Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 341
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي جَالِسًا فَيَقْرَأُ وَهُوَ جَالِسٌ فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ مَا يَكُونُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ ثُمَّ رَكَعَ وَسَجَدَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
നബി (സ) ഒരിക്കൽ ഇരുന്ന് നമസ്കരിച്ചതായി [അൽ അൻഷാർ] പറഞ്ഞതായി [മാൻ] പറഞ്ഞതായി [ആയിഷ] പറഞ്ഞതായി [അബു അൻ നദ്ലറിൽ] നിന്ന് [മാലിക്] പറഞ്ഞതായി [ആഇശ] പറഞ്ഞതായി [മാലിക്] പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മുപ്പതോ നാൽപ്പതോ ആയ വാക്യങ്ങൾ പാരായണം ബാക്കിയിരിക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് -സൂറത്ത് - ഓതി, പിന്നെ കുമ്പിട്ട് സാഷ്ടാംഗം ചെയ്തു. രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിലും അദ്ദേഹം അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 342
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا خَالِدٌ وَهُوَ الْحَذَّاءُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَسَأَلْتُهَا عَنْ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ تَطَوُّعِهِ قَالَتْ كَانَ يُصَلِّي لَيْلًا طَوِيلًا قَائِمًا وَلَيْلًا طَوِيلًا قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ جَالِسٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ جَالِسٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[അഹ്മദ് ബിൻ മാനി'] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ഹുസൈം] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ഖാലിദ്] - അതായത് അൽ ഹദ്സ്ദ്സ` - [അബ്ദുല്ല ബിൻ സിയാകീഖ്] [ആയിസിയ]യിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹി ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ സുന്നത്ത് നമസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ആയിസിയയോട് ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ഒരിക്കൽ രാത്രിയിൽ ദീർഘനേരം നിന്നുകൊണ്ടും ഒരിക്കൽ ഇരുന്നും നമസ്കരിച്ചു. അദ്ദേഹം നിന്നുകൊണ്ടു വായിച്ചാൽ അദ്ദേഹം നിന്നുകൊണ്ടും കുമ്പിടുകയും സുജൂദ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യും, ഇരുന്നുകൊണ്ടു വായിച്ചാൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടും കുമ്പിടുകയും സുജൂദ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യും'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 343
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَسْمَعُ بُكَاءَ الصَّبِيِّ وَأَنَا فِي الصَّلَاةِ فَأُخَفِّفُ مَخَافَةَ أَنْ تُفْتَتَنَ أُمُّهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
ഖുതൈബ (റ) ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; മർവാൻ ബിൻ മുആവിയ അൽ ഫസാരി (റ) അനസ് ബിൻ മാലിക്കിൽ നിന്ന് ഹുമൈദിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് ഉദ്ധരിക്കുന്നു: അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) പറഞ്ഞു: അല്ലാഹുവാണ് സത്യം, ഒരു കുഞ്ഞ് നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ കരയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു, അതിനാൽ അതിന്റെ അമ്മയെ ശല്യപ്പെടുത്തുമെന്ന് ഭയന്ന് ഞാൻ നമസ്കാരം വേഗത്തിലാക്കി. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഖതാദ, അബു സഈദ്, അബു ഹുറൈറ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു നിവേദനവും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു: അനസിന്റെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്.
Hadith
Imam Tirmidzi : 344
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ صَفِيَّةَ ابْنَةِ الْحَارِثِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ الْحَائِضِ إِلَّا بِخِمَارٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَقَوْلُهُ الْحَائِضِ يَعْنِي الْمَرْأَةَ الْبَالِغَ يَعْنِي إِذَا حَاضَتْ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الْمَرْأَةَ إِذَا أَدْرَكَتْ فَصَلَّتْ وَشَيْءٌ مِنْ شَعْرِهَا مَكْشُوفٌ لَا تَجُوزُ صَلَاتُهَا وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ قَالَ لَا تَجُوزُ صَلَاةُ الْمَرْأَةِ وَشَيْءٌ مِنْ جَسَدِهَا مَكْشُوفٌ قَالَ الشَّافِعِيُّ وَقَدْ قِيلَ إِنْ كَانَ ظَهْرُ قَدَمَيْهَا مَكْشُوفًا فَصَلَاتُهَا جَائِزَةٌ
[ഹന്നദ്] പറഞ്ഞു; [ഖാബിഷ] [ഹമ്മാദ് ബിൻ സലാമ] [ഖത്താദ] [ഇബ്നു സിരിൻ] [ഷാഫിയ ബിൻത് അൽ ഹാരിത്ത്] [ആയിസ്യ] യിൽ നിന്ന് [അയ്ശ്യ] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ആർത്തവമുള്ള ഒരു സ്ത്രീ ശിരോവസ്ത്രം ധരിക്കാതെ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ സാധുതയുള്ളതല്ല'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ല ബിൻ അമ്രുവിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്. അതേസമയം, 'ആർത്തവമുള്ള ഒരു സ്ത്രീ' എന്ന പ്രവാചക വചനത്തിന്റെ അർത്ഥം പ്രായപൂർത്തിയായ ഒരു സ്ത്രീയാണ്, തുടർന്ന് ആർത്തവം അനുഭവിക്കുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ആയിസ്യയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗിക്കുന്നു; ആർത്തവമുണ്ടായ ശേഷം മുടി കാണാവുന്ന സമയത്ത് പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന ഒരു സ്ത്രീ അവളുടെ പ്രാർത്ഥന അസാധുവാണ് എന്നാണ്. ഷാഫിഇ സ്വീകരിച്ച അഭിപ്രായമാണിത്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'ഒരു സ്ത്രീയുടെ ശരീരത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഭാഗം ദൃശ്യമാണെങ്കിൽ അവളുടെ പ്രാർത്ഥന അസാധുവാണ്'. ഇമാം ഷാഫിഇയോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ; അവന്റെ കാലിന്റെ അടിഭാഗം പുറത്ത് ദൃശ്യമായാലോ?' അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'പ്രാർത്ഥന സാധുവാണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 345
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ عِسْلِ بْنِ سُفْيَانَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ السَّدْلِ فِي الصَّلَاةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ عَطَاءٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عِسْلِ بْنِ سُفْيَانَ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي السَّدْلِ فِي الصَّلَاةِ فَكَرِهَ بَعْضُهُمْ السَّدْلَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالُوا هَكَذَا تَصْنَعُ الْيَهُودُ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا كُرِهَ السَّدْلُ فِي الصَّلَاةِ إِذَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ إِلَّا ثَوْبٌ وَاحِدٌ فَأَمَّا إِذَا سَدَلَ عَلَى الْقَمِيصِ فَلَا بَأْسَ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَكَرِهَ ابْنُ الْمُبَارَكِ السَّدْلَ فِي الصَّلَاةِ
[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളോട് വിവരിക്കുന്നു; [ഖാബിഷ] [ഹമ്മദ് ബിൻ സലമ] [ഇസ്ലാഹ് ബിൻ സുഫ്യാനിൽ നിന്ന്] [അതാ ബിൻ റബയിൽ നിന്ന്] [അബു ഹുറൈറ] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) സദ്ൽ ചെയ്യുന്നത് - ഒരു വസ്ത്രം നിലത്ത് തൊടുന്നതുവരെ താഴ്ത്തുന്നത് - പ്രാർത്ഥനയിൽ വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ജുഹൈഫയിൽ നിന്ന് ഒരു നിവേദനവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു ഹുറൈറയുടെ ഹദീസ്, 'മർഫൂ ആയ അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്ന്' എന്ന ഹദീസിൽ നിന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് അത് അറിയില്ല' ഇസ്ലാഹ് ബിൻ സുഫ്യാന്റെ ഹദീസിൽ നിന്ന് ഒഴികെ. സദ്ലിന്റെ വിധിയെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്ക് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായമുണ്ടായിരുന്നു - ഒരു വസ്ത്രം നിലത്ത് തൊടുന്നതുവരെ താഴ്ത്തുക - പ്രാർത്ഥനയിൽ, ചിലർ അത് മക്റൂഹായി കണക്കാക്കി, അവർ പറഞ്ഞു, 'അത് ജൂതന്മാരുടെ പ്രവൃത്തിയാണ്'. മറ്റ് ചില പണ്ഡിതന്മാർക്ക് ഒരു വസ്ത്രം മാത്രമേ ഉള്ളൂവെങ്കിൽ അത് മക്റൂഹായി കണക്കാക്കി. ഷർട്ടിനു മുകളിൽ സദ്ൽ ചെയ്യുന്ന കാര്യത്തിൽ തെറ്റൊന്നുമില്ല. അഹ്മദ് സ്വീകരിച്ച അഭിപ്രായം ഇതാണ്. അതേസമയം, ബിൻ അൽ മുബാറക് നമസ്കാരത്തിൽ സദ്ൽ മക്റൂഹായി കണക്കാക്കി.
Hadith
Imam Tirmidzi : 346
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمَخْزُومِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي ذَرٍّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ إِلَى الصَّلَاةِ فَلَا يَمْسَحْ الْحَصَى فَإِنَّ الرَّحْمَةَ تُوَاجِهُهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَيْقِيبٍ وَعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَحُذَيْفَةَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَرِهَ الْمَسْحَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَمَرَّةً وَاحِدَةً كَأَنَّهُ رُوِيَ عَنْهُ رُخْصَةٌ فِي الْمَرَّةِ الْوَاحِدَةِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ
[സഈദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ മഖ്സുമി] പറഞ്ഞു; [സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന] [അസ് സുഹ്രി] [അബു അൽ അഹ്വാഷ്] [അബു ദ്സാർ] [അബു ദ്ദ്സാർ] [അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യം അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടുമുട്ടിയതിനാൽ] എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ നെറ്റിയിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന കല്ലുകൾ തുടയ്ക്കരുത്, കാരണം അല്ലാഹുവിന്റെ കാരുണ്യം അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടുമുട്ടിയിരിക്കുന്നു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ മുഐഖിബ്, അലി ബിൻ അബു താലിബ്, ഹുദ്സൈഫ, ജാബിർ, അബ്ദുല്ല എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു ദ്ദ്സാറിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്. പ്രാർത്ഥനയിൽ കല്ലുകൾ തിരുമ്മുന്നത് അസ്വീകാര്യമാണെന്ന് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം [അത്] ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'നിങ്ങൾ അത് ശരിക്കും ചെയ്യേണ്ടിവന്നാൽ അത് ഒറ്റ അടിയിൽ ചെയ്യുക'. അത് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്; വാസ്തവത്തിൽ അദ്ദേഹം ഒരു സ്വൈപ്പിന് ആശ്വാസം നൽകുന്നു. ഇത് ഉലമകൾ പരിശീലിക്കുന്നു.
Hadith
Imam Tirmidzi : 347
حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ مُعَيْقِيبٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ مَسْحِ الْحَصَى فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا فَمَرَّةً وَاحِدَةًقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[അൽ ഹുസൈൻ] പറഞ്ഞു; [അൽ ഔസായ്] [യഹ്യ ബിൻ അബു കത്സിർ] പറഞ്ഞു; [അൽ വാലിദ് ബിൻ മുസ്ലിം] [മുഐഖിബ്] [അബു സലമ ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ] എന്നോട് പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയോട് നമസ്കാര സമയത്ത് കല്ലുകൾ തുടയ്ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു, അപ്പോൾ അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങൾക്ക് അത് ചെയ്യേണ്ടി വന്നാൽ, ഒരു സ്വൈപ്പ് മാത്രം മതി'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 348
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ أَخْبَرَنَا مَيْمُونٌ أَبُو حَمْزَةَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ مَوْلَى طَلْحَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ قَالَتْرَأَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غُلَامًا لَنَا يُقَالُ لَهُ أَفْلَحُ إِذَا سَجَدَ نَفَخَ فَقَالَ يَا أَفْلَحُ تَرِّبْ وَجْهَكَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَكَرِهَ عَبَّادُ بْنُ الْعَوَّامِ النَّفْخَ فِي الصَّلَاةِ وَقَالَ إِنْ نَفَخَ لَمْ يَقْطَعْ صَلَاتَهُ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ وَبِهِ نَأْخُذُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ هَذَا الْحَدِيثَ وَقَالَ مَوْلًى لَنَا يُقَالُ لَهُ رَبَاحٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَيْمُونٍ أَبِي حَمْزَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَقَالَ غُلَامٌ لَنَا يُقَالُ لَهُ رَبَاحٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أُمِّ سَلَمَةَ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ وَمَيْمُونٌ أَبُو حَمْزَةَ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي النَّفْخِ فِي الصَّلَاةِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنْ نَفَخَ فِي الصَّلَاةِ اسْتَقْبَلَ الصَّلَاةَ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُكْرَهُ النَّفْخُ فِي الصَّلَاةِ وَإِنْ نَفَخَ فِي صَلَاتِهِ لَمْ تَفْسُدْ صَلَاتُهُ وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَقَ
[അഹ്മദ് ബിൻ മാനി'] പറഞ്ഞു; [അബ്ബാദ് ബിൻ അൽ അവാം] പറഞ്ഞു; [അബു സാലിഹ്] തൽഹയുടെ ദാസനായ [ഉമ്മു സലമ]യിൽ നിന്ന് [മൈമുൻ അബു ഹംസ] ഞങ്ങളെ അറിയിച്ചു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം നമ്മുടെ അഫ്ല എന്ന അടിമയെ സുജൂദ് ചെയ്യുമ്പോൾ അദ്ദേഹം ഊതുന്നത് കണ്ടു - സുജൂദ് ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം -. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഓ അഫ്ല, നിന്റെ മുഖം പൊടിയട്ടെ!' അഹ്മദ് ബിൻ മാനി' പറഞ്ഞു; 'അബ്ബാദ് ബിൻ അൽ അവാം നമസ്കാര സമയത്ത് ഒരാൾ ഊതുന്നത് അസ്വീകാര്യമാക്കി'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അവൻ ചുംബിക്കുന്നത് തുടർന്നാൽ അവന്റെ പ്രാർത്ഥന പാഴാകില്ല'. അഹമ്മദ് ബിൻ മാനി' പറഞ്ഞു; 'ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു ഹംസയിൽ നിന്ന് ചിലർ ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചു. അഫ്ല എന്ന ഞങ്ങളുടെ പരിചാരകൻ പറഞ്ഞു; 'ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിട്ടുണ്ട് [അഹ്മദ് ബിൻ അബ്ദ അദ്ൽ ദലബി] പറഞ്ഞു;' [മൈമുൻ അബു ഹംസ] യിൽ നിന്ന് [ഹംദ് ബിൻ സൈദ്] ഈ സനദുള്ള ഹദീസ് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഞങ്ങളുടെ അടിമകളെ അഫ്ലഹ് എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഉമ്മു സലമയുടെ സനദിന്റെ ഹദീസ് ശക്തമല്ല, മൈമുനും അബു ഹംസയും ചില പണ്ഡിതന്മാർ ദുർബലപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്'. പ്രാർത്ഥനയ്ക്കിടെ ഊതുന്നതിന്റെ നിയമത്തെക്കുറിച്ച് ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിയോജിക്കുന്നു, അവരിൽ ചിലർ പറയുന്നു; 'നമസ്കാര സമയത്ത് ഊതുകയാണെങ്കിൽ അയാൾ വീണ്ടും ആരംഭിക്കണം'. സുഫ്യാൻ അത്സ് സൗരിയുടെയും കൂഫ നിവാസികളുടെയും അഭിപ്രായമാണിത്. പ്രാർത്ഥനയ്ക്കിടെ ഊതുന്നത് അസ്വീകാര്യമാണെന്ന് മറ്റുള്ളവർ പറയുമ്പോൾ, അവൻ ഊതുകയാണെങ്കിൽ അയാളുടെ പ്രാർത്ഥന മുറിയുകയില്ല. ഇതാണ് അഹ്മദിന്റെയും ഇസ്ഹാഖിന്റെയും അഭിപ്രായം.
Hadith
Imam Tirmidzi : 349
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًاقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الِاخْتِصَارَ فِي الصَّلَاةِ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ أَنْ يَمْشِيَ الرَّجُلُ مُخْتَصِرًا وَالِاخْتِصَارُ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ يَدَهُ عَلَى خَاصِرَتِهِ فِي الصَّلَاةِ أَوْ يَضَعَ يَدَيْهِ جَمِيعًا عَلَى خَاصِرَتَيْهِ وَيُرْوَى أَنَّ إِبْلِيسَ إِذَا مَشَى مَشَى مُخْتَصِرًا
അബൂ കുറൈബ് ഞങ്ങളോട് നിവേദനം ചെയ്തു; മുഹമ്മദ് ഇബ്നു സിരിൻ (റ) വിൽ നിന്ന് അബൂ ഉസാമ (റ) ഹിഷാം ഇബ്നു ഹസ്സൻ (റ) വിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു. പ്രവാചകൻ (സ) ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ കൈ വയറ്റിൽ വച്ചുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുന്നത് വിലക്കിയതായി അബൂ ഹുറൈറയിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്തു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു ഉമറിൽ നിന്ന് നിവേദനം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അബൂ ഈസ (റ) പറഞ്ഞു: അബൂ ഹുറൈറയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. ചില പണ്ഡിതന്മാർ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കിടെ കൈ വയറ്റിൽ വയ്ക്കുന്നത് മക്രൂഹായി കണക്കാക്കുന്നു. മറ്റു ചിലർ ഒരു മനുഷ്യൻ തന്റെ കൈ വയറ്റിൽ വച്ചുകൊണ്ട് നടക്കുന്നത് മക്രൂഹായി കണക്കാക്കുന്നു. ഇഖ്തിഷാർ എന്നാൽ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കിടെ തന്റെ കൈ വയറ്റിൽ വയ്ക്കുന്ന വ്യക്തി എന്നാണ്. അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് കൈകളും രണ്ട് വയറ്റിലും വയ്ക്കുന്നു. ഇബ്ലീസ് നടക്കുമ്പോൾ, അവൻ തന്റെ കൈ വയറ്റിൽ വച്ചുകൊണ്ട് നടക്കുന്നതായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
Hadith
Imam Tirmidzi : 350
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي رَافِعٍأَنَّهُ مَرَّ بِالْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ وَهُوَ يُصَلِّي وَقَدْ عَقَصَ ضَفِرَتَهُ فِي قَفَاهُ فَحَلَّهَا فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ الْحَسَنُ مُغْضَبًا فَقَالَ أَقْبِلْ عَلَى صَلَاتِكَ وَلَا تَغْضَبْ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ كِفْلُ الشَّيْطَانِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي رَافِعٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ وَهُوَ مَعْقُوصٌ شَعْرُهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَعِمْرَانُ بْنُ مُوسَى هُوَ الْقُرَشِيُّ الْمَكِّيُّ وَهُوَ أَخُو أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى
[യഹ്യ ബിൻ മൂസ] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുറസാഖ്] പറഞ്ഞു; [ഇംറാൻ ബിൻ മൂസ] യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു റാഫി] യിൽ നിന്ന് [ഇബ്നു ജുറൈജ്] ഞങ്ങളെ അറിയിച്ചു [ഇംറാൻ ബിൻ മൂസ] യിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു റാഫി] യിൽ നിന്ന് [ഇബ്നു ജുറൈജ്] ഹസൻ നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ ഹസൻ ബിൻ അലിയെ കടന്നുപോയതായി ഞങ്ങൾക്ക് അറിയിച്ചു. ആ സമയത്ത്, ഹസൻ തന്റെ മുടി ഒരു ബണ്ണിൽ കെട്ടി കഴുത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ വച്ചു, പക്ഷേ അബു റാഫി അത് പിന്നിലേക്ക് വലിച്ചു. അപ്പോൾ ഹസൻ കോപത്തോടെ അവന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞു. അബു റാഫി പറഞ്ഞു; 'നീ നമസ്കാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങുക, കോപിക്കരുത്, കാരണം റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'അത് പിശാചിന്റെ ഇരിപ്പിടമാണ്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉമ്മു സലമയിൽ നിന്നും അബ്ദുല്ല ബിൻ അബ്ബാസിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു റാഫിയുടെ ഹദീസ്' ഹസൻ ബിരുദം. ഈ ഹദീസ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രയോഗിക്കുന്നു. അവർ മുടി കെട്ടി ഒരു മനുഷ്യനെ നമസ്കരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ശല്യപ്പെടുത്തി. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇംറാൻ ബിൻ മൂസയുടെ പേര് അൽ ഖുറാസി അൽ മക്കി എന്നാണ്, അദ്ദേഹം അയ്യൂബ് ബിൻ മൂസയുടെ സഹോദരനാണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 351
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةُ مَثْنَى مَثْنَى تَشَهَّدُ فِي كُلِّ رَكْعَتَيْنِ وَتَخَشَّعُ وَتَضَرَّعُ وَتَمَسْكَنُ وَتَذَرَّعُ وَتُقْنِعُ يَدَيْكَ يَقُولُ تَرْفَعُهُمَا إِلَى رَبِّكَ مُسْتَقْبِلًا بِبُطُونِهِمَا وَجْهَكَ وَتَقُولُ يَا رَبِّ يَا رَبِّ وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهُوَ كَذَا وَكَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى و قَالَ غَيْرُ ابْنِ الْمُبَارَكِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَهِيَ خِدَاجٌ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ يَقُولُ رَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ فَأَخْطَأَ فِي مَوَاضِعَ فَقَالَ عَنْ أَنَسِ بْنِ أَبِي أَنَسٍ وَهُوَ عِمْرَانُ بْنُ أَبِي أَنَسٍ وَقَالَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ وَإِنَّمَا هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نَافِعِ ابْنِ الْعَمْيَاءِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْمُطَّلِبِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنَّمَا هُوَ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ هُوَ حَدِيثٌ صَحِيحٌ يَعْنِي أَصَحَّ مِنْ حَدِيثِ شُعْبَةَ
[സുവൈദ് ബിൻ നഷ്ർ] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ മുബാറക്] പറഞ്ഞു; [അൽ ലൈത്സ് ബിൻ സഅദ്] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ അബ്ബാസ്] [റബിയ ഇബ്നിൽ ഹാരിസ്] [ഇംറാൻ ബിൻ അബു അനസ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ നാഫി ബിൻ അൽ അമ്യ`] [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് [അബ്ദു റബ്ബിഹ് ബിൻ സഅദ്] [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് [റബിയ ഇബ്നിൽ ഹാരിസ്] [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് [അബ്ദു റബ്ബിഹ് ബിൻ സഅദ്] [ഇംറാൻ ബിൻ അബു അനസ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ നഫി' ബിൻ അൽ അമ്യ`] [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ അബ്ബാസ്] ൽ നിന്ന് 'ബിൻ അൽ മുബാറക്കിനെ കൂടാതെ, ഈ ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് ആരാണ് പറഞ്ഞത്, 'അങ്ങനെ ചെയ്യാത്തവൻ നമസ്കാരം കുറവായിരിക്കും - പൂർണതയുള്ളവനല്ല-'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'അബ്ദു റബ്ബിഹ് ബിൻ സഈദിൽ നിന്ന് സിയുബ ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചു, പക്ഷേ അദ്ദേഹം പലയിടത്തും തെറ്റിദ്ധരിച്ചു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അനസ് ബിൻ അബു അനസിൽ നിന്ന്, അദ്ദേഹം ഇമ്രാൻ ബിൻ അബു അനസാണ്'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ ഹാരിസിൽ നിന്ന്, അദ്ദേഹം അബ്ദുല്ലൻ ബിൻ നാഫി ബിൻ അൽ അമ്യ' ആണെങ്കിലും, റബിയ ബിൻ അൽ ഹാരിസിൽ നിന്ന്'. അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ ഹാരിസിൽ നിന്ന്, അബ്ദുൽ മുത്തല്ലിബിൽ നിന്ന്, അൽ ഫൽ ബിൻ അബ്ബാസ്സിൽ നിന്ന്, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്'. മുഹമ്മദ് പറഞ്ഞു; 'അൽ ലൈത്സ് ബിൻ സഅദിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്, അതായത്, അത് സിയുബയുടെ ഹദീസിനേക്കാൾ ആധികാരികമാണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 352
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ رَجُلٍ عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ ثُمَّ خَرَجَ عَامِدًا إِلَى الْمَسْجِدِ فَلَا يُشَبِّكَنَّ بَيْنَ أَصَابِعِهِ فَإِنَّهُ فِي صَلَاةٍقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ مِثْلَ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَرَوَى شَرِيكٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ وَحَدِيثُ شَرِيكٍ غَيْرُ مَحْفُوظٍ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [ഇബ്നു അജ്ലാനിൽ നിന്ന്] [സയ്യദ് അൽ മഖ്ബൂരിയിൽ നിന്ന്] [കഅബ് ബിൻ ഉജ്റ] നിന്ന് [അൽ ലൈത്സ്] [അൽ ലൈത്സ്] [റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം] പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ വുദു ചെയ്ത് വുദു ചെയ്ത ശേഷം പള്ളിയിലേക്ക് പോയാൽ, അവൻ നമസ്കാരത്തിനിടയിലായതിനാൽ വിരലുകൾക്കിടയിൽ നെയ്ത്ത് നെയ്യരുത്.' അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'കഅബ് ബിൻ ഉജ്റയുടെ ഹദീസ് ഇബ്നു അജ്ലാനിൽ നിന്ന് ഒരു വ്യക്തി മാത്രമല്ല, അൽ ലൈത്സിന്റെ ഹദീസിലെന്നപോലെ നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്'. [ഷാരിക്] [മുഹമ്മദ് ബിൻ അജ്ലാനിൽ നിന്ന്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു ഹുറൈറ] ൽ നിന്ന് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഈ ഹദീസായി ഉദ്ധരിച്ചു, അതേസമയം ശരീഖ് ഹദീസ് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 353
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الصَّلَاةِ أَفْضَلُ قَالَ طُولُ الْقُنُوتِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حُبْشِيٍّ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
[ഇബ്നു അബു ഉമർ] പറഞ്ഞു; [അബു അസ് സുബൈർ] [ജാബിർ] ൽ നിന്ന് [സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; 'ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പ്രാർത്ഥന ഏതാണ്?' എന്ന് പ്രവാചകനോട് ഒരിക്കൽ ചോദിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം മറുപടി നൽകി; 'ദീർഘകാലം'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ ഹുബ്സി, അനസ് ബിൻ മാലിക് എന്നിവരുടെ പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ലയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്. ഈ ഹദീസ് ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ലയിൽ നിന്ന് പല തരത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 354
حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ قَالَ و حَدَّثَنَا أَبُو مُحَمَّدٍ رَجَاءٌ قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ هِشَامٍ الْمُعَيْطِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ قَالَلَقِيتُ ثَوْبَانَ مَوْلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لَهُ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ يَنْفَعُنِي اللَّهُ بِهِ وَيُدْخِلُنِي الْجَنَّةَ فَسَكَتَ عَنِّي مَلِيًّا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيَّ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةًقَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ فَلَقِيتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ فَسَأَلْتُهُ عَمَّا سَأَلْتُ عَنْهُ ثَوْبَانَ فَقَالَ عَلَيْكَ بِالسُّجُودِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ عَبْدٍ يَسْجُدُ لِلَّهِ سَجْدَةً إِلَّا رَفَعَهُ اللَّهُ بِهَا دَرَجَةً وَحَطَّ عَنْهُ بِهَا خَطِيئَةً قَالَ مَعْدَانُ بْنُ طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيُّ وَيُقَالُ ابْنُ أَبِي طَلْحَةَ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ وَأَبِي فَاطِمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ فِي كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي هَذَا الْبَابِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ طُولُ الْقِيَامِ فِي الصَّلَاةِ أَفْضَلُ مِنْ كَثْرَةِ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ و قَالَ بَعْضُهُمْ كَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ أَفْضَلُ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ و قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ قَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا حَدِيثَانِ وَلَمْ يَقْضِ فِيهِ بِشَيْءٍ و قَالَ إِسْحَقُ أَمَّا فِي النَّهَارِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ وَأَمَّا بِاللَّيْلِ فَطُولُ الْقِيَامِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ لَهُ جُزْءٌ بِاللَّيْلِ يَأْتِي عَلَيْهِ فَكَثْرَةُ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ فِي هَذَا أَحَبُّ إِلَيَّ لِأَنَّهُ يَأْتِي عَلَى جُزْئِهِ وَقَدْ رَبِحَ كَثْرَةَ الرُّكُوعِ وَالسُّجُودِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَإِنَّمَا قَالَ إِسْحَقُ هَذَا لِأَنَّهُ كَذَا وُصِفَ صَلَاةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِاللَّيْلِ وَوُصِفَ طُولُ الْقِيَامِ وَأَمَّا بِالنَّهَارِ فَلَمْ يُوصَفْ مِنْ صَلَاتِهِ مِنْ طُولِ الْقِيَامِ مَا وُصِفَ بِاللَّيْلِ
[അബു അമ്മാർ] പറഞ്ഞു; [അൽ വാലിദ്] പറഞ്ഞു; [അബു മുഹമ്മദ് രാജ`] പറഞ്ഞു; [അൽ ഔസായ്] യിൽ നിന്ന് [അൽ വാലിദ് ബിൻ മുസ്ലിം] പറഞ്ഞു; [അൽ വാലിദ് ബിൻ ഹിസ്യാം അൽ മുഐതി] പറഞ്ഞു; [മഅ്ദാൻ ബിൻ തൽഹ അൽ യഅ്മരി] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ ദാസനായ [ത്സൗബാനെ] ഞാൻ കണ്ടുമുട്ടി, അപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു, 'അല്ലാഹു എനിക്ക് ഉപകാരപ്പെടുകയും എന്നെ സ്വർഗത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു ആചാരം എനിക്ക് കാണിച്ചുതരൂ,' അദ്ദേഹം ഒരു നിമിഷം മൗനമായിരുന്നു, പിന്നീട് എന്റെ നേരെ തിരിഞ്ഞു പറഞ്ഞു; 'നീ സുജൂദ് ചെയ്യണം, കാരണം റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ഒരു അടിമ ഒരു സുജൂദിൽ അല്ലാഹുവിന് കുമ്പിടാൻ പാടില്ല, അല്ലാഹു ഒരു ലെവൽ ഉയർത്തുകയും ഒരു തെറ്റ് മായ്ക്കുകയും ചെയ്യും' എന്ന്. [മഅ്ദാൻ അബു തൽഹ] പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ [അബുദർദ] നെ കണ്ടുമുട്ടി, പിന്നെ ഞാൻ സുസൗബാനോട് എന്താണ് ചോദിച്ചതെന്ന് ചോദിച്ചു, എന്നിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'നീ സുജൂദ് ചെയ്യണം, കാരണം അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ഒരു അടിമ അല്ലാഹുവിന് ഒരു സുജൂദ് കൊണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്യരുത്; അല്ലാഹു ഒരു ലെവൽ ഉയർത്തുകയും ഒരു തെറ്റ് മായ്ക്കുകയും ചെയ്യും എന്നല്ലാതെ'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'മഅ്ദാൻ ബിൻ തൽഹ അൽ യഅ്മരി, ഇബ്നു അബു തൽഹ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഹുറൈറ, അബു ഉമാമ, അബു ഫാത്തിമ എന്നിവരുടെ നിവേദനങ്ങളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'സുജൂദുകളുടെ എണ്ണത്തെയും സുജൂദിനെയും കുറിച്ചുള്ള സുജൂദ് ഹസൻ ഷാഹിഹ്' എന്ന 'സുസൗബാൻ ഹദീസും അബുദർദയും' ഹദീസുകൾ. ഈ വിഷയത്തിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ട്, ചിലർ പറയുന്നു; 'നമസ്കാരത്തിൽ ദീർഘനേരം നിൽക്കുന്നത് കുസൗദ് ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനമാണ്'. മറ്റു ചിലർ പറഞ്ഞു; 'കുസൗദ് ചെയ്യുന്നതും സുജൂദ് ചെയ്യുന്നതും നിൽക്കുന്നതിന്റെ ദൈർഘ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനമാണ്'. അഹ്മദ് പറഞ്ഞു; 'രണ്ട് ഹദീസുകൾ നബി (സ)യിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ അദ്ദേഹം ഒരു തീരുമാനം നൽകിയില്ല'. ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു; 'പകൽ സമയത്ത് അവൻ കൂടുതൽ കുമ്പിടുകയും സുജൂദ് ചെയ്യുകയും വേണം. അതേസമയം, രാത്രിയിൽ അവൻ തന്റെ നിൽക്കുന്നതിന്റെ ദൈർഘ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കണം. രാത്രിയിൽ ഒരാൾക്ക് - വീണ്ടും പ്രാർത്ഥിക്കാൻ - സമയമില്ലെങ്കിൽ - കൂടുതൽ കുമ്പിടുകയും സുജൂദ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. കാരണം, കൂടുതൽ കുമ്പിടുകയും സുജൂദ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ അയാൾക്ക് പ്രയോജനം ലഭിക്കുന്നതിന് ഈ സമയം ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇസ്ഹാഖ് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞത്, രാത്രിയിൽ പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ എപ്പോഴും നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന സ്വഭാവമായിരുന്നു പ്രവാചകൻ സ) യുടെ സവിശേഷത, എന്നാൽ പകൽ സമയത്ത് അദ്ദേഹം രാത്രിയിലെത്രയും താമസിച്ചിരുന്നില്ല'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 355
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ الْمُبَارَكِ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ ضَمْضَمِ بْنِ جَوْسٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقَتْلِ الْأَسْوَدَيْنِ فِي الصَّلَاةِ الْحَيَّةُ وَالْعَقْرَبُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي رَافِعٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَكَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ قَتْلَ الْحَيَّةِ وَالْعَقْرَبِ فِي الصَّلَاةِ و قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنَّ فِي الصَّلَاةِ لَشُغْلًا وَالْقَوْلُ الْأَوَّلُ أَصَحُّ
[അലി ബിൻ ഹുജർ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ഉലയ്യ] - അതായത് ഇബ്നു ഇബ്രാഹിം - [അലി ബിൻ അൽ മുബാറക്] ൽ നിന്ന് [യഹ്യ ബിൻ അബു കത്സിർ] ൽ നിന്ന് [ദലാംദ്ലം ബിൻ ജൗസ്] ൽ നിന്ന് [അബു ഹുറൈറ] ൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പ്രാർത്ഥനയ്ക്കിടെ രണ്ട് കറുത്ത മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലാൻ ഉത്തരവിട്ടു; പാമ്പുകളും തേളുകളും'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; "ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു അബ്ബാസിൽ നിന്നും അബു റാഫിയിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്." അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബു ഹുറൈറയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും സഹചാരികളിൽ നിന്നുള്ള പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തി. ഈ അഭിപ്രായം അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും സ്വീകരിച്ചു. അതേസമയം, ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രാർത്ഥനയ്ക്കിടെ പാമ്പുകളെയും തേളുകളെയും കൊല്ലുന്നത് അസ്വീകാര്യമാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇബ്നു ഇബ്രാഹിം പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും, പ്രാർത്ഥനയിൽ പ്രവർത്തനമുണ്ട്'. ആദ്യത്തെ അഭിപ്രായമാണ് കൂടുതൽ സാധുവാണ്.
Hadith
Imam Tirmidzi : 356
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ الْأَسَدِيِّ حَلِيفِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي صَلَاةِ الظُّهْرِ وَعَلَيْهِ جُلُوسٌ فَلَمَّا أَتَمَّ صَلَاتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ يُكَبِّرُ فِي كُلِّ سَجْدَةٍ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ وَسَجَدَهُمَا النَّاسُ مَعَهُ مَكَانَ مَا نَسِيَ مِنْ الْجُلُوسِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [ഇബ്നു ശിഹാബ്] [അൽ അഅറാജ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ ബുഹൈന അൽ അസദി] [അൽ ലൈത്സ്] [അദ്ദേഹം] [അൽ അഅ്റാജ്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ ബുഹൈന അൽ അസദി] [അദ്ദേഹം] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; നബി (സ) ഉച്ച നമസ്കാരത്തിൽ ഇരിക്കേണ്ട സമയത്ത് എഴുന്നേറ്റു നിന്നതായി. അങ്ങനെ അദ്ദേഹം രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്തു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ഓരോ സുജൂദിലും തക്ബീർ ചൊല്ലി അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ഇരുന്നു. അദ്ദേഹം ചെയ്യാൻ മറന്നുപോയ ഇരുപ്പിന് പകരം ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം രണ്ട് സുജൂദുകളിൽ പങ്കെടുത്തു. 'അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ ഔഫിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 357
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّائِبِ الْقَارِئَ كَانَايَسْجُدَانِ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ التَّسْلِيمِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ بُحَيْنَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ يَرَى سَجْدَتَيْ السَّهْوِ كُلِّهِ قَبْلَ السَّلَامِ وَيَقُولُ هَذَا النَّاسِخُ لِغَيْرِهِ مِنْ الْأَحَادِيثِ وَيَذْكُرُ أَنَّ آخِرَ فِعْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى هَذَا و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا قَامَ الرَّجُلُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ ابْنُ بُحَيْنَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَالِكٍ وَهُوَ ابْنُ بُحَيْنَةَ مَالِكٌ أَبُوهُ وَبُحَيْنَةُ أُمُّهُ هَكَذَا أَخْبَرَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ مَتَى يَسْجُدُهُمَا الرَّجُلُ قَبْلَ السَّلَامِ أَوْ بَعْدَهُ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَسْجُدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِثْلِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَرَبِيعَةَ وَغَيْرِهِمَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ فَبَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا كَانَ نُقْصَانًا فَقَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ و قَالَ أَحْمَدُ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَيُسْتَعْمَلُ كُلٌّ عَلَى جِهَتِهِ يَرَى إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَإِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا سَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَكُلٌّ يُسْتَعْمَلُ عَلَى جِهَتِهِ وَكُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنَّ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا كُلِّهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنْ كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِنْ كَانَ نُقْصَانًا يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്സിയാർ] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുൽ അഅ്ല], [അബു ദാവൂദ്] എന്നിവർ പറഞ്ഞു; [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] എന്നിവർ [യഹ്യ ബിൻ അബീ കഥീർ], [ഹിസ്യാം] എന്നിവർ [അബു ഹുറൈറ], [അബ്ദുല്ല ബിൻ അസ് സാഇബ് അൽ ഖാരി`] എന്നിവർ ആശംസയ്ക്ക് മുമ്പ് രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്തുവെന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു ബുഹൈനയുടെ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്. ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തുന്നുണ്ട്. ഇതാണ് ഷാഫിയുടെ അഭിപ്രായം. സഹ്വിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള രണ്ട് സുജൂദുകളും ആശംസയ്ക്ക് മുമ്പ് നിർവ്വഹിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'ഈ ഹദീസ് മറ്റ് ഹദീസുകളെ മായ്ച്ചുകളയുന്നു, പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഇത് അവസാനമായി ചെയ്ത സമയമാണെന്നും അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചു. അഹ്മദും ഇസ്ഹാക്കും പറഞ്ഞു; 'രണ്ടാം റക്അത്തിൽ ആരെങ്കിലും നിന്നാൽ സലാം പറയുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ടുതവണ സുജൂദ് ചെയ്യണം എന്ന് ഇബ്നു ബുഹൈനയുടെ ഹദീസ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു ബുഹൈനയാണ് അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ മാലിക്. അദ്ദേഹം ഇബ്നു ബുനൈനയായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിന്റെ പേര് മാലിക് എന്നും മാതാവിന്റെ പേര് ബുഹൈന എന്നും ആയിരുന്നു. അലി ബിൻ അബ്ദുല്ലാഹ് ബിൻ അൽ മദീനിയിൽ നിന്ന് ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ മൻഷൂർ എനിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് ഇങ്ങനെയാണ്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'മറവിക്ക് വേണ്ടി സുജൂദ് ചെയ്യേണ്ടത് എപ്പോൾ, അഭിവാദ്യത്തിന് മുമ്പോ ശേഷമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ പണ്ഡിതന്മാർക്ക് അഭിപ്രായ വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ ചിലർ അത് ആശംസയ്ക്ക് ശേഷമാണെന്ന് പറഞ്ഞു. സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരിയും കൂഫ നിവാസികളും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു. മറ്റുള്ളവർ അത് ആശംസയ്ക്ക് മുമ്പാണെന്ന് പറഞ്ഞു. യഹ്യ ബിൻ സഈദ്, റബിയ തുടങ്ങിയ മദീനയിലെ നിയമജ്ഞർ ഈ അഭിപ്രായം വ്യാപകമായി സ്വീകരിച്ചു. ഇമാം ഷാഫിയും ഈ അഭിപ്രായമാണ് സ്വീകരിച്ചത്. ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു, 'ഒരു അധിക സുജൂദാണെങ്കിൽ അത് അഭിവാദ്യത്തിന് ശേഷമാണ് ചെയ്യുന്നത്, എന്നാൽ അത് നഷ്ടപ്പെട്ട റക്അത്ത് ആണെങ്കിൽ അത് അഭിവാദ്യത്തിന് മുമ്പാണ് ചെയ്യുന്നത്.' ഈ അഭിപ്രായം മാലിക് ബിൻ അനസ് സ്വീകരിച്ചു. ഇമാം അഹ്മദ് പറഞ്ഞു; 'രണ്ട് സഹ്വി സുജൂദിനെക്കുറിച്ച് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ല, അതിനാൽ ഹദീസ് അതിനോടൊപ്പമുള്ള കേസ് അനുസരിച്ചാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇബ്നു ബുഹൈനയുടെ ഹദീസ് അനുസരിച്ച് രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിൽ ആരെങ്കിലും നിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, അഭിവാദ്യത്തിന് മുമ്പ് അയാൾ രണ്ടുതവണ സുജൂദ് ചെയ്യുന്നു. മധ്യാഹ്ന നമസ്കാരത്തിന്റെ അഞ്ച് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ചാൽ അഭിവാദ്യത്തിന് ശേഷം അയാൾ രണ്ടുതവണ സുജൂദ് ചെയ്യുന്നു. ഉച്ചയ്ക്ക് ശേഷമോ അസർ നിസ്കാരത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിൽ സലാം പറഞ്ഞാൽ, അഭിവാദ്യത്തിന് ശേഷം അയാൾ സുജൂദ് ചെയ്യുന്നു. ഓരോന്നും കേസ് അനുസരിച്ചാണ് ചെയ്യുന്നത്. നമ്മൾ മറക്കുമ്പോഴെല്ലാം, നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ ചരിത്രം പരാമർശിക്കുന്നില്ല, കാരണം വാസ്തവത്തിൽ സഹ്വിയുടെ രണ്ട് സുജൂദുകൾ ആശംസയ്ക്ക് മുമ്പാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഇമാം ഇസ്ഹാഖ് ഇമാം അഹ്മദ് പറഞ്ഞതുപോലെ പറഞ്ഞു, 'ഓരോ തവണയും മറന്നുപോകുമ്പോൾ നബി (സ) യുടെ ഹദീസ് ഒരിക്കലും പരാമർശിക്കില്ല, അത് പ്രാർത്ഥനയുടെ ഒരു കൂട്ടിച്ചേർക്കലാണെങ്കിൽ അവൻ അഭിവാദ്യത്തിന് മുമ്പ് സുജൂദ് ചെയ്യുന്നു, എന്നാൽ അത് റക്അത്തിൽ കുറവാണെങ്കിൽ അവൻ അഭിവാദ്യത്തിന് മുമ്പ് സുജൂദ് ചെയ്യുന്നു'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 358
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَقِيلَ لَهُ أَزِيدَ فِي الصَّلَاةِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَ مَا سَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ മൻസൂർ] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ മഹ്ദി] പറഞ്ഞു; [അൽ ഹകം] ൽ നിന്ന് [ഇബ്രാഹിം] ൽ നിന്ന് [അൽഖമ] ൽ നിന്ന് [അബ്ദുല്ല ബിൻ മസ്ഊദ്] ൽ നിന്ന് [സിയുബ] പറഞ്ഞു; നബി (സ) ഒരിക്കൽ ഉച്ചയ്ക്ക് അഞ്ച് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ചതായി. 'നമസ്കാരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെടുമോ?' എന്ന് അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം സലാം പറയുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ടുതവണ സുജൂദ് ചെയ്തു. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 359
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ بَعْدَ الْكَلَامِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ مُعَاوِيَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ
[ഹന്നദ്], [മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [അൽ അമാസി], [ഇബ്രാഹിം], [അൽഖമ], [അബ്ദുല്ല], [അബു മുആവിയ] എന്നിവർ ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നബി (സ) സംസാരിച്ചതിന് ശേഷം രണ്ട് സുജൂദുകൾ സഹ്വിക്ക് വേണ്ടി സുജൂദ് ചെയ്തുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ മുആവിയ, അബ്ദുല്ല ബിൻ ജാഫർ, അബു ഹുറൈറ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 360
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَجَدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ أَيُّوبُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ وَحَدِيثُ ابْنِ مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ الظُّهْرَ خَمْسًا فَصَلَاتُهُ جَائِزَةٌ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَإِنْ لَمْ يَجْلِسْ فِي الرَّابِعَةِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَقَ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا وَلَمْ يَقْعُدْ فِي الرَّابِعَةِ مِقْدَارَ التَّشَهُّدِ فَسَدَتْ صَلَاتُهُ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَبَعْضِ أَهْلِ الْكُوفَةِ
[അഹ്മദ് ബിൻ മാനി] ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു; [ഹിഷാം ബിൻ ഹസ്സൻ] [മുഹമ്മദ് ബിൻ സിരിൻ] [അബു ഹുറൈറ] [ഹുസൈം] ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു; പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അഭിവാദ്യത്തിന് ശേഷം മറവിക്ക് വേണ്ടി രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്തു. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. [അയ്യുബ്] ഉം [ഇബ്നു സിരിൻ] ൽ നിന്നുള്ള ചിലരും ഈ ഹദീസ് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇബ്നു മസ്ഊദിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. ചില പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ഹദീസ് പിന്തുടരുന്നുണ്ടെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു; 'ഒരാൾ അഞ്ച് റക്അത്ത് ദുഹ്ർ നമസ്കരിച്ചാൽ പ്രാർത്ഥന അനുവദനീയമാണ് - സാധുവാണ് - നാലാമത്തെ റക്അത്തിൽ ഇരുന്നില്ലെങ്കിൽ പോലും മറവിക്ക് വേണ്ടി രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്യണം. ഇമാം ശാഫിഈ, അഹ്മദ്, ഇസ്ഹാഖ് എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമാണിത്. മറ്റു ചിലർ പറയുമ്പോൾ, "ഒരാൾ അഞ്ച് റക്അത്ത് ദുഹ്ർ നമസ്കരിക്കുകയും നാലാമത്തെ റക്അത്തിൽ ഇരിക്കാതിരിക്കുകയും പകരം തശഹ്ഹുദിൽ ഇരിക്കുകയും ചെയ്താൽ അവന്റെ നമസ്കാരം അസാധുവാണ്. ഇത് സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരിയുടെയും കൂഫയിലെ ചിലരുടെയും അഭിപ്രായമാണ്."
