Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 3261
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْهَمَذَانِيُّ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي بَكْرٍ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ حُوسِبَ عُذِّبَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Мөхәммәд бин Убәйд Әл-Хәмәдани] безгә [Али бин Әбу Бәкер]дән [Хәммәмнән] [Катададан] [Әнәстән] Пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән ул болай диде: "Кем җавапка тартылса, ул җәзаланачак". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис гариб хәдис, без аны Әнәс пәйгамбәр саллаллоҳу алейһи вәссәламнән килгән Катада хәдисеннән белмибез, бу яктан гына."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3262
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَوْمُ الْمَوْعُودُ يَوْمُ الْقِيَامَةِ وَالْيَوْمُ الْمَشْهُودُ يَوْمُ عَرَفَةَ وَالشَّاهِدُ يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَمَا طَلَعَتْ الشَّمْسُ وَلَا غَرَبَتْ عَلَى يَوْمٍ أَفْضَلَ مِنْهُ فِيهِ سَاعَةٌ لَا يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُؤْمِنٌ يَدْعُو اللَّهَ بِخَيْرٍ إِلَّا اسْتَجَابَ اللَّهُ لَهُ وَلَا يَسْتَعِيذُ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنْهُحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا قُرَّانُ بْنُ تَمَّامٍ الْأَسَدِيُّ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ الرَّبَذِيُّ يُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْعَزِيزِ وَقَدْ تَكَلَّمَ فِيهِ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَقَدْ رَوَى شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مَنْ الْأَئِمَّةِ عَنْهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَغَيْرُهُ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Раух бин Убада] һәм [Убайдулла бин Муса] турында [Муса бин Убада], [Әййуб бин Халид], [Абдулла бин Рафи] турында [Әбу Һөрәйрә] турында ул болай диде: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: «Вәгъдә ителгән көн» - Кыямәт көне, ә Мәсихуд - Арафа көне, ә Сәһид - җомга, кояш җомгадан да яхшырак көнне чыкмый да, бата да алмый, анда вакыт бар, ул вакытта мөэмин кол Аллаһка изгелек белән дога кылмый, ләкин Аллаһ аңа бирәчәк, һәм ул берәр нәрсәдән сыенмый, ләкин Аллаһ аны шул нәрсәдән саклый». Безгә [Али бин Хуҗр] безгә [Карран бин Таммам Әл-Әсәди] турында [Муса бин Убада] турында шул хәдис кебек сәнәд белән сөйләде. Шул ук вакытта Муса бин Убада Әр-Рабадзиның куниясе - Әбу Габдел Азиз. Яхъя ибн Сәгыйд әл-Кастхан һәм башкалар аңардан ятлавы турында сораганнар. Шөгъбә, Әс-Цаури һәм имамнардан башкалар аннан риваять кылганнар. Әбү Гайсә әйткәнчә, бу хәдис - хәсән-гариб хәдис, без аны Муса ибн Үбәйдә хәдисеннән башка белмибез, ә Муса ибн Үбәйдә хәдистә зәгыйфь дип санала, Яхъя ибн Сәгыйд һәм башкалар аны зәгыйфь дип саныйлар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3263
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْعَصْرَ هَمَسَ وَالْهَمْسُ فِي قَوْلِ بَعْضِهِمْ تَحَرُّكُ شَفَتَيْهِ كَأَنَّهُ يَتَكَلَّمُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا صَلَّيْتَ الْعَصْرَ هَمَسْتَ قَالَ إِنَّ نَبِيًّا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ كَانَ أُعْجِبَ بِأُمَّتِهِ فَقَالَ مَنْ يَقُومُ لِهَؤُلَاءِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ خَيِّرْهُمْ بَيْنَ أَنْ أَنْتَقِمَ مِنْهُمْ وَبَيْنَ أَنْ أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوَّهُمْ فَاخْتَارُوا النِّقْمَةَ فَسَلَّطَ عَلَيْهِمْ الْمَوْتَ فَمَاتَ مِنْهُمْ فِي يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا قَالَ وَكَانَ إِذَا حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ حَدَّثَ بِهَذَا الْحَدِيثِ الْآخَرِ قَالَ كَانَ مَلِكٌ مِنْ الْمُلُوكِ وَكَانَ لِذَلِكَ الْمَلِكِ كَاهِنٌ يَكْهَنُ لَهُ فَقَالَ الْكَاهِنُ انْظُرُوا لِي غُلَامًا فَهِمًا أَوْ قَالَ فَطِنًا لَقِنًا فَأُعَلِّمَهُ عِلْمِي هَذَا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ أَمُوتَ فَيَنْقَطِعَ مِنْكُمْ هَذَا الْعِلْمُ وَلَا يَكُونَ فِيكُمْ مَنْ يَعْلَمُهُ قَالَ فَنَظَرُوا لَهُ عَلَى مَا وَصَفَ فَأَمَرُوهُ أَنْ يَحْضُرَ ذَلِكَ الْكَاهِنَ وَأَنْ يَخْتَلِفَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ يَخْتَلِفُ إِلَيْهِ وَكَانَ عَلَى طَرِيقِ الْغُلَامِ رَاهِبٌ فِي صَوْمَعَةٍ قَالَ مَعْمَرٌ أَحْسِبُ أَنَّ أَصْحَابَ الصَّوَامِعِ كَانُوا يَوْمَئِذٍ مُسْلِمِينَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَسْأَلُ ذَلِكَ الرَّاهِبَ كُلَّمَا مَرَّ بِهِ فَلَمْ يَزَلْ بِهِ حَتَّى أَخْبَرَهُ فَقَالَ إِنَّمَا أَعْبُدُ اللَّهَ قَالَ فَجَعَلَ الْغُلَامُ يَمْكُثُ عِنْدَ الرَّاهِبِ وَيُبْطِئُ عَنْ الْكَاهِنِ فَأَرْسَلَ الْكَاهِنُ إِلَى أَهْلِ الْغُلَامِ إِنَّهُ لَا يَكَادُ يَحْضُرُنِي فَأَخْبَرَ الْغُلَامُ الرَّاهِبَ بِذَلِكَ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ إِذَا قَالَ لَكَ الْكَاهِنُ أَيْنَ كُنْتَ فَقُلْ عِنْدَ أَهْلِي وَإِذَا قَالَ لَكَ أَهْلُكَ أَيْنَ كُنْتَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّكَ كُنْتَ عِنْدَ الْكَاهِنِ قَالَ فَبَيْنَمَا الْغُلَامُ عَلَى ذَلِكَ إِذْ مَرَّ بِجَمَاعَةٍ مِنْ النَّاسِ كَثِيرٍ قَدْ حَبَسَتْهُمْ دَابَّةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ تِلْكَ الدَّابَّةَ كَانَتْ أَسَدًا قَالَ فَأَخَذَ الْغُلَامُ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ مَا يَقُولُ الرَّاهِبُ حَقًّا فَأَسْأَلُكَ أَنْ أَقْتُلَهَا قَالَ ثُمَّ رَمَى فَقَتَلَ الدَّابَّةَ فَقَالَ النَّاسُ مَنْ قَتَلَهَا قَالُوا الْغُلَامُ فَفَزِعَ النَّاسُ وَقَالُوا لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا لَمْ يَعْلَمْهُ أَحَدٌ قَالَ فَسَمِعَ بِهِ أَعْمَى فَقَالَ لَهُ إِنْ أَنْتَ رَدَدْتَ بَصَرِي فَلَكَ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَهُ لَا أُرِيدُ مِنْكَ هَذَا وَلَكِنْ أَرَأَيْتَ إِنْ رَجَعَ إِلَيْكَ بَصَرُكَ أَتُؤْمِنُ بِالَّذِي رَدَّهُ عَلَيْكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا اللَّهَ فَرَدَّ عَلَيْهِ بَصَرَهُ فَآمَنَ الْأَعْمَى فَبَلَغَ الْمَلِكَ أَمْرُهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ فَأُتِيَ بِهِمْ فَقَالَ لَأَقْتُلَنَّ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْكُمْ قِتْلَةً لَا أَقْتُلُ بِهَا صَاحِبَهُ فَأَمَرَ بِالرَّاهِبِ وَالرَّجُلِ الَّذِي كَانَ أَعْمَى فَوَضَعَ الْمِنْشَارَ عَلَى مَفْرِقِ أَحَدِهِمَا فَقَتَلَهُ وَقَتَلَ الْآخَرَ بِقِتْلَةٍ أُخْرَى ثُمَّ أَمَرَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَأَلْقُوهُ مِنْ رَأْسِهِ فَانْطَلَقُوا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْجَبَلِ فَلَمَّا انْتَهَوْا بِهِ إِلَى ذَلِكَ الْمَكَانِ الَّذِي أَرَادُوا أَنْ يُلْقُوهُ مِنْهُ جَعَلُوا يَتَهَافَتُونَ مِنْ ذَلِكَ الْجَبَلِ وَيَتَرَدَّوْنَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا الْغُلَامُ قَالَ ثُمَّ رَجَعَ فَأَمَرَ بِهِ الْمَلِكُ أَنْ يَنْطَلِقُوا بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَيُلْقُونَهُ فِيهِ فَانْطُلِقَ بِهِ إِلَى الْبَحْرِ فَغَرَّقَ اللَّهُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُ وَأَنْجَاهُ فَقَالَ الْغُلَامُ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَا تَقْتُلُنِي حَتَّى تَصْلُبَنِي وَتَرْمِيَنِي وَتَقُولَ إِذَا رَمَيْتَنِي بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَأَمَرَ بِهِ فَصُلِبَ ثُمَّ رَمَاهُ فَقَالَ بِسْمِ اللَّهِ رَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَوَضَعَ الْغُلَامُ يَدَهُ عَلَى صُدْغِهِ حِينَ رُمِيَ ثُمَّ مَاتَ فَقَالَ أُنَاسٌ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا الْغُلَامُ عِلْمًا مَا عَلِمَهُ أَحَدٌ فَإِنَّا نُؤْمِنُ بِرَبِّ هَذَا الْغُلَامِ قَالَ فَقِيلَ لِلْمَلِكِ أَجَزِعْتَ أَنْ خَالَفَكَ ثَلَاثَةٌ فَهَذَا الْعَالَمُ كُلُّهُمْ قَدْ خَالَفُوكَ قَالَ فَخَدَّ أُخْدُودًا ثُمَّ أَلْقَى فِيهَا الْحَطَبَ وَالنَّارَ ثُمَّ جَمَعَ النَّاسَ فَقَالَ مَنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ تَرَكْنَاهُ وَمَنْ لَمْ يَرْجِعْ أَلْقَيْنَاهُ فِي هَذِهِ النَّارِ فَجَعَلَ يُلْقِيهِمْ فِي تِلْكَ الْأُخْدُودِ قَالَ يَقُولُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى فِيهِ{ قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ النَّارِ ذَاتِ الْوَقُودِ حَتَّى بَلَغَ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ }قَالَ فَأَمَّا الْغُلَامُ فَإِنَّهُ دُفِنَ فَيُذْكَرُ أَنَّهُ أُخْرِجَ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَأُصْبُعُهُ عَلَى صُدْغِهِ كَمَا وَضَعَهَا حِينَ قُتِلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] һәм [Абду бин Хумайд]га мәгънә бер, диделәр алар; безгә [Абдур Раззак]дан [Мә'мәрдән] [Сабит Әл Бунанидән] [Абдур Рахман бин Әбү Ләйләдән] [Шуһайб]га сөйләде, ул болай диде: Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнең риваятьләре буенча, ул аср намазын укыганда пышылдап сөйләшә иде, һәм кайберләре буенча пышылдап сөйләшү термины ике иреннең дә сөйләшкән кебек хәрәкәт итүен аңлата. Аннары аңардан: "Әй Аллаһның Илчесе, син аср намазын укыганда пышылдап сөйләшәсең", - дип сорадылар. Ул: "Үз халкын гаҗәпләндергән бер пәйгамбәр бар иде, аннары ул: "Алар белән кем көндәшлек итә ала?" - диде. Шуннан соң Аллаһ аңа вәхи бирде: "Аларга ике нәрсә арасында сайлау мөмкинлеге бир, ягъни мин аларны җәзалыйммы, әллә дошманнарын алар өстеннән көчәйтерменме?" - диде. Аннары алар җәзаны сайладылар, аннары Аллаһ алар өстеннән үлемне хөкем итте, хәтта бер көндә җитмеш мең кеше үлгәнче", - диде. Шуһайб әйтте: Ул бу хәдисне сөйләгәндә, башка хәдисне сөйләгән: "Бер патшаның шаманы булган, ул аңа шаманлык кылган, аннары шаман: "Миңа тиз аңлый торган бала табыгыз", - дигән, яки ул: "Акыллы бала", - дигән. Мин аңа белемемне өйрәтермен, чөнки мин үлүдән куркам, шуңа күрә бу белем сездән өзелер, һәм сезнең берегез дә моны белмәс", - дигән. Ул болай дигән: "Аннары алар аның өчен әйткән сыйфатлары буенча бер егет табып, егеткә шаман янына барырга кушалар. Егет аның янына бара, юлда гыйбадәт кылу урынында бер монах бар иде". Мә'мәр болай дигән: "Мин ышанам ки, ул вакытта гыйбадәт кылу урыннарында яшәүчеләр мөселманнар иде". Ул болай дигән: "Шуннан соң бала монахтан сораган, бала аның яныннан үткән саен ул соравын дәвам иткән, монах аңа әйткәнче, ул: "Чыннан да, мин Аллаһка гыйбадәт кылам", - дигән. Ул болай дигән: "Бала монах йортында яши башлаган һәм еш кына шаман янына соңга калган". Шулай итеп, шаман баланың гаиләсенә хәбәрнең асылы белән хәбәрче җибәрде; чынлыкта, ул миңа килмәде диярлек. Аннары бала моны монахка сөйләде. Монах аңа: "Әгәр шаман сиңа: "Син кайда?" - дип әйтсә, минем гаиләм белән, ә гаиләң сиңа: "Син кайда?" - дип әйтсә, аңа шаман белән булуыңны әйт", - диде. Ул әйтте: "Бала бу хәлдә булганда, кинәт кенә хайван тоткарлаган кешеләр төркеме яныннан үтеп китте. Кайберләре хайван арыслан диде". Ул әйтте: "Шуннан соң бала таш алды да: "Әй Аллаһ, әгәр монах әйткән сүзләр дөрес булса, мин Синнән хайванны үтерергә рөхсәт итүеңне сорыйм", - диде. Ул әйтте: "Аннары ул хайванны ташлап үтерде". Аннары кешеләр: "Аны кем үтерде?" - дип сорадылар. Алар: "Бала", - диделәр. Шуңа күрә кешеләр гаҗәпләнделәр һәм: "Чыннан да, бу бала беркем дә белмәгән белемне өйрәнде", - диделәр. Ул әйтте: "Шуннан соң бер сукыр кеше моны ишетте, аннары балага: "Бу Әгәр дә син минем күрүемне кире кайтара алсаң, сиңа фәлән бонус биреләчәк. Бала: "Мин синнән моны теләмим, ләкин күрең кайтса, син аны кире кайтарган Затка ышанырсыңмы?" - диде. Ул: "Әйе", - диде. Ул: "Аннары ул Аллаһка дога кылды, Аллаһ аның күрүен кире кайтарганчы. Шуннан соң сукыр кеше ышанды, аннары аларның эше патшага барып җитте. Аннары ул аларга хәбәрчеләр җибәрде, һәм аларны күрсәттеләр. Патша: "Чыннан да, мин сезнең һәрберегезне җинаятьчегә каршы беркайчан да кылмаган үтерү белән үтерәчәкмен", - диде. Аннары ул бер монах һәм бер сукыр кешене китерергә кушты, аннары берсенең башының уртасына пычкы куеп үтерде, ә икенчесен тагын бер үтерү белән үтерде. Аннары ул егетне алып килергә кушты, аннары ул: "Аны фәлән тауга алып барып, башыннан ташлагыз", - диде. Аннары алар аны тауга алып киттеләр. Алар баланы ташларга җиткәч, таудан егылып төштеләр, хәтта баладан башка бернәрсә дә калмады." Ул әйтте: «Шуннан соң бала кире кайтты, һәм патша аны диңгезгә алып барып, диңгезгә ташларга боерды. Баланы диңгезгә алып киттеләр, аннары Аллаһ аның белән бергә кешеләрне батырды һәм коткарды. Шуннан соң бала патшага әйтте: «Син мине кадаклап атмыйча үтерә алмыйсың, мине аткач, «бу баланың Раббысы Аллаһ исеме белән» дип әйт». Аннары ул баланы кадакларга боерды, шуңа күрә баланы кадакладылар, аннары ул аны атып: «БИСМИЛЛӘӘҺ РОББУ ХӘЗЗӘЛ ГУЛӘӘМ», – диде, бу баланың Раббысы Аллаһ исеме белән». Ул әйтте: «Шуннан соң бала ук белән атылганнан соң кулын маңгаена куйды, аннары үлде». Шуннан соң кешеләр: «Чыннан да, бу бала беркем дә белмәгән белемне өйрәнде, шуңа күрә без бу балага Аллаһка ышанабыз», – диделәр. Ул әйтте: «Шуннан соң патшага әйттеләр: «Син өч кеше белән бәхәсләшергә түземсезме? Бөтен кешелек сиңа каршы чыкты». Ул әйтте: "Аннары ул зур чокыр ясады, аннары аңа утын һәм ут ташлады, аннары кешеләрне җыеп: "Кем диненнән кайтса, без аны калдырачакбыз, ә кем кайтмаса, без аны бу утка ташларбыз", - диде. Аннары ул аларны чокырларга ташлый башлады". Ул әйтте: "Аллаһ Тәгалә бу тарихны документлаштырып болай диде: "Һәлак булсыннар һәм утын белән яндырылган чокырлар ясаучыларга ләгънәт булсыннар, алар аның тирәсендә утырып, мөэминнәргә нәрсә эшләгәннәрен күреп торалар. Алар мөэминнәрне җәфаламыйлар, чөнки мөэминнәр Бөек һәм Мактауга лаеклы Аллаһка ышанганнарыннан башка". (Әлбуруҗ 4-8 нче аятьләр). Ул әйтте: "Бала күмелде". Һәм аны Гомәр ибн әл-Хаттаб вакытында маңгаена бармакларын куеп зираттан алып чыкканнар диләр, ул үтерелгәндә аларны куйган иде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу - хәсән гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3264
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوهَا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ{ إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басися́р] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] безгә [Суфия́н] [Әбу Әз-Зүбә́йр] [Җәбир] сөйләгән, ул болай диде: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам болай диде: "Миңа кешеләр белән сугышырга боерылды, алар "Ләә иләһә илләллаһ" дип әйткәнче, алар аны әйткәч, каннарын һәм малларын миннән сакладылар, әгәр аклы сәбәп булмаса һәм хисап Аллаһта булмаса". Аннары ул аятьне укыды: "Кисәтү ясагыз, чөнки чынлыкта сез кисәтүче генә. Сез алар өстеннән хакимлек итүче түгел". - Әл-Гасыйә 21-22-. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3265
حَدَّثَنَا أَبُو حَفْصٍ عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ عِصَامٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْبَصْرَةِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُئِلَ عَنْ الشَّفْعِ وَالْوَتْرِ فَقَالَ هِيَ الصَّلَاةُ بَعْضُهَا شَفْعٌ وَبَعْضُهَا وِتْرٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ قَتَادَةَ وَقَدْ رَوَاهُ خَالِدُ بْنُ قَيْسٍ الْحُدَّانِيُّ عَنْ قَتَادَةَ أَيْضًا
[Әбу Хәфс Әмр бин Али] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] сөйләгән, һәм [Әбу Дауд] алар болай диделәр: [Хәммәм] безгә [Катададан] [Имран бин Ишамнан] [Басра халкыннан] [Имран бин Хөсәеннән] Пәйгамбәрдән [галәйһиссәлам] аш-Шафа һәм Әл-Вәтр турында сораганнар. Ул: "Бу намаз, аның кайберләре тулы, кайберләре витр", - диде. Әбу Гайсә: "Бу хәдис хәсән гариб, без аны Катада хәдисеннән генә беләбез", - диде. Һәм [Халид бин Кайс Әл-Худдани] аны [Катададан] да риваять итте.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3266
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَمْعَةَ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا يَذْكُرُ النَّاقَةَ وَالَّذِي عَقَرَهَا فَقَالَ{ إِذْ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا }انْبَعَثَ لَهَا رَجُلٌ عَارِمٌ عَزِيزٌ مَنِيعٌ فِي رَهْطِهِ مِثْلُ أَبِي زَمْعَةَ ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَذْكُرُ النِّسَاءَ فَقَالَ إِلَامَ يَعْمِدُ أَحَدُكُمْ فَيَجْلِدُ امْرَأَتَهُ جَلْدَ الْعَبْدِ وَلَعَلَّهُ أَنْ يُضَاجِعَهَا مِنْ آخِرِ يَوْمِهِ قَالَ ثُمَّ وَعَظَهُمْ فِي ضَحِكِهِمْ مِنْ الضَّرْطَةِ فَقَالَ إِلَامَ يَضْحَكُ أَحَدُكُمْ مِمَّا يَفْعَلُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Һарун бин Исхак Әл-Хәмдани] безгә ['Әбдә бин Сөләйман]дан [Хисьям бин Урва]дан [атасыннан] [Габдуллаһ бин Зәм'ә] сөйләде, ул болай диде: Мин Пәйгамбәрнең бер көнне Салих пәйгамбәр һәм аны суйган кеше турында сөйләгәнен ишеттем. Ул болай диде: "Аларның иң бәхетсезләре, ягъни Әбү Зәм'ә кебек көчле һәм көчле булган авторитар кеше, килеп чыкканда," - дип. Аннары мин аның хатын-кызларның язмышын - ирләрен тәнкыйтьләп - искә алганын ишеттем, ул болай диде: "Ни өчен сезнең берәрегез хатынын колны камчылаган кебек камчылый, һәм бәлки ул көн ахырында - кич белән аның белән җенси мөнәсәбәттә булыр?". Габдуллаһ бин Зәм'ә болай диде: "Аннары ул аларны алар газ чыгарганда көлгәннәре өчен тәнкыйтьләде. Ул болай диде: "Сезнең берәрегезнең кылган эше аркасында көлү өчен нинди сәбәбе бар?" Әбү Гайсә болай диде: "Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3267
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَكُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِي الْبَقِيعِ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَلَسَ وَجَلَسْنَا مَعَهُ وَمَعَهُ عُودٌ يَنْكُتُ بِهِ فِي الْأَرْضِ فَرَفَعَ رَأْسَهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلَّا قَدْ كُتِبَ مَدْخَلُهَا فَقَالَ الْقَوْمُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا نَتَّكِلُ عَلَى كِتَابِنَا فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَإِنَّهُ يَعْمَلُ لِلسَّعَادَةِ وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشَّقَاءِ فَإِنَّهُ يَعْمَلُ لِلشَّقَاءِ قَالَ بَلْ اعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ أَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَإِنَّهُ يُيَسَّرُ لِعَمَلِ السَّعَادَةِ وَأَمَّا مَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الشَّقَاءِ فَإِنَّهُ يُيَسَّرُ لِعَمَلِ الشَّقَاءِ ثُمَّ قَرَأَ{ فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى وَصَدَّقَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْيُسْرَى وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنَى وَكَذَّبَ بِالْحُسْنَى فَسَنُيَسِّرُهُ لِلْعُسْرَى }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басися́р] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] безгә [Зәйдә бин Кудама]дан [Мансур бин Әл Му'тамирдан] [Сәгъд бин Убайдадан] [Әбу Абдуррахман Әс Суламидан] [Али радиаллаһу ганһу]дан ул болай диде: без Бәки'дә мәет янында идек. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам килеп утырды, без аның белән утырдык. Ул ботак алып килде, аны җиргә сукты. Аннары ул башын күккә күтәрде һәм болай диде: "Беркемгә дә сулыш бирелмәгән, ләкин аның кайда куелачагы язылган". Шуннан соң кешеләр әйттеләр: "Әй Аллаһның Илчесе, без үзебезнең язмаларыбызга гына таянмыйбызмы, бәхетле булачак кешеләр арасында булган кеше бәхет өчен изге гамәлләр кылсын? Ә бәхетсез булачак кешеләр арасында булган кеше бәхетсезлек өчен садака бирсен?" Ул болай диде: "Әйе, ләкин садака бирегез, чөнки барысы да җиңеләйтеләчәк". Бәхетле булачак кешегә бәхет елмайыр, ә бәхетсез булачак кешегә бәхет елмайыр». Аннары ул Аллаһның сүзләрен укыды: «Аллаһ юлында байлыгын биргән һәм тәкъва булган һәм иң яхшы бүләкне - җәннәтне - алган кешегә Без аңа җиңел юл әзерләрбез. Ә бозыклык кылучылар һәм үзләрен җитәрлек дип санап, иң яхшы бүләкне инкяр итүчеләргә - киләчәктә аларга - авыр юл - әзерләрбез». - С.Әллаил 5-10. Әбу Гайсә әйтте: «Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3268
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ جُنْدَبٍ الْبَجَلِيِّ قَالَكُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَارٍ فَدَمِيَتْ أُصْبُعُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ أَنْتِ إِلَّا إِصْبَعٌ دَمِيتِوَفِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا لَقِيتِقَالَ وَأَبْطَأَ عَلَيْهِ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ قَدْ وُدِّعَ مُحَمَّدٌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَى }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ شُعْبَةُ وَالثَّوْرِيُّ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ
Безгә [Ибн Әбу Гомәр] безгә [Суфиян бин Уяйнә] [Әл Әсвәд бин Кайс] [Җүндәб әл-Бәҗали] сөйләде, ул болай диде: "Мин бервакыт Пәйгамбәр галәйһиссәлам белән мәгарәдә идем, шунда аның бармагыннан кан ага иде, аннары ул: "Син бары тик бармак кына, ул кан ага, һәм Аллаһ юлында син бәлагә очрарсың", - диде. Җүндәб әл-Бәҗали әйтте; һәм Җәбраил галәйһиссәлам аның янына соңга калды, аннары мөшрикләр: "Мөхәммәд артта калды", - диделәр. Шунда ук Аллаһ Тәгалә вәхи җибәрде: Сезнең Аллаһ сезне ташламады һәм нәфрәт тә итми. - К.С. Әдһүһа; 3-, Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - чын Хәсән хәдис. Һәм бу хәдисне [Шу'ба] һәм [Әс-Цаури] [Әл Әсвәд бин Кайс] риваять иттеләр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3269
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ سَمِعْتُ قَائِلًا يَقُولُ أَحَدٌ بَيْنَ الثَّلَاثَةِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ فِيهَا مَاءُ زَمْزَمَ فَشَرَحَ صَدْرِي إِلَى كَذَا وَكَذَا قَالَ قَتَادَةُ قُلْتُ لِأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ مَا يَعْنِي قَالَ إِلَى أَسْفَلِ بَطْنِي فَاسْتُخْرِجَ قَلْبِي فَغُسِلَ قَلْبِي بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ أُعِيدَ مَكَانَهُ ثُمَّ حُشِيَ إِيمَانًا وَحِكْمَةًوَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ طَوِيلَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ وَهَمَّامٌ عَنْ قَتَادَةَ وَفِيهِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ
Безгә [Мөхәммәд бин Басисиар] безгә [Мөхәммәд бин Җәгъфәр] һәм [Ибн Әбу Әди] сөйләгән: [Сәгыйд бин Әбу Аруба], [Катада], [Әнәс бин Мәлик], [Мәлик бин Шә'шә'а] үз халкыннан бер кеше Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай дигән: «Мин өйдә йокы белән аң арасында утырганда, кинәт кемнеңдер: «Бу егет, өч кешенең берсе», – дигәнен ишеттем. Аннары миңа зәмзәм суы салынган алтын савыт бирделәр, аннары йөрәгем ачылды һәм фәлән-фәлән. Катада Әнәс бин Мәликкә: «Ул нәрсә әйтергә тели?» – дип сорады. Ул: «Бу бушлык ашказаным астына җитә», – диде. Аннары йөрәгем чыгарылды һәм зәмзәм суы белән юылды, аннары үз урынына кире кайтарылды һәм иман һәм хикмәт белән тулды», – диде. Бу хәдистә озын хикәя бар. Әбү Гайсә болай диде: Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе, аны [Хисьям Әд-Дастувай], шулай ук [Хаммам] [Катададан] риваять иткән, һәм бу хәдисләр арасында Әбу Зардан риваять ителгән берсе бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3270
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ قَال سَمِعْتُ رَجُلًا بَدَوِيًّا أَعْرَابِيًّا يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَرْوِيهِ يَقُولُمَنْ قَرَأَ{ وَالتِّينِ وَالزَّيْتُونِ }فَقَرَأَ{ أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ }فَلْيَقُلْ بَلَى وَأَنَا عَلَى ذَلِكَ مِنْ الشَّاهِدِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ إِنَّمَا يُرْوَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ هَذَا الْأَعْرَابِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَا يُسَمَّى
"Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиянга] [Исмәгыйль бин Өмәйя] сөйләгән", - диде ул. "Мин [бер бәдәвинең] әйткәнен ишеттем; мин [Әбү Һөрәйрәнең] хәдис сөйләгәнен ишеттем", - диде ул. "Кем дә кем Әт-Тинның хатын укыса, аннары: "Аллаһ иң гадел хөкем итүче түгелме?" - дип укыса. "Әт-Тин 8" - дип әйтергә тиеш, ул: "Бәлә вә әнә 'әлә зәликә минасы шәәһидин" - дөрес, һәм мин моңа шаһитлек бирүчеләрнең берсе -" - дип әйтергә тиеш. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - Әбү Һөрәйрәдән бәдәви кешедән бу санад белән генә риваять ителгән һәм исеме белән телгә алынмаган хәдис."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3271
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيِّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا{ سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ }قَالَ قَالَ أَبُو جَهْلٍ لَئِنْ رَأَيْتُ مُحَمَّدًا يُصَلِّي لَأَطَأَنَّ عَلَى عُنُقِهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ فَعَلَ لَأَخَذَتْهُ الْمَلَائِكَةُ عِيَانًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Абду бин Хумайд] [Абду Раззак]тан [Мә'мәрдән] [Абдул Кәрим Әл-Җәзаридән] [Икримәдән] [Ибн Аббас радиаллаһу 'анһумәдән] "Без фәрештәне Зәбәйния чакырачакбыз" (Китап Әл'әләк 18) аятеннән өземтә турында хәбәр иткән дип әйттеләр. Әбу Җәһл болай диде: "Әгәр мин Мөхәммәдне намаз укыганда күрсәм, мин аның муенына басачакмын". Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам болай диде: "Әгәр ул шулай эшләгән булса, фәрештәләр аны ачыктан-ачык суккан булырлар иде". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3272
حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ دَاوُدَ بْنِ أَبِي هِنْدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فَجَاءَ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ أَلَمْ أَنْهَكَ عَنْ هَذَا أَلَمْ أَنْهَكَ عَنْ هَذَا أَلَمْ أَنْهَكَ عَنْ هَذَا فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَزَبَرَهُ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ إِنَّكَ لَتَعْلَمُ مَا بِهَا نَادٍ أَكْثَرُ مِنِّي فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ فَلْيَدْعُ نَادِيَهُ سَنَدْعُ الزَّبَانِيَةَ }فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَوَاللَّهِ لَوْ دَعَا نَادِيَهُ لَأَخَذَتْهُ زَبَانِيَةُ اللَّهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَفِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ
Безгә [Әбу Сәгыйд Әл-Асияҗ] безгә [Әбу Халид Әл-Әхмәр]дән [Әбу Дауд бин Әбу Һиндун]дан [Икримә]дән [Ибн Аббас]дан сөйләде, ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам намаз укый иде, аннары Әбу Җәһел килеп: "Мин сине моны эшләүдән тыймадыммы? Мин сине моны эшләүдән тыймадыммы? Мин сине моны эшләүдән тыймадыммы?" - диде. Аннары Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам барып аңа кычкырды, аннары Әбу Җәһел: "Син беләсең, миннән дә күбрәк сүз җәмгыяте юк", - диде. Кинәт Аллаһ аятьне төшерде: "Шуңа күрә ул үз төркемен ярдәмгә чакырсын, соңрак Без Зәбәния фәрештәсен чакырырбыз". - Әл-Әләк 17-18-, Ибн Аббас болай диде: "Аллаһ белән ант итәм, әгәр ул үз төркемен чакырса, аны Аллаһның Зәбәния фәрештәсе җәфалаячак". Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис - чын Хәсән Гариб хәдисе". Һәм бу хәдисләр арасында Әбү Һөрәйрәдән, Аллаһ аннан риза булсын, риваять ителгән берсе бар.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3273
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ الْحُدَّانِيُّ عَنْ يُوسُفَ بْنِ سَعْدٍ قَالَقَامَ رَجُلٌ إِلَى الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ بَعْدَ مَا بَايَعَ مُعَاوِيَةَ فَقَالَ سَوَّدْتَ وُجُوهَ الْمُؤْمِنِينَ أَوْ يَا مُسَوِّدَ وُجُوهِ الْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ لَا تُؤَنِّبْنِي رَحِمَكَ اللَّهُ فَإِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُرِيَ بَنِي أُمَيَّةَ عَلَى مِنْبَرِهِ فَسَاءَهُ ذَلِكَ فَنَزَلَتْ{ إِنَّا أَعْطَيْنَاكَ الْكَوْثَرَ }يَا مُحَمَّدُ يَعْنِي نَهْرًا فِي الْجَنَّةِ وَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ }يَمْلِكُهَا بَعْدَكَ بَنُو أُمَيَّةَ يَا مُحَمَّدُقَالَ الْقَاسِمُ فَعَدَدْنَاهَا فَإِذَا هِيَ أَلْفُ شَهْرٍ لَا يَزِيدُ يَوْمٌ وَلَا يَنْقُصُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ الْقَاسِمِ بْنِ الْفَضْلِ وَقَدْ قِيلَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ الْفَضْل عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَازِنٍ وَالْقَاسِمُ بْنُ الْفَضْلِ الْحُدَّانِيُّ هُوَ ثِقَةٌ وَثَّقَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَيُوسُفُ بْنُ سَعْدٍ رَجُلٌ مَجْهُولٌ وَلَا نَعْرِفُ هَذَا الْحَدِيثَ عَلَى هَذَا اللَّفْظِ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Әбу Дауд Әс Тайалиси] безгә [Әл Касыйм бин Әл Фазл Әл Худдани] [Йосыф бин Сагъд]дан сөйләде, ул болай диде: бер кеше Муавиягә ант иткәннән соң [Әл Хәсән бин Али] янына басып торды, аннары: "Син мөэминнәрнең йөзләрен пычраттың", - диде, яки ул: "Әй, мөэминнәрнең йөзләрен пычратучы!" - диде. Шуңа күрә ул: "Мине тәнкыйтьләмә, Аллаһ сиңа рәхмәтле булсын", - диде. Чынлыкта, Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам бервакыт аңа минбәрдә Бәни Өмәйяне күрсәтте, һәм бу аны ачуландырды. Аннары: "Без сиңа Әл Кәүсәрне бирдек", - дигән аять иңде. Әй Мөхәммәд, Әл Кәүсәр - күктәге елга. Һәм бу аять иңде: "Чынлыкта, Без аны - Коръәнне - данлы төндә төшердек. Ә син данлы төнең нәрсә икәнен беләсеңме? Кадер төне мең айдан да яхшырак. - С.С. Әл-Кадәр 1-3-, ул төнне синнән соң Әмәвиләр биләп алачак, әй Мөхәммәд. Әл-Касим әйтте; без аны исәпләдек һәм ул мең ел булып чыкты, артмый да, кимми дә. Әбу Гайсә әйтте: бу хәдис гариб хәдис, без аны бу яктан гына белмибез, Әл-Касим бин Әл-Фәзл хәдисеннән, һәм кайберәүләр Әл-Касим бин Әл-Фәзлдән Йосыф бин Мәзин һәм Әл-Касим бин Әл-Фәзл Әл-Хаданидан, ул циккаһ кеше булган, аны Яхъя бин Сәгыйд һәм Абдуррахман бин Мәхди циккаһ иткән, ә Йосыф бин Сәгыйд билгесез кеше, диләр. Һәм без бу хәдисне бу яктан гына белмибез.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3274
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَبْدَةَ بْنِ أَبِي لُبَابَةَ وَعَاصِمٍ هُوَ ابْنُ بَهْدَلَةَ سَمِعَا زِرَّ بْنَ حُبَيْشٍ وَزِرُّ بْنُ حُبَيْشٍ يُكْنَى أَبَا مَرْيَمَ يَقُولُ قُلْتُ لِأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ إِنَّ أَخَاكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يَقُولُ مَنْ يَقُمْ الْحَوْلَ يُصِبْ لَيْلَةَ الْقَدْرِفَقَالَ يَغْفِرُ اللَّهُ لِأَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ لَقَدْ عَلِمَ أَنَّهَا فِي الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ وَأَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَلَكِنَّهُ أَرَادَ أَنْ لَا يَتَّكِلَ النَّاسُ ثُمَّ حَلَفَ لَا يَسْتَثْنِي أَنَّهَا لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ قَالَ قُلْتُ لَهُ بِأَيِّ شَيْءٍ تَقُولُ ذَلِكَ يَا أَبَا الْمُنْذِرِ قَالَ بِالْآيَةِ الَّتِي أَخْبَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ بِالْعَلَامَةِ أَنَّ الشَّمْسَ تَطْلُعُ يَوْمَئِذٍ لَا شُعَاعَ لَهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбу Гомәр] безгә [Суфиянга] [Абда бин Әбу Лүбаба] һәм [Ашим, ягъни Ибн Баһдала] сөйләгәнчә, алар [Зиррб Хубайси] Әбу Мәрьямнең куньясын алганнарын ишеткәннәр, ул болай диде: Мин [Убай бин Кәгъб] кардәшең Габдулла бин Мәсудка: "Елына бер тапкыр намаз укыган кеше Кадер төненә ирешәчәк", - дидем. Аннары Убай: "Аллаһ Әбу Абдуррахманга рәхмәт кылсын", - диде. Чыннан да, ул Кадер төненең Рамазан аеның соңгы ун кичендә, ягъни җитмеш икенче кичтә булуын белә иде, ләкин ул кешеләрнең аңа таянмавын теләде. Аннары ул ант итте һәм Аллаһ теләсә, бу төн егерме җиденче төн дип әйтмәде. Зирр: "Мин аңа: "Әй, Әбу әл-Мөнзир, син моны ни өчен әйтәсең?" - дидем. Ул: "Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам игълан иткән билге белән яки шул көнне чыгучы кояшның яктылыксыз булуын күрсәтүче билге белән", - диде. Әбу Гайсә: "Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе", - диде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3275
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُقَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا خَيْرَ الْبَرِيَّةِ قَالَ ذَلِكَ إِبْرَاهِيمُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басисияр] безгә [Абдуррахман бин Мәһди] безгә [Суфиян] [Әл-Мөхтәр бин Фүлфулдан] сөйләде, диде ул; мин [Әнәс бин Мәлик] ишеттем, диде ул; бер кеше пәйгамбәргә салла-галәйһиссәлам: "Әй, иң яхшы кеше", - диде. Ул җавап бирде: "Иң яхшы кеше - Ибраһим", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3276
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ نَصْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي سُلَيْمَانَ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذِهِ الْآيَةَ{ يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا }قَالَ أَتَدْرُونَ مَا أَخْبَارُهَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ أَخْبَارَهَا أَنْ تَشْهَدَ عَلَى كُلِّ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ بِمَا عَمِلَ عَلَى ظَهْرِهَا تَقُولُ عَمِلَ يَوْمَ كَذَا كَذَا وَكَذَا فَهَذِهِ أَخْبَارُهَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ
Безгә [Сувайд бин Наср] безгә [Абдуллаһ бин Әл-Мөбарәк] безгә [Сәгыйд бин Әбу Әйюб]дән [Яхья бин Әбу Сөләйман]дән [Сәгыйд әл-Мәкбури]дән [Әбу Һөрәйрә радиаллаһу ганһү] әйтте: Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам бу аятьне укыды: Шул көнне җир үзенең хәбәрен сөйләде. Ул әйтте: "Сез беләсезме, хәбәр нәрсә?" Дуслары: "Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә", - диделәр. Ул әйтте: "Чыннан да, хәбәр шунда ки, ул һәр ир-ат һәм хатын-кыз кол өчен аның өчен нәрсә эшләгәне турында шаһитлек бирә. Җир әйтте: ул шундый көнне шулай эшләгән. Менә хәбәрләр", - диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3277
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَبِيهِأَنَّهُ انْتَهَى إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقْرَأُ{ أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُ }قَالَ يَقُولُ ابْنُ آدَمَ مَالِي مَالِي وَهَلْ لَكَ مِنْ مَالِكَ إِلَّا مَا تَصَدَّقْتَ فَأَمْضَيْتَ أَوْ أَكَلْتَ فَأَفْنَيْتَ أَوْ لَبِسْتَ فَأَبْلَيْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَن صَحِيحٌ
Безгә [Мәхмүд бин Гайлан] безгә [Вәхб бин Җәрир] безгә [Сю'ба] сөйләде, [Катада]дан [Мүтарриф бин Габдулла бин Асый Сыйххир]дан [әтисеннән] ул Пәйгамбәр галәйһиссәлам янына килеп, ул укыганда: «Мактану сине онытты», – дип әйтте. – Әззәлзәлә 4- Ул әйтте: «Адәм улы әйтте: минем хәзинәм, минем хәзинәм. Синең байлыгың юк, бары тик сәдака биреп, аннары тапканыңнан, яки ашап бетергәнеңнән яки кулланылганыңнан башка». Әбү Гайсә әйтте: «Бу хәдис – ышанычлы Хәсән хәдисе».
Hadith
Imam Tirmidzi : 3278
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا حَكَّامُ بْنُ سَلْمٍ الرَّازِيُّ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ عَنْ الْحَجَّاجِ عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَمَا زِلْنَا نَشُكُّ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ حَتَّى نَزَلَتْ أَلْهَاكُمْ التَّكَاثُرُقَالَ أَبُو كُرَيْبٍ مَرَّةً عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي قَيْسٍ هُوَ رَازِيٌّ وَعَمْرُو بْنُ قَيْسٍ الْمُلَائِيُّ كُوفِيٌّ عَنْ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ الْمِنْهَالِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
[Әбу Кураиб] безгә [Хаккам бин Сәлм Әр Рази]дан ['Әмр бин Әбу Кайс]дан [Әл Хаҗҗаҗ]дан [Әл Минһал бин Әмр]дан [Зирр бин Хубаси]дан [Али радиаллаһу 'анһу]дан сөйләде, ул болай диде: без кабер газабы турында әле дә шикләндек, хәтта "Әт-Такаатсур" хәрефе төшкәнче: "Мактану сезне оныттырды". -Китап. Әттәкатсур 1-, Әбу Кураиб бервакыт болай диде: ['Әмр бин Әбу Кайс Әл Мулай Куфи]дан [Ибн Әбу Ләйлә бин Әмр]. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис гариб хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3279
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَلْقَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَاطِبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ عَنْ أَبِيهِ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنْ النَّعِيمِ }قَالَ الزُّبَيْرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَيُّ النَّعِيمِ نُسْأَلُ عَنْهُ وَإِنَّمَا هُمَا الْأَسْوَدَانِ التَّمْرُ وَالْمَاءُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ سَيَكُونُقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиян бин Уяйнә]дән [Мөхәммәд бин Әмр бин Әлкамә]дән [Яхья бин Әбдеррахман бин Хәтиб]дән [Абдуллаһ бин Әз Зөбәер бин Әл Әввам]дән [атасыннан] сөйләде, ул болай диде: Бу аять иңгәч: "Шуннан соң сездән ул көндә дөньяда мактанган ләззәтләрегез турында соралачаклар." - Әттәкәсур 8-, әз Зөбәер болай диде: "Әй Аллаһның Илчесе, без нинди ләззәт сорыйбыз? Чынлыкта, бездә ике генә кара әйбер бар, атап әйткәндә хөрмә һәм су. Ул болай диде: "Белегез, бу булачак". Әбү Гайсә болай диде: "Бу хәдис - Хәсән хәдис."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3280
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنْ النَّعِيمِ }قَالَ النَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَنْ أَيِّ النَّعِيمِ نُسْأَلُ فَإِنَّمَا هُمَا الْأَسْوَدَانِ وَالْعَدُوُّ حَاضِرٌ وَسُيُوفُنَا عَلَى عَوَاتِقِنَا قَالَ إِنَّ ذَلِكَ سَيَكُونُقَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عِنْدِي أَصَحُّ مِنْ هَذَا وَسُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ أَحْفَظُ وَأَصَحُّ حَدِيثًا مِنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ
Безгә [Әбдү бин Һөмәйд] безгә [Әхмәд бин Юныс]дан [Әбү Бәкер бин Әйяси]дан [Мөхәммәд бин Әмрдан] [Әбү Сәләмәдән] [Әбү Һөрәйрә]дан сөйләде, ул болай диде: бу аять иңгәч: "Шуннан соң сездән ул көндә дөньяда мактанган ләззәтләрегез турында соралачаклар", - диде. Әттәкәсур 8-. Кешеләр әйттеләр: "Әй Аллаһның Илчесе, бездән нинди ләззәтләр турында соралачаклар?" Чынлыкта, ике генә кара нәрсә бар - хөрмә һәм су - дошман безнең кылычларыбыз җилкәбездә булганда килә. Ул әйтте: "Чыннан да, бу булачак". Әбү Гайсә әйтте; һәм Ибн Уяйнәнең Мөхәммәд бин Әмрдан китергән хәдисе, минемчә, бу хәдискә караганда ышанычлырак, һәм Суфьян бин Уяйнәнең Әбү Бәкер бин Әйясигә караганда күбрәк ятланган һәм ышанычлырак хәдисләре бар.
