Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 321
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍيَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا حَضَرَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ يَقُولَانِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ وَإِنْ فَاتَتْهُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمَاعَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يَبْدَأُ بِالْعَشَاءِ إِذَا كَانَ طَعَامًا يَخَافُ فَسَادَهُ وَالَّذِي ذَهَبَ إِلَيْهِ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَشْبَهُ بِالِاتِّبَاعِ وَإِنَّمَا أَرَادُوا أَنْ لَا يَقُومَ الرَّجُلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَقَلْبُهُ مَشْغُولٌ بِسَبَبِ شَيْءٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ قَالَ لَا نَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَفِي أَنْفُسِنَا شَيْءٌ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [അസ് സുഹ്രി]യിൽ നിന്ന് [അനസ്] പ്രവാചകനോട് [സുഫ്യാൻ ബിൻ ഉയൈന] പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അത്താഴം തയ്യാറായി ഇഖാമത്ത് ചൊല്ലിയാൽ, അത്താഴത്തോടെ ആരംഭിക്കുക'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ 'ഐസിയാ, ഇബ്നു ഉമർ, സലമ ബിൻ അൽ അക്വ', ഉമ്മു സലമ എന്നിവരുടെ വിവരണങ്ങളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അനസിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആധികാരികമാണ്. പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമയുടെ സഹചാരികളിൽ പെട്ട അബൂബക്കർ, ഇബ്നു ഉമർ തുടങ്ങിയ ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തിയിരുന്നു. അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും ഈ അഭിപ്രായം സ്വീകരിച്ചു, ഇരുവരും പറഞ്ഞു; 'കൂട്ടായ പ്രാർത്ഥന നഷ്ടപ്പെട്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത്താഴത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കട്ടെ'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അൽ ജറൂദ് പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; ഈ ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് വാക്കി പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു, "അവന്റെ ഭക്ഷണം കേടാകുമോ - ചീഞ്ഞുപോകുമോ / പഴകുമോ - എന്ന് ആശങ്കയുണ്ടെങ്കിൽ അവൻ ആദ്യം അത്താഴം കഴിക്കണം." പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ സ്വഹാബികളിൽ നിന്നുള്ള ചില പണ്ഡിതന്മാരും മറ്റുള്ളവരും പുലർത്തുന്ന അഭിപ്രായം പിന്തുടരാൻ കൂടുതൽ അർഹമാണ്, എന്നാൽ അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ഒരു വ്യക്തി തന്റെ ഹൃദയം ഒന്നിലും മുഴുകാതെ നമസ്കരിക്കണമെന്നാണ്. ഇബ്നു അബ്ബാസിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞതായി നിവേദനം: "നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽ എന്തെങ്കിലും ഉള്ളപ്പോൾ നാം നമസ്കരിക്കുന്നില്ല."
Hadith
Imam Tirmidzi : 322
وَرُوِي عَنْ ابْنِ عُمَرَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا وُضِعَ الْعَشَاءُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَابْدَءُوا بِالْعَشَاءِقَالَ وَتَعَشَّى ابْنُ عُمَرَ وَهُوَ يَسْمَعُ قِرَاءَةَ الْإِمَامِ قَالَ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ
ഇബ്നു അബ്ബാസിൽ നിന്ന് നിവേദനം, പ്രവാചകൻ ശല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അത്താഴം തയ്യാറായി ഇഖാമത്ത് ചൊല്ലപ്പെട്ടാൽ, അത്താഴത്തിന് ഒന്നാം സ്ഥാനം നൽകുക'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു ഉമർ ഇമാമിന്റെ വായന കേട്ടുകൊണ്ട് അത്താഴം കഴിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അങ്ങനെ [ഹന്നദ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; [ഉബൈദുള്ളയിൽ നിന്ന്] [നാഫിയിൽ] [ഇബ്നു ഉമറിൽ] [അബ്ദു] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 323
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْكِلَابِيُّ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا نَعَسَ أَحَدُكُمْ وَهُوَ يُصَلِّي فَلْيَرْقُدْ حَتَّى يَذْهَبَ عَنْهُ النَّوْمُ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا صَلَّى وَهُوَ يَنْعَسُ لَعَلَّهُ يَذْهَبُ يَسْتَغْفِرُ فَيَسُبُّ نَفْسَهُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
[ഹാറൂൺ ബിൻ ഇസ്ഹാഖ് അൽ ഹംദാനി] പറഞ്ഞു; [ഹിസ്യാം ബിൻ ഉർവ]യിൽ നിന്ന് [അബ്ദ ബിൻ സുലൈമാൻ അൽ കിലാബി] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] ആയിഷയിൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'നിങ്ങളിൽ ഒരാൾക്ക് നിസ്കരിക്കുമ്പോൾ ഉറക്കം വന്നാൽ, അവൻ ഉറങ്ങട്ടെ. കാരണം നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഉറങ്ങുമ്പോൾ പ്രാർത്ഥിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ പാപമോചനം തേടുമ്പോൾ അവൻ തന്നെത്തന്നെ നിന്ദിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അനസിൽ നിന്നും അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് 'ആയിഷ ഹസനാണ്'.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 324
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ أَبَانَ بْنِ يَزِيدَ الْعَطَّارِ عَنْ بُدَيْلِ بْنِ مَيْسَرَةَ الْعُقَيْلِيِّ عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَالَكَانَ مَالِكُ بْنُ الْحُوَيْرِثِ يَأْتِينَا فِي مُصَلَّانَا يَتَحَدَّثُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ يَوْمًا فَقُلْنَا لَهُ تَقَدَّمْ فَقَالَ لِيَتَقَدَّمْ بَعْضُكُمْ حَتَّى أُحَدِّثَكُمْ لِمَ لَا أَتَقَدَّمُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ زَارَ قَوْمًا فَلَا يَؤُمَّهُمْ وَلْيَؤُمَّهُمْ رَجُلٌ مِنْهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ مِنْ الزَّائِرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا أَذِنَ لَهُ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ و قَالَ إِسْحَقُ بِحَدِيثِ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَشَدَّدَ فِي أَنْ لَا يُصَلِّيَ أَحَدٌ بِصَاحِبِ الْمَنْزِلِ وَإِنْ أَذِنَ لَهُ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ قَالَ وَكَذَلِكَ فِي الْمَسْجِدِ لَا يُصَلِّي بِهِمْ فِي الْمَسْجِدِ إِذَا زَارَهُمْ يَقُولُ لِيُصَلِّ بِهِمْ رَجُلٌ مِنْهُمْ
[മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ], [ഹന്നദ്] എന്നിവരെയും അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [അബാൻ ബിൻ യാസിദ് അൽ അത്താർ] [ബുദൈൽ ബിൻ മൈസറ അൽ ഉഖൈലി] [അബു 'അത്തിയാ] - ബാനി ഉഖൈലിൽ നിന്നുള്ള ഒരാൾ - അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[മാലിക് ബിൻ അൽ ഹുവൈരിത്സ്] ഞങ്ങളുടെ പ്രാർത്ഥനാ സ്ഥലത്തേക്ക് ഒരു കാര്യം ചർച്ച ചെയ്യാൻ വന്നു, തുടർന്ന് പ്രാർത്ഥന സമയമായപ്പോൾ, ഞങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു, 'നിങ്ങൾ ഇമാമാകാൻ മുന്നോട്ട് വരണം', പക്ഷേ അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു, 'ഞാൻ എന്തുകൊണ്ട് മുന്നോട്ട് വരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയുന്നതുവരെ നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ ഇമാമാകാൻ മുന്നോട്ട് വരട്ടെ. റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ആരെങ്കിലും ഒരു ജനതയെ സന്ദർശിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ അവരുടെ പുരോഹിതനാകരുത്, പക്ഷേ അവരിൽ ഒരാൾ പുരോഹിതനാകട്ടെ'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്.' പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ അനുയായികളിൽ നിന്നും അവർക്ക് ശേഷമുള്ളവരിൽ നിന്നുമുള്ള നിരവധി പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തിയിരുന്നു. അവർ പറഞ്ഞു, "വീടിന്റെ ഉടമയ്ക്ക് സന്ദർശകനെക്കാൾ ഇമാമാകാൻ കൂടുതൽ അവകാശമുണ്ട്." മറ്റ് ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു, "ആതിഥേയൻ അനുമതി നൽകിയാൽ, അവൻ ഇമാമാകുന്നതിൽ ഒരു ദോഷവുമില്ല." മാലിക് ഇബ്നു അൽ ഹുവൈരിത്തിന്റെ ഹദീസിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇസ്ഹാഖ് വാദിച്ചു, അനുവാദമുണ്ടെങ്കിൽ പോലും ആതിഥേയൻ പ്രാർത്ഥന നടത്താൻ ഒരാൾക്ക് അനുവാദമില്ലെന്ന് ഉറച്ചുനിന്നു. ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു, "പള്ളിയിലും ഇത് ബാധകമാണ്, ഒരാൾ സന്ദർശിക്കുന്ന ഒരു കൂട്ടം ആളുകളെ നയിക്കാൻ അനുവാദമില്ല. "അവരിൽ ഒരാൾ ഇമാമാകട്ടെ" എന്ന് അദ്ദേഹം പറയണം.
Hadith
Imam Tirmidzi : 325
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ عَيَّاشٍ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ صَالِحٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ الْحِمْصِيِّ عَنْ ثَوْبَانَعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحِلُّ لِامْرِئٍ أَنْ يَنْظُرَ فِي جَوْفِ بَيْتِ امْرِئٍ حَتَّى يَسْتَأْذِنَ فَإِنْ نَظَرَ فَقَدْ دَخَلَ وَلَا يَؤُمَّ قَوْمًا فَيَخُصَّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ وَلَا يَقُومُ إِلَى الصَّلَاةِ وَهُوَ حَقِنٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ثَوْبَانَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ عَنْ السَّفْرِ بْنِ نُسَيْرٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي أُمَامَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَأَنَّ حَدِيثَ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِي حَيٍّ الْمُؤَذِّنِ عَنْ ثَوْبَانَ فِي هَذَا أَجْوَدُ إِسْنَادًا وَأَشْهَرُ
[അലി ബിൻ ഹുജ്ർ] പറഞ്ഞു; [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ അയ്യാസി] പറഞ്ഞു; [യാസിദ് ബിൻ സുറഹ്ബിൽ] [അബു ഹയ്യ് അൽ മുഅദ്സിൻ അൽ ഹിംഷ്] [ത്സൗബാനിൽ] നിന്ന് [യസീദ് ബിൻ സുറഹ്ബിൽ] [ഹബീബ് ബിൻ സാലിഹ്] എന്നോട് പറഞ്ഞു: റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന്: 'അനുവാദം ലഭിക്കുന്നതുവരെ മറ്റൊരാളുടെ വീട്ടിൽ നോക്കുന്നത് ഹലാലല്ല, അയാൾ അനുവാദമില്ലാതെ നോക്കിയാൽ - അയാൾ പ്രവേശിച്ചു. ആരും ഒരു ജനതയെ പുരോഹിതനായി നയിക്കുകയും അവരെ ഉൾപ്പെടുത്താതെ സ്വയം നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യരുത്, അങ്ങനെ ചെയ്താൽ അയാൾ വഞ്ചിച്ചു. ഒരാൾക്ക് മൂത്രം പിടിച്ച് നമസ്കരിക്കാനും അനുവാദമില്ല.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു ഹുറൈറയിൽ നിന്നും അബു ഉമാമയിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ത്സൗബ ഹദീസിന് ഹസന്റെ ബിരുദമുണ്ട്.' ഈ ഹദീസ് [മുആവിയ ബിൻ സാലിഹ്], [അസ് സഫർ ബിൻ നുസൈർ], [യാസിദ് ബിൻ സുറൈഹ്], [അബു ഉമാമ], പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം എന്നിവയിൽ നിന്നും ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ ഹദീസ് [യാസിദ് ബിൻ സുറൈഹ്], [അബു ഹുറൈറ], പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം എന്നിവയിൽ നിന്നും ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ വിഷയത്തിൽ സുബാനിൽ നിന്നുള്ള യാസിദ് ബിൻ സുറൈഹ്, അബു ഹയ്യ് അൽ മുഅദ്സിൻ എന്നിവരുടെ ഹദീസ് മികച്ചതും പ്രശസ്തവുമാണെന്ന് തോന്നുന്നു.
Hadith
Imam Tirmidzi : 326
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ وَاصِلِ بْنِ عَبْدِ الْأَعْلَى الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْأَسَدِيُّ عَنْ الْفَضْلِ بْنِ دَلْهَمٍ عَنْ الْحَسَنِ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُلَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةً رَجُلٌ أَمَّ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَرَجُلٌ سَمِعَ حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ ثُمَّ لَمْ يُجِبْقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَطَلْحَةَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ لَا يَصِحُّ لِأَنَّهُ قَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلٌ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ تَكَلَّمَ فِيهِ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَضَعَّفَهُ وَلَيْسَ بِالْحَافِظِ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ يَؤُمَّ الرَّجُلُ قَوْمًا وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ فَإِذَا كَانَ الْإِمَامُ غَيْرَ ظَالِمٍ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ فِي هَذَا إِذَا كَرِهَ وَاحِدٌ أَوْ اثْنَانِ أَوْ ثَلَاثَةٌ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِمْ حَتَّى يَكْرَهَهُ أَكْثَرُ الْقَوْمِ
[അബ്ദുൽ അഅ്ല ബിൻ വാഷിൽ ബിൻ അബ്ദുൽ അഅ്ല അൽ കൂഫി] പറഞ്ഞു; [അൽ ഹസനിൽ] നിന്ന് [അൽ ഫദ്ൽ ബിൻ ദൽഹാമിൽ] നിന്ന് [മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ ഖാസിം അൽ അസദി] പറഞ്ഞു: '[അനസ് ബിൻ മാലിക്] പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം മൂന്ന് പേരെ ശപിച്ചു; ഒരു ജനതയ്ക്ക് ഇഷ്ടമില്ലാത്ത സമയത്ത് അവരെ നയിക്കുന്ന ഒരാൾ, ഭർത്താവ് തന്നോട് കോപിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ രാത്രി ചെലവഴിക്കുന്ന ഭാര്യ, 'അലാൽ ഫലാഹ് - നമുക്ക് വിജയത്തിലേക്ക് പോകാം -' ഹയ്യയുടെ പ്രാർത്ഥനാ ആഹ്വാനം കേട്ട് അത് നിറവേറ്റാത്ത ഒരാൾ.' ഇമാം തിർമിദി പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഇബ്നു അബ്ബാസ്, തൽഹ, അബ്ദുല്ല ബിൻ അംറു, അബു ഉമാമ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അനസിന്റെ ഹദീസ് ആധികാരികമല്ല, കാരണം ഹദീസ് അൽ ഹസനിൽ നിന്ന് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് മുർസലിൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടതാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ ഖാസിമിനെക്കുറിച്ച് ഇമാം അഹമ്മദ് ബിൻ ഹമ്പൽ ചർച്ച ചെയ്യുകയും ദുർബലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം ഒരു ഹാഫിദ് ആയിരുന്നില്ല - ശക്തമായ മനഃപാഠമുള്ള വ്യക്തി -. ചില പണ്ഡിതന്മാർ ഒരു ഗ്രൂപ്പിനെ ഇഷ്ടപ്പെടാതെ നയിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത് മക്റൂഹായി കണക്കാക്കുന്നു, എന്നാൽ ഇമാം ഒരു അക്രമിയല്ലെങ്കിൽ പാപം അദ്ദേഹത്തെ ഇഷ്ടപ്പെടാത്തവരിലേക്ക് മടങ്ങും. അതേസമയം, ഇമാം അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു; ഇഷ്ടപ്പെടാത്ത ആളുകൾ ഒന്നോ രണ്ടോ മൂന്നോ മാത്രമാണെങ്കിൽ, ഇഷ്ടപ്പെടാത്തവർ ധാരാളം ആളുകളല്ലെങ്കിൽ അവരെ നയിക്കുന്നതിൽ തെറ്റില്ല.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 327
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ يَسَافٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الْمُصْطَلِقِ قَالَكَانَ يُقَالُ أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ اثْنَانِ امْرَأَةٌ عَصَتْ زَوْجَهَا وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ هَنَّادٌ قَالَ جَرِيرٌ قَالَ مَنْصُورٌ فَسَأَلْنَا عَنْ أَمْرِ الْإِمَامِ فَقِيلَ لَنَا إِنَّمَا عَنَى بِهَذَا أَئِمَّةً ظَلَمَةً فَأَمَّا مَنْ أَقَامَ السُّنَّةَ فَإِنَّمَا الْإِثْمُ عَلَى مَنْ كَرِهَهُ
[ഹന്നദ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ജരീർ] [മൻസൂറിൽ നിന്ന്] [ഹിലാൽ ബിൻ യാസഫ്] [സിയാദ് ബിൻ അബു അൽ ജാദ്] [അംറു ബിൻ അൽ ഹാരിത്ത് ബിൻ അൽ മുഷ്താലിഖ്] ൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അന്ത്യദിനത്തിൽ ഏറ്റവും കഠിനമായ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്നത് രണ്ട് ആളുകളായിരിക്കുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ഭർത്താവിനെയും ഒരു ജനതയുടെ പുരോഹിതനെയും അവർ വെറുക്കുമ്പോൾ അനുസരിക്കാത്ത ഒരു സ്ത്രീ'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഹന്നദ് പറഞ്ഞു; 'ജറീന് പറഞ്ഞു; 'മൻസൂർ പറഞ്ഞു; 'പിന്നെ ഞങ്ങൾ ഇമാമിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു, 'ഈ കേസിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഒരേയൊരു വ്യക്തി അനീതിയുള്ള ഇമാമാണ്, സുന്നത്ത് പാലിക്കുന്ന ഇമാമുമാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ആളുകൾ അവരെ വെറുക്കുന്നതാണ് പാപം' എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.
Hadith
Imam Tirmidzi : 328
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنَا أَبُو غَالِبٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةٌ لَا تُجَاوِزُ صَلَاتُهُمْ آذَانَهُمْ الْعَبْدُ الْآبِقُ حَتَّى يَرْجِعَ وَامْرَأَةٌ بَاتَتْ وَزَوْجُهَا عَلَيْهَا سَاخِطٌ وَإِمَامُ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو غَالِبٍ اسْمُهُ حَزَوَّرٌ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ] പറഞ്ഞു; [അലി ബിൻ അൽ ഹസൻ] പറഞ്ഞു; [അൽ ഹുസൈൻ ബിൻ അൽ വാഖിദ്] പറഞ്ഞു; [അബു ഗാലിബ്] പറഞ്ഞു; '[അബു ഉമാമ] പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'പ്രാർത്ഥനകൾ കാതുകൾക്കപ്പുറത്തേക്ക് കടക്കാത്ത മൂന്ന് പേർ; തിരിച്ചുവരുന്നതുവരെ ഓടിപ്പോകുന്ന അടിമ, ഭർത്താവ് കോപിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ രാത്രി ചെലവഴിക്കുന്ന ഭാര്യ, ഒരു ജനതയ്ക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടാത്തപ്പോൾ അവർക്ക് പുരോഹിതൻ'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ വരിയിൽ നിന്ന്, ഈ ഹദീസിന് ഹസൻ ഗരീബ് എന്ന പദവിയുണ്ട്. അതേസമയം, അബു ഗാലിബിന്റെ പേര് ഹസവ്വർ എന്നാണ്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 329
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَخَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا مَعَهُ قُعُودًا ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ أَوْ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَابْنِ عُمَرَ وَمُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَّ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى هَذَا الْحَدِيثِ مِنْهُمْ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَأَبُو هُرَيْرَةَ وَغَيْرُهُمْ وَبِهَذَا الْحَدِيثِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا لَمْ يُصَلِّ مَنْ خَلْفَهُ إِلَّا قِيَامًا فَإِنْ صَلَّوْا قُعُودًا لَمْ تُجْزِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു; [ഇബ്നു ശിഹാബ്] (അനസ് ബിൻ മാലിക്) [അൽ ലൈത്സ്] (റ) പറഞ്ഞു: 'നബി (സ) കുതിരപ്പുറത്തു നിന്ന് വീണു പരിക്കേറ്റു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഒരുമിച്ച് ഇരുന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് പറഞ്ഞു; 'ഇമാം മാത്രമാണ്, അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, 'അദ്ദേഹത്തെ മാത്രമേ ഇമാമാക്കിയിട്ടുള്ളൂ, അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടരും, അദ്ദേഹം തക്ബീർ ചെയ്താൽ തക്ബീർ ചെയ്യുക, അദ്ദേഹം കുമ്പിട്ടാൽ കുമ്പിടുക, അദ്ദേഹം തല ഉയർത്തിയാൽ നിങ്ങളുടെ തല ഉയർത്തുക, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞാൽ; സമിഅല്ലാഹു ലിമാൻ ഹമീദഹു - അല്ലാഹു അവനെ സ്തുതിക്കുന്നവരുടെ സ്തുതി കേൾക്കട്ടെ - അങ്ങനെ പറയുക; "റബ്ബാന വ ലക്കൽ ഹംദു - ഞങ്ങളുടെ റബ്ബേ, നിനക്ക് എല്ലാ സ്തുതിയും - അവൻ സുജൂദ് ചെയ്താൽ സുജൂദ് ചെയ്യുക, അവൻ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുക, ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുക." അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ 'ആയിഷ, അബു ഹുറൈറ, ജാബിർ, ഇബ്നു ഉമർ, മുആവിയ' എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സ) വീണു പരിക്കേറ്റതായി പരാമർശിക്കുന്ന അനസിന്റെ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. പ്രവാചകൻ (സ) യുടെ സ്വഹാബികളിൽ നിന്നുള്ള ചില പണ്ഡിതന്മാർ ഈ ഹദീസിനെ പിന്തുടർന്നു. അവരിൽ; ജാബിർ ബിൻ അബ്ദുല്ല, ഉസൈദ് ബിൻ ഹുദ്ലൈർ, അബു ഹുറൈറ, മറ്റുള്ളവർ. അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും ഈ ഹദീസിനെ പിന്തുടർന്നു. ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞു; 'ഇമാം ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചാൽ പിന്നിലുള്ളവർ നിന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുന്നില്ല, ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചാൽ അവരുടെ നമസ്കാരം അസാധുവാണ്'. സുഫ്യാൻ അത്സ് ത്സൗരി, മാലിക് ബിൻ അനസ്, ബിൻ എന്നിവരുടെ അഭിപ്രായമാണിത്. അൽ മുബാറക്കും സയാഫിയും.
Hadith
Imam Tirmidzi : 330
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ قَاعِدًاقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عَائِشَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَائِشَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا صَلَّى الْإِمَامُ جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ فِي مَرَضِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَصَلَّى إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّاسُ يَأْتَمُّونَ بِأَبِي بَكْرٍ وَأَبُو بَكْرٍ يَأْتَمُّ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرُوِيَ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا وَرُوِي عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ وَهُوَ قَاعِدٌ
[മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [സിയബാബ ബിൻ സവ്വാർ] [സുഅബയിൽ നിന്ന്] [നുഐം ബിൻ അബു ഹിന്ദിൽ നിന്ന്] [അബു വഈലിൽ നിന്ന്] [മസ്രൂഖ്] [ഐസ്യയിൽ നിന്ന്] അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അബൂബക്കർ രോഗിയായപ്പോൾ പിന്നിൽ നമസ്കരിച്ചു, അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ചു'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഐസ്യയുടെ 'ഹദീസ്' ഹസൻ ഷാഹിഹ് ഗരീബിന്റെ ഡിഗ്രിയിലാണ്. 'ഇമാം ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങൾ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കുന്നു' എന്ന് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞതായി 'ഐസ്യയിൽ നിന്ന്' റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നിട്ടും ചരിത്രം; അബൂബക്കർ ജനങ്ങളോടൊപ്പം നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം രോഗിയായപ്പോൾ പുറത്തുപോയി എന്നതാണ്. പിന്നെ അദ്ദേഹം അബൂബക്കറിന്റെ അടുത്തായി നമസ്കരിച്ചു, ആളുകൾ അബൂബക്കറിനോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു, അബൂബക്കർ തന്നെ നബി (സ) യോട് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ആയിശയുടെ മറ്റൊരു ചരിത്രത്തിൽ പ്രവാചകൻ (സ) അബൂബക്കറിന്റെ പിന്നിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചു എന്ന് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. അനസ് (റ) നിവേദനം ചെയ്യുന്നു, പ്രവാചകൻ (സ) അബൂബക്കറിന്റെ പിന്നിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചു.
Hadith
Imam Tirmidzi : 331
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي زِيَادٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ خَلْفَ أَبِي بَكْرٍ قَاعِدًا فِي ثَوْبٍ مُتَوَشِّحًا بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَالَ وَهَكَذَا رَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ وَقَدْ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُمَيْدٍ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ عَنْ ثَابِتٍ فَهُوَ أَصَحُّ
[അബ്ദുല്ല ബിൻ അബു സിയാദ്] പറഞ്ഞു; [സയാബാബ ബിൻ സവ്വാർ] പറഞ്ഞു; [ഹുമദ് ബിൻ ത്വൽഹ] പറഞ്ഞു; [അനസിൽ] നിന്ന് [ഥാബിത്തിൽ] നിന്ന് [മുഹമ്മദ് ബിൻ ത്വൽഹ] പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; "അദ്ദേഹം രോഗിയായിരുന്നപ്പോൾ, റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരു തുണികൊണ്ട് മൂടി അബൂബക്കറിന്റെ പിന്നിൽ ഇരുന്നു നമസ്കരിച്ചു." അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ആധികാരികമാണ്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[യഹ്യ ബിൻ അയ്യൂബ്] ഇത് [ഹുമദ്] ൽ നിന്ന് [ഥാബിത്തിൽ] നിന്ന് [അനസിൽ] നിന്ന് [ഹാബിത്തിൽ
Hadith
Imam Tirmidzi : 332
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي لَيْلَى عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَنَهَضَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَسَبَّحَ بِهِ الْقَوْمُ وَسَبَّحَ بِهِمْ فَلَمَّا صَلَّى بَقِيَّةَ صَلَاتِهِ سَلَّمَ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَلَ بِهِمْ مِثْلَ الَّذِي فَعَلَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ وَسَعْدٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُحَيْنَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي ابْنِ أَبِي لَيْلَى مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَحْمَدُ لَا يُحْتَجُّ بِحَدِيثِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى و قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى هُوَ صَدُوقٌ وَلَا أَرْوِي عَنْهُ لِأَنَّهُ لَا يَدْرِي صَحِيحَ حَدِيثِهِ مِنْ سَقِيمِهِ وَكُلُّ مَنْ كَانَ مِثْلَ هَذَا فَلَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ رَوَاهُ سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُبَيْلٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَجَابِرٌ الْجُعْفِيُّ قَدْ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ تَرَكَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُمَا وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ الرَّجُلَ إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مَضَى فِي صَلَاتِهِ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ مِنْهُمْ مَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ وَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى بَعْدَ التَّسْلِيمِ وَمَنْ رَأَى قَبْلَ التَّسْلِيمِ فَحَدِيثُهُ أَصَحُّ لِمَا رَوَى الزُّهْرِيُّ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ
[അഹ്മദ് ബിൻ മാനി'] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [ഹുസൈം] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; [അശ് സ്യ'ബി]യിൽ നിന്ന് [ഇബ്നു അബു ലൈല] ഞങ്ങൾക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു; '[സുഅബ ബിൻ അൽ മുഗീറ] ഞങ്ങളോടൊപ്പം നമസ്കരിച്ചു, തുടർന്ന് രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിൽ ആളുകൾ 'സുബ്ഹാനല്ലാഹ്' എന്ന് പറയുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റു, അവർക്കുവേണ്ടിയും അദ്ദേഹം അത് പറഞ്ഞു. പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ശേഷം ഇരുന്ന് രണ്ട് സുജൂദുകൾ ചെയ്തുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം സഹ്വിക്ക് വേണ്ടി സുജൂദ് ചെയ്തു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ആളുകളോട് പറഞ്ഞു, റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമും അങ്ങനെ ചെയ്തുവെന്ന്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉഖ്ബ ബിൻ ആമിർ, സഅദ്, അബ്ദുല്ല ബിൻ ബുഹൈന എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'അൽ മുഗീറ ബിൻ സുഅബയുടെ ഈ ഹദീസ് അൽ മുഗീറയിൽ നിന്ന് പല തരത്തിൽ നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഇബ്നു അബു ലൈലയെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനഃപാഠത്തിന്റെ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് ചർച്ച ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അഹ്മദ് പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു അബു ലൈലയുടെ ഹദീസ് തെളിവായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല'. മുഹമ്മദ് ബിൻ ഇസ്മാഈൽ പറഞ്ഞു; 'ഇബ്നു അബു ലൈല സത്യസന്ധനായ ഒരു മനുഷ്യനായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈവശമുള്ള ആധികാരിക ഹദീസുകൾ തമ്മിൽ വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ ഇതുപോലുള്ള ആരുമായും എനിക്ക് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഹദീസ് എടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമില്ല'. ഈ ഹദീസ് അൽ മുഗീറ ബിൻ സിയുബയിൽ നിന്നും പല തരത്തിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്. [സുഫ്യാൻ] ഇത് [ജാബിർ] [അൽ മുഗീറ ബിൻ സുബൈൽ] [ഖൈസ് ബിൻ അബു ഹാസിം] [അൽ മുഗീറ ബിൻ ശുഅബ] ൽ നിന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ജാബിർ അൽ ജുഫിയെ ചില ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധരും ദുർബലപ്പെടുത്തി. യഹ്യ ബിൻ സഈദ്, അബ്ദുറഹ്മാൻ ബിൻ മഹ്ദി, അവർ രണ്ടുപേരും അദ്ദേഹത്തെ വിട്ടുപോയി - അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ഹദീസും എടുത്തിട്ടില്ല-'. ഈ ഹദീസ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പരിശീലിക്കുന്നു; രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിൽ ഒരാൾ നിന്നാൽ അവൻ തന്റെ പ്രാർത്ഥന തുടരണം, അതിനുശേഷം അവൻ രണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്യണം - സഹ്വി -. അവരിൽ ചിലർ അഭിവാദ്യത്തിന് മുമ്പ് സുജൂദ് ചെയ്യണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു, മറ്റു ചിലർ അഭിവാദ്യത്തിന് ശേഷം സുജൂദ് ചെയ്യണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ഹദീസ് അസ് സുഹ്രിയും യഹ്യ ബിൻ സഈദ് അൽ അൻസാരിയും അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ അഅ്റാജിൽ നിന്ന്, അബ്ദുല്ല ബിൻ ബുഹൈനയിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കുന്നു.
Hadith
Imam Tirmidzi : 333
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ الْمَسْعُودِيِّ عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلَاقَةَ قَالَصَلَّى بِنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ فَلَمَّا صَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَامَ وَلَمْ يَجْلِسْ فَسَبَّحَ بِهِ مَنْ خَلْفَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ قُومُوا فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ صَلَاتِهِ سَلَّمَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ وَسَلَّمَ وَقَالَ هَكَذَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[അബ്ദുല്ല ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ] പറഞ്ഞു; [അൽ മസ്ഊദി]യിൽ നിന്ന് [യാസിദ് ബിൻ ഹാറൂൻ] [സിയാദ് ബിൻ ഇലാഖ] ഞങ്ങളെ അറിയിച്ചു: '[അൽ മുഗീറ ബിൻ സുഅബ] ഞങ്ങളോടൊപ്പം നമസ്കരിച്ചു, രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ച ശേഷം അദ്ദേഹം ഉടനെ എഴുന്നേറ്റു, ഇരിക്കാതെ നിന്നു. അതിനാൽ ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തെ ഓർമ്മിപ്പിക്കാൻ വേണ്ടി പ്രാർത്ഥനാ മണികൾ ചൊല്ലി, പക്ഷേ അദ്ദേഹം അവരോട് എഴുന്നേൽക്കാൻ ആംഗ്യം കാണിച്ചു. അദ്ദേഹം നമസ്കാരം പൂർത്തിയാക്കിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ഹലോ പറഞ്ഞു, രണ്ട് സുജൂദുകൾ നമസ്കരിച്ചു, അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ഹലോ പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അത് ചെയ്തത് ഇങ്ങനെയാണ്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്. ഈ ഹദീസ് പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് അൽ മുഗീറ ബിൻ സുഅബയിൽ നിന്നും പലവിധത്തിൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 334
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ هُوَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَال سَمِعْتُ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِيهِ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا جَلَسَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ كَأَنَّهُ عَلَى الرَّضْفِ قَالَ شُعْبَةُ ثُمَّ حَرَّكَ سَعْدٌ شَفَتَيْهِ بِشَيْءٍ فَأَقُولُ حَتَّى يَقُومَ فَيَقُولُ حَتَّى يَقُومَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ إِلَّا أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ لَمْ يَسْمَعْ مِنْ أَبِيهِ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَخْتَارُونَ أَنْ لَا يُطِيلَ الرَّجُلُ الْقُعُودَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ الْأُولَيَيْنِ وَلَا يَزِيدَ عَلَى التَّشَهُّدِ شَيْئًا وَقَالُوا إِنْ زَادَ عَلَى التَّشَهُّدِ فَعَلَيْهِ سَجْدَتَا السَّهْوِ هَكَذَا رُوِيَ عَنْ الشَّعْبِيِّ وَغَيْرِهِ
[മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ] പറഞ്ഞു; [അബു ദാവൂദ്] - അതായത് അത് തയാലിസി - പറഞ്ഞു; [സിയുബ] പറഞ്ഞു; [സഅദ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; '[അബു ഉബൈദ ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ മസ്ഊദ്] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിൽ നിന്ന്] അത് പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'റസൂലുല്ലാഹ് ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ആദ്യ ഭാഗത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിൽ ഇരുന്നുവെങ്കിൽ, അത് ഒരു ചൂടുള്ള കല്ലിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെയായിരിക്കും'. ശുഅബ പറഞ്ഞു; 'അപ്പോൾ സഅദ് എന്തോ സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് ചുണ്ടുകൾ ചലിപ്പിച്ചു, 'നീ ഉണരുന്നതുവരെ?' എന്ന് ഞാൻ ചോദിച്ചു, 'നീ ഉണരുന്നതുവരെ' എന്ന് അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയിലാണ്. അബു ഉബൈദ ഒരിക്കലും തന്റെ പിതാവിൽ നിന്ന് കേട്ടിട്ടില്ല എന്നത് മാത്രമാണ്.' ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഈ ഹദീസ് പ്രയോഗിക്കുന്നു, ഒരു പുരുഷൻ രണ്ടാമത്തെയും ആദ്യത്തെയും റക്അത്തിൽ കൂടുതൽ നേരം ഇരിക്കരുതെന്നും തസ്യാഹുദിന്റെ ദൈർഘ്യം കവിയരുതെന്നും അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. അവർ വീണ്ടും പറഞ്ഞു, 'തസ്യാഹുദിനേക്കാൾ കൂടുതൽ സമയമെടുക്കുന്നുവെങ്കിൽ അവൻ രണ്ട് സുജൂദുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സഹ്വി സുജൂദ് ചെയ്യണം'. ആസ്യ സ്യഅബിയിൽ നിന്നും മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും ഇത് ഇങ്ങനെയാണ് ഉദ്ധരിച്ചത്.
Hadith
Imam Tirmidzi : 335
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ نَابِلٍ صَاحِبِ الْعَبَاءِ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ صُهَيْبٍ قَالَمَرَرْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَرَدَّ إِلَيَّ إِشَارَةً وَقَالَ لَا أَعْلَمُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِشَارَةً بِإِصْبَعِهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ بِلَالٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ وَعَائِشَةَ
[ഖുതൈബ] പറഞ്ഞു എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [ബുക്കൈർ ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ അസ്യാജ്] (കുപ്പായത്തിന്റെ ഉടമയായ നബീൽ) (ഇബ്നു ഉമർ) (ശുഹൈബ്) (റ) വിൽ നിന്ന് [അൽ ലൈത്സ് ബിൻ സഅദ്) പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനെ നമസ്കരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ കടന്നുപോയി, ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സലാം പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം ഒരു ആംഗ്യത്തിലൂടെ മറുപടി നൽകി'. ഇബ്നു ഉമർ പറഞ്ഞു; 'ശുഹൈബ് 'വിരൽ കൊണ്ട് ഒപ്പിടുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞതല്ലാതെ എനിക്കറിയില്ല. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ബിലാൽ, അബു ഹുറൈറ, അനസ്, 'ആയിസ്യ' എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്.'
Hadith
Imam Tirmidzi : 336
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍكَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرُدُّ عَلَيْهِمْ حِينَ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ كَانَ يُشِيرُ بِيَدِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَحَدِيثُ صُهَيْبٍ حَسَنٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ بُكَيْرٍ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قُلْتُ لِبِلَالٍ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُ حَيْثُ كَانُوا يُسَلِّمُونَ عَلَيْهِ فِي مَسْجِدِ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ قَالَ كَانَ يَرُدُّ إِشَارَةً وَكِلَا الْحَدِيثَيْنِ عِنْدِي صَحِيحٌ لِأَنَّ قِصَّةَ حَدِيثِ صُهَيْبٍ غَيْرُ قِصَّةِ حَدِيثِ بِلَالٍ وَإِنْ كَانَ ابْنُ عُمَرَ رَوَى عَنْهُمَا فَاحْتَمَلَ أَنْ يَكُونَ سَمِعَ مِنْهُمَا جَمِيعًا
[മഹ്മൂദ് ബിൻ ഗൈലാൻ] പറഞ്ഞു; [വാക്കി' പറഞ്ഞു; [നാഫി'യിൽ നിന്ന് [ഹിസ്യാം ബിൻ സഅദ്] പറഞ്ഞു; [ഇബ്നു ഉമർ] പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ [ബിലാലിനോട്] ചോദിച്ചു, 'പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ എങ്ങനെയാണ് അദ്ദേഹം അഭിവാദ്യം ചെയ്തത്?' ബിലാൽ മറുപടി പറഞ്ഞു, 'അദ്ദേഹം തന്റെ കൈകൊണ്ട് ഒരു സിഗ്നൽ നൽകി'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്, അതേസമയം ഹദീസ് ശുഹൈബ് ഹസൻ ഡിഗ്രിയാണ്, ബുക്കൈറിൽ നിന്നുള്ള ലൈത്സിൽ നിന്നുള്ള ഹദീസിൽ നിന്ന് മാത്രമേ ഞങ്ങൾക്ക് ഇതിനെക്കുറിച്ച് അറിയൂ. [സൈദ് ബിൻ അസ്ലം] [ഇബ്നു ഉമർ] നിന്ന് ഇത് നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്; 'ഞാൻ ബിലാലിനോട് ചോദിച്ചു, 'ബനീ അമ്രു ബിൻ ഔഫ് പള്ളിയിൽ വെച്ച് നബി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അദ്ദേഹത്തെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തപ്പോൾ അദ്ദേഹം എന്താണ് ചെയ്തത്?' [ബിലാൽ] ഉത്തരം പറഞ്ഞു, 'അദ്ദേഹം അടയാളങ്ങളിലൂടെ ഉത്തരം നൽകി'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഈ രണ്ട് ഹദീസുകളും ആധികാരികമാണ്, കാരണം ശുഹൈബിന്റെ ഹദീസിലെ കഥ ബിലാലിന്റെ ഹദീസിലെ കഥയല്ല, ഇബ്നു ഉമർ രണ്ടിൽ നിന്നും നിവേദനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അദ്ദേഹം രണ്ടിൽ നിന്നും കേട്ടിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 337
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ التَّسْبِيحُ لِلرِّجَالِ وَالتَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ وَجَابِرٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَابْنِ عُمَرَ و قَالَ عَلِيٌّ كُنْتُ إِذَا اسْتَأْذَنْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يُصَلِّي سَبَّحَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ
ഹന്നദ് (റ) പറഞ്ഞു; അബൂ ഹുറൈറ (റ) പറഞ്ഞു; അബൂ സാലിഹ് (റ) പറഞ്ഞു; അബൂ ഹുറൈറ (റ) പറഞ്ഞു; 'പുരുഷന്മാർക്ക് വേണ്ടി തസ്ബീഹ് ചൊല്ലലും സ്ത്രീകൾക്ക് വേണ്ടി കൈകൊട്ടലും'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അലി, സഹ്ൽ ബിൻ സഅദ്, ജാബിർ, അബൂ സഈദ്, ഇബ്നു ഉമർ എന്നിവരുടെ ഹദീസുകളും ഉണ്ട്. അലി പറഞ്ഞു; 'പ്രവാചകൻ (സ) നമസ്കരിക്കുമ്പോൾ ഞാൻ അനുവാദം ചോദിച്ചാൽ അദ്ദേഹം തസ്ബീഹ് ചെയ്യും'. അബൂ ഈസ പറഞ്ഞു; 'അബൂ ഹുറൈറ (റ) യുടെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ ആണ്. ഈ ഹദീസ് ശാസ്ത്ര വിദഗ്ധരാണ് പ്രയോഗിക്കുന്നത്. അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും സ്വീകരിച്ച അഭിപ്രായമാണിത്'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 338
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ التَّثَاؤُبُ فِي الصَّلَاةِ مِنْ الشَّيْطَانِ فَإِذَا تَثَاءَبَ أَحَدُكُمْ فَلْيَكْظِمْ مَا اسْتَطَاعَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَجَدِّ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ كَرِهَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ التَّثَاؤُبَ فِي الصَّلَاةِ قَالَ إِبْرَاهِيمُ إِنِّي لَأَرُدُّ التَّثَاؤُبَ بِالتَّنَحْنُحِ
'പ്രാർത്ഥനയിൽ അലറുന്നത് പിശാചിൽ നിന്നുള്ളതാണ്, നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ കോട്ടുവായാൽ അയാൾ കഴിയുന്നത്ര പിടിച്ചുനിർത്തട്ടെ' എന്ന് നബി (സ) പറഞ്ഞതായി [അലി ബിൻ ഹുജർ] (റ) (അൽ അലാഇബ്നു അബ്ദുറഹ്മാൻ (റ) (അബു ഹുറൈറ) (റ) (അൽ അലാഇബ്നു അബ്ദുറഹ്മാൻ (റ) (അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്) യിൽ നിന്ന് [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ജാഫർ (റ) (അ) ഞങ്ങൾക്ക് അറിയിച്ചു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബു സഈദ് അൽ ഖുദ്രിയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തച്ഛൻ ആദി ബിൻ സാബിത്തിന്റെയും ഒരു ഹദീസും ഉണ്ട്'. അബു ഈസ (റ) പറഞ്ഞു; 'അബു ഹുറൈറയുടെ ഈ ഹദീസ് ഹസൻ സ്വഹീഹാണ്. പ്രാർത്ഥനയിൽ കോട്ടുവായിടുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഇബ്രാഹിം (റ) പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും, ഞാൻ എന്റെ തൊണ്ട വൃത്തിയാക്കി അലറാനുള്ള പ്രേരണയെ തടയുന്നു'.
Hadith
Imam Tirmidzi : 339
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الرَّجُلِ وَهُوَ قَاعِدٌ فَقَالَ مَنْ صَلَّى قَائِمًا فَهُوَ أَفْضَلُ وَمَنْ صَلَّى قَاعِدًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَمَنْ صَلَّى نَائِمًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَاعِدِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَأَنَسٍ وَالسَّائِبِ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَّا أَنَّهُ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صَلَاةِ الْمَرِيضِ فَقَالَ صَلِّ قَائِمًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقَاعِدًا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَعَلَى جَنْبٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَلَا نَعْلَمُ أَحَدًا رَوَى عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ وَقَدْ رَوَى أَبُو أُسَامَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ حُسَيْنٍ الْمُعَلِّمِ نَحْوَ رِوَايَةِ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ التَّطَوُّعِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ أَشْعَثَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ الْحَسَنِ قَالَ إِنْ شَاءَ الرَّجُلُ صَلَّى صَلَاةَ التَّطَوُّعِ قَائِمًا وَجَالِسًا وَمُضْطَجِعًا وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي صَلَاةِ الْمَرِيضِ إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ جَالِسًا فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي عَلَى جَنْبِهِ الْأَيْمَنِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يُصَلِّي مُسْتَلْقِيًا عَلَى قَفَاهُ وَرِجْلَاهُ إِلَى الْقِبْلَةِ قَالَ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ مَنْ صَلَّى جَالِسًا فَلَهُ نِصْفُ أَجْرِ الْقَائِمِ قَالَ هَذَا لِلصَّحِيحِ وَلِمَنْ لَيْسَ لَهُ عُذْرٌ يَعْنِي فِي النَّوَافِلِ فَأَمَّا مَنْ كَانَ لَهُ عُذْرٌ مِنْ مَرَضٍ أَوْ غَيْرِهِ فَصَلَّى جَالِسًا فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ الْقَائِمِ وَقَدْ رُوِيَ فِي بَعْضِ هَذَا الْحَدِيثِ مِثْلُ قَوْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ
[അലി ബിൻ ഹുജ്ർ] പറഞ്ഞു; [ഈസാ ബിൻ യൂനുസ്] പറഞ്ഞു; [അബ്ദുല്ല ബിൻ ബുറൈദ]യിൽ നിന്ന് [ഇംറാൻ ബിൻ ഹുഷൈൻ] പറഞ്ഞു; [ഹുസൈൻ ബിൻ അൽ മുഅല്ലിം] പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനോട് ഇരുന്നുകൊണ്ട് നിർവ്വഹിക്കുന്ന ഒരു മനുഷ്യന്റെ പ്രാർത്ഥനയെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു, അപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: "ആരെങ്കിലും നിന്നുകൊണ്ട് നിസ്കരിക്കുന്നുവോ, അത് കൂടുതൽ പ്രധാനമാണ്, ആരെങ്കിലും ഇരുന്നുകൊണ്ട് നിസ്കരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഒരാൾ നിന്നുകൊണ്ട് നിസ്കരിക്കുന്നതിന്റെ പകുതി പ്രതിഫലം ലഭിക്കും, ആരെങ്കിലും കിടന്നുകൊണ്ട് നിസ്കരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഒരാൾ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നിസ്കരിക്കുന്നതിന്റെ പകുതി പ്രതിഫലം ലഭിക്കും." അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ അബ്ദുല്ല ബിൻ അമ്രു, അനസ് ബിൻ അസ്സാഇബ്, ഇബ്നു ഉമർ എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇമ്രാൻ ബിൻ ഹുഷൈനിന്റെ ഹദീസ് യഥാർത്ഥമാണ്. ഈ ഹദീസ് [ഇബ്രാഹിം ബിൻ തഹ്മാൻ] ൽ നിന്ന് ഈ സനദോടെയും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹം മാത്രമാണ് പറഞ്ഞത്; [ഇംറാൻ ബിൻ ഹുഷൈൻ] ൽ നിന്ന്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'രോഗികള്ക്കുവേണ്ടി പ്രാര്ത്ഥിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഞാന് റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിനോട് ചോദിച്ചു, അപ്പോള് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'നിന്നുകൊണ്ട് പ്രാര്ത്ഥിക്കുക, നിങ്ങള്ക്ക് കഴിയുന്നില്ലെങ്കില് ഇരുന്നുകൊണ്ട് പ്രാര്ത്ഥിക്കുക, കഴിയില്ലെങ്കില് കിടന്നുകൊണ്ട് പ്രാര്ത്ഥിക്കുക'. അങ്ങനെയാണ് [ഹന്നദ്] അത് ഞങ്ങളോട് വിവരിച്ചത്, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; [ഇബ്രാഹിം ബിന് തഹ്മാന്] (ഹുസൈന് അല് മുഅല്ലിം) ല് നിന്ന് [വാക്കി’) അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഇബ്രാഹിം ബിന് തഹ്മാന്റെ ചരിത്രം പോലെ ഹുസൈന് അല് അമുഅല്ലിമില് നിന്ന് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്ത ആരെയും ഞങ്ങള്ക്കറിയില്ല. [അബു ഉസാമ], ഈസ ബിന് യൂനുസിന്റെ ചരിത്രം പോലെ നിരവധി ആളുകള് [ഹുസൈന് അല് മുഅല്ലിം] ല് നിന്ന് റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു. ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ അഭിപ്രായത്തില്, ഈ ഹദീസിന്റെ അര്ത്ഥം സുന്നത്ത് പ്രാര്ത്ഥനകള്ക്ക് ബാധകമാണ്. മുഹമ്മദ് ബിന് ബസ്യാര് പറഞ്ഞു; അല് ഹസനില് നിന്ന് അഷ്അത്സ് ബിന് അബ്ദുല് മാലിക്കില് നിന്ന് ഇബ്നു അബു ആദി പറഞ്ഞു; 'ഒരാള്ക്ക് വേണമെങ്കില്, അയാള്ക്ക് നില്ക്കുന്നതോ ഇരിക്കുന്നതോ കിടന്നോ സുന്നത്ത് നമസ്കരിക്കാം.' ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിക്കാൻ കഴിയാത്ത രോഗിയുടെ പ്രാർത്ഥനയെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതന്മാർക്ക് വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ചില പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു: 'അവൻ വലതുവശം ചരിഞ്ഞു കിടന്നു നമസ്കരിക്കണം.' മറ്റു പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നു: 'അവൻ കാലുകൾ ഖിബ്ലയിലേക്ക് നോക്കി കിടന്നു നമസ്കരിക്കണം.' ഈ ഹദീസിനെക്കുറിച്ച് സുഫ്യാൻ അത്സ് സൗരി പറഞ്ഞു: 'ഇരുന്നു നമസ്കരിക്കുന്നയാൾ നിന്നു നമസ്കരിക്കുന്നയാളുടെ പകുതി പ്രതിഫലം ലഭിക്കും.' അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഇത് ആരോഗ്യമുള്ള ആളുകൾക്കും ഒഴികഴിവില്ലാത്തവർക്കും ബാധകമാണ് - അതായത് സുന്നത്ത് നമസ്കാരങ്ങളിൽ.' അസുഖമോ മറ്റ് കാരണങ്ങളാൽ നമസ്കരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയപ്പെടുകയും പിന്നീട് ഇരുന്നു നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, നിൽക്കുന്നവരെപ്പോലെ അവർക്ക് പ്രതിഫലം ലഭിക്കും. സുഫ്യാൻ അത്സ് സൗരിയുടെ വാക്കുകൾ പോലുള്ള ചില ഹദീസുകളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
Hadith
Imam Tirmidzi : 340
حَدَّثَنَا الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ عَنْ حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا حَتَّى كَانَ قَبْلَ وَفَاتِهِ بِعَامٍ فَإِنَّهُ كَانَ يُصَلِّي فِي سُبْحَتِهِ قَاعِدًا وَيَقْرَأُ بِالسُّورَةِ وَيُرَتِّلُهَا حَتَّى تَكُونَ أَطْوَلَ مِنْ أَطْوَلَ مِنْهَاوَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ حَفْصَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ نَبِيّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي مِنْ اللَّيْلِ جَالِسًا فَإِذَا بَقِيَ مِنْ قِرَاءَتِهِ قَدْرُ ثَلَاثِينَ أَوْ أَرْبَعِينَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَ ثُمَّ رَكَعَ ثُمَّ صَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ وَرُوِيَ عَنْهُ أَنَّهُ كَانَ يُصَلِّي قَاعِدًا فَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَائِمٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَائِمٌ وَإِذَا قَرَأَ وَهُوَ قَاعِدٌ رَكَعَ وَسَجَدَ وَهُوَ قَاعِدٌ قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَالْعَمَلُ عَلَى كِلَا الْحَدِيثَيْنِ كَأَنَّهُمَا رَأَيَا كِلَا الْحَدِيثَيْنِ صَحِيحًا مَعْمُولًا بِهِمَا
[അൽ അൻഷാർ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മാൻ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മാലിക് ബിൻ അനസ്] [ഇബ്നു ശിഹാബ്] [അസ് സാഇബ് ബിൻ യാസിദ്] [അൽ മുത്തല്ലിബ് ബിൻ അബു വദാഅ അസ് സഹ്മി] [ഹഫ്ഷ] യിൽ നിന്ന് [മാലിക് ബിൻ അനസ്] [അൽ അൻഷാർ] നബിയുടെ ഭാര്യയായ [ഹഫ്ഷ] യിൽ നിന്ന് ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞു: 'റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം മരണത്തിന് ഒരു വർഷം മുമ്പ് വരെ ഇരുന്ന് സുന്നത്ത് നമസ്കരിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല. അദ്ദേഹം ഇരുന്നുകൊണ്ട് സുന്നത്ത് നമസ്കരിച്ചു, സൂറത്ത് ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയതിനേക്കാൾ നീളുന്നത് വരെ തര്തിൽ രീതിയിൽ സൂറ വായിച്ചു'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'ഈ അധ്യായത്തിൽ ഉമ്മു സലമയിൽ നിന്നും അനസ് ബിൻ മാലിക്കിൽ നിന്നും ഒരു ചരിത്രവുമുണ്ട്'. അബു ഈസ പറഞ്ഞു; 'ഈ ഹഫ്ഷാ ഹദീസ് ആധികാരികമാണ്.' നബി (സ) ഒരിക്കൽ രാത്രിയിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചതായി നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, അതിനാൽ മുപ്പതോ നാൽപ്പതോ ആയ വാക്യങ്ങൾ പാരായണം ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം എഴുന്നേറ്റു നിന്ന് വീണ്ടും വായിച്ചു, തുടർന്ന് അദ്ദേഹം കുമ്പിട്ടു. രണ്ടാമത്തെ റക്അത്തിലും അദ്ദേഹം അങ്ങനെ ചെയ്തു. നബി (സ) ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചപ്പോൾ, സൂറത്ത് പാരായണം ചെയ്യുമ്പോൾ അദ്ദേഹം നിന്നുകൊണ്ട് കുമ്പിട്ടു, നിന്നുകൊണ്ട് സുജൂദ് ചെയ്തുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് നിവേദനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇരുന്നുകൊണ്ട് വായിച്ചപ്പോൾ, ഇരുന്നുകൊണ്ട് കുമ്പിട്ടു, സുജൂദ് ചെയ്തു. ഈ ഹദീസ് പ്രാവർത്തികമാക്കുന്നതിന്റെ അനുവദനീയതയെക്കുറിച്ച് അഹ്മദും ഇസ്ഹാഖും വാദിച്ചു. ഈ രണ്ട് ഹദീസുകളും ആധികാരികമാണെന്നും പ്രായോഗികമാക്കാമെന്നുമാണ് അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാട്.
