны киеменә сал, аннары Госман динарны үз бүлмәсенә куйды," диде Әбдрахман әйтте: "Шуннан соң мин Пәйгамбәр галәйһиссәламнең аны төреп: "Бүгенге эшеннән соң Госманга беркем дә зыян китермәячәк", - дип әйткәнен күрдем. Һәм ул сүзләрен ике тапкыр кабатлады." Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис бу юл аша хәсән гариб дәрәҗәсендә".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3635
حَدَّثَنَا أَبُو زُرْعَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَلَمَّا أُمِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَيْعَةِ الرِّضْوَانِ كَانَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ رَسُولَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ قَالَ فَبَايَعَ النَّاسَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ عُثْمَانَ فِي حَاجَةِ اللَّهِ وَحَاجَةِ رَسُولِهِ فَضَرَبَ بِإِحْدَى يَدَيْهِ عَلَى الْأُخْرَى فَكَانَتْ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعُثْمَانَ خَيْرًا مِنْ أَيْدِيهِمْ لِأَنْفُسِهِمْقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Әбу Зуръа] безгә [Әл Хәсән бин Бисир] безгә [Әл Хәкам бин Габдел Мәлик]дән [Катада]дан [Әнәс бин Мәлик] әйтте: Рәсүлүллаһ галәйһиссәламгә Ридлуанга бәйгать итәргә боерылгач, шул вакытта Госман бин Аффан Пәйгамбәрнең Мәккә халкына вәкиле буларак, Әнәс әйтте: "Шулай итеп, кешеләр бәйгать иттеләр. Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһиссәлам: "Чыннан да, Госман Аллаһ һәм Аның Илчесе бурычларын үтәде", - диде. Бер кулын икенче кулына куеп, Пәйгамбәр салләллаһу галәйһиссәламнең Госман кулы белән кулы аларның - сәхабәләрнең - үзләре белән кулыннан яхшырак иде". Риваят итүче - Әбу Гайсә - әйтте: "Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3636
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي الْحَجَّاجِ الْمَنْقَرِيِّ عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ حَزْنٍ الْقُشَيْرِيِّ قَالَ شَهِدْتُ الدَّارَ حِينَ أَشْرَفَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ فَقَالَ ائْتُونِي بِصَاحِبَيْكُمْ اللَّذَيْنِ أَلَّبَاكُمْ عَلَيَّ قَالَ فَجِيءَ بِهِمَا فَكَأَنَّهُمَا جَمَلَانِ أَوْ كَأَنَّهُمَا حِمَارَانِ قَالَ فَأَشْرَفَ عَلَيْهِمْ عُثْمَانُ فَقَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدِمَ الْمَدِينَةَ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ يُسْتَعْذَبُ غَيْرَ بِئْرِ رُومَةَ فَقَالَ مَنْ يَشْتَرِي بِئْرَ رُومَةَ فَيَجْعَلَ دَلْوَهُ مَعَ دِلَاءِ الْمُسْلِمِينَ بِخَيْرٍ لَهُ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَأَنْتُمْ الْيَوْمَ تَمْنَعُونِي أَنْ أَشْرَبَ حَتَّى أَشْرَبَ مِنْ مَاءِ الْبَحْرِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ الْمَسْجِدَ ضَاقَ بِأَهْلِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ يَشْتَرِي بُقْعَةَ آلِ فُلَانٍ فَيَزِيدَهَا فِي الْمَسْجِدِ بِخَيْرٍ مِنْهَا فِي الْجَنَّةِ فَاشْتَرَيْتُهَا مِنْ صُلْبِ مَالِي فَأَنْتُمْ الْيَوْمَ تَمْنَعُونِي أَنْ أُصَلِّيَ فِيهَا رَكْعَتَيْنِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنِّي جَهَّزْتُ جَيْشَ الْعُسْرَةِ مِنْ مَالِي قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ وَالْإِسْلَامِ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى ثَبِيرِ مَكَّةَ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَا فَتَحَرَّكَ الْجَبَلُ حَتَّى تَسَاقَطَتْ حِجَارَتُهُ بِالْحَضِيضِ قَالَ فَرَكَضَهُ بِرِجْلِهِ وَقَالَ اسْكُنْ ثَبِيرُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ قَالُوا اللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ شَهِدُوا لِي وَرَبِّ الْكَعْبَةِ أَنِّي شَهِيدٌ ثَلَاثًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ
Моны безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман], [Аббас бин Мөхәммәд әд Дури] һәм башкалар сөйләделәр, ләкин мәгънәсе бер, диделәр алар; безгә [Сәгыйд бин Әмир] сөйләде, [Абдуллаһ] әйтте; безгә [Сәгыйд бин Әмир] вәгазь әйтте, [Яхья бин Әбу Әл Хаҗҗаҗ Әл Манкаридан] [Әбу Мәсгуд Әл Джураиридан] [Цумамә бин Хазн Әл Кусяйридан] ул болай диде: Мин [Госманның] өен күзәтеп торганда, Госман аларга күренде һәм: "Миңа ниятләгән ике кешегезне алып килегез", - диде. Цумамә әйтте: "Шуннан соң алар икесен дә алып килделәр, һәм ике кеше ике дөя яки ике ишәк кебек иде". Цумамә дәвам итте: "Шуннан соң Госман аларга күренде һәм әйтте: Мин сездән сорыйм һәм Аллаһ һәм Ислам исеме белән ант итәм, сез беләсезме, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам Мәдинәгә килгән һәм аның Мәдинәдәге кое исеме булган Рума коесыннан башка чиста суы булмаган, аннары ул болай дигән: "Кем Рума коесын сатып алса һәм аны мөселманнарның чиләкләре кебек итсә, ул җәннәттә булачак". Аннары мин аны саф байлыгымнан сатып алдым, ләкин хәзер сез миңа диңгез суыннан эчкәнче эчәргә тыясыз?" Алар: "И Ходаем, бу дөрес", - диделәр. Мин сездән сорыйм һәм Аллаһ һәм Ислам исеме белән ант итәм, сез беләсезме, мәчет кешеләр белән тулы иде, аннары Аллаһның рәсүле салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Фулан гаиләсенең җирен кем сатып алды, аннары аны мәчеткә өстәде, ул үзенең яхшылыгы белән җәннәткә керде?" Аннары мин аны саф байлыгымнан сатып алдым, ләкин бүген сез миңа анда ике рәкәгать намаз укырга тыясыз?" Алар: "И Ходаем, бу дөрес", - диделәр. Госман әйтте: «Сездән сорыйм һәм Аллаһ һәм Ислам исеме белән ант итәм, беләсезме, мин Әл-Усра гаскәрләрен - Тәбук сугышы гаскәрләрен - үз байлыгымнан әзерләдем?» – диделәр алар. Алар: «Әй Ходаем, дөрес», – диделәр. Шуннан соң Госман дәвам итте. «Сездән сорыйм һәм Аллаһ һәм Ислам исеме белән ант итәм, беләсезме, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам бервакыт Мәккәнең Сабирында, аның белән Әбу Бәкер, Гомәр һәм мин булганбыз. Аннары тау ташлар коелганчы хәрәкәтләнде, аннары Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам аягына басты һәм әйтте: «Тынычлан, Сабир, синең өстеңдә пәйгамбәр, бер шиддыйк һәм ике шәһит бар». Алар: «Әй Ходаем, бу дөрес», – дип җавап бирделәр. Госман әйтте: «Аллаһу әкбәр, Кәгъбәтуллаһ хуҗасы булган Аллаһ белән ант итәм, алар минем шәһит булуыма шаһитлек бирделәр». Ул моны өч тапкыр әйтте. Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис – Хәсән хәдисе һәм Госманнан берничә юл белән риваять ителгән».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3637
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّأَنَّ خُطَبَاءَ قَامَتْ بِالشَّامِ وَفِيهِمْ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَامَ آخِرُهُمْ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ مُرَّةُ بْنُ كَعْبٍ فَقَالَ لَوْلَا حَدِيثٌ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قُمْتُ وَذَكَرَ الْفِتَنَ فَقَرَّبَهَا فَمَرَّ رَجُلٌ مُقَنَّعٌ فِي ثَوْبٍ فَقَالَ هَذَا يَوْمَئِذٍ عَلَى الْهُدَى فَقُمْتُ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ قَالَ فَأَقْبَلْتُ عَلَيْهِ بِوَجْهِهِ فَقُلْتُ هَذَا قَالَ نَعَمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوَالَةَ وَكَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ
Безгә [Мөхәммәд бин Басиар] безгә [Габдел Ваһаб Әс Сакафи] безгә [Әййуб]га [Әбү Киләбәдә] [Әбү Әл Асьат Әш-Шәнъани]га сөйләгәнчә, вәгазьчеләр Шам өлкәсендә торып, вәгазь сөйләгәннәр, һәм алар арасында Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең сәхабәләреннән берничә кеше булган, аннары аларның соңгысы [Мөррә бин Кәгъб] торган кеше торып: "Әгәр мин Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәламнән ишеткән хәдис булмаса, мин монда басып тормас идем", - дигән. Аннары ул шул вакытка якын булган берничә яла ягу турында сөйләгән, аннары тукымага төренгән бер кеше үтеп киткәндә: "Бу кеше - ул вакытта - дөрес юлда булган", - дигән. Шуңа күрә мин аның янына ашыктым, ул Госман бин Аффан булып чыккан. Мөррә: "Шуннан соң мин аның йөзенә карадым да: "Бу кешеме?" - дип сорадым", - дигән. Ул: "Әйе", - дип җавап бирде. Әбү Гайсә: "Бу хәдис - хәсән-сәхих хәдис, һәм бу бүлектә шулай ук Ибн Гомәр, Абдуллаһ бин Хавалә һәм Кәгъб бин Уҗрадан риваятьләр бар", - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3638
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا حُجَيْنُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا عُثْمَانُ إِنَّهُ لَعَلَّ اللَّهَ يُقَمِّصُكَ قَمِيصًا فَإِنْ أَرَادُوكَ عَلَى خَلْعِهِ فَلَا تَخْلَعْهُ لَهُمْوَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
[Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Хөҗәйн бин Әл-Мусанна] безгә [Әл-Ләйс бин Саад]дан [Мөавия бин Салих]дан [Рабия бин Язид]дан [Абдулла бин Әмир]дан [Ән-Нуъман бин Бәшир]дан [Аишә] Аллаһның Рәсүле салла-Аллаһу галәйһи вәссәламнең болай дигәнен сөйләде: "Әй, Госман, әгәр бер көнне Аллаһ сиңа бу эштә вәкаләт бирсә, һәм кешеләр синең хәлифәлек пәрдәсен салырга теләсәләр, аны алар өчен салма". Бу хәдистә озын хикәя бар. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3639
حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍأَنَّ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ مِصْرَ حَجَّ الْبَيْتَ فَرَأَى قَوْمًا جُلُوسًا فَقَالَ مَنْ هَؤُلَاءِ قَالُوا قُرَيْشٌ قَالَ فَمَنْ هَذَا الشَّيْخُ قَالُوا ابْنُ عُمَرَ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ شَيْءٍ فَحَدِّثْنِي أَنْشُدُكَ اللَّهَ بِحُرْمَةِ هَذَا الْبَيْتِ أَتَعْلَمُ أَنَّ عُثْمَانَ فَرَّ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ فَلَمْ يَشْهَدْهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ أَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَمْ يَشْهَدْ قَالَ نَعَمْ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ تَعَالَ أُبَيِّنْ لَكَ مَا سَأَلْتَ عَنْهُ أَمَّا فِرَارُهُ يَوْمَ أُحُدٍ فَأَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ قَدْ عَفَا عَنْهُ وَغَفَرَ لَهُ وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ يَوْمَ بَدْرٍ فَإِنَّهُ كَانَتْ عِنْدَهُ أَوْ تَحْتَهُ ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ أَجْرُ رَجُلٍ شَهِدَ بَدْرًا وَسَهْمُهُ وَأَمَرَهُ أَنْ يَخْلُفَ عَلَيْهَا وَكَانَتْ عَلِيلَةً وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ فَلَوْ كَانَ أَحَدٌ أَعَزَّ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ عُثْمَانَ لَبَعَثَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانَ عُثْمَانَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُثْمَانَ إِلَى مَكَّةَ وَكَانَتْ بَيْعَةُ الرِّضْوَانِ بَعْدَ مَا ذَهَبَ عُثْمَانُ إِلَى مَكَّةَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ الْيُمْنَى هَذِهِ يَدُ عُثْمَانَ وَضَرَبَ بِهَا عَلَى يَدِهِ فَقَالَ هَذِهِ لِعُثْمَانَ قَالَ لَهُ اذْهَبْ بِهَذَا الْآنَ مَعَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Салих бин Абдуллаһ] безгә [Әбу Әванә] [Госман бин Абдуллаһ бин Мәүхәб] сөйләгән: Мисыр кешеләреннән бер кеше Аллаһ гыйбадәтханәсенә хаҗ кылган, аннары утырган кешеләрне күргән һәм сораган: «Бу кемнәр?» Алар җавап биргәннәр; «Корәеш», – дигәннән соң ул сораган: «Бу карт кем?» Алар җавап биргәннәр; «[Ибн Гомәр]», – дигәннән соң ул аның янына килеп: «Чынлап та, мин сездән бер нәрсә сорыйм, шуңа күрә миңа бер хәдис сөйләгез – «Бу Бәйтуллаһның хөрмәте белән ант итәм, сез Госманның Ухуд сугышыннан качканын беләсезме?» – дигән. Ул җавап биргән: «Әйе», – дип, сез аның Рихванның бәйгатьендә булмаганын беләсезме?» – дигән. Ибн Гомәр җавап биргән: «Әйе», – дип сораган кеше. «Сез Госманның Бәдр сугышында булмаганын һәм анда шаһит булмаганын беләсезме?» – дип җавап биргән. Ибн Гомәр җавап биргән; «Әйе», – дип кычкырган кеше. «Аллаһ бөек!» Ибн Гомәр аңа: «Мин син сораганны аңлатам», – диде. Өхед сугышында качуы турында мин чын күңелдән Аллаһның аны гафу итүенә шаһитлек бирәм. Аның Бәдр сугышында булмавы турында, чөнки ул вакытта ул кызы Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам турында кайгырта иде, шуңа күрә Аллаһның пәйгамбәре салләллаһу галәйһи вәссәлам аңа: «Син Бәдр сугышында катнашканнарның бүләге кебек үк бүләк алачаксың, шулай ук аның өлешләре – ганимә өлеше –», – диде, аннары аңа калырга һәм авыру кызын карарга кушты. Ул ант бирүдә булмаганда, әгәр Мәккә шәһәреннән Госманнан абруйлырак кеше булса, Аллаһның пәйгамбәре салләллаһу галәйһи вәссәлам аны Госман урынына җибәрер иде, Аллаһның пәйгамбәре салләллаһу галәйһи вәссәлам Госманны Мәккәгә җибәрде, ә ант бирү Госман Мәккәгә киткәннән соң булды, – диде Ибн Гомәр. Шуннан соң Аллаһның Илчесе (саллаллаһу галәйһи вәссәлам) уң кулы белән ишарә ясап: «Бу – Госманның кулы», – диде. Аннары ул икенче кулын алдагы кул өстенә куеп: «Бу ант – Госман өчен», – диде. Ибн Гомәр теге кешегә: «Хәзер үк бу җавапны бир», – диде. Әбу Гайсә: «Бу хәдис – хәсән-сәхих хәдис», – диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3640
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا الْعَلَاءُ بْنُ عَبْدِ الْجَبَّارِ حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عُمَيْرٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا نَقُولُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيٌّ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
Безгә [Әхмәд бин Ибраһим әд-Дәүрәки] безгә [Әл-Ала бин Габдел-Җаббар] безгә [Әл-Харис бин Умәйр]дән ['Убайдулла бин Гомәр]дән [Нәфи]дән [Габдулла бин Гомәр] ул болай диде: "Без бервакыт әйттек: - Пәйгамбәр саллаллоҳу алейхи һәмссәлам исән булса да - Әбу Бәкер, Гомәр һәм Госман - тәртип буенча -" Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис бу юл аша, ягъни Убайдулла бин Гомәр хәдисеннән гариб дәрәҗәсендә, һәм бу хәдис шулай ук Ибн Гомәрдән берничә юлдан риваять ителгән".
