Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3541

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ قَالَ جَاءَ الْعَبَّاسُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَأَنَّهُ سَمِعَ شَيْئًا فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ مَنْ أَنَا فَقَالُوا أَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ عَلَيْكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْخَلْقَ فَجَعَلَنِي فِي خَيْرِهِمْ ثُمَّ جَعَلَهُمْ فِرْقَتَيْنِ فَجَعَلَنِي فِي خَيْرِهِمْ فِرْقَةً ثُمَّ جَعَلَهُمْ قَبَائِلَ فَجَعَلَنِي فِي خَيْرِهِمْ قَبِيلَةً ثُمَّ جَعَلَهُمْ بُيُوتًا فَجَعَلَنِي فِي خَيْرِهِمْ بَيْتًا وَخَيْرِهِمْ نَفْسًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرُوِي عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත [අබු අහමඩ්] අපට [සුෆියාන්] [යාසිද් බින් අබු සියාද්] [අල් මුත්තලිබ් බින් අබු වදආ] වෙතින් [අබ්දුල්ලාහ් බින් අල් හාරිත්] වෙතින් [අල් මුත්තලිබ්] ඔහු මෙසේ පැවසීය: අබ්බාස් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත පැමිණියේ යමක් ඇසුවාක් මෙනි, එවිට නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් ධර්මාසනය මත සිටගෙන මෙසේ පැවසීය: 'මම කවුද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ: 'ඔබ අල්ලාහ්ගේ දූතයාය, ඔබ කෙරෙහි ගැලවීම ඇත'. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම මුහම්මද් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් අබ්දුල් මුත්තලිබ්, නියත වශයෙන්ම අල්ලාහ් ඔහුගේ මැවිලි නිර්මාණය කර ඔවුන් අතර හොඳම තැනැත්තා ලෙස මා පත් කළේය. ඉන්පසු ඔහු ඔවුන් කණ්ඩායම් දෙකකට, මාව කණ්ඩායම් දෙකෙන් හොඳම - අරාබිවරුන් සහ විදේශිකයන් - බවට පත් කළේය. ඉන්පසු ඔහු ගෝත්‍ර නිර්මාණය කර, මාව එම ගෝත්‍රවලින් හොඳම තැනැත්තා බවට පත් කළේය, පසුව ඔහු ඒවා නිවාස බවට පත් කළේය, මගේ නිවස ඔවුන්ගේ නිවාසවලින් හොඳම සහ ඔවුන්ගේ හොඳම පෞරුෂය බවට පත් කළේය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙම හදීසය හසාන් හදීසයක් වන අතර, එය [Sufyan Ats Tsauri] ගෙන් [Yazid bin Abu Ziyad] සිට විස්තර කර ඇත - Isma'il bin Abu Khalid විසින් Yazid bin Abu Ziyad වෙතින් [Abdullah bin Al Harith] වෙතින් [Al 'Abbas bin Abdul Harith] සිට විස්තර කරන ලද හදීසය මෙන්.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3542

حَدَّثَنَا أَبُو هَمَّامٍ الْوَلِيدُ بْنُ شُجَاعِ بْنِ الْوَلِيدِ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَتَى وَجَبَتْ لَكَ النُّبُوَّةُ قَالَ وَآدَمُ بَيْنَ الرُّوحِ وَالْجَسَدِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَفِي الْبَاب عَنْ مَيْسَرَةَ الْفَجْرِ

[අබු හම්මාම් අල් වලීඩ් බින් සුජා' බින් අල් වලීඩ් අල් බැග්ඩඩි] අපට [අල් වලීඩ් බින් මුස්ලිම්] [අල් අවුසායි] [යාහ්යා බින් අබු කට්සිර්] [අබු සලාමා] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් අපට [අල් වලීඩ් බින් මුස්ලිම්] අපට පවසා ඇත; මිතුරන් ඇසුවා; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි, ඔබට අනාගතවක්තෘත්වය ඔටුනු පළඳවනු ලැබුවේ කවදා සිටද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ආදම් තවමත් ආත්මය සහ ශරීරය අතර සිටියදී'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය අබු හුරෙයිරාගේ හදීසයෙන් හසන් ෂහීහ් ගරිබ් හදීසයකි, මෙම මාර්ගයෙන් හැර අපි නොදනිමු, මෙම පරිච්ඡේදයේ මයිසාරා අල් ෆජ්රිගේ ආඛ්‍යානයක් ද ඇත'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3543

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ يَزِيدَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ لَيْثٍ عَنْ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ النَّاسِ خُرُوجًا إِذَا بُعِثُوا وَأَنَا خَطِيبُهُمْ إِذَا وَفَدُوا وَأَنَا مُبَشِّرُهُمْ إِذَا أَيِسُوا لِوَاءُ الْحَمْدِ يَوْمَئِذٍ بِيَدِي وَأَنَا أَكْرَمُ وَلَدِ آدَمَ عَلَى رَبِّي وَلَا فَخْرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

[අල් හුසේන් බින් යාසිඩ් අල් කුෆි] අපට [අබ්දුස් සලාම් බින් හාර්බ්] [ලයිට්ස්] [අර් රබී' බින් අනස්] [අනස් බින් මලික්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'ඔවුන් නැවත නැඟිටුවනු ලැබූ විට - සොහොනෙන් - පිටතට පැමිණි පළමු මිනිසා මමයි, ඔවුන් අල්ලාහ් ඉදිරියට ගෙන එන විට - මම ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශකයා වුණා - ඔවුන් බලාපොරොත්තු අත්හරින විට - මම ශුභාරංචිය ලබා දුන්නා, ඒ කාලේ ප්‍රශංසා ධජය මගේ අතේ තිබුණා, මම මගේ ස්වාමීන් වහන්සේ ඉදිරියේ ආදම්ගේ පරම්පරාවෙන් පැවත එන උතුම්ම තැනැත්තා, පුරසාරම් දොඩන්න නෙවෙයි'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් මට්ටමින් ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (12)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3544

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا عَبْدُ السَّلَامِ بْنُ حَرْبٍ عَنْ يَزِيدَ أَبِي خَالِدٍ عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ فَأُكْسَى حُلَّةً مِنْ حُلَلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ أَقُومُ عَنْ يَمِينِ الْعَرْشِ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ الْخَلَائِقِ يَقُومُ ذَلِكَ الْمَقَامَ غَيْرِي قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ

[අල් හුසේන් බින් යාසිඩ්] අපට [අබ්දුස්සලාම් බින් හාර්බ්] [යාසිඩ් අබු කාලිඩ්] [අල් මින්හාල් බින් අම්රු] [අබ්දුල්ලා බින් අල් හාරිත්] [අබු හුරෙයිරා රද්ලියල්ලාහු අන්හු] ගෙන් අපට [අබ්දුස්සලාම් බින් හාර්බ්] ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'පළමුව පොළොවෙන් - නැවත නැඟිටුවනු ලැබූ - මමයි, පසුව ස්වර්ගයෙන් ඇඳුම් මා මත පැළඳුවෙමි, පසුව මම සිංහාසනය අසල සිටගෙන සිටියෙමි, මෙම ජීවීන්ගෙන් මා හැර වෙන කිසිවෙකු එම තනතුර දැරුවේ නැත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් සත්‍යයි.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3545

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ لَيْثٍ وَهُوَ ابْنُ أَبِي سُلَيْمٍ حَدَّثَنِي كَعْبٌ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَلُوا اللَّهَ لِيَ الْوَسِيلَةَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْوَسِيلَةُ قَالَ أَعْلَى دَرَجَةٍ فِي الْجَنَّةِ لَا يَنَالُهَا إِلَّا رَجُلٌ وَاحِدٌ أَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَنَا هُوَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِالْقَوِيِّ وَكَعْبٌ لَيْسَ هُوَ بِمَعْرُوفٍ وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى عَنْهُ غَيْرَ لَيْثِ بْنِ أَبِي سُلَيْمٍ

[බුන්දාර්] අපට [අබු 'අෂිම්] අපට [ලයිත්] ගැන [සුෆියාන්] ගැන අපට [අබු 'අසු'අසීම්] අපට [අබු 'හුරෙයිරා] ගැන අපට [ක'බ්] මට [අබු හුරෙයිරා] ගැන ඔහු මෙසේ පැවසීය: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පැවසීය: 'කරුණාකර අල්ලාහ්ගෙන් මා වෙනුවෙන් ඉල්ලන්න'. ඔවුන් අසයි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෙනි! වසීලා - අතරමැදියා- යනු කුමක්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය: 'ඔහු ස්වර්ගයේ ඉහළම මට්ටමයි, එක් පුද්ගලයෙකු හැර වෙන කිසිවෙකුට එයට ළඟා විය නොහැක, මම ඒ පුද්ගලයා යැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය ගරිබ් මට්ටමේ ය, එහි සනද් ශක්තිමත් නොවේ. ක'බ් නොදන්නා කථකයෙකි - හදීස් විද්‍යාවේ පෞරුෂයකි - තවද අපි ඔහුගෙන් කථනය කළ - හදීස් පිළිබඳ විශේෂඥයෙකු - ලයිට්ස් බින් අබු සුලෙයිම් හැර' ගැන ද නොදනිමු.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3546

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ الطُّفَيْلِ بْنِ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِيهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلِي فِي النَّبِيِّينَ كَمَثَلِ رَجُلٍ بَنَى دَارًا فَأَحْسَنَهَا وَأَكْمَلَهَا وَأَجْمَلَهَا وَتَرَكَ مِنْهَا مَوْضِعَ لَبِنَةٍ فَجَعَلَ النَّاسُ يَطُوفُونَ بِالْبِنَاءِ وَيَعْجَبُونَ مِنْهُ وَيَقُولُونَ لَوْ تَمَّ مَوْضِعُ تِلْكَ اللَّبِنَةِ وَأَنَا فِي النَّبِيِّينَ مَوْضِعُ تِلْكَ اللَّبِنَةِوَبِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ كُنْتُ إِمَامَ النَّبِيِّينَ وَخَطِيبَهُمْ وَصَاحِبَ شَفَاعَتِهِمْ غَيْرُ فَخْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු 'අමීර් අල් 'අකාදි] [සුහයිර් බින් මුහම්මද්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් මුහම්මද් බින් 'අකිල්] [තුෆයිල් බින් උබේ බින් ක'අබ්] [ඔහුගේ පියා] වෙතින් අපට පවසා ඇති පරිදි [අබු 'අමීර් අල්' අකාදි] අපට [සුහයිර් බින් මුහම්මද්] [අට් තුෆයිල් බින් උබේ බින් ක'අබ්] [ඔහුගේ පියා] වෙතින් අපට පවසා ඇති පරිදි අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මා සහ අනෙකුත් අනාගතවක්තෘවරුන් අතර උපමාව ගොඩනැගිල්ලක් ගොඩනඟන කෙනෙකු මෙන්, පසුව ඔහු එය වැඩිදියුණු කර, පරිපූර්ණ කර අලංකාර කරයි, නමුත් ගොඩනැගිල්ලේ එක් කොටසක් තවමත් අතුරුදහන් වී ඇත. එවිට මිනිසුන් පුදුමයෙන් ගොඩනැගිල්ල වට කර, 'ඒ ගඩොල් සිදුරු පරිපූර්ණ නම්!' එබැවින් මෙම අනාගතවක්තෘවරුන් සඳහා මගේ ස්ථාවරය ගඩොල් කුහරයේ ස්ථානය හා සමානයි'. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ එකම ඉස්නාද්ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'විනිශ්චය දිනයේදී, මම අනාගතවක්තෘවරුන්ගේ ඉමාම් සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රකාශකයා සහ ඔවුන්ගේ මැදිහත්කරු වන්නෙමි, මා ගැන පුරසාරම් දෙඩීමට නොවේ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ෂහීහ් ගරිබ් මට්ටමින් ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3547

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْمُقْرِيُّ حَدَّثَنَا حَيْوَةُ أَخْبَرَنَا كَعْبُ بْنُ عَلْقَمَةَ سَمِعَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ جُبَيْرٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍوأَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِذَا سَمِعْتُمْ الْمُؤَذِّنَ فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ ثُمَّ صَلُّوا عَلَيَّ فَإِنَّهُ مَنْ صَلَّى عَلَيَّ صَلَاةً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ بِهَا عَشْرًا ثُمَّ سَلُوا لِيَ الْوَسِيلَةَ فَإِنَّهَا مَنْزِلَةٌ فِي الْجَنَّةِ لَا تَنْبَغِي إِلَّا لِعَبْدٍ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ وَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ أَنَا هُوَ وَمَنْ سَأَلَ لِيَ الْوَسِيلَةَ حَلَّتْ عَلَيْهِ الشَّفَاعَةُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ مُحَمَّدٌ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرٍ هَذَا قُرَشِيٌّ مِصْرِيٌّ مَدَنِيٌّ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ شَامِيٌّ

[මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් යසිද් අල් මුක්රි] අපට පවසා ඇති බව [හයිවා] අපට පවසා ඇති බව [කඅබ් බින් අල්කාමා] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් ජුබයිර්] අපට පවසා ඇති බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මෙසේ පවසනු ඇසූ බව ඔහු අසා ඇති බව [අබ්දුල්ලාහ් බින් අම්රු] අපට පවසා ඇති බව ඔහු අපට පවසා ඇත: 'ඔබ මුඅසින් කෙනෙකුට සවන් දෙන විට, ඔහු පැවසූ දේ කියන්න. මුඅද්සින් විසින් පවසන ලද පරිදි, පසුව මට යාච්ඤා කරන්න, මන්ද කවුරුන් මට වරක් යාච්ඤා කළත්, අල්ලාහ් දස වතාවක් යාච්ඤාව ආපසු ගෙවනු ඇත, කරුණාකර මා වෙනුවෙන් යාච්ඤා කරන්න, මන්ද මෙය අල්ලාහ්ගේ සේවකයෙකු හැර වෙනත් කෙනෙකුට ලබා දීමට සුදුසු නොවන ස්වර්ගයේ තනතුරු වලින් එකකි. මම ඒ පුද්ගලයා වනු ඇතැයි මම බලාපොරොත්තු වෙමි. කවුරුන් මා වෙනුවෙන් වසීලා ඉල්ලුවත්, ඔහුට මැදිහත් වීමට අයිතියක් ඇත'. අබු ඊසා පැවසුවේ, 'මෙම හදීසය සත්‍ය හසාන්' ය. මුහම්මද් පැවසීය; 'අබ්දුර්රහ්මාන් බින් ජුබෙයිර් කුරේෂ් මිෂ්රි මදනි ගෝත්‍රයේ සාමාජිකයෙක් වන අතර අබ්දුර්රහ්මාන් බින් ජුබෙයිර් බින් නුෆයිර් සිරියාවේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (60)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3548

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ جُدْعَانَ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَبِيَدِي لِوَاءُ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ وَمَا مِنْ نَبِيٍّ يَوْمَئِذٍ آدَمُ فَمَنْ سِوَاهُ إِلَّا تَحْتَ لِوَائِي وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُّ عَنْهُ الْأَرْضُ وَلَا فَخْرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

[ඉබ්නු අබු උමර්] අපට [සුෆ්යාන්] [ඉබ්නු ජූඩාන්] [අබු නද්‍රා] [අබු සඊද්] ගෙන් අපට [සුෆ්යාන්] අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මම නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ආදම්ගේ දරුවන්ගේ පාලකයා වෙමි, පුරසාරම් දෙඩීමට නොවේ. මගේ අතේ ප්‍රශංසා ධජයක් තිබුණි, පුරසාරම් දෙඩීමට නොවේ, එදින එක නබිවරයෙකුවත් සිටියේ නැත, ආදම් හෝ මගේ ධජය යටතේ හැර වෙනත් කිසිවෙකු සිටියේ නැත. මම සොහොනෙන් නැගිට්ට පළමු පුද්ගලයා - පුරසාරම් දෙඩීමට නොවේ." හදීසයේ කතාවක් තිබේ, අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හසාන් සත්‍ය වේ. එය [අබු නද්‍රා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙම සනද් සමඟ විස්තර කර ඇත.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3549

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ حَدَّثَنَا زَمْعَةُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ وَهْرَامٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَجَلَسَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْتَظِرُونَهُ قَالَ فَخَرَجَ حَتَّى إِذَا دَنَا مِنْهُمْ سَمِعَهُمْ يَتَذَاكَرُونَ فَسَمِعَ حَدِيثَهُمْ فَقَالَ بَعْضُهُمْ عَجَبًا إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ اتَّخَذَ مِنْ خَلْقِهِ خَلِيلًا اتَّخَذَ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا وَقَالَ آخَرُ مَاذَا بِأَعْجَبَ مِنْ كَلَامِ مُوسَى كَلَّمَهُ تَكْلِيمًا وَقَالَ آخَرُ فَعِيسَى كَلِمَةُ اللَّهِ وَرُوحُهُ وَقَالَ آخَرُ آدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ فَسَلَّمَ وَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ كَلَامَكُمْ وَعَجَبَكُمْ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلُ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَمُوسَى نَجِيُّ اللَّهِ وَهُوَ كَذَلِكَ وَعِيسَى رُوحُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ وَهُوَ كَذَلِكَ وَآدَمُ اصْطَفَاهُ اللَّهُ وَهُوَ كَذَلِكَ أَلَا وَأَنَا حَبِيبُ اللَّهِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا حَامِلُ لِوَاءِ الْحَمْدِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ يُحَرِّكُ حِلَقَ الْجَنَّةِ فَيَفْتَحُ اللَّهُ لِي فَيُدْخِلُنِيهَا وَمَعِي فُقَرَاءُ الْمُؤْمِنِينَ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَكْرَمُ الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ وَلَا فَخْرَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ

එය අපට [අලි බින් නහ්ස්ර් බින් අලි අල් ජහ්දාමි] අපට ['උබයිදුල්ලාහ් බින් අබ්දුල් මජිඩ්] අපට [සමාහ් බින් සාලිහ්] [සලාමා බින් වහ්‍රම්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් අපට විස්තර කර ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණන්ගේ සමහර සහචරයින් ඔහු එනතුරු බලා සිටියදී වාඩි වී සිටියහ. පසුව ඔහු පිටතට ගියේය, ඔහු ඔවුන් වෙත ළඟා වූ විට, ඔහු ඔවුන්ගේ සංවාදයට සවන් දුන්නේය, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් පුදුමයෙන් යුතුව පැවසුවේ අල්ලාහ් තම මැවිලි අතරින් ඉබ්‍රාහිම්ව ඛලීල් - ආදරණීය - ලෙස තෝරාගෙන ඇති බවත්, තවත් සමහරු: 'මෝසෙස්ට වඩා විශේෂ කෙනෙක් සිටීද, මන්ද අල්ලාහ් ඔහුට කෙලින්ම කතා කර ඇත' කියාය. තවත් සමහරු මෙසේ පැවසූහ: 'ඊසා යනු අල්ලාහ්ගේ වචනයයි - වචන වලින් නිර්මාණය කර ඇත; 'කුන්, ෆා යකුන් - වනු, එය' - සහ ඔහුගේ ආත්මය'. තවත් සමහරු පැවසූහ; 'අල්ලාහ් ආදම්ව තෝරාගෙන ඇත', එබැවින් ඔහු ඔවුන් වෙත පැමිණ ඔවුන්ට ආචාර කරමින් මෙසේ පැවසීය: 'සැබවින්ම මම ඔබේ කතාව සහ ඔබේ පුදුමය අසා ඇත්තෙමි, සැබවින්ම ආබ්‍රහම් ඔහුගේ ආදරණීය කලීල් වන අතර ඔහු ඔබ පවසන පරිදි ය.' ඒ හා සමානව මූසා, ඔහු අල්ලාහ් විසින් සෘජුවම කතා කරන ලද පුද්ගලයා වූ අතර ඔහු එලෙසම සිටියේය, ඊසා, ඔහු අල්ලාහ්ගේ සහ ඔහුගේ ආත්මයේ වාක්‍යය වූ අතර ඔහු එලෙසම සිටියේය, ආදම් අල්ලාහ් තෝරාගත් තැනැත්තා වූ අතර ඔහු එලෙසම සිටියේය, මම අල්ලාහ්ගේ ප්‍රියතමයා වන අතර, මා ගැන ආඩම්බර වීමට නොව, නැවත නැඟිටීමේ දිනයේදී ප්‍රශංසාවේ ධජය දරන්නා වූ අතර, මා ගැන ආඩම්බර වීමට නොව, මම මුලින්ම මැදිහත් වූ තැනැත්තා වූ අතර විනිශ්චය දිනයේදී අල්ලාහ් විසින් මැදිහත් වූ පළමු තැනැත්තා වූ අතර, මම පුරසාරම් දෙඩීමට අදහස් නොකළෙමි, මම පළමු වරට ස්වර්ගයේ දම්වැල චලනය කළ විට, අල්ලාහ් පාරාදීසයේ දොරටු විවෘත කර, පුරසාරම් දෙඩීමට අදහස් නොකර, ඇදහිලිවන්තයන්ගේ දුප්පත් ජනතාව සමඟ මාව එහි තැබුවෙමි, මම අල්ලාහ් ඉදිරියේ ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වා උතුම්ම පුද්ගලයා වූ අතර, පුරසාරම් දෙඩීමට අදහස් නොකළෙමි. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය ගරිබ් මට්ටමේ ය'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3550

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَخْزَمَ الطَّائِيُّ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ سَلْمُ بْنُ قُتَيْبَةَ حَدَّثَنِي أَبُو مَوْدُودٍ الْمَدَنِيُّ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ الضَّحَّاكِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَمَكْتُوبٌ فِي التَّوْرَاةِ صِفَةُ مُحَمَّدٍ وَصِفَةُ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ يُدْفَنُ مَعَهُفَقَالَ أَبُو مَوْدُودٍ وَقَدْ بَقِيَ فِي الْبَيْتِ مَوْضِعُ قَبْرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ هَكَذَا قَالَ عُثْمَانُ بْنُ الضَّحَّاكِ وَالْمَعْرُوفُ الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ الْمَدَنِيُّ

[සයිද් බින් අහ්සාම් අට් තායි අල් බෂ්රි] අපට පවසා ඇත [අබු කුටයිබා සල්ම් බින් කුටයිබා] මට පවසා ඇත [අබු මවුදුද් අල් මදනි] ['උස්මාන් බින් දහ්හක්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් අපට පවසා ඇත; 'මුහම්මද් බින් යූසුෆ් බින් අබ්දුල්ලා බින් සලාම්] ගෙන් [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් මෙසේ පැවසීය; 'මුහම්මද් සහ ඊසා බින් මරියම්ගේ ස්වභාවය පිළිබඳව තව්රාත්හි ලියා ඇත, -ඊසා- ඔහු සමඟ හෝ ඔහු අසල තැන්පත් කරනු ලැබේ'. අබු මවුදුද් පැවසීය; 'තවමත් අයිෂාගේ කාමරයේ තවත් එක් සොහොන් බිමක් ඉතිරිව ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් ය. මෙය අද්ල් දලාහක් බින් උත්මාන් අල් මදනි ලෙස වඩාත් ප්‍රසිද්ධ උස්මාන් බින් දල්හක් විසින් ද පැවසූ දෙයකි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3551

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلَالٍ الصَّوَّافُ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي دَخَلَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ أَضَاءَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ أَظْلَمَ مِنْهَا كُلُّ شَيْءٍ وَلَمَّا نَفَضْنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْأَيْدِي وَإِنَّا لَفِي دَفْنِهِ حَتَّى أَنْكَرْنَا قُلُوبَنَا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ

[බිසීර් බින් හිලාල් අෂ් ෂව්වාෆ් අල් බෂ්රි] [සබිත්] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් [ජ'ෆර් බින් සුලෙයිමාන් අද්ල් ද්ලුබායි] අපට මෙසේ පැවසීය: 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මදීනා නගරයට ඇතුළු වූ දින සියල්ල බැබළුණි, නමුත් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මිය ගිය දිනයේදී සියල්ල අඳුරු විය. අපි ඔහුගේ සොහොනෙහි සිටි විට, එහි ඇති දූවිලි හා අපිරිසිදුකම් අපගේ දෑතින් ඉවත් කළ විට, අපගේ හදවත් අල්ලාහ්ගේ දූතයාගේ මරණය ප්‍රතික්ෂේප කළාක් මෙන් විය.' අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය ගරිබ් ෂහීහ් මට්ටමේ පවතී'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3552

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَال سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ إِسْحَقَ يُحَدِّثُ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسِ بْنِ مَخْرَمَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَوُلِدْتُ أَنَا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْفِيلِ وَسَأَلَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ قُبَاثَ بْنَ أَشْيَمَ أَخَا بَنِي يَعْمَرَ بْنِ لَيْثٍ أَأَنْتَ أَكْبَرُ أَمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكْبَرُ مِنِّي وَأَنَا أَقْدَمُ مِنْهُ فِي الْمِيلَادِ وُلِدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ الْفِيلِ وَرَفَعَتْ بِي أُمِّي عَلَى الْمَوْضِعِ قَالَ وَرَأَيْتُ خَذْقَ الطَّيْرِ أَخْضَرَ مُحِيلًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَقَ

[මුහම්මද් බින් බස්යාර් අල් අබ්දි] අපට [වහ්බ් බින් ජරීර්] අපට [මගේ පියාට] පැවසූ බව ඔහු අපට පැවසීය; [මුහම්මද් බින් ඉස්හාක්] [ඔහුගේ පියා] [ඔහුගේ සීයා] ගෙන් [අල් මුත්තලිබ් බින් අබ්දුල්ලාහ් බින් කයිස් බින් මක්රමා] ගෙන් කතාවක් පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'මම සහ රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඇතාගේ වර්ෂයේ උපත ලැබුවෙමු' යනුවෙන් ඔහු පැවසීය. එවිට උස්මාන් බින් අෆ්ෆාන් [කුබාට්ස් බින් අස්යම්] ගෙන් - ඔහුගේ සහෝදරයා වන බානි ය'මර් බින් ලයිට්ස්ගෙන් - 'ඔබ වැඩිමහල්ද නැතහොත් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝද?' යනුවෙන් විමසීය. ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මට වඩා සෑම දෙයකින්ම පරිණත විය, නමුත් මම වයස අනුව ඔහුට වඩා කලින් උපත ලැබුවෙමි, රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ඇතාගේ වර්ෂයේ උපත ලැබූ අතර, මගේ මව ඒ කාලයේදී මාව බිහි කළාය'. ඔහු පවසයි; '-ඒ වෙලාවේ- කුරුළු බිංදු කොළ පාටට හැරිලා තියෙනවා මම දැක්කා.' අබු ඊසා කිව්වා; 'මෙම හදීසය හසන් ගරිබ් මට්ටමට අයත්, අපි හදීසය දන්නේ නැහැ- මුහම්මද් බින් ඉෂාක්ගේ හදීසයෙන් මිසක්.'

තහවුරු කරන හදීස් (1)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3553

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ أَبُو الْعَبَّاسِ الْأَعْرَجُ الْبَغْدَادِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَزْوَانَ أَبُو نُوحٍ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِيهِ قَالَخَرَجَ أَبُو طَالِبٍ إِلَى الشَّامِ وَخَرَجَ مَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي أَشْيَاخٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَلَمَّا أَشْرَفُوا عَلَى الرَّاهِبِ هَبَطُوا فَحَلُّوا رِحَالَهُمْ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ الرَّاهِبُ وَكَانُوا قَبْلَ ذَلِكَ يَمُرُّونَ بِهِ فَلَا يَخْرُجُ إِلَيْهِمْ وَلَا يَلْتَفِتُ قَالَ فَهُمْ يَحُلُّونَ رِحَالَهُمْ فَجَعَلَ يَتَخَلَّلُهُمْ الرَّاهِبُ حَتَّى جَاءَ فَأَخَذَ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ هَذَا سَيِّدُ الْعَالَمِينَ هَذَا رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِينَ يَبْعَثُهُ اللَّهُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ فَقَالَ لَهُ أَشْيَاخٌ مِنْ قُرَيْشٍ مَا عِلْمُكَ فَقَالَ إِنَّكُمْ حِينَ أَشْرَفْتُمْ مِنْ الْعَقَبَةِ لَمْ يَبْقَ شَجَرٌ وَلَا حَجَرٌ إِلَّا خَرَّ سَاجِدًا وَلَا يَسْجُدَانِ إِلَّا لِنَبِيٍّ وَإِنِّي أَعْرِفُهُ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ أَسْفَلَ مِنْ غُضْرُوفِ كَتِفِهِ مِثْلَ التُّفَّاحَةِ ثُمَّ رَجَعَ فَصَنَعَ لَهُمْ طَعَامًا فَلَمَّا أَتَاهُمْ بِهِ وَكَانَ هُوَ فِي رِعْيَةِ الْإِبِلِ قَالَ أَرْسِلُوا إِلَيْهِ فَأَقْبَلَ وَعَلَيْهِ غَمَامَةٌ تُظِلُّهُ فَلَمَّا دَنَا مِنْ الْقَوْمِ وَجَدَهُمْ قَدْ سَبَقُوهُ إِلَى فَيْءِ الشَّجَرَةِ فَلَمَّا جَلَسَ مَالَ فَيْءُ الشَّجَرَةِ عَلَيْهِ فَقَالَ انْظُرُوا إِلَى فَيْءِ الشَّجَرَةِ مَالَ عَلَيْهِ قَالَ فَبَيْنَمَا هُوَ قَائِمٌ عَلَيْهِمْ وَهُوَ يُنَاشِدُهُمْ أَنْ لَا يَذْهَبُوا بِهِ إِلَى الرُّومِ فَإِنَّ الرُّومَ إِذَا رَأَوْهُ عَرَفُوهُ بِالصِّفَةِ فَيَقْتُلُونَهُ فَالْتَفَتَ فَإِذَا بِسَبْعَةٍ قَدْ أَقْبَلُوا مِنْ الرُّومِ فَاسْتَقْبَلَهُمْ فَقَالَ مَا جَاءَ بِكُمْ قَالُوا جِئْنَا إِنَّ هَذَا النَّبِيَّ خَارِجٌ فِي هَذَا الشَّهْرِ فَلَمْ يَبْقَ طَرِيقٌ إِلَّا بُعِثَ إِلَيْهِ بِأُنَاسٍ وَإِنَّا قَدْ أُخْبِرْنَا خَبَرَهُ بُعِثْنَا إِلَى طَرِيقِكَ هَذَا فَقَالَ هَلْ خَلْفَكُمْ أَحَدٌ هُوَ خَيْرٌ مِنْكُمْ قَالُوا إِنَّمَا أُخْبِرْنَا خَبَرَهُ بِطَرِيقِكَ هَذَا قَالَ أَفَرَأَيْتُمْ أَمْرًا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَقْضِيَهُ هَلْ يَسْتَطِيعُ أَحَدٌ مِنْ النَّاسِ رَدَّهُ قَالُوا لَا قَالَ فَبَايَعُوهُ وَأَقَامُوا مَعَهُ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ أَيُّكُمْ وَلِيُّهُ قَالُوا أَبُو طَالِبٍ فَلَمْ يَزَلْ يُنَاشِدُهُ حَتَّى رَدَّهُ أَبُو طَالِبٍ وَبَعَثَ مَعَهُ أَبُو بَكْرٍ بِلَالًا وَزَوَّدَهُ الرَّاهِبُ مِنْ الْكَعْكِ وَالزَّيْتِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

[අල් ෆද්ල් බින් සහ්ල් අබු අල් අබ්බාස් අල් අ'රාජ් අල් බැග්ඩඩි] අපට [අබ්දුර් රහ්මාන් බින් ගස්වාන් අබු නූහ්] අපට [යුනුස් බින් අබු ඉෂාක්] [අබු බකර් බින් අබු මූසා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය: 'අබු තාලිබ් සහ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා සිරියාවේ දේශයට - ව්‍යාපාර කිරීමට පිටත්ව ගියහ - කුරෙයිෂ් නිලධාරීන් සමඟ, ඔවුන් භික්ෂුවක් හමු වූ විට, ඔවුන් නතර වී ඔවුන්ගේ ගමන නැවැත්වූහ, හදිසියේම භික්ෂුවක් ඔවුන් හමුවීමට පිටතට පැමිණියේය, ඊට පෙර, පිරිසක් ඒ අසලින් ගමන් කළද භික්ෂුව කිසි විටෙකත් පිටතට නොපැමිණි බව අබු මූසා පැවසීය; 'එබැවින් ඔවුන් තම ආහාර ද්‍රව්‍ය බිම තැබූ අතර, භික්ෂුව ඔහු ඉදිරිපිටට පැමිණෙන තෙක් තම මාර්ගයෙන් වෙන් විය, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ අත අල්ලාගෙන, භික්ෂුව මෙසේ පැවසීය; 'මේ පුද්ගලයා විශ්වයේ නායකයා වනු ඇත, මේ දරුවා විශ්වයේ ස්වාමියාගේ දූතයා වනු ඇත, අල්ලාහ් විසින් මුළු විශ්වයටම දයාවක් ලෙස එවනු ලැබේ'. එබැවින් කුරේෂ් නිලධාරීන් මෙසේ පැවසූහ; 'ඔබ එය දන්නේ කෙසේද?' භික්ෂුව පිළිතුරු දුන්නේය; 'ඇත්ත වශයෙන්ම, ඔබ අකාබා වෙත පැමිණි දා සිට, ගල් හෝ ගස් නොතිබුණි, නමුත් ඔවුන් හිස නමා ආචාර කළේ නැත, නමුත් අනාගතවක්තෘවරයෙකුට, ඇපල් ගෙඩියකට සමාන උරහිස් කාටිලේජයේ පතුලේ ඇති අනාවැකිමය මුද්‍රාවෙන් මට දැනගත හැකිය'. ඉන්පසු භික්ෂුව ආපසු පැමිණ ඔවුන්ට ආහාර ලබා දුන්නේය, භික්ෂුව අනාගතවක්තෘවරයා ඇතුළත් කුරෙයිෂ් කණ්ඩායම වෙත පැමිණි විට, අනාගතවක්තෘවරයා ඔටුවන් කණ්ඩායම අතර සිටියදී, භික්ෂුව මෙසේ පැවසීය; 'කරුණාකර ඔහුව රැගෙන යාමට මිනිසුන් කිහිප දෙනෙකු එවන්න'. සුළු මොහොතකට පසු අනාගතවක්තෘවරයා ඔහුට ඉහළින් වලාකුළක් සමඟ පැමිණියේය. ආශ්චර්යමත් ලෙස, භික්ෂුව කණ්ඩායම වෙත ළඟා වූ විට, ගසක සෙවනැලිවල ආරක්ෂාව සඳහා ඔවුන් පොරකමින් සිටිනු ඔහු දුටුවේය. අමුතු ලෙස, අනාගතවක්තෘවරයා වාඩි වූ විට, ගසේ සෙවනැල්ල ඔහු වෙත ළඟා වූ අතර, භික්ෂුව වහාම පැවසුවේ, "බලන්න, ගසේ සෙවනැල්ල ඔහු වෙත ළඟා වෙමින් තිබේ." -අබු මූසා මහතා පැවසුවේ, භික්ෂුව කණ්ඩායමට මුහුණලා සිටගෙන සිටියදී, ඔහු ඔවුන්ට අනතුරු ඇඟවූයේ, "සමාවෙන්න, මේ කණ්ඩායම රෝමයට යන ගමන දිගටම කරගෙන යා යුතු නැහැ. මන්ද ඔවුන් ඔහුව දුටුවහොත්, ඔවුන් නිසැකවම ඔහුගේ සංඥා මගින් ඔහුව හඳුනා ගනු ඇත, ඔවුන් නිසැකවම ඔහුව මරා දමනු ඇත." භික්ෂුව හැරී බැලූ විට, රෝමයේ සිට ආපසු පැමිණ කණ්ඩායම හමු වූ හත් දෙනෙකු සිටින බව පෙනී ගියේය. භික්ෂුව ඔවුන්ගෙන් ඇසුවේ, "ඔබ මෙහි පැමිණීමට ඔබව පෙලඹවූයේ කුමක්ද?" කණ්ඩායම පිළිතුරු දුන්නේ, "හොඳයි, මේ මාසයේ අනාගතවක්තෘවරයෙකු එවන ලද බව අපට ආරංචි වූ නිසා අපි පිටත් වුණා, එබැවින් ඔහු හමුවීමට මිනිසුන් කිහිප දෙනෙකු යැවීම හැර අපට වෙනත් මාර්ගයක් නොතිබුණි. අපට ආරංචිය ලැබී ඇත. එබැවින්, අපව යවා ඔබ පසුකර යන මාර්ගය හරහා පිටත් කරන ලදී." එවිට භික්ෂුව මක්කාවේ කණ්ඩායමට මෙසේ පැවසීය, "සමහර විට අල්ලාහ් තීරණය කරනු ඇතැයි ඔබට මතයක් තිබේද? නැතහොත් ඔබට මෙම පිරිමි ළමයා - එනම් මුහම්මද් - මක්කමට ආපසු යැවීමට අවශ්‍යද?" ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ, 'වාව්, එහෙම කෙනෙක් නැති බව පෙනේ.' එවිට කණ්ඩායම භික්ෂුවට පක්ෂපාතීත්වය පොරොන්දු වී ඔහු සමඟ ටික වේලාවක් රැඳී සිටියේය. භික්ෂුව ඇසුවේ: 'මේ දරුවාගේ භාරකරු කවුද?' ඔවුන් පිළිතුරු දුන්නේ; 'අබු තාලිබ්' කියායි. ඒ වන විටත් අනාගතවක්තෘවරයෙකු වී නොතිබූ මුහම්මද් තුමා ආපසු ලබා දීමට කැමති වන තෙක් භික්ෂුව අබු තාලිබ්ට අඛණ්ඩව උපදෙස් දුන්නේය. අබු බකර් බිලාල්ට තමා සමඟ එන ලෙස නියෝග කළ අතර, භික්ෂුව රතිඤ්ඤා සහ තෙල් ආකාරයෙන් ඔහුට ආහාර ලබා දුන්නේය. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසයේ ප්‍රමාණය හසන් ගරිබ් ය, මෙම මාර්ගයෙන් හැර අපි එය නොදනිමු.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3554

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأُنْزِلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ ابْنُ أَرْبَعِينَ فَأَقَامَ بِمَكَّةَ ثَلَاثَ عَشْرَةَ وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرًا وَتُوُفِّيَ وَهُوَ ابْنُ ثَلَاثٍ وَسِتِّينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල්] අපට පවසා ඇති බව [මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇති බව [ඉබ්නු අබු ආදි] [හිස්යාම් බින් හසන්] [ඉක්රිමා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් අපට පවසා ඇති බව ඔහු පැවසීය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ට වයස අවුරුදු හතළිහක් වූ විට හෙළිදරව්ව ලැබුණි, ඔහු මක්කමෙහි අවුරුදු දහතුනක් සහ මදීනාහි අවුරුදු දහයක් ජීවත් විය. ඔහු වයස අවුරුදු හැට තුනේදී මිය ගියේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය සත්‍ය හසන් වේ.'

තහවුරු කරන හදීස් (14)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3555

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ هِشَامٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقُبِضَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ ابْنُ خَمْسٍ وَسِتِّينَ سَنَةًقَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَرَوَى عَنْهُ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ مِثْلَ ذَلِكَ

[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට [ඉබ්නු අබු ආදි] [හිස්යාම්] [ඉක්රිමා] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් අපට [ඉබ්නු අබු ආදි] අපට මෙසේ පැවසීය: 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වයස අවුරුදු හැටපහේදී මිය ගියේය'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය: 'මෙය මුහම්මද් බින් බස්යාර් අපට පැවසූ ආකාරයටම, [මුහම්මද් බින් ඉස්මායිල්] ඔහුගෙන් මෙසේද විස්තර කර ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (16)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3556

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّهُ سَمِعَ أنَسًا يَقُولُلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالطَّوِيلِ الْبَائِنِ وَلَا بِالْقَصِيرِ الْمُتَرَدِّدِ وَلَا بِالْأَبْيَضِ الْأَمْهَقِ وَلَا بِالْآدَمِ وَلَيْسَ بِالْجَعْدِ الْقَطَطِ وَلَا بِالسَّبِطِ بَعَثَهُ اللَّهُ عَلَى رَأْسِ أَرْبَعِينَ سَنَةً فَأَقَامَ بِمَكَّةَ عَشْرَ سِنِينَ وَبِالْمَدِينَةِ عَشْرًا وَتَوَفَّاهُ اللَّهُ عَلَى رَأْسِ سِتِّينَ سَنَةً وَلَيْسَ فِي رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ عِشْرُونَ شَعْرَةً بَيْضَاءَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[මලික් බින් අනස්] ගෙන් [කුටයිබා] අපට මෙසේ පැවසීය. තවත් මාර්ගයකින් එය අපට මෙසේ පවසා ඇත, [අල් අන්සාරි] අපට මෙසේ පවසා ඇත [මාන්] [රබියා බින් අබු අබ්දුර් රහ්මාන්] ගෙන් [මලික් බින් අනස්] ගෙන් [අනස්] මෙසේ පැවසූ බව ඔහු අසා ඇති බව අපට පවසා ඇත: රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මධ්‍යම ශරීරයක් ඇති පුද්ගලයෙකි, උස හෝ කෙටි නොවේ, සුදු හෝ දුඹුරු නොවේ, රැලි සහිත හෝ කෙළින් නොවේ. ඔහුට වයස අවුරුදු හතළිහක් වූ විට අල්ලාහ් ඔහුව එවීය, ඔහු මක්කාවේ අවුරුදු දහයක් - ඊට වැඩි - සහ මෙඩිනාවේ අවුරුදු දහයක් ජීවත් විය. අල්ලාහ් ඔහුට වයස අවුරුදු හැටේදී ඔහු මිය ගියේය, ඔහුගේ හිසෙහි සහ රැවුලෙහි සුදු කෙස් කෙඳි විස්සකට වඩා නොතිබුණි - අළු-. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සත්‍යයි.'

තහවුරු කරන හදීස් (37)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3557

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا أَنْبَأَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ مُعَاذٍ الضَّبِّيُّ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ بِمَكَّةَ حَجَرًا كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ لَيَالِيَ بُعِثْتُ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] සහ [මහමුද් බින් ගයිලාන්] යන දෙදෙනාම පැවසූ බව අපට දන්වා ඇත; [අබු දාවුද් අත් තයලිසි] අපට පැවසූ බව [සිමාක් බින් හාර්බ්] වෙතින් [ජබීර් බින් සමුරා] ඔහු මෙසේ පැවසීය; රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඇත්ත වශයෙන්ම මක්කා නගරයේ ගලක් ඇත - කළු ගල - මා එවන ලද රාත්‍රියේ මට ආචාර කළේය, නමුත් දැන් මම එය ඇත්තෙන්ම දනිමි'. කථකයා - අබු ඊසා- මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් ෂහිහ් ගරිබ් මට්ටමින් ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (5)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3558

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي الْعَلَاءِ عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَتَدَاوَلُ فِي قَصْعَةٍ مِنْ غَدْوَةٍ حَتَّى اللَّيْلِ يَقُومُ عَشَرَةٌ وَيَقْعُدُ عَشَرَةٌ قُلْنَا فَمَا كَانَتْ تُمَدُّ قَالَ مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَعْجَبُ مَا كَانَتْ تُمَدُّ إِلَّا مِنْ هَاهُنَا وَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى السَّمَاءِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو الْعَلَاءِ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ

[මුහම්මද් බින් බස්යාර්] අපට පවසා ඇති බව [යාසිඩ් බින් හරුන්] අපට පවසා ඇති බව [සුලෙයිමාන් අට් තයිමි] [අබු අල් අල`] [සමුරා බින් ජුන්දබ්] වෙතින් ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අපි මුහම්මද් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ උදේ සිට සවස දක්වා එක භාජනයක කෑම කෑවා, දස දෙනෙක් කෑම අවසන් කිරීමට නැගිට්ටා, පසුව දස දෙනෙක් කෑමට වාඩි වුණා'. ඊට පස්සේ අපි ඇහුවා; 'මේ ආහාර ප්‍රමාණය වැඩි වුණේ කොහෙන්ද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නා: 'මෙතැනින් නොවේ නම් වෙන කොහෙන්ද ආහාර ප්‍රමාණය වැඩි වෙන්නේ?' ඔහුගේ අත අහසට යොමු කරමින් සිටියදී. අබු ඊසා පැවසුවේ; 'මෙම හදීසය සත්‍යයි.'

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3559

حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ أَبِي ثَوْرٍ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ عَبَّادِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَكَّةَ فَخَرَجْنَا فِي بَعْضِ نَوَاحِيهَا فَمَا اسْتَقْبَلَهُ جَبَلٌ وَلَا شَجَرٌ إِلَّا وَهُوَ يَقُولُ السَّلَامُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ وَقَالُوا عَنْ عَبَّادٍ أَبِي يَزِيدَ مِنْهُمْ فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ

['අබ්බාද් බින් යා'කුබ් අල් කුෆි] අපට [අල් වලීද් බින් අබු ත්සෞර්] [අස් සුද්දි] [අබ්බාද් බින් අබු යසිද්] [අලි බින් අබු තාලිබ්] වෙතින් අපට මෙසේ පැවසීය: '-අපි මක්කම නගරයේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් සමඟ සිටියදී, අපි දුරස්ථ ප්‍රදේශයකට ගියෙමු, එහිදී ඔහු 'අස්සලාමුඅලයිකා ඕ රසූලුල්ලාහ් - ඔබට සාමය ලැබේවා ඕ රසූලුල්ලාහ්-' යැයි නොකියන්නේ නම් අපි පසුකර ගිය කඳු හෝ ගස් නොතිබුණි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය ගරිබ් මට්ටමට අයත් වන අතර, අල් වලීද් බින් අබු ත්සෞර්ගේ කථිකයන් කිහිප දෙනෙකු විසින් විස්තර කර ඇති බව ඔවුහු පැවසූහ; 'ෆර්වා බින් අබු අල් මග්‍රා' ඇතුළු 'අබ්බාද් අබු යසිද්' වෙතින්.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 3560

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ إِلَى لِزْقِ جِذْعٍ وَاتَّخَذُوا لَهُ مِنْبَرًا فَخَطَبَ عَلَيْهِ فَحَنَّ الْجِذْعُ حَنِينَ النَّاقَةِ فَنَزَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَسَّهُ فَسَكَنَوَفِي الْبَاب عَنْ أُبَيٍّ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට [උමර් බින් යූනුස්] [ඉක්රිමා බින් අම්මාර්] [ඉෂාක් බින් අබ්දුල්ලා බි අබු තල්හා] [අනස් බින් මලික්] ගෙන් අපට [උමර් බින් යූනුස්] අපට පවසා ඇත්තේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා රට ඉඳි ගසක් අසල දේශනා කළ බවත්, පසුව සහචරයින් ඔහු වෙනුවෙන් ධර්ම ශාලාවක් සෑදූ බවත්, පසුව ඔහු ඒ මත දේශනා කළ බවත්, හදිසියේම රට ඉඳි ඔටුවෙකු කෙඳිරිගාන්නාක් මෙන් කෙඳිරිගාමින් සිටි බවත්, පසුව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා - ධර්ම ශාලාවෙන් බැස එය අතුල්ලමින්, අවසානයේ ඔහු නැවත සන්සුන් වූ බවත්ය. මෙම පරිච්ඡේදයේ උබේ, ජාබිර්, ඉබ්නු උමර්, සහ්ල් බින් සාද්, ඉබ්නු අබ්බාස් සහ උම් සලාමාගේ ඉතිහාසයන් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම හදීසය මෙම මාර්ගය හරහා හසන් සහීහ් ගරිබ් උපාධියේ ඇත'.

තහවුරු කරන හදීස් (17)