Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 3261

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْهَمَذَانِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حُوسِبَ عُذِّبَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

Atile: ‘Umuntu onse uuletwa ku cilye, akapingulwa’. Abu Isa atile; Iyi hadith ni hadith iya gharib, tatuishiba ukufuma ku hadith ya Qatadah ukufuma kuli Anas uwa kwa Kasesema ukucila fye ukufuma kuli ulu lubali.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3262

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَوْمُ الْمَوْعُودُ يَوْمُ الْقِيَامَةِ وَالْيَوْمُ الْمَشْهُودُ يَوْمُ عَرَفَةَ وَالشَّاهِدُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَمَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَلَا غَرَبَتْ عَلَى يَوْمٍ أَفْضَلَ مِنْهُ فِيهِ سَاعَةٌ لَا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُؤْمِنٌ يَدْعُو اللَّهَ بِخَيْرٍ إِلَّا اسْتَجَابَ اللَّهُ لَهُ وَلَا يَسْتَعِيذُ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنْهُحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا قُرَّانُ بْنُ تَمَّامٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ الرَّبَذِيُّ يُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْعَزِيزِ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مَنْ الْأَئِمَّةِ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَغَيْرُهُ

Atwebele [Abdu bin Humaid] atwebele [Rauh bin Ubadah] pamo nga [‘Ubaidul bin Musa] ukufuma kuli [Musa bin ‘Ubaida] ukufuma kuli [Ayyub bin Khalid] ukufuma kuli [Abdu bin Rafi’] ukufuma kuli [Abu Hurairah], atile; 10:10, 11. 10 Ubushiku bwa Bushiku bwa Bupingushi, kabili akasuba takafuma nelyo ukubwelela pa bushiku ubusuma ukucila pali Cisano, ubo muli inshita, te mubomfi uwasumina pali ilya nshita akapepa kuli wene kabili akapepa kuli Lesa. icintu cimo lelo Allah amucingilila kuli cilya cintu’. Atwebele [Ali bin Hujr] atwebele [Qarran bin Tammam Al Asadi] ukufuma kuli [Musa bin 'Ubaida] na iyi sanad nga iyo hadith. Pa nshita imo ine, wishi wa kwa Musa ali ni Abu Abdul Aziz. Yahya bin Sa’id Al Qathani na bambi baliipusha pa lwa kusunga mu mutwe. Syuba pamo nga Ats Tsauri na bambi ukufuma pa kati ka bashimapepo balilondolwele ukufuma kuli wene. Abu Isa atile; Iyi hadith ni hadith ya kwa Hasan Gharib, tatuishiba kano fye ukufuma ku hadith ya kwa Musa ilyo Musa alemonwa ukuti ali uwanaka muli iyi hadith, alemonwa ukuti ali uwanaka kuli Yahya Bin Sa’id na bambi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3263

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ

Pa numa ya kutweba [Mahmud bin Ghailan] na [Abdu bin Humaid] ubupilibulo bwaba bumo, batile; atile [Abdur Razzaq] ukufuma kuli [Ma’mar] ukufuma kuli [Thabit Al Bunani] ukufuma kuli [Abdur Rahman bin Abu Laila] ukufuma kuli [Shuhaib], atile; Caali cipope ca kwa Kasesema ukuti ilyo apwishishe ukupepa kwa ‘Asr alefuuta, kabili ishiwi lya kuti ukufuuta ukulingana na bamo pali bene ni ukucincimuka kwa milomo yonse ibili nga ca kuti balelanda. Lyene aipwishiwe ukuti; O Mutumwa wakwa Lesa, ilyo ulecita ipepo lya 'Asr ulefuuta. Atile: ‘Kwali kasesema uwapapa abantu bakwe, lyene atile; nani engacimfyanya na bo? Lyena Allah amupeele ukusokolola: ‘Bapeeleni ukusalapo pa fintu fibili, e kutila nkabakanda nelyo nkapeela amaka ku balwani babo pali bene?’ lyena basalile ukukandwa, lyena Allah atekele imfwa pali bene, ukufika mu bushiku bumo kwali abantu amakana amakumi cinelubali abafwile’. Shuhaibu atile; kabili ilyo alondolwele iyi hadith, alondolwele hadith imbi, atile: ‘Inshita imo kwali imfumu iyakwete umusambi uwalemucitila ubushimapepo, lyene umusambi atile; nsanga umwana uwaumfwikisha bwangu, nelyo atile; uwa mano. Nkamusambilisha ukwishiba kwandi, pantu ndetina ukufwa pakuti ubu bumanyi buputulwe kuli imwe, kabili tapali nangu umo pali imwe uukabuishiba'. Atile: ‘Lyene bamusangile umulumendo ukulingana ne mibele alandilepo, bakonkomeshe umulumendo ukuti aise no kuya kuli shamani. Umulumendo aile kuli wene, ilyo ali mu nshila kwali monk mu cifulo ca kupepelamo.’ Ma’mar atile; Nashininkisha ukuti abaleikala mu fifulo fya kupepelamo pali ilya nshita bali baMuslim. Atile: ‘E lyo umwana aipwishe umushimapepo, lyonse ilyo umwana alepita pali wene aletwalilila ukumwipusha, ukufika ilyo umushimapepo amwebele, atile; Mucine cine, ndepepa Allah'. Yatile: ‘Umwana atendeke ukwikala mu cifulo ca kwa monk kabili ilingi line alecelwa ukwenda ukuya ku kwa shamani. E ico shamani atumine inkombe ku lupwa lwa mwana ne cishinka ca mbila; mu cine cine mupepi no kukanaisa kuli ine. Lyene umwana asosele ici kuli monk. Monk atile kuli wene; nga ca kuti umusambi atila kuli imwe; ulikwisa? Ukulanda fye ukuti; no lupwa lwandi, kabili nga ca kuti ulupwa lwenu lwamweba ukuti; ulikwisa? E ico mumwebe ukuti muli no mushilika’. Yatile: ‘Ilyo umwana ali muli ici cifulo, mu kupumikisha apitile pa bumba lya bantu abacingililwe ku nama. Bamo pali bene batile ici cinyama cali ni nkalamo’. Atile: ‘E lyo umwana abuulile ilibwe, no kutila; O Allah, nga cakuti ifyo monk asosele fya cine lyena ndelomba ukuti unsuminishe ukwipaya icinyama'. Atile: ‘Lyene apoosele no kwipaya icinyama. Lyene abantu batile; nani amwipeye? Batile; umwana. Eico abantu balipapile kabili batile; Mu cine cine, uyu mwana alisambilile ukwishiba uko tapali uwishiba.’ Atile: ‘Lyene umuntu umo uwa mpofu aumfwile ici, lyene atile ku mwana; Nga ca kutila kuti mwabweseshamo ukumona kwandi ninshi mukapokelela bonus wa musango yo. Umwana atile; Tandefwaya ici ukufuma kuli imwe, lelo bushe muletontonkanya shani nga ca kuti ukumona kwenu kwabwela, bushe mukasumina muli Uyo uwabweseshe? Atile; Ee'. Atile: ‘Lyene apepele kuli Lesa ukufikila Lesa abweseshe umuntu ukumona kuli wene. Lyene impofu asumine, lyene ilyashi lyabo lyaishile kuli Ra . ja. Lyene atumine intumwa kuli bene kabili balilangishiwe. Imfumu yatile; Mu cine cine nkaipaya umo umo uwa imwe no kwipaya uko nshatala ncita ku wacitile ubucende.’ Lyene alandile ukuti balete umumonke no mwaume wa mpofu, lyena abikile umusalu pa kati ka mutwe wa umo uwa bene no kumwipaya, kabili aipeye umbi no kwipaya na kumbi. Lyene alandile ukuti balete umulumendo, lyena atile; mutwala ku lupili lwa musango yo, no kumupoosa ukufuma pa muulu. Lyene bamutwala ku lupili. Ilyo bafikile kuli cilya cifulo ku kupoosa umwana ukufuma muli ci, bawile ukufuma pa lupili ukufika na lintu takwali nangu cimo icashele pali bene kano fye umwana.’ Atile: ‘E lyo umwana alibwelele, kabili imfumu yabakonkomeshe ukumutwala kuli bemba no kumupoosa muli bemba. Umwana bamusendele muli bemba, lyena Allah alibikile abantu pamo nankwe no kumupususha. Lyene umwana atile ku mfumu; te kuti munjipe mpaka mwanpoosa pa cimuti no kunkoma, ilyo mwankoma lyena mutile; mwi shina lya kwa Allah Shikulu wa uyu mwana’. Lyena alandile ukuti umwana apampamikwe, eico umwana apampamikwa, lyena amupooseleko amabumba no kutila; ''Ukubebeta' mwi shina lya kwa Allah Shikulu wa uyu mwana''. Yatile: ‘Lyene umwana abikile ukuboko kwakwe pa mpumi yakwe pa numa ya kupooswa umufwi, lyene afwile. Lyene abantu batile; Mu cine cine, uyu mwana asambilile ukwishiba uko tapali uwaishiba, eico twasumina muli Lesa uyu mwana’. Atile: ‘E lyo calembwa ku mfumu; bushe muli abashashipikisha ukukansana na bantu batatu? Abantu bonse balipilibuka kuli iwe’. Atile: ‘Lyene apangile umupokapoka ukalamba, lyene apooselemo inkuni no mulilo, lyene alonganike abantu pamo no kutila; Umuntu onse uwabwela ukufuma ku mipepele yakwe, tukamuleka abe, kabili onse uushabwela, tukamupoosa muli uyu mulilo. Lyene atendeke ukufipoosa mu mishima’. Atile: ‘Lesa Tabaraka wa Ta’ala atile ukulemba ili lyashi lya kale: Ukuloba no kutukwa ni balya abapanga imipokapoka, iyo bapya ne nkuni, ilyo baleikala ukushinguluka, ilyo balemona ifyo bacita ku basumina. Kabili tabacusha abasumina kano fye pa mulandu wa kuti abasumina basumina muli Allah, Uwa Maka Yonse, Uwalumbanya’. -Icipusho. Iciputulwa ca nshita 4-8-. Atile: ‘Umwana alishikwa’. Kabili batila bamufumishe - ukufuma ku nshishi - pa nshita ya kwa Umar bin Al Khathab ilyo iminwe yakwe yali pa mpumi yakwe, nga fintu abikile ilyo aipaiwe. Abu Isa atile, iyi ni hadith ukufuma kuli Hasan Gharib.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3264

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوهَا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ{ إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atile [Muhammad bin Basyyar] atubuulile [Abdur Rahman bin Mahdi] atubuulile [Sufyan] ukufuma kuli [Abu Az Zubair] ukufuma kuli [Jabir], atile; Napeelwe ifunde lya kulwisha abantu ukufikila batila Laa ilaaha Illallaah, ilyo batila ninshi balicingilila umulopa wabo ne fyuma fyabo kuli ine, kano fye nga kuli umulandu walungama, kabili ukupenda kuli kuli Lesa’. Lyene abelengele icikomo ca kuti: Peela ubusoko, pantu mu cine cine uli fye umo uupeela ubusoko. Te imwe mwe bakwata amaka pali bene. -Icipusho. 21-22-. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3265

حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ عِصَامٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الشَّفْعِ وَالْوَتْرِ فَقَالَ هِيَ الصَّلَاةُ بَعْضُهَا شَفْعٌ وَبَعْضُهَا وِتْرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ قَتَادَةَ وَقَدْ رَوَاهُ خَالِدُ بْنُ قَيْسٍ الْحُدَّانِيُّ عَنْ قَتَادَةَ أَيْضًا

Atwebele ukuti [Abu Hafsh ‘Amr bin Ali] atushimikile [Abu Hafsh ‘Amr bin Ali] kabili [Abu Daud] batile; atwebele ukuti [Hammam] ukufuma kuli [Qatadah] ukufuma kuli [Imran Bin 'Isham] ukufuma kuli [Umuntu] ukufuma pa kati ka bantu ba ku Basra, ukufuma kuli [Imran Bin Hushain] ukuti Kasesema Salalahu Sallalah aipwishiwe pa lwa Ash Syaf'u na Al Watr. Yatile: ‘Ni pepo, limo lyali fye kabili limbi lyali witr’. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi ya Hasan Gharib, tatuishiba kano fye ukufuma ku hadishi wa Qatadah. Kabili [Khalid bin Qais Al Huddani] alilondolwele ukufuma ku [Katadah] na kabili.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3266

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يَذْكُرُ النَّاقَةَ وَالَّذِي عَقَرَهَا فَقَالَ{ إِذْ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا }انْبَعَثَ لَهَا رَجُلٌ عَارِمٌ عَزِيزٌ مَنِيعٌ فِي رَهْطِهِ مِثْلُ أَبِي زَمْعَةَ ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَذْكُرُ النِّسَاءَ فَقَالَ إِلَامَ يَعْمِدُ أَحَدُكُمْ فَيَجْلِدُ امْرَأَتَهُ جَلْدَ الْعَبْدِ وَلَعَلَّهُ أَنْ يُضَاجِعَهَا مِنْ آخِرِ يَوْمِهِ قَالَ ثُمَّ وَعَظَهُمْ فِي ضَحِكِهِمْ مِنْ الضَّرْطَةِ فَقَالَ إِلَامَ يَضْحَكُ أَحَدُكُمْ مِمَّا يَفْعَلُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atile [Harun bin Ishaq Al Hamdani] atwebele [‘Abda bin Sulaiman] ukufuma kuli [Hisyam bin ‘Urwah] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abdullah bin Zam’ah], atile; Naumfwile Kasesema ubushiku bumo alelanda pa ngamila - Kasesema Salih - no muntu uwaipeye. Atile ukusosa icikomo: ‘Ilyo abacilapo ukucula pali bene bakabuuka, -QS. 12-, e kutila umuntu uwa buteko uwa maka kabili uwa maka pa kati ka bumba lyakwe nga Abu Zama’. Lyena naumfwile alelanda pa lwa nshita ya banakashi -nga ukusosa kwabipa ku balume babo-, atile: ‘Pa mulandu nshi umo uwa imwe alepuma umukashi wakwe nga ukupuma umusha, kabili napamo akalala nankwe pa mpela ya bushiku -akasuba?’. Abdula Bin Zama atile; Lyene alibakalipile pa kuseka ilyo balefuuta. Atile: ‘Ni mulandu nshi umo pali imwe akwete uwa kuseka pa mulandu wa fyo acitile?’ Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3267

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِي الْبَقِيعِ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ وَجَلَسْنَا مَعَهُ وَمَعَهُ عُودٌ يَنْكُتُ بِهِ فِي الْأَرْضِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلَّا قَدْ كُتِبَ مَدْخَلُهَا فَقَالَ الْقَوْمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نَتَّكِلُ عَلَى كِتَابِنَا فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَإِنَّهُ يَعْمَلُ لِلسَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشَّقَاءِ فَإِنَّهُ يَعْمَلُ لِلشَّقَاءِ قَالَ بَلْ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَإِنَّهُ يُيَسَّرُ لِعَمَلِ السَّعَادَةِ وَأَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشَّقَاءِ فَإِنَّهُ يُيَسَّرُ لِعَمَلِ الشَّقَاءِ ثُمَّ قَرَأَ{ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atwebele ukuti [Muhammad bin Basyyar] atubuulile [Abdur Rahman bin Mahdi] atubuulile [Zaidah bin Qudamah] ukufuma kuli [Mansur bin Al Mu’tamir] ukufuma kuli [Sa’d bin ‘Ubaidah] ukufuma kuli [Abu Abdur Rahman Nga Sulami] ukufuma kuli ‘Ali Radlia atile]; twali mupepi no mubili mu Baqi’. Lyene Kasesema aishile no kwikala, twaikele nankwe. Aletele umusambo uo apunkile nawo pa nshi. Lyene abuulile umutwe wakwe ku mulu, no kutila; tapali umupashi uwapeelwe umupashi lelo walilembelwe uko ukabikwa. Lyene abantu batile; ‘O Mutumwa wa kwa Allah, bushe tatushintilila fye pa fyalembwa fyesu pa kuti onse uwaba pa kati ka abo abakaba ne nsansa akacite imilimo isuma ku nsansa? Kabili onse uwaba pa bantu aba bulanda akacita ica nkumbu pa mulandu wa bulanda? Atile: ‘Oo, lelo citeni umulimo wa nkumbu, pantu fyonse fikayanguka. Ukukuma ku muntu uukakwata insansa, cikaba icayanguka kuli wene ukucita insansa, kabili kuli onse uukakwata ubulanda, cikaba icayanguka kuli wene ukucita ubulanda.’ Lyena abelengele amashiwi ya kwa Allah: Nga ca kuti umuntu uupeela -ubunonshi bwakwe mu nshila ya kwa Allah- kabili uwa mupepa, kabili apokelela icilambu icisuma -iulu-, lyena Tukamupekanishisha inshila iyayanguka. Nga kuli abo aba buwelewele kabili abatontonkanya ukuti balifikapo kabili bakaana icilambu icisuma, lyena Tukabapekanishisha - inshila iyakosa - ku ntanshi'. -Icipusho. Ukufika kuli 5-10-. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3268

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ جُنْدَبٍ الْبَجَلِيِّ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَارٍ فَدَمِيَتْ أُصْبُعُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ أَنْتِ إِلَّا إِصْبَعٌ دَمِيتِوَفِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا لَقِيتِقَالَ وَأَبْطَأَ عَلَيْهِ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ قَدْ وُدِّعَ مُحَمَّدٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَى }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ

Atwebele [Ibn Abu Umar] atwebele [Sufyan bin ‘Uyaina] ukufuma kuli [Al Aswad bin Qais] ukufuma kuli [Jundab Al Bajali], atile; Nali inshita imo na Kasesema mu lucengo, lyene umunwe wakwe wali no kufuma umulopa, lyene atile: ‘Uli fye umunwe kabili ulefuma umulopa, kabili mu nshila ya kwa Lesa ukakumanya amafya’. Jundab Al Bajili atile; kabili Jibril ali uwacelwa ukwiza kuli wene lyene abashilika batile; Muhamadi alishile pa numa. Mu kwangufyanya, Allah Ta’ala atumine ukusokolola: Lesa wenu tamulekele kabili -nangu- tamupata. -Icipusho. Ukulundapo; 3-, Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan. Kabili iyi hadith yalilondolwelwe na [Syu’ba] na [Ats Tsauri] ukufuma kuli [Al Aswad bin Qais].

Hadith

Imam Tirmidzi : 3269

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ سَمِعْتُ قَائِلًا يَقُولُ أَحَدٌ بَيْنَ الثَّلَاثَةِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مَاءُ زَمْزَمَ فَشَرَحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا قَالَ قَتَادَةُ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ مَا يَعْنِي قَالَ إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِي فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَغُسِلَ قَلْبِي بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةًوَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَهَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ وَفِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ

Atwebele [Muhammad bin Basyyar] atwebele [Muhamadi bin Ja’far] pamo nga [Ibn Abu ‘Adi] ukufuma kuli [Sa’id bin Abu ‘Arubah] ukufuma kuli [Qatadah] ukufuma kuli [Anas bin Malik] ukufuma kuli [Malik bin Sha’sha’ah] umuntu ukufuma ku bantu bakwe ukuti Kasesema ali ni ‘Sahillahu’ atile: ing’anda pa kati ka kusendama no kwishiba, mu kupumikisha naumfwile umuntu umo atila: ‘Uyo e mwaume, umo pa baume batatu’. Lyena bampeele icipe ca golde icali ne menshi ya Zamzam, lyena umutima wandi waliisulwile kabili ifyo fine. Katada atile kuli Anasi; bushe alepilibula shani? Atile; ico cipilibula ukuti umuputule wafika mwi samba lya fumo lyandi. Lyena umutima wandi walifumishiwe no kusamba na menshi ya Zamzam lyena wabwelele ku cifulo ca uko, no kwisulamo icitetekelo na mano’. Muli iyi hadith muli ilyashi ilitali. Abu Isa atile; Iyi hadith ni hadith ya cine cine iya Hasan, kabili yalilondolwelwe na [Hisyam Ad Dastuwai], pamo pene na [Hammam] ukufuma kuli [Qatadah] kabili pa kati ka ifi fikomo pali imo iyalondolwelwe ukufuma kuli Abu Dzar.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3270

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ قَال سَمِعْتُ رَجُلًا بَدَوِيًّا أَعْرَابِيًّا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَرْوِيهِ يَقُولُمَنْ قَرَأَ{ وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ }فَقَرَأَ{ أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ }فَلْيَقُلْ بَلَى وَأَنَا عَلَى ذَلِكَ مِنْ الشَّاهِدِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِنَّمَا يُرْوَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ هَذَا الْأَعْرَابِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَا يُسَمَّى

Atwebele [Ibn Abu Umar] atwebele [Sufyani] ukufuma kuli [Isma’il bin Umaya], atile; Naumfwile [umuBedouin] atila; Naumfwile [Abu Huraira] alelondolola hadishi, atile; onse uubelenga kalata wa kwa At Tiin lyene abelenga ukuti: ‘Bushe Allah te kapingula walungama?’ -Icipusho. Ukufika ku 8-, afwile ukulanda ukuti; -ica cine, kabili ndi umo uwa abo abashininkisha ifyo-. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi iyalandwa fye na iyi sanad ukufuma ku mwaume wa ciBedou ukufuma kuli Abu Hurairah, kabili tailumbulwa mwi shina.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3271

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا{ سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ }قَالَ قَالَ أَبُو جَهْلٍ لَئِنْ رَأَيْتُ مُحَمَّدًا يُصَلِّي لَأَطَأَنَّ عَلَى عُنُقِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ فَعَلَ لَأَخَذَتْهُ الْمَلَائِكَةُ عِيَانًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

Catwebelwe ukuti [Abdu bin Humaid] alishimikile [Abdu Razzaq] ukufuma kuli [Ma’mar] ukufuma kuli [Abdu Karim Al Jazari] ukufuma kuli [Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn Abas radliallahu ’anhuma], pa lwa kusosa kwa cikomo; 'Tukaita Malaika Zabainiya' -QS. 18-, atile; Abu Jahl atile; Nga namwene Muhammad alepepa, mu kushininkisha nali no kumupoosa pa nsingo. Lyena Kasesema atile: ‘Nga ca kuti acitile ifi, nga bamalaika balimupooseleko amano’. Abu Isa atile; Iyi hadith ni hadith iya bufi iya bufi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3272

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَجَاءَ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ أَلَمْ أَنْهَكَ عَنْ هَذَا أَلَمْ أَنْهَكَ عَنْ هَذَا أَلَمْ أَنْهَكَ عَنْ هَذَا فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَزَبَرَهُ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا بِهَا نَادٍ أَكْثَرُ مِنِّي فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ }فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَوَاللَّهِ لَوْ دَعَا نَادِيَهُ لَأَخَذَتْهُ زَبَانِيَةُ اللَّهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَفِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ

Atwebele [Abu Sa’id Al Asyaj] atwebele [Abu Khalid Al Ahmar] ukufuma kuli [Abu Daud bin Abu Hindun] ukufuma kuli [Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn Abbas], atile; Kasesema alepepa inshita imo, lyena Abu Jahl aishile no kutila; Bushe nshamukaanya ukucita ifi? Bushe nshamukaanya ukucita ifi? Bushe nshamukaanya ukucita ifi? Lyene Kasesema aile kabili alimubilikishe, lyena Abu Jahl atile; 'Mwalishiba ukuti tapali uuli onse uwakwata umutundu ukalamba uwa kulandapo ukucila pali ine'. Mukupumikisha Allah asokolwele icikomo: Eico lekeni aite ibumba lyakwe -ukumwafwa-, pa numa Tukaita malaika Zabaniyah’. -Icipusho. 17-18-, Ibn Abasi atile; Na Lesa, nga aitile ibumba lyakwe, mu kushininkisha akacushiwa kuli malaika wa Zabaniyah wa kwa Lesa. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan Gharib. Kabili pali aya ma hadith pali imo iyalondolwelwe ukufuma kuli Abu Hurairah, Lesa asekelele kuli wene.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3273

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ الْحُدَّانِيُّ عَنْ يُوسُفَ بْنِ سَعْدٍ قَالَقَامَ رَجُلٌ إِلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ بَعْدَ مَا بَايَعَ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ سَوَّدْتَ وُجُوهَ الْمُؤْمِنِينَ أَوْ يَا مُسَوِّدَ وُجُوهِ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ لَا تُؤَنِّبْنِي رَحِمَكَ اللَّهُ فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرِيَ بَنِي أُمَيَّةَ عَلَى مِنْبَرِهِ فَسَاءَهُ ذَلِكَ فَنَزَلَتْ{ إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ }يَا مُحَمَّدُ يَعْنِي نَهْرًا فِي الْجَنَّةِ وَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ }يَمْلِكُهَا بَعْدَكَ بَنُو أُمَيَّةَ يَا مُحَمَّدُقَالَ الْقَاسِمُ فَعَدَدْنَاهَا فَإِذَا هِيَ أَلْفُ شَهْرٍ لَا يَزِيدُ يَوْمٌ وَلَا يَنْقُصُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ الْقَاسِمِ بْنِ الْفَضْلِ وَقَدْ قِيلَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ الْفَضْل عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَازِنٍ وَالْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ الْحُدَّانِيُّ هُوَ ثِقَةٌ وَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَيُوسُفُ بْنُ سَعْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ عَلَى هَذَا اللَّفْظِ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

Atile [Mahmud bin Ghailan] atwebele [Abu Daud Ath Thayalisi] atwebele [Al Qasim bin Al Fadhl Al Huddani] ukufuma kuli [Yusuf bin Sa’d], atile; umuntu umo aiminine kuli [Al Hasan bin Ali] pa numa ya kupeela ubunte kuli Mu’awiyah, lyene atile: mwaonaula amenso ya basumina, nelyo atile; O umo uwaonaula amenso ya basumina! E ico atile; mwinsuminisha, Lesa amwebele uluse. Na kuba, inshita imo Kasesema alimulangishe Bani Umayyah pa cipuna ca bufumu, kabili ico calengele ukuti afuupulwe. Lyena icikomo caishile: ‘Mu cine cine, Twalimupeela Al Kautsar’. O Muhamadi, Al Kautsar ni mumana wa ku Muulu. Kabili ici cikomo calisokolwelwe: ‘Mu cine cine, Twalicituma panshi - Koran - ubushiku bwa bukata. Kabili bushe mwalishiba ifyo ubushiku bwa bukata buli? Ubushiku bwa bukata bwalicilapo ukuwama ukucila imyeshi ikana limo’. -QS.Alqadar 1-3-, ubushiku ubo bukaba ubwa ba Umayyad pa numa yenu, mwe Muhamadi. Al Qasim atile; Twalicipende kabili calisangwike ukuti ubushiku bwali imyaka ikana limo, nangu ukulundapo nangu ukucepa. Abu Isa atile; Iyi hadith ni hadith iya gharib, tatuishiba kano fye ukufuma kuli ulu lubali, ukufuma ku hadith ya kwa Al Qasim bin Al Fadhl, kabili bamo batila ukufuma kuli Al Qasim bin Al Fadhl ukufuma kuli Yusuf bin Mazin na Al Qasim bin Al Fadhl ali muntu wa tsiqah, alipeelwe kuli Yaya Saad bin Al Fadhl. ilyo Yusufu bin Sa’d ali muntu uushaishibikwe. Kabili tatuishiba iyi hadith na iyi lafazh kano fye ukufuma kuli ulu lubali.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3274

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ وَعَاصِمٍ هُوَ ابْنُ بَهْدَلَةَ سَمِعَا زِرَّ بْنَ حُبَيْشٍ وَزِرُّ بْنُ حُبَيْشٍ يُكْنَى أَبَا مَرْيَمَ يَقُولُ قُلْتُ لِأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ إِنَّ أَخَاكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُ مَنْ يَقُمْ الْحَوْلَ يُصِبْ لَيْلَةَ الْقَدْرِفَقَالَ يَغْفِرُ اللَّهُ لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَقَدْ عَلِمَ أَنَّهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَأَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَلَكِنَّهُ أَرَادَ أَنْ لَا يَتَّكِلَ النَّاسُ ثُمَّ حَلَفَ لَا يَسْتَثْنِي أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ قَالَ قُلْتُ لَهُ بِأَيِّ شَيْءٍ تَقُولُ ذَلِكَ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ قَالَ بِالْآيَةِ الَّتِي أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ بِالْعَلَامَةِ أَنَّ الشَّمْسَ تَطْلُعُ يَوْمَئِذٍ لَا شُعَاعَ لَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atwebele [Ibn Abu Umar] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Abda bin Abu Lubaba] na [‘Ashim e kutila Ibn Bahdala] baliumfwa [Zirrb Hubaisy] uwapeelwe kunya wa kwa Abu Maryam, atile; Natile kuli [Ubai bin Ka’ab] umunyina wenu Abdullah bin Mas’ud atile; Umuntu onse uupepa umuku umo mu mwaka akakwata ubusuma. Lyene Ubai atile; nga ca kuti Lesa aleba ne nkumbu kuli Abu Abdur Rahman; Mu cine cine, alishibe kale ukuti Laylatul Qadar ali pa bushiku bwa kulekelesha ikumi ubwa mweshi wa Ramadan, e kutila ubushiku bwalenga amakumi cinelubali na bubili, lelo alefwaya abantu ukukanashintilila pali wene. Lyene alapile kabili talandile ukuti nga Lesa alefwaya, ukuti ubo bushiku bwali bushiku bwalenga amakumi yabili na cinekonsekonse. Zirr atile; Namwebele ukuti; Bushe ni pa mulandu nshi mulelanda ifyo, mwe baAbu Al Mundjir? Atile; ne cishibilo icabilishiwe na Kasesema nelyo ne cishibilo ca kuti akasuba akafumine pali bulya bushiku takwali no lubuuto. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3275

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا خَيْرَ الْبَرِيَّةِ قَالَ ذَلِكَ إِبْرَاهِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atile [Muhammad bin Basyyar] atubuulile [Abdur Rahman bin Mahdi] atubuulile [Sufyan] ukufuma kuli [Al Mukhtar bin Fulful], atile; Naumfwile [Anas bin Malik], atile; umuntu umo atile kuli kasesema; oh umuntu uwacilapo. Ayaswike ukuti: ‘Umuntu uwacilapo bwino ni Ibrahimu’. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3276

حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا }قَالَ أَتَدْرُونَ مَا أَخْبَارُهَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ أَخْبَارَهَا أَنْ تَشْهَدَ عَلَى كُلِّ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ بِمَا عَمِلَ عَلَى ظَهْرِهَا تَقُولُ عَمِلَ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا فَهَذِهِ أَخْبَارُهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

Atwebele [Suwaid bin Nasr] atwebele [Abdullah bin Al Mubarak] atushimikile [Sa’id bin Abu Ayyub] ukufuma kuli [Yahya bin Abu Sulaiman] ukufuma kuli [Sa’id Al Maqburi] ukufuma kuli [Abu Hurairah radliallahu ‘anhu], atile; Ukubelenga ici cikomo: Pali bulya bushiku icalo cashimikile imbila sha ciko. Atile: ‘Bushe mwalishiba ifyo imbila nsuma?’ Ababifi batile; Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino. Atile: ‘Mu cine cine, imbila ya kuti alepeela ubunte ku mubomfi onse umwaume no mwanakashi, pa lwa fyo amucitile. Ici calo catile; alicitile ifyo pa bushiku bwa musango yo. Pano pali imbila'. Abu Isa atile; Iyi hadith ni hadith iya bufi iya bufi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3277

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ انْتَهَى إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقْرَأُ{ أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ }قَالَ يَقُولُ ابْنُ آدَمَ مَالِي مَالِي وَهَلْ لَكَ مِنْ مَالِكَ إِلَّا مَا تَصَدَّقْتَ فَأَمْضَيْتَ أَوْ أَكَلْتَ فَأَفْنَيْتَ أَوْ لَبِسْتَ فَأَبْلَيْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَن صَحِيحٌ

Atwebele [Mahmud bin Ghailan] atubuulile [Wahb bin Jarir] atwebele [Syu’bah] ukufuma ku [Qatadah] ukufuma kuli [Mutharrif bin Abdullah bin Asy Syikhkhir] ukufuma kuli [wishi] ukuti aishile kuli Kasesema sallallaahu ‘alaihi wasallam ilyo alebelenga. Azalsala 4-, Atile: ‘Umwana wa kwa Adamu atile; icuma candi, icuma candi. Tamuli na bunonshi kano fye ifyo mwapeele mu cikuuku kabili lyene mwaishiba, nangu ifyo mwalile kabili lyene mwaonaula nangu ukubomfya ukufika na lintu fyapwa'. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3278

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا حَكَّامُ بْنُ سَلْمٍ الرَّازِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَمَا زِلْنَا نَشُكُّ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ حَتَّى نَزَلَتْ أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُقَالَ أَبُو كُرَيْبٍ مَرَّةً عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ هُوَ رَازِيٌّ وَعَمْرُو بْنُ قَيْسٍ الْمُلَائِيُّ كُوفِيٌّ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ

Atile [Abu Kuraib] atushimikile [Hakkam bin Salm Ar Razi] ukufuma kuli [Amr bin Abu Qais] ukufuma kuli [Al Hajjaj] ukufuma kuli [Al Minhal bin 'Amr] ukufuma kuli [Zirr bin Hubasy] ukufuma kuli [Ali radliallahu 'anhu], atile; Twalicili abatwishika pa lwa kucula kwa ku nshiishi ukufikila kalata -Ku Takaatsur- yaishile: 'Ukupoosa kwakulekelesha'. -Icipusho. 1-, Abu Kuraib inshita imo atile ukufuma kuli [Amr bin Abu Qais Al Awal Kufi] ukufuma kuli [Ibnu Abu Laila bin 'Amr]. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi iyacilapo.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3279

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَاطِبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنْ النَّعِيمِ }قَالَ الزُّبَيْرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَيُّ النَّعِيمِ نُسْأَلُ عَنْهُ وَإِنَّمَا هُمَا الْأَسْوَدَانِ التَّمْرُ وَالْمَاءُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ سَيَكُونُقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

Atwebele [Ibn Abu Umar] atwebele [Sufyan bin Uyaina] ukufuma kuli [Muhamadi bin Amr bin Alqama] ukufuma kuli [Yahya bin Abdur Rahman bin Hathib] ukufuma kuli [Abdullah bin Az Zubair bin Al Awwam] ukufuma kuli [wishi], atile; ilyo ici cikomo caishile: Lyena mu kushininkisha mukaipusha pali bulya bushiku pa lwa fya kusekesha -ifyo mwilumbanya muli cilya calo-. -Icipusho. 8-, Az Zubair atile; O Mutumwa wa kwa Lesa, ni nsansa nshi tulomba? Na kuba, tuli fye ne fintu fibili ifyafiita, e kutila amadate na menshi. Atile: ‘Ishibeni ukuti ici cikacitika’. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3280

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنْ النَّعِيمِ }قَالَ النَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَنْ أَيِّ النَّعِيمِ نُسْأَلُ فَإِنَّمَا هُمَا الْأَسْوَدَانِ وَالْعَدُوُّ حَاضِرٌ وَسُيُوفُنَا عَلَى عَوَاتِقِنَا قَالَ إِنَّ ذَلِكَ سَيَكُونُقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَسُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ أَحْفَظُ وَأَصَحُّ حَدِيثًا مِنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ

Atwebele [Abdu bin Humaid] atwebele [Ahmad bin Yunus] ukufuma kuli [Abu Bakr bin 'Ayyasy] ukufuma kuli [Muhamadi bin 'Amr] ukufuma kuli [Abu Salama] ukufuma kuli [Abu Hurairah], atile; ilyo ici cikomo casokolwelwe: Lyena mu cine cine mukaipusha pali bulya bushiku pa lwa fya kusekesha - ifyo mwilumbanya muli cilya calo -. -Icipusho. 8-, Eico abantu batile; O Mutumwa wa kwa Lesa, pa lwa kusekesha nshi tukaipushiwa? Mu cine cine kuli fye ifintu fibili ifyafiita - amadate na menshi -, umulwani aleisa ilyo inkondo shesu shili pa mabeya yesu. Atile: ‘Mu cine cine ici cikacitika’. Abu Isa atile; kabili hadith ya kwa Ibn Uyaina ukufuma kuli Muhammad bin Amr, mu matontonkanyo yandi, yali iya cine ukucila iyi hadith, kabili Sufyan bin ‘Uyaina alikwata hadith iyasungwa mu mutwe kabili iya cine ukucila Abu Bakr bin ‘Ayyasy.