Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith
Hadith
Imam Tirmidzi : 3221
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوانِيُّ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عَطَاءٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ صَخْرٍ الْأَنْصَارِيِّ قَالَكُنْتُ رَجُلًا قَدْ أُوتِيتُ مِنْ جِمَاعِ النِّسَاءِ مَا لَمْ يُؤْتَ غَيْرِي فَلَمَّا دَخَلَ رَمَضَانُ تَظَاهَرْتُ مِنْ امْرَأَتِي حَتَّى يَنْسَلِخَ رَمَضَانُ فَرَقًا مِنْ أَنْ أُصِيبَ مِنْهَا فِي لَيْلَتِي فَأَتَتَابَعَ فِي ذَلِكَ إِلَى أَنْ يُدْرِكَنِي النَّهَارُ وَأَنَا لَا أَقْدِرُ أَنْ أَنْزِعَ فَبَيْنَمَا هِيَ تَخْدُمُنِي ذَاتَ لَيْلَةٍ إِذْ تَكَشَّفَ لِي مِنْهَا شَيْءٌ فَوَثَبْتُ عَلَيْهَا فَلَمَّا أَصْبَحْتُ غَدَوْتُ عَلَى قَوْمِي فَأَخْبَرْتُهُمْ خَبَرِي فَقُلْتُ انْطَلِقُوا مَعِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُخْبِرَهُ بِأَمْرِي فَقَالُوا لَا وَاللَّهِ لَا نَفْعَلُ نَتَخَوَّفُ أَنْ يَنْزِلَ فِينَا قُرْآنٌ أَوْ يَقُولَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَالَةً يَبْقَى عَلَيْنَا عَارُهَا وَلَكِنْ اذْهَبْ أَنْتَ فَاصْنَعْ مَا بَدَا لَكَ قَالَ فَخَرَجْتُ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ خَبَرِي فَقَالَ أَنْتَ بِذَاكَ قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ قَالَ أَنْتَ بِذَاكَ قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ قَالَ أَنْتَ بِذَاكَ قُلْتُ أَنَا بِذَاكَ وَهَا أَنَا ذَا فَأَمْضِ فِيَّ حُكْمَ اللَّهِ فَإِنِّي صَابِرٌ لِذَلِكَ قَالَ أَعْتِقْ رَقَبَةً قَالَ فَضَرَبْتُ صَفْحَةَ عُنُقِي بِيَدِي فَقُلْتُ لَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَا أَمْلِكُ غَيْرَهَا قَالَ صُمْ شَهْرَيْنِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَهَلْ أَصَابَنِي مَا أَصَابَنِي إِلَّا فِي الصِّيَامِ قَالَ فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لَقَدْ بِتْنَا لَيْلَتَنَا هَذِهِ وَحْشَى مَا لَنَا عَشَاءٌ قَالَ اذْهَبْ إِلَى صَاحِبِ صَدَقَةِ بَنِي زُرَيْقٍ فَقُلْ لَهُ فَلْيَدْفَعْهَا إِلَيْكَ فَأَطْعِمْ عَنْكَ مِنْهَا وَسْقًا سِتِّينَ مِسْكِينًا ثُمَّ اسْتَعِنْ بِسَائِرِهِ عَلَيْكَ وَعَلَى عِيَالِكَ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى قَوْمِي فَقُلْتُ وَجَدْتُ عِنْدَكُمْ الضِّيقَ وَسُوءَ الرَّأْيِ وَوَجَدْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ السَّعَةَ وَالْبَرَكَةَ أَمَرَ لِي بِصَدَقَتِكُمْ فَادْفَعُوهَا إِلَيَّ فَدَفَعُوهَا إِلَيَّقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ قَالَ مُحَمَّدٌ سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ لَمْ يَسْمَعْ عِنْدِي مِنْ سَلَمَةَ بْنِ صَخْرٍ قَالَ وَيُقَالُ سَلَمَةُ بْنُ صَخْرٍ وَيُقَالُ سَلْمَانُ بْنُ صَخْرٍ وَفِي الْبَاب عَنْ خَوْلَةَ بِنْتِ ثَعْلَبَةَ وَهِيَ امْرَأَةُ أَوْسِ بْنِ الصَّامِتِ
Безгә [Абду бин Хумайд] һәм [Әл Хәсән бин Али Әл Хулвани] сөйләде, мәгънәсе бер. Алар әйттеләр: безгә [Язид бин Харун] сөйләде, безгә [Мөхәммәд бин Исхак] сөйләде, [Мөхәммәд бин Әмр бин Ато] әйтте, [Сөләйман бин Ясар] әйтте, [Сәләмә бин Шәхр Әл Әнсари] әйтте: Мин үземнән башка беркемгә дә бирелмәгән җима кылу сәләтенә ия булган кеше. Рамазан ае кергәч, мин хатынымны Рамазан ае тәмамланганчы күзәттем, төнлә аның белән җенси мөнәсәбәттә булмас өчен. Аннары мин моны бер-бер артлы эшләдем, көн яктысы чыкканчы һәм китәргә мөмкинлегем булмаганчы. Аннары бер кичне ул миңа хезмәт иткәндә, кинәт аннан нәрсәдер чыкты, шуңа күрә мин аның белән җенси мөнәсәбәттә булдым. Аннары иртән мин үз халкыма барып, аларга хәбәремне сөйләдем. Мин: "Минем белән Аллаһның Рәсүле саллаһу галәйһи вәссәлам янына килегез, мин аңа үз хәлемне сөйләгәнче", - дидем. Аннары алар әйттеләр: Юк, Аллаһ белән ант итәм, без алай эшләмәячәкбез. Без Коръән безнең турында төшәчәк яки Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам безнең турында сөйләячәк дип борчылабыз, аның хурлыгы бездә калачак. Ләкин син бар да, теләгәнчә эшлә. Аннары мин Аллаһның Илчесе янына чыгып, аңа хәбәрләремне сөйләдем. Аннары ул: "Син моны эшләдеңме?" - диде. Мин: "Эшләдеңме?" - дидем. Ул: "Син моны эшләдеңме?" - дидем. Мин: "Эшләдеңме?" - дидем. Ул: "Син моны эшләдеңме?" - дидем. Мин: "Эшләдемме?" - дидем. Бу мин, шуңа күрә Аллаһның җәзасын миңа йөклә, чөнки мин моңа түземле булачакмын. Ул: "Колларны азат ит!" - диде, - диде Сәләмә бин Шәхр, аннары мин муенымның өслеген кулым белән сыйпадым. Аннары мин: "Юк, сине изгелек белән җибәргән Аллаһ белән ант итәм, минем аннан башка бернәрсәм дә юк", - дидем. Ул: "Ике ай ураза тот!" - диде. Мин: "Әй Аллаһның Илчесе, минем белән булган хәл ураза тотканда гына булмадымы?" - дидем. Ул әйтте: "Алтмыш ярлыны ашатыгыз!" Мин әйтәм; Сезне хак белән җибәргән Аллаһ белән ант итәм, без төнне ачлыксыз үткәрдек. Ул әйтте: "Алайса, Бәни Зурәйк сәдака сакчысына бар, аңа алтмыш ярлыга бер васак хөрмәсе бирергә куш, аннары калганын үзегезгә һәм гаиләгезгә ярдәм итү өчен кулланыгыз". Сәләмә бин Шәхр әйтте; аннары мин үз халкыма кайттым һәм әйттем: "Сезнең яктан тарлык һәм начар сүзләр күрдем, ләкин киресенчә, мин Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламнән киңлек һәм фатиха таптым. Ул миңа сезнең сәдакагызны бирергә кушты, шуңа күрә сәдаканы миңа тапшырыгыз". Аннары алар аны миңа бирделәр. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән хәдис". Мөхәммәд әйтте: "Мин Сөләйман бин Ясар Сәләмә бин Шәхрдан ишеткән дип уйламыйм". Ул әйтте: "Кайберәүләр әйтәләр; ул Сәләмә бин Шәхр, кайберәүләр әйтәләр; Сәлмән бин Шәхр. Ә Хәүлә бинт Цаләбәдән алынган бүлектә ул Әус бин Әш Шамитның хатыны".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3222
حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ الثَّقَفِيِّ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَلْقَمَةَ الْأَنْمَارِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ قَالَلَمَّا نَزَلَتْ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا نَاجَيْتُمْ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَةً }قَالَ لِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَرَى دِينَارًا قُلْتُ لَا يُطِيقُونَهُ قَالَ فَنِصْفُ دِينَارٍ قُلْتُ لَا يُطِيقُونَهُ قَالَ فَكَمْ قُلْتُ شَعِيرَةٌ قَالَ إِنَّكَ لَزَهِيدٌ قَالَ فَنَزَلَتْ{ أَأَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوَاكُمْ صَدَقَاتٍ }الْآيَةَ قَالَ فَبِي خَفَّفَ اللَّهُ عَنْ هَذِهِ الْأُمَّةِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ إِنَّمَا نَعْرِفُهُ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَمَعْنَى قَوْلِهِ شَعِيرَةٌ يَعْنِي وَزْنَ شَعِيرَةٍ مِنْ ذَهَبٍ وَأَبُو الْجَعْدِ اسْمُهُ رَافِعٌ
Безгә [Суфиян бин Вәки] сөйләде безгә [Яхья бин Адәм] сөйләде безгә ['Убәйдуллаһ Әл-Асыҗаи] әйтте [Әтс Цаури] әйтте [Госман бин Әл-Мугирә Әтс Цакафи] диде [Салим бин Әбул Җәгъд] диде [Али бин Әлкамә Әл-Әнмари] диде [Али бин Әбу Талиб] әйтте: "Әй мөэминнәр, Пәйгамбәр белән махсус сөйләшүегез булганда, бу сөйләшүдән алда фәкыйрьләргә садака бирегез". - Әл-Мөҗәдилә 12- аятьтә Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Бер динар турында нәрсә уйлыйсыз?" Мин әйтәм; алар моны эшли алмаслар. Ул әйтте: "Ярты динар?" Мин әйтәм; алар моны эшли алмаслар. Ул әйтте: "Күпме?" Мин әйтәм; бер бодай бөртеге авырлыгында. Ул әйтте: "Чынлыкта, син гади кешесең". Али әйтте: аннары аять иңде: "Сез -фәкыйрьләнүдән - куркасызмы, чөнки сез Пәйгамбәр белән сөйләшкәнче хәер бирдегез? Әгәр сез моны эшләмәсәгез һәм Аллаһ сезгә тәүбә итсә, намаз укыгыз, зәкят бирегез, Аллаһка һәм Аның Рәсүленә буйсыныгыз; һәм Аллаһ сезнең нәрсә эшләгәнегезне белә". -Әл-Мөҗәдилә 13 нче аять, - диде Али; - минем сәбәп белән Аллаһ бу кешеләргә җиңеллек бирде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - Хәсән Гариб хәдисе, чынлыкта без аны бу яктан беләбез. Шул ук вакытта сүзләрнең мәгънәсе; шәгыйрә - бер алтын бөртеге авырлыгы. Әбү әл-Җәгъднең исеме Рафиъ иде.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3223
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنْ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ يَهُودِيًّا أَتَى عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابِهِ فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكُمْ فَرَدَّ عَلَيْهِ الْقَوْمُ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تَدْرُونَ مَا قَالَ هَذَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ سَلَّمَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ لَا وَلَكِنَّهُ قَالَ كَذَا وَكَذَا رُدُّوهُ عَلَيَّ فَرَدُّوهُ قَالَ قُلْتَ السَّامُّ عَلَيْكُمْ قَالَ نَعَمْ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ ذَلِكَ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَقُولُوا عَلَيْكَ مَا قُلْتَ قَالَ{ وَإِذَا جَاءُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللَّهُ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Юнус] [Шайбан]дан [Катада] безгә [Әнәс бин Малик] хәбәр итә: бер яһүд Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам һәм аның сәхабәләре янына килеп: "Әссәламү галәйкүм", - дип әйткән. Шуннан соң кешеләр җавап биргәннәр. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: "Ул нәрсә әйткәнен беләсезме?" - дип сораган. Алар: "Аллаһ һәм Аның Илчесе яхшырак белә, әй Аллаһның Пәйгамбәре", - диделәр. Ул: "Юк, ләкин ул шулай диде, зинһар, яһүдне миңа тоткарлагыз", - дигән. Аннары алар яһүдне тоткарлап, Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына сөйрәп алып киткәннәр. Ул аңардан: "Әссәламү галәйкүм?" - үлем сезгә - дидегезме?" - дип сорап сораган. Ул: "Әйе", - дип җавап биргән. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам шул вакытта: "Китап әһеленнән берсе сезгә сәлам бирсә, "галәйкү мә култә" дип әйтегез", - дигән. - хәтта сиңа да шулай дигәнең өчен- Ул аятьне укыды: "Һәм алар синең яныңа килсәләр, Аллаһ сиңа язып бирмәгән сәлам белән сине сәламлиләр". -Әлмүҗәдилә 8 нче аять, Әбу Гайсә әйтте; Бу хәдис - чын Хәсән хәдисе.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3224
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَحَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَخْلَ بَنِي النَّضِيرِ وَقَطَّعَ وَهِيَ الْبُوَيْرَةُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ{ مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Кутайбә безгә Нафидан Ибн Гомәрдән (Аллаһ аннан риза булсын) риваять кылды: Аллаһның рәсүле (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) Бәни Ән Нәзирнең хөрмә агачын яндырды һәм кисте, һәм ул Әл-Бувайрада калды. Аннары Аллаһ түбәндәге аятьне төшерде: "Кәферләрнең хөрмә агачларыннан кискән яки йөземнәрендә калдырган нәрсәгез Аллаһның рөхсәте белән, һәм Ул явызларны хур итәргә тели." - Әл-Хәшр 5-, Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис - хәсән-сәхих хәдис.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3225
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الزَّعْفَرَانِيُّ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا }قَالَ اللِّينَةُ النَّخْلَةُ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ قَالَ اسْتَنْزَلُوهُمْ مِنْ حُصُونِهِمْ قَالَ وَأُمِرُوا بِقَطْعِ النَّخْلِ فَحَكَّ فِي صُدُورِهِمْ فَقَالَ الْمُسْلِمُونَ قَدْ قَطَعْنَا بَعْضًا وَتَرَكْنَا بَعْضًا فَلَنَسْأَلَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ لَنَا فِيمَا قَطَعْنَا مِنْ أَجْرٍ وَهَلْ عَلَيْنَا فِيمَا تَرَكْنَا مِنْ وِزْرٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَرَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ مُرْسَلًا وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي بِذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَنْ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا قَالَ أَبُو عِيسَى سَمِعَ مِنِّي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ هَذَا الْحَدِيثَ
Безгә [Әл-Хәсән бин Мөхәммәд әз-Зәгъфәрани] безгә [Әффан бин Мөслим] безгә [Хафш бин Гыйятс] безгә [Хәбиб бин Әбу Әмра]дан [Сәгыйд бин Җүбәйр]дән [Ибн Аббас] Аллаһ азза вәҗәләнең сүзләре турында сөйләде: "Сез хөрмә агачыннан кискән нәрсә - кәферләрнеке - яки сез үстергән нәрсә - ул. Гади рәвештә, боларның барысы да Аллаһ рөхсәте белән; һәм Ул явызларга хурлык бирүне тели". - Әл-Хәсир 5-, Ул болай диде: Әллинә хөрмә агачын күздә тоткан. Ә явызларны хурлык итү нияте - "Дуслар аларны ныгытмаларыннан төшерделәр". Ибн Аббас әйткән; һәм аларга хөрмә агачларын кисәргә боерылган. Аннары алар шикләнделәр, аннары мөселманнар әйттеләр: Без кайберләрен кистек, кайберләрен калдырдык, без Аллаһның Илчесеннән (Аллаһның аңа рәхмәте һәм сәламе булсын) сорарбыз: Кискәнебез өчен безгә савап бармы? Калганыбыз өчен гөнаһ бармы? Шуннан соң Аллаһ Тәгалә аятьне төшерде: "Кәферләрнең хөрмә агачларыннан кискәнегез яки йөземнәрендә калдырганыгыз нәрсә Аллаһның рөхсәте белән; һәм Ул явызларны хур итәргә теләгәнлектән." - Әл-Хәшр 5-, Әбу Гайсә әйтте; бу хәдис - хәсән гариб хәдис, һәм аларның кайберләре бу хәдисне Хәфс бин Гыйятстан, Хәбиб бин Әбу Әмрәдән, Сәгыйд бин Җүбәйрдән мурсал рәвешендә риваять иттеләр, һәм аны Ибн Аббастан китермәделәр. Бу миңа әйтте [Абдулла бин Абдур Рахман] безгә [Харун бин Муавия] [Хафш бин Гият] дән [Хәбиб бин Абу Амра] дан [Сәид бин Джубайр] пәйгамбәр саллаллаһу галәйһи вә сәлләмнән мурсал рәвешендә сөйләде. Абу Иса әйтте; Мөхәммәд бине Исмәгыйль моны миннән искә алды.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3226
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ غَزْوَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ بَاتَ بِهِ ضَيْفٌ فَلَمْ يَكُنْ عِنْدَهُ إِلَّا قُوتُهُ وَقُوتُ صِبْيَانِهِ فَقَالَ لِامْرَأَتِهِ نَوِّمِي الصِّبْيَةَ وَأَطْفِئِي السِّرَاجَ وَقَرِّبِي لِلضَّيْفِ مَا عِنْدَكِ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ }هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әбу Кураиб] безгә [Ваки] сөйләгән, ул [Фудхайл бин Газваннан] [Әбу Хазимнан] [Әбу Һөрәйрәдән] болай дип сөйләгән: Ансарлардан бер кеше кунак килгәндә төнне кунып үткәргән, ә аның балалары өчен генә ризык юк иде. Аннары ул хатынына: "Балаларны йоклат, утларны сүндер һәм кунакларга нәрсәң булса, шуны бир", - дигән. Аннары бу аять иңгән: "Алар - мөһаҗирләрне - үзләреннән өстен куйдылар, хәтта алар бәлагә тарсалар да". - Әл-Хасыр сүрәсенең 9 нчы аятендә, бу хәдис - хәсән-шәһих хәдис.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3227
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ هُوَ ابْنُ الْحَنَفِيَّةِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي رَافِعٍ قَال سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ يَقُولُبَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ بْنَ الْأَسْوَدِ فَقَالَ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ فَإِنَّ فِيهَا ظَعِينَةً مَعَهَا كِتَابٌ فَخُذُوهُ مِنْهَا فَأْتُونِي بِهِ فَخَرَجْنَا تَتَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا حَتَّى أَتَيْنَا الرَّوْضَةَ فَإِذَا نَحْنُ بِالظَّعِينَةِ فَقُلْنَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ فَقَالَتْ مَا مَعِي مِنْ كِتَابٍ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَتُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ قَالَ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا قَالَ فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِذَا هُوَ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى نَاسٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ بِمَكَّةَ يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا هَذَا يَا حَاطِبُ قَالَ لَا تَعْجَلْ عَلَيَّ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ وَلَمْ أَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا وَكَانَ مَنْ مَعَكَ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ لَهُمْ قَرَابَاتٌ يَحْمُونَ بِهَا أَهْلِيهِمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِمَكَّةَ فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنْ نَسَبٍ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ فِيهِمْ يَدًا يَحْمُونَ بِهَا قَرَابَتِي وَمَا فَعَلْتُ ذَلِكَ كُفْرًا وَلَا ارْتِدَادًا عَنْ دِينِي وَلَا رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الْإِسْلَامِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَدَقَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا فَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ قَالَ وَفِيهِ أُنْزِلَتْ هَذِهِ السُّورَةُ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ }السُّورَةَقَالَ عَمْرٌو وَقَدْ رَأَيْتُ ابْنَ أَبِي رَافِعٍ وَكَانَ كَاتِبًا لِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِيهِ عَنْ عُمَرَ وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَرَوَى غَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ هَذَا الْحَدِيثَ نَحْوَ هَذَا وَذَكَرُوا هَذَا الْحَرْفَ وَقَالُوا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَتُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ وَقَدْ رُوِيَ أَيْضًا عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَ هَذَا الْحَدِيثِ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ فِيهِ فَقَالَ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُجَرِّدَنَّكِ
Безгә [Ибн Әбу Гомәр] безгә [Суфиян]дан [Әмр бин Динардан] [Әл Хәсән бин Мөхәммәд, ягъни Әл Хәнәфиядән] [Убәйдулла бин Әбу Рафи] сөйләде, ул болай диде: Мин [Әли бин Әбу Талиб] болай дигәнен ишеттем: Рәсүлүллаһ галәйһиссәлам безне, ягъни мине, әз-Зүбәйрне һәм Әл-Микдад бин Әл Әсвәдне җибәрде. Ул әйтте: "Рауза Хах дигән урынга барып җитегез, чөнки анда хат күтәргән хатын бар, аннан алыгыз һәм миңа алып килегез". Аннары без чыгып киттек, атларыбыз чаба башлады, без Рауза Хахка барып җиттек, һәм, күрәсең, без бер хатын-кызны очраттык, аннары без: "Хатны алып килегез!" - дидек. Аннары хатын: "Мин хат алып килмәдем", - диде. Аннары без: "Сез чыннан да хатны алдыгызмы, әллә киемнәрегезне салдыгызмы?" - дидек. Али әйтте; аннары хатын үрелгән чәченнән хатны алды - бәйләм, бәйләм- диде. Али әйтте: Аннары без хатынны Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәламгә тоттык, һәм хатның Хәтиб бин Әбу Балтаадан Мәккәдәге мөшрикләргә язылган булуы ачыкланды, ул аларга Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең кайбер эшләре турында сөйләде. Аннары ул: "Бу нәрсә, әй Хәтиб?" - дип сорады. Хәтиб әйтте: "Мине гаепләүдә ашыкмагыз, әй Аллаһның Илчесе! Чыннан да, мин Корәеш арасында яшәгән кеше идем, аларның нәселеннән түгел идем, ә сезнең белән булган мөһаҗирләрнең туганнары бар иде, алар Мәккәдә гаиләләрен һәм милкен саклыйлар иде. Мин алар белән нәселем булмаганда, алар минем туганлыгымны саклый алырлык эш эшләргә теләдем, һәм мин моны көфер булганым яки динемнән чыкканым өчен яки Ислам килгәннән соң көферлеккә риза булганым өчен эшләмәдем. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: "Ул хаклы", - диде. Шуннан соң Гомәр бин әл-Хәттаб, Аллаһ аннан риза булсын, - диде. И Аллаһның Илчесе, бу икейөзленең муенын кисәргә рөхсәт итегез! Шуннан соң Пәйгамбәр галәйһиссәлам әйтте: «Чыннан да, ул Бәдер сугышында катнашкан иде, беләсезме, Аллаһ Бәдер белгечләренә карап: «Теләсәгез, эшләгез, мин сезнең гөнаһларыгызны гафу иттем», – дигән булырга мөмкин». Али әйтте; аннары бу хат Хәтиб бин Әбу Балтага турында төште: «Әй мөэминнәр, Минем дошманнарымны һәм үзегезнең дошманнарыгызны тугры дуслар итеп алмагыз». -Сурәт. Әлмүмтәнганә 1-, Әмр әйтте: Минем белүемчә, Ибн Әбу Рафиъ Али бин Әбу Талибның сәркатибе иде. Бу хәдис хәсән сахих хәдис, һәм ул Гомәр һәм Җәбир бин Габдуллаһтан, һәм бу хәдисне Суфьян бин Уяйнәдән шулай риваять иткән бер генә кеше дә юк. Һәм алар бу редакция белән әйттеләр: сез чыннан да хатны чыгарасызмы яки киемнәрегезне саласызмы! Шулай ук [Әбу Абдуррахман әс-Суламидан] [Алидән] бу хәдис кебек риваять ителә, кайберләре аңа: "Син хатны бир, югыйсә без синең киемнәреңне салдырырбыз", - диделәр.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3228
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْتَحِنُ إِلَّا بِالْآيَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ{ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ }الْآيَةَقَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ طَاوُوسٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ مَا مَسَّتْ يَدُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدَ امْرَأَةٍ إِلَّا امْرَأَةً يَمْلِكُهَا قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Абдур-Раззак]дан [Мә'мәрдән] [Әз-Зүһридән] [Урвадан] [Гайсәдән] сөйләгән, ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам моны Аллаһның: "Сезгә бәйгать итүче мөэминә хатыннар килгәндә..." дигән аятеннән башка тикшермәде. - Әлмүмтәнганә 12 нче аять, [Мә'мәр] болай диде: "Миңа [Ибн Сәвүс]тан [әтисеннән] хәбәр иткән иде, ул болай диде: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең кулы аның белән килешү төзегән хатын-кыздан башка хатын-кызның кулына тимәде. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3229
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الشَّيْبَانِيُّ قَال سَمِعْتُ شَهْرَ بْنَ حَوْشَبٍ قَالَ حَدَّثَتْنَا أُمُّ سَلَمَةَ الْأَنْصَارِيَّةُ قَالَتْقَالَتْ امْرَأَةٌ مِنْ النِّسْوَةِ مَا هَذَا الْمَعْرُوفُ الَّذِي لَا يَنْبَغِي لَنَا أَنْ نَعْصِيَكَ فِيهِ قَالَ لَا تَنُحْنَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ بَنِي فُلَانٍ قَدْ أَسْعَدُونِي عَلَى عَمِّي وَلَا بُدَّ لِي مِنْ قَضَائِهِنَّ فَأَبَى عَلَيَّ فَأَتَيْتُهُ مِرَارًا فَأَذِنَ لِي فِي قَضَائِهِنَّ فَلَمْ أَنُحْ بَعْدَ قَضَائِهِنَّ وَلَا عَلَى غَيْرِهِ حَتَّى السَّاعَةَ وَلَمْ يَبْقَ مِنْ النِّسْوَةِ امْرَأَةٌ إِلَّا وَقَدْ نَاحَتْ غَيْرِيقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ وَفِيهِ عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أُمُّ سَلَمَةَ الْأَنْصَارِيَّةُ هِيَ أَسْمَاءُ بِنْتُ يَزِيدَ بْنِ السَّكَنِ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Әбу Нуайм] безгә [Язид бин Абдуллаһ Аси Сяйбани] сөйләде, диде ул; мин [Сияхр бин Хаусяб] әйткәнен ишеттем; безгә [Умму Сәләмә Әл-Әншария] әйтте; бер хатын Аллаһның Илчесенә: "Безнең буйсынмауга лаек булмаган нинди фазыйләт бар?" - дип сорады. Ул: "Елап еламагыз", - диде. Мин: "Әй Аллаһның Илчесе, бәни фуланнар абыемның үлеме өчен кайгырдылар, һәм мин аларның изгелекләренә җавап бирергә тиеш", - дим. Күрәсең, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам минем үтенечемне кире какты, аннары мин аның янына берничә тапкыр бардым, аннары ул миңа җавап бирергә рөхсәт итте, һәм аларга җавап биргәннән соң да, абыемнан башка беркемгә дә кайгырмады. Миннән башка бер хатын-кыз да кайгырмады", - диде Әбу Гайсә: "Бу хәдис - хәсән гариб хәдис. Һәм аңа Умму Әсия радиаллаһу ганһадан", - диде. 'Абду бин Хумаид әйтте; Умм Салама Аль Аншария - Асма бинт Язид бине Сакан.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3230
حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ الْفِرْيَابِيُّ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ الْأَغَرِّ بْنِ الصَّبَّاحِ عَنْ خَلِيفَةَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي نَصْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِهِ تَعَالَى{ إِذَا جَاءَكُمْ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ }قَالَ كَانَتْ الْمَرْأَةُ إِذَا جَاءَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِتُسْلِمَ حَلَّفَهَا بِاللَّهِ مَا خَرَجْتُ مِنْ بُغْضِ زَوْجِي مَا خَرَجْتُ إِلَّا حُبًّا لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ
Безгә [Сәләмә бин Сөгаиб] безгә [Мөхәммәд бин Йосыф Әл-Фирьяби] безгә [Кайс бин Әр-Раби]дан [Әл-Әгарр бин Әш-Шабба]дан [Хәлифә бин Хөсәен]дан [Әбу Нәшр]дан [Ибн Аббас] Аллаһ Тәгаләнең сүзе турында сөйләде: "Әгәр мөэмин хатын-кызлар сезнең яныгызга күченергә килсәләр, сез иманыгызны сынап карагыз. Алар". (Әлмүмтәнганә 10 нчы аять) Ул әйтте: "Бер хатын-кыз Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәламгә ислам динен кабул итәргә килгәч, ул Аллаһ исеме белән ант итеп әйтте: Мин ирем ачуланганга гына өйдән чыкмыйм, мин Аллаһны һәм Аның Рәсүлен ярату сәбәпле генә өйдән чыкмыйм. Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис - гариб хәдис.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3231
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ قَالَقَعَدْنَا نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَذَاكَرْنَا فَقُلْنَا لَوْ نَعْلَمُ أَيَّ الْأَعْمَالِ أَحَبَّ إِلَى اللَّهِ لَعَمِلْنَاهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ }قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلَامٍ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا ابْنُ سَلَامٍ قَالَ يَحْيَى فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا أَبُو سَلَمَةَ قَالَ ابْنُ كَثِيرٍ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا الْأَوْزَاعِيُّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَرَأَهَا عَلَيْنَا ابْنُ كَثِيرٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ خُولِفَ مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ فِي إِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ وَرَوَى ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ أَوْ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ وَرَوَى الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ نَحْوَ رِوَايَةِ مُحَمَّدِ بْنِ كَثِيرٍ
Безгә [Абдуллаһ бин Абдуррахман] безгә [Мөхәммәд бин Касир] сөйләде, ул [Әл-Әүзәи]дән [Яхья бин Әбу Касир]дән [Әбу Сәләмә]дән [Абдуллаһ бин Сәләмә] әйтте: Без Рәсүлүллаһның сәхабәләреннән идек, аннары бер-беребез белән сөйләштек, "Әгәр без Аллаһ Тәгаләгә иң ошаган гамәлне белсәк, без аны һичшиксез эшләр идек", - дидек. Шуннан соң Аллаһ Тәгалә түбәндәге аятьне төшерде: "Күкләрдә һәм җирдә булган һәрнәрсәне Аллаһка тәсбих әйтте; Ул - кодрәтле, хикмәт иясе. Әй мөэминнәр, ни өчен сез үзегез эшләмәгән нәрсәне сөйлисез? Аллаһ каршында сезнең үзегез эшләмәгән нәрсәне әйтүегез зур нәфрәт тудыра." - Әшшафф; 1-2-, диде Абдуллаһ; аннары Рәсүлүллаһ безгә аны укыды. Әбу Сәләмә әйтте; аннары Ибн Сәләмә аны безгә укыды. Яхъя әйтте; аннары Әбу Сәләмә аны безгә укыды. Ибн Кәсир әйтте: аннары Әл-Әүзәи аны безгә укыды, ә Мөхәммәд аны безгә укыды. Габдулла әйтте; аннары Ибн Кәсир аны безгә укыды. Әбу Гайсә әйтте: Әл-Әүзәидән бу хәдистә Мөхәммәд бин Кәсиргә каршы киләләр. [Ибн Әл-Мөбәрәк] [Әл-Әүзәидән] [Яхья бин Әбу Кәсирдән] [Хилал бин Әбу Мәймүнәдән] ['Ато бин Ясардан] [Габдулла бин Сәламнән] яки [Әбу Сәламнән] [Габдулла бин Сәламнән] риваять кылган. Һәм [Әл-Вәлид бин Мөслим] бу хәдисне [Әл-Әүзәидән] Мөхәммәд бин Кәсир риваять иткәнчә риваять иткән.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3232
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ الدِّيْلِيُّ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَكُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ أُنْزِلَتْ سُورَةُ الْجُمُعَةِ فَتَلَاهَا فَلَمَّا بَلَغَ{ وَآخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ }قَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِنَا فَلَمْ يُكَلِّمْهُ قَالَ وَسَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ فِينَا قَالَ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى سَلْمَانَ يَدَهُ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ كَانَ الْإِيمَانُ بِالثُّرَيَّا لَتَنَاوَلَهُ رِجَالٌ مِنْ هَؤُلَاءِثَوْرُ بْنُ زَيْدٍ مَدَنِيٌّ وَثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ شَامِيٌّ وَأَبُو الْغَيْثِ اسْمُهُ سَالِمٌ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُطِيعٍ مَدَنِيٌّ ثِقَةٌ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ هُوَ وَالِدُ عَلِيِّ بْنِ الْمَدِينِيِّ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ
Безгә [Әли бин Хуҗр] безгә [Абдулла бин Җәгъфәр] миңа [Цауыр бин Зәйд Әд Дили] [Әбу әл-Гайт] [Әбу Һөрәйрә] сөйләде, ул әйтте: "Без Аллаһның Рәсүле белән бергә идек, "Җомга" сүрәсе иңде, аннары ул аны укыды. Ул: "Һәм - алардан башка кешеләргә дә, алар белән ширк кылынмадылар. Һәм Ул - кодрәтле, хикмәт иясе" дигән сүзләргә җиткәч. - Әл-Җөмә 3- Бер кеше сорады: "Әй Аллаһның Рәсүле, безгә ширк кылынмадылар кемнәр?" Аннары ул җавап бирмәде, ә Сәлман әл-Фариси безнең белән иде. Әбу Һөрәйрә әйтте: "Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам Сәлманга кулын куйды һәм әйтте: "Җаным кулында булган Зат белән ант итәм, әгәр иман йолдызлар җыелмасында булса, аны кешеләр алыр иде". Алар арасында Саур бин Зәйд Мәдәни һәм Саур бин Язид Сами, Әбу әл-Гайтс, аның исеме Сәлим, ул Габдулла бин Мути Мәдәнинең элеккеге колы, ул цикаһ кешесе иде. Әбу Гайсә болай диде: "Бу хәдис гариб хәдис, һәм Габдулла бин Җәгъфәр - Али бин әл-Мәдининең әтисе, аны Яхъя бин Мәин риваять иткән. Бу хәдис Әбу Һөрәйрәдән Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән бу яктан башка яктан да риваять ителгән."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3233
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَائِمًا إِذْ قَدِمَتْ عِيرُ الْمَدِينَةِ فَابْتَدَرَهَا أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ إِلَّا اثْنَا عَشَرَ رَجُلًا فِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَنَزَلَتْ الْآيَةَ{ وَإِذَا رَأَوْا تِجَارَةً أَوْ لَهْوًا انْفَضُّوا إِلَيْهَا وَتَرَكُوكَ قَائِمًا }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Әхмәд бин Мани] сөйләде, безгә [Хөсәен] сөйләде, безгә [Әбу Суфиян] әйтте, ул әйтте: Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам җомга көнне басып торып вәгазь сөйләгәндә, кинәт кенә Мәдинә дөяләре төркеме килеп җитте, аннары сәхабәләре аны каршы алырга ашыктылар, хәтта унике кешедән башка беркем дә калмады, алар арасында Әбу Бәкер һәм Гомәр бар иде. Һәм аять иңде: "Алар сәүдә яки уен күрсәләр, алар янына таралырлар һәм сезне басып торып вәгазь сөйләрләр". - Әлҗүмаһ 11-, Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдис. Безгә [Әхмәд бин Мани] әйтте, безгә [Хөсәен] әйтте, безгә [Сәлим бин Әбу Әл Җәгъд] әйтте, аңа [Җәбир] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам шулай диде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу ышанычлы Хәсән хәдис."
Hadith
Imam Tirmidzi : 3234
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَكُنْتُ مَعَ عَمِّي فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ ابْنَ سَلُولٍ يَقُولُ لِأَصْحَابِهِ{ لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا }وَ{ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لِيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ }فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَمِّي فَذَكَرَ ذَلِكَ عَمِّي للنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَعَانِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَدَّثْتُهُ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ وَأَصْحَابِهِ فَحَلَفُوا مَا قَالُوا فَكَذَّبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَدَّقَهُ فَأَصَابَنِي شَيْءٌ لَمْ يُصِبْنِي قَطُّ مِثْلُهُ فَجَلَسْتُ فِي الْبَيْتِ فَقَالَ عَمِّي مَا أَرَدْتَ إِلَّا أَنْ كَذَّبَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَقَتَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ }فَبَعَثَ إِلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَهَا ثُمَّ قَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Убайдулла бин Муса] [Исраил] [Әбу Исхак] [Зәйд бин Әркам] сөйләде, ул болай диде: Мин абыем белән идем, аннары Габдулла бин Убай бин Сәлүлнең дусларына: «Аллаһ пәйгамбәре белән булган мөһаҗирләргә сәүдә итмәгез, алар таралышканчы – Аллаһ пәйгамбәреннән китегез – дип әйткәнен ишеттем. Чыннан да, әгәр без Мәдинәгә кайтсак, көчлеләр көчсезләрне аннан куып чыгарырлар иде», – диде. – «Әл-Мөнәфикун 7-8» – Аннары мин моны абыема сөйләдем, ә абыем моны Пәйгамбәргә (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) сөйләде. Аннары Пәйгамбәр (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) мине чакырды, мин аңа бу хакта сөйләдем. Аннары Рәсүлуллаһ (салләллаһу галәйһи вә сәлләм) Габдулла бин Убайга һәм аның юлдашларына хәбәрче җибәрде, аннары алар моны әйтмәгәннәр дип ант иттеләр. Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам миңа ялганлады, ә киресенчә, аңа - Уббайга - ышанды, шуңа күрә миңа элек булмаган хәл килеп җитте. Аннары мин өйдә утырдым, аннары абыем әйтте: Син Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) сиңа ялганлап, сине хур итмәсен генә телисең. Шуннан соң Аллаһ Тәгалә: "Мөнафыйклар килгәч..." - дигән аятьне төшерде. - Әл-Мөнафикун. 1-, Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам миңа бер пәйгамбәр җибәрде һәм аятьне укыды һәм әйтте: "Дөреслектә, Аллаһ сине хаклады". Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - чын Хәсән хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3235
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ أَبِي سَعْدٍ الْأَزْدِيِّ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ قَالَغَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ مَعَنَا أُنَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ فَكُنَّا نَبْتَدِرُ الْمَاءَ وَكَانَ الْأَعْرَابُ يَسْبِقُونَّا إِلَيْهِ فَسَبَقَ أَعْرَابِيٌّ أَصْحَابَهُ فَيَسْبَقُ الْأَعْرَابِيُّ فَيَمْلَأُ الْحَوْضَ وَيَجْعَلُ حَوْلَهُ حِجَارَةً وَيَجْعَلُ النِّطْعَ عَلَيْهِ حَتَّى يَجِيءَ أَصْحَابُهُ قَالَ فَأَتَى رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ أَعْرَابِيًّا فَأَرْخَى زِمَامَ نَاقَتِهِ لِتَشْرَبَ فَأَبَى أَنْ يَدَعَهُ فَانْتَزَعَ قِبَاضَ الْمَاءِ فَرَفَعَ الْأَعْرَابِيُّ خَشَبَتَهُ فَضَرَبَ بِهَا رَأْسَ الْأَنْصَارِيِّ فَشَجَّهُ فَأَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ رَأْسَ الْمُنَافِقِينَ فَأَخْبَرَهُ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِهِ فَغَضِبَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ثُمَّ قَالَ لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِهِ يَعْنِي الْأَعْرَابَ وَكَانُوا يَحْضُرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الطَّعَامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا انْفَضُّوا مِنْ عِنْدِ مُحَمَّدٍ فَأْتُوا مُحَمَّدًا بِالطَّعَامِ فَلْيَأْكُلْ هُوَ وَمَنْ عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ لِأَصْحَابِهِ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ قَالَ زَيْدٌ وَأَنَا رِدْفُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ فَأَخْبَرْتُ عَمِّي فَانْطَلَقَ فَأَخْبَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَلَفَ وَجَحَدَ قَالَ فَصَدَّقَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَذَّبَنِي قَالَ فَجَاءَ عَمِّي إِلَيَّ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ إِلَّا أَنْ مَقَتَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَذَّبَكَ وَالْمُسْلِمُونَ قَالَ فَوَقَعَ عَلَيَّ مِنْ الْهَمِّ مَا لَمْ يَقَعْ عَلَى أَحَدٍ قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا أَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ قَدْ خَفَقْتُ بِرَأْسِي مِنْ الْهَمِّ إِذْ أَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَعَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي فَمَا كَانَ يَسُرُّنِي أَنَّ لِي بِهَا الْخُلْدَ فِي الدُّنْيَا ثُمَّ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لَحِقَنِي فَقَالَ مَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ مَا قَالَ لِي شَيْئًا إِلَّا أَنَّهُ عَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي فَقَالَ أَبْشِرْ ثُمَّ لَحِقَنِي عُمَرُ فَقُلْتُ لَهُ مِثْلَ قَوْلِي لِأَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُورَةَ الْمُنَافِقِينَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Убайдулла бин Муса] [Исраил] [Әс Судди] [Әбу Сагъд Әл-Әзди] безгә [Зәйд бин Әркам] сөйләде, ул болай диде: "Без Пәйгамбәр галәйһиссәлам белән сугыштык, һәм безнең белән берничә бәдәви бар иде, аннары без суга ашыктык, ә бәдәвиләр бездән алда суга киттеләр, һәм бер бәдәви юлдашларыннан алда барды. Аннары ул күлне тутырып, аның тирәсенә ташлар куйды, һәм дуслары килгәнче өстенә тире өемнәре куйды." Зәйд бин Әркам болай диде: "Шуннан соң бер ансар кеше бәдәви янына килде һәм су эчәр өчен дөясенең йөген йомшартты, ләкин бәдәви аңа рөхсәт итмәде, шуңа күрә ул су тирәсендәге ташларны алды, аннары бәдәви утынны күтәреп, әсәри кешенең башына бәрде һәм аны җәрәхәтләде." Аннары ул, элек дуслары арасында булган, мөнафыйклар башлыгы Абдуллаһ бин Убай янына килде, һәм ул кеше аңа үз эшен сөйләде. Шуннан соң Абдуллаһ бин Убай ачуланды һәм әйтте: "Аллаһ пәйгамбәре белән булган кешеләргә, алар таралышканчы - Аллаһ пәйгамбәрен калдырып - ул бәдәвиләр дигәнне аңлата - кибеттә булган кешеләргә кибеттә йөрмәгез. Алар Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам янына ашап утырдылар." Шуннан соң Абдуллаһ әйтте: "Алар Мөхәммәт яныннан таралгач, Мөхәммәд янына ризык белән килделәр, ул һәм аның белән булган кешеләр ашаганчы." Шуннан соң Абдуллаһ бин Убай дусларына әйтте: "Чыннан да, әгәр без Мәдинәгә кайтсак, көчлеләр көчсезләрне аннан куып чыгарырлар иде." Зәйд әйтте: "Ул вакытта мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламнең аркасына утырып бара идем һәм Абдуллаһ бин Убайны ишеттем, аннары абыема сөйләдем, аннары ул барып, Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәламгә сөйләде. Шуннан соң Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вәссәлам аңа бер илче җибәрде - Убай - аннары ул ант итте һәм моны кире какты. Зәйд әйтте: "Шуннан соң абыем минем яныма килде һәм әйтте: Син Аллаһның Илчесе (аңа Аллаһның рәхмәте һәм сәламе булсын) һәм мөселманнарның ачуланып, сиңа ялган сөйләвеннән башка бернәрсә дә теләмисең. Зәйд әйтте: "Шуннан соң мин беркем дә сизмәгәнгә кайгырдым." Ул әйтте: "Мин Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм белән сәяхәттә йөргәндә, кайгыдан йокымсырап киттем. Кинәт Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм минем яныма килде һәм колакларымны кысып алды һәм алдымда көлде, һәм мин шул вакыттагы шатлыгымның бу дөньяда мәңгелек тормыш белән алышынуын теләмәс идем, аннары Әбү Бәкер мине очратты һәм әйтте: "Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм сиңа нәрсә диде?" Мин әйтәм: ул миңа бернәрсә дә әйтмәде, ул колакларымны кысып, йөземә көлеп: "Күңелле бул", - диде. Аннары Гомәр мине очратты, һәм мин аңа Әбү Бәкергә әйткәннәремне сөйләдем. Аннары иртән Рәсүлүллаһ салләллаһу галәйһи вә сәлләм "Мөнафикун" сүрәсен укыды. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - чын Хәсән хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3236
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ قَال سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ كَعْبٍ الْقُرَظِيَّ مُنْذُ أَرْبَعِينَ سَنَةً يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ قَالَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ{ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ }قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَحَلَفَ مَا قَالَهُ فَلَامَنِي قَوْمِي وَقَالُوا مَا أَرَدْتَ إِلَّا هَذِهِ فَأَتَيْتُ الْبَيْتَ وَنِمْتُ كَئِيبًا حَزِينًا فَأَتَانِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ أَتَيْتُهُ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَ قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ هُمْ الَّذِينَ يَقُولُونَ لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Басияр] безгә [Ибн Әбу Әди] безгә [Шугъба] [Әл-Хәкәм бин Утайбә]дән сөйләгән, диде ул. Мин [Мөхәммәд бин Каъ бин Әл-Кураҗи] кырык ел дәвамында [Зәйд бин Әркамнан] Аллаһ аннан риза булсын, Габдулла бин Үбәйнең Тәбук сугышы вакытында: "Чыннан да, әгәр без Мәдинәгә кайтсак, көчлеләр көчсезләрне аннан куып чыгарырлар иде", - дип сөйләгәнен ишеттем. Зәйд бин Әркам әйтте: "Шуннан соң мин Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам янына килдем һәм моны аңа сөйләдем, аннары Габдулла бин Үбәй ант итте, ул моны әйтмәде. Шуннан соң минем халкым мине шелтәләделәр һәм: "Син гайбәт таратудан башка бернәрсә дә теләмисең", - диделәр. Аннары мин өйгә кайттым һәм бик кайгырып йокладым. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: "Чыннан да, Аллаһ сине аклады", - диде. Зәйд әйтте; аннары бу аять иңде: "Алар әйтәләр: Аллаһ пәйгамбәре белән булган мөһаҗирләргә, алар таралып киткәнче, сәүдә итмәгез. Аллаһ пәйгамбәре яныннан китегез. -" -"Әл-Мөнафикун 7-" Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - ышанычлы хәдис.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3237
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُكُنَّا فِي غَزَاةٍ قَالَ سُفْيَانُ يَرَوْنَ أَنَّهَا غَزْوَةُ بَنِي الْمُصْطَلِقِ فَكَسَعَ رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَالِلْمُهَاجِرِينَ وَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ يَالِلْأَنْصَارِ فَسَمِعَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا بَالُ دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ قَالُوا رَجُلٌ مِنْ الْمُهَاجِرِينَ كَسَعَ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ فَسَمِعَ ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولٍ فَقَالَ أَوَقَدْ فَعَلُوهَا وَاللَّهِ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ لَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو فَقَالَ لَهُ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَاللَّهِ لَا تَنْقَلِبُ حَتَّى تُقِرَّ أَنَّكَ الذَّلِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعَزِيزُ فَفَعَلَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Ибн Әбү Гомәр] безгә [Суфиянга] ['Әмр бин Динардан] ул [Җәбир бин Абдуллаһның]: "Без сугышта", - дигәнен ишеткән. Суфиян: "Алар хәтерләгәнчә, сугыш Бәни Әл-Мүштәлик сугышы иде", - диде. Шуннан соң бер мөһаҗир кешесе Ансарлардан бер кешенең янбашына сукты. Мөһаҗир: "Әй, мөһаҗирләр халкы, һәм Ансар халкы: "Әй, әнсар халкы", - диләр", - диде. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам моны ишеткәч: "Ни өчен җәһилият чакыруы әле дә дәвам итә?" - диде. Алар: "Чынлыкта, мөһаҗирләрдән бер кеше Ансарлардан бер кешенең янбашына сукты", - диделәр. Шуннан соң Рәсүл саллаһу галәйһи вәссәлам: "Бу әйберне ташлагыз, чөнки ул черегән", - диде. Шуннан соң Абдуллаһ бин Убай бин Салул моны ишеткәч: "Алар моны эшләделәрме?" - диде. Аллаһ белән ант итәм, әгәр без Мәдинәгә кайтсак, көчлеләр көчсезләрне аннан куып чыгарачаклар", - диде. Шуннан соң Гомәр әйтте: "Әй Аллаһның Илчесе, рөхсәт итегез, бу икейөзленең муенына сугып карыйм." Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам әйтте: "Аны калдырыгыз, кешеләр Мөхәммәд аның сәхабәләрен үтергән дип әйтмәсен". Әмрдан башка берәү әйтте; аннары аның улы Габдуллаһ бин Габдулла әйтте: "Аллаһ белән ант итәм, сез үзегезнең түбән булуыгызны танымасагыз, кире кайтмаячаксыз, ә Аллаһның Илчесе саллаһу галәйһи вәссәлам хөрмәтле кеше." Аннары ул шулай эшләде. Әбу Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-сәхих хәдис".
Hadith
Imam Tirmidzi : 3238
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو جَنَابٍ الْكَلْبِيُّ عَنْ الضَّحَّاكِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَمَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ يُبَلِّغُهُ حَجَّ بَيْتِ رَبِّهِ أَوْ تَجِبُ عَلَيْهِ فِيهِ الزَّكَاةُ فَلَمْ يَفْعَلْ يَسْأَلْ الرَّجْعَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ فَقَالَ رَجُلٌ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ اتَّقِ اللَّهَ إِنَّمَا يَسْأَلُ الرَّجْعَةَ الْكُفَّارُ قَالَ سَأَتْلُو عَلَيْكَ بِذَلِكَ قُرْآنًا{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمْ الْخَاسِرُونَ وَأَنْفِقُوا مِنْ مَا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمْ الْمَوْتُ إِلَى قَوْلِهِ وَاللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ }قَالَ فَمَا يُوجِبُ الزَّكَاةَ قَالَ إِذَا بَلَغَ الْمَالُ مِائَتَيْ دِرْهَمٍ فَصَاعِدًا قَالَ فَمَا يُوجِبُ الْحَجَّ قَالَ الزَّادُ وَالْبَعِيرُحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ الثَّوْرِيِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي حَيَّةَ عَنْ الضَّحَّاكِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ و قَالَ هَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي جَنَابٍ عَنْ الضَّحَّاكِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَأَبُو جَنَابٍ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ أَبِي حَيَّةَ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ
Безгә [Абду бин Хөмәйд] безгә [Җәгъфәр бин Әун] безгә [Әбу Җәнәб Әл Кәлби]дән [Әз-Заһһактан] [Ибну Аббас радияллаһу ганһүмә] сөйләде, ул болай диде: "Миле булган һәм аны Аллаһ йортына - Кәгъбәгә - хаҗ кылу өчен алып килгән яки зәкят бирү фарыз булган, ләкин моны эшләмәгән кеше үлгәннән соң, һичшиксез, бу дөньяга кире кайтуны сораячак". Шунда берәү әйтте: "Әй, Ибну Аббас, Аллаһтан куркыгыз, чынлыкта, бу дөньяга кире кайтуны сораган кешеләр - кяферләр генә". Ул әйтте: "Мин сезгә бу мәсьәлә турында Коръән укыйм: "Әй, мөэминнәр, малларыгыз һәм балаларыгыз Аллаһны искә алудан мәхрүм итмәсеннәр. Моны эшләгән һәркем зыян күрүчеләр. Һәм үлем килгәнче, Без сезгә биргән нәрсәләрдән сарыф итегез", - диде. Аннары ул әйтте: "Ий Раббым, ни өчен минем үлемемне якын киләчәккә калдырмыйсың, мин сәдака бирә алам һәм тәкъва кешеләрдән була алам?" Аллаһ үлем вакыты җиткәч, беркемнең дә үлемен кичектермәс. Аллаһ сезнең нәрсә эшләгәнегезне белә." (Әл-Мөнәфикун 9-11-). Ул әйтте: "Димәк, зәкят түләүне нәрсә таләп итә?" Ибн Аббас әйтте: "Әгәр мал-мөлкәт ике йөз дирһәмнән артык булса." Кеше сорады: "Хаҗны нәрсә мәҗбүр итә?" Ибн Аббас әйтте: "Кирәк-яраклар һәм дөяләр - машиналар булу." Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Абдур Раззак] сөйләде, ул [Атс Цаури], ул [Яхья бин Әбу Хәйя], ул [Әз-Заһһак], ул [Ибн Аббас], ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән шулай дип сөйләде. Һәм [Абдур Раззак] әйтте: "Шулай итеп [Суфиян бин Уяйнә] һәм бердән артык кеше бу хәдисне [Әбу Җәнәб], ул [Әз-Заһһак], ул [Ибн Аббас], ул Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнән шулай дип риваять кылды, һәм ул әйтте: Суфьян бин Уяйнә һәм берничә кеше бу хәдистәге сүзләрен Әбү Җәнәбтән, Әз-Заһһактан, Ибн Аббастан шулай риваять иткәннәр, һәм ул аларны аңламаган. Һәм бу Әбдер Раззак тарихыннан да ышанычлырак. Әбү Җәнәбнең исеме - Яхъя бин Әбү Хәйя, ул хәдисләрдә көчле кеше түгел.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3239
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍوَسَأَلَهُ رَجُلٌ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ }قَالَ هَؤُلَاءِ رِجَالٌ أَسْلَمُوا مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ وَأَرَادُوا أَنْ يَأْتُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبَى أَزْوَاجُهُمْ وَأَوْلَادُهُمْ أَنْ يَدَعُوهُمْ أَنْ يَأْتُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَأَوْا النَّاسَ قَدْ فَقُهُوا فِي الدِّينِ هَمُّوا أَنْ يُعَاقِبُوهُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ }الْآيَةَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Безгә [Мөхәммәд бин Яхъя] безгә [Мөхәммәд бин Йосыф] безгә [Исраил] безгә [Симак бин Харб] сөйләде, [Икримә] әйтте, [Ибн Аббас] әйтте, бер кеше аңа бу аять турында сорады: "Ий мөэминнәр, сезнең хатыннарыгыз һәм балаларыгыз арасында сезгә дошман бар. Шуңа күрә алардан сакланыгыз". - Әттәгабун 14- Ул әйтте: Алар Мәккәдә яшәүчеләр иде, алар Ислам динен кабул иттеләр һәм Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам белән очрашырга теләделәр, аннары аларның хатыннары һәм балалары Аллаһның Рәсүле белән очрашырга баргач, артта калырга теләмәделәр, Пәйгамбәр янына килгәч, кешеләрнең акыллы һәм динне яхшы белүләрен күрделәр, шуңа күрә балаларын һәм хатыннарын җәзаларга ниятләделәр, шуңа күрә бу аять иңде: "Ий мөэминнәр, сезнең хатыннарыгыз һәм балаларыгыз арасында сезгә дошман бар. Шуңа күрә алардан сакланыгыз". - Әттәгабун 14- Әбу Гайсә әйтте: Бу хәдис - ышанычлы Хәсән хәдисе.
Hadith
Imam Tirmidzi : 3240
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي ثَوْرٍ قَال سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يَقُولُلَمْ أَزَلْ حَرِيصًا أَنْ أَسْأَلَ عُمَرَ عَنْ الْمَرْأَتَيْنِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَيْنِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا }حَتَّى حَجَّ عُمَرُ وَحَجَجْتُ مَعَهُ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَنْ الْمَرْأَتَانِ مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّتَانِ قَالَ اللَّهُ{ إِنْ تَتُوبَا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُمَا وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلَاهُ }فَقَالَ لِي وَاعَجَبًا لَكَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَكَرِهَ وَاللَّهِ مَا سَأَلَهُ عَنْهُ وَلَمْ يَكْتُمْهُ فَقَالَ هِيَ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ قَالَ ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنِي الْحَدِيثَ فَقَالَ كُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ عَلَى امْرَأَتِي يَوْمًا فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ مِنْ ذَلِكَ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي قَدْ خَابَتْ مَنْ فَعَلَتْ ذَلِكَ مِنْهُنَّ وَخَسِرَتْ قَالَ وَكَانَ مَنْزِلِي بِالْعَوَالِي فِي بَنِي أُمَيَّةَ وَكَانَ لِي جَارٌ مِنْ الْأَنْصَارِ كُنَّا نَتَنَاوَبُ النُّزُولَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَنْزِلُ يَوْمًا فَيَأْتِينِي بِخَبَرِ الْوَحْيِ وَغَيْرِهِ وَأَنْزِلُ يَوْمًا فَآتِيهِ بِمِثْلِ ذَلِكَ قَالَ وَكُنَّا نُحَدِّثُ أَنَّ غَسَّانَ تُنْعِلُ الْخَيْلَ لِتَغْزُوَنَا قَالَ فَجَاءَنِي يَوْمًا عِشَاءً فَضَرَبَ عَلَى الْبَابِ فَخَرَجْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ حَدَثَ أَمْرٌ عَظِيمٌ قُلْتُ أَجَاءَتْ غَسَّانُ قَالَ أَعْظَمُ مِنْ ذَلِكَ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نِسَاءَهُ قَالَ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي قَدْ خَابَتْ حَفْصَةُ وَخَسِرَتْ قَدْ كُنْتُ أَظُنُّ هَذَا كَائِنًا قَالَ فَلَمَّا صَلَّيْتُ الصُّبْحَ شَدَدْتُ عَلَيَّ ثِيَابِي ثُمَّ انْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ فَإِذَا هِيَ تَبْكِي فَقُلْتُ أَطَلَّقَكُنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَا أَدْرِي هُوَ ذَا مُعْتَزِلٌ فِي هَذِهِ الْمَشْرَبَةِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ فَأَتَيْتُ غُلَامًا أَسْوَدَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ قَالَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ قَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَإِذَا حَوْلَ الْمِنْبَرِ نَفَرٌ يَبْكُونَ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِمْ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى الْمَسْجِدِ أَيْضًا فَجَلَسْتُ ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَجِدُ فَأَتَيْتُ الْغُلَامَ فَقُلْتُ اسْتَأْذِنْ لِعُمَرَ فَدَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ إِلَيَّ فَقَالَ قَدْ ذَكَرْتُكَ لَهُ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا قَالَ فَوَلَّيْتُ مُنْطَلِقًا فَإِذَا الْغُلَامُ يَدْعُونِي فَقَالَ ادْخُلْ فَقَدْ أُذِنَ لَكَ فَدَخَلْتُ فَإِذَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَّكِئٌ عَلَى رَمْلِ حَصِيرٍ قَدْ رَأَيْتُ أَثَرَهُ فِي جَنْبَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَطَلَّقْتَ نِسَاءَكَ قَالَ لَا قُلْتُ اللَّهُ أَكْبَرُ لَقَدْ رَأَيْتُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكُنَّا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ نَغْلِبُ النِّسَاءَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَجَدْنَا قَوْمًا تَغْلِبُهُمْ نِسَاؤُهُمْ فَطَفِقَ نِسَاؤُنَا يَتَعَلَّمْنَ مِنْ نِسَائِهِمْ فَتَغَضَّبْتُ يَوْمًا عَلَى امْرَأَتِي فَإِذَا هِيَ تُرَاجِعُنِي فَأَنْكَرْتُ ذَلِكَ فَقَالَتْ مَا تُنْكِرُ فَوَاللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيُرَاجِعْنَهُ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَاهُنَّ الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ قَالَ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ أَتُرَاجِعِينَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ نَعَمْ وَتَهْجُرُهُ إِحْدَانَا الْيَوْمَ إِلَى اللَّيْلِ فَقُلْتُ قَدْ خَابَتْ مَنْ فَعَلَتْ ذَلِكَ مِنْكُنَّ وَخَسِرَتْ أَتَأْمَنُ إِحْدَاكُنَّ أَنْ يَغْضَبَ اللَّهُ عَلَيْهَا لِغَضَبِ رَسُولِهِ فَإِذَا هِيَ قَدْ هَلَكَتْ فَتَبَسَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ لَا تُرَاجِعِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا تَسْأَلِيهِ شَيْئًا وَسَلِينِي مَا بَدَا لَكِ وَلَا يَغُرَّنَّكِ إِنْ كَانَتْ صَاحِبَتُكِ أَوْسَمَ مِنْكِ وَأَحَبَّ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَتَبَسَّمَ أُخْرَى فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْتَأْنِسُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَمَا رَأَيْتُ فِي الْبَيْتِ إِلَّا أُهُبَةً ثَلَاثَةً قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِكَ فَقَدْ وَسَّعَ عَلَى فَارِسَ وَالرُّومِ وَهُمْ لَا يَعْبُدُونَهُ فَاسْتَوَى جَالِسًا فَقَالَ أَفِي شَكٍّ أَنْتَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أُولَئِكَ قَوْمٌ عُجِّلَتْ لَهُمْ طَيِّبَاتُهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا قَالَ وَكَانَ أَقْسَمَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى نِسَائِهِ شَهْرًا فَعَاتَبَهُ اللَّهُ فِي ذَلِكَ وَجَعَلَ لَهُ كَفَّارَةَ الْيَمِينِقَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ فَلَمَّا مَضَتْ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ دَخَلَ عَلَيَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ بِي قَالَ يَا عَائِشَةُ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكِ شَيْئًا فَلَا تَعْجَلِي حَتَّى تَسْتَأْمِرِي أَبَوَيْكِ قَالَتْ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الْآيَةَ{ يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ }الْآيَةَ قَالَتْ عَلِمَ وَاللَّهِ أَنَّ أَبَوَيَّ لَمْ يَكُونَا يَأْمُرَانِي بِفِرَاقِهِ فَقُلْتُ أَفِي هَذَا أَسْتَأْمِرُ أَبَوَيَّ فَإِنِّي أُرِيدُ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالدَّارَ الْآخِرَةَ قَالَ مَعْمَرٌ فَأَخْبَرَنِي أَيُّوبُ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَا تُخْبِرْ أَزْوَاجَكَ أَنِّي اخْتَرْتُكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا بَعَثَنِي اللَّهُ مُبَلِّغًا وَلَمْ يَبْعَثْنِي مُتَعَنِّتًا قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ
Безгә [Абду бин Хумайд] безгә [Абдур Раззак]тан [Мә'мәрдән] [Әз-Зүһридән] [Убәйдулла бин Әбу Цаурдан] сөйләде, ул болай диде: Мин [Ибн Аббас радиаллаһу 'анһума] болай дип әйткәнен ишеттем: Мин [Гомәрдән] Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең хатыннарыннан булган ике хатын-кыз турында сорарга һәрвакыт ашкынып тора идем, алар турында Аллаһ азза һәмҗәлләлә: "Әгәр сез икегез дә Аллаһка тәүбә итсәгез, икегезнең дә күңелегез яхшылыкка авышачак", - диде. - Әттәхрим 4-, Гомәр хаҗ кылганчы һәм мин дә аның белән хаҗ кылганчы, мин аны чистарту өчен су савытыннан су койдым, аннары ул тәһарәт алды. Мин әйтәм: "Әй, әмирүл-мө'минин! Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәламнең хатыннарыннан булган ике хатын-кыз кемнәр иде? Аллаһ алар турында: "Әгәр сез икегез дә Аллаһка тәүбә итсәгез, икегезнең дә күңелегез яхшылыкка авышачак", - диде. - С.С. Әттәхрим 4- Шуннан соң Гомәр миңа: "Син сәер, әй Ибн Аббас", - диде. Әз-Зүһри әйтте: "Аллаһ белән ант итәм, ул сораганына канәгать булмады, ләкин моны яшермәде. Ул: "Бу Гаишә һәм Хәфшә", - диде. Ибн Аббас әйтте; аннары ул миңа бер хәдис сөйли башлады, ул әйтте: "Элек без, Корәеш халкы, хатыннарны контрольдә тота идек, аннары Мәдинәгә килгәч, кешеләрнең чынлыкта хатыннары тарафыннан контрольдә тотылуын ачыкладык. Аннары хатыннарыбыз аларның хатыннарыннан өйрәнә башладылар, шуңа күрә бер көнне мин хатыныма ачуландым, һәм ул минем белән бәхәсләште һәм: "Син моның турында нәрсәне инкарь итәсең?" - диде. Аллаһ белән ант итәм, Пәйгамбәрнең салләллаһу галәйһи вәссәламнең хатыннары да аның белән һәм аларның берсе белән "катгый диалоглар һәм бәхәсләр" алып баралар иде, хәтта кичкә кадәр аны калдырып. Гомәр әйтте: "Мин йөрәгемдә: "Алар арасында моны эшләүче кеше бәхетсез, һәм бу аның өчен югалту булды", - дидем. Гомәр әйтте: "Ул вакытта минем йортым Әмәвиләр арасында Алия исемле авылда иде". Минем бервакыт Ансарлардан булган күршем бар иде, без Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам белән чиратлашып очраша идек. Бер көнне ул миңа вәхий хәбәрләре һәм башка нәрсәләр белән килде. Икенче көнне мин аның шундый нәрсә алып килүен күрдем. Гомәр әйтте: "Ул вакытта без Гассан патша безнең белән сугышу өчен ат дагалары куюы турында җылы сөйләшә идек." Ул әйтте: "Шуннан соң күршем төнлә минем яныма килде һәм ишекне шакыды. Аннары мин аны каршы алырга чыктым, ул әйтте: "Зур нәрсә булды." Мин: "Гассан килдеме?" - дидем. Ул: "Моннан да зуррак", - диде. Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам хатыннарын аерды. Гомәр әйтте: "Шуннан соң мин үземә: "Хафша авыртты һәм аптырашта калды, мин моның булачагын көткән идем", - дидем. Гомәр әйтте: "Иртәнге намазны укыгач, киемнәремне кыстым, аннары Хафша белән очрашуга бардым. Ул елый икән, аннары мин сорадым: "Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам сине аердымы?" Ул әйтте: "Белмим, ул бу югары бүлмәдә ялгыз иде". Гомәр әйтте: Аннары мин бер кара тәнле кол янына килдем һәм: "Гомәрдән рөхсәт сора", - дидем. Шуннан соң Гомәр килеп, минем каршыма чыкты һәм: "Мин синең турында әйттем, ләкин ул берни дә әйтмәде", - диде. Аннары мин чыгып киттем, кинәт кол мине чакырып: "Кер! Чыннан да сиңа рөхсәт бирелде", - диде. Мин кердем, Пәйгамбәр келәмгә таянып торган булып чыкты, һәм мин аның ягындагы эзләрне күрдем, аннары: "Әй Аллаһның Илчесе, син хатыннарың белән аерылышасыңмы?" - дип сорадым. Ул: "Юк", - диде. Мин: "Аллаһу әкбәр, әй Аллаһның Илчесе, мин без, Корәеш, хатын-кызларны контрольдә тотканыбызны күрдем, аннары Мәдинәгә килгәч, без хатыннары контрольдә тоткан бер халыкны таптык, аннары безнең хатыннарыбыз үз хатыннарыннан өйрәнә башладылар, аннары бер көнне мин хатыныма ачуландым, һәм ул миннән баш тартканчы баш тартты, аннары ул: "Нәрсәне инкарь итәсең?" - диде. Аллаһ белән ант итәм, чыннан да, Пәйгамбәрнең хатыннары аны инкарь иттеләр, һәм аларның берсе бүген кичкә кадәр аны ташлап китте", - диде Гомәр. Аннары мин Хәфшәгә: "Мин әйттем", - дидем. Аллаһ илчесен кире кагасызмы? – диде ул. – Әйе, – диде, һәм безнең беребез аны кичкә кадәр калдырды. Аннары мин әйттем: – Сезнең арагызда мондый эш эшләгән һәм зыян күргән кеше нинди бәхетсез, Аллаһның Илчесенең ачуы аркасында аңа ачуланудан берәрегез иминме? – дидем. Ул кайгылы булып чыкты. Шуннан соң Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам елмайды. Гомәр әйтте; аннары мин Хәфшәгә әйттем: Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам белән бәхәсләшмәгез һәм аннан бернәрсә дә сорамагыз, миннән теләгәнегезне сорагыз, дустыгыз матуррак һәм Рәсүлүллаһ саллаһу галәйһи вәссәлам тарафыннан күбрәк яратылса, тәэсирләнмәгез. – дидем. Гомәр әйтте; аннары ул тагын елмайды, аннары мин әйттем: – Әй Аллаһ илчесе, сөйләшергә рөхсәт сорарга мөмкинме? – дидем. Ул: “Әйе”, – диде. Гомәр әйтте; аннары мин башымны күтәрдем һәм өйдә өч көнкүреш җиһазыннан башка бернәрсә дә күрмәдем. Гомәр әйтте; аннары мин әйттем: Әй Аллаһның Илчесе, Аллаһтан сезнең халкыгызга җиңеллек бирүен сорап дога кыл, чөнки Аллаһ фарсыларга һәм римлыларга җиңеллек бирде, алар Аңа гыйбадәт кылмагач. Аннары ул туры утырды һәм әйтте: "Шикләнәсеңме, әй Ибн әл-Хәттаб? Алар дөнья тормышында яхшылыкларын ашыктырган кешеләр". Гомәр әйтте: "Ул бер ай дәвамында хатыннарын күрмәскә ант иткән иде, аннары Аллаһ аны моның өчен шелтәләде һәм анты аркасында кәффарә түләргә мәҗбүр итте. [Әз-Зүһри] әйтте: "Миңа ['Урва] [Гайшәдән] хәбәр иткән иде", диде ул; аннары егерме тугыз көн үткәч, Пәйгамбәр салләллаһу галәйһи вәссәлам минем белән очрашты һәм минем белән башлады. Ул әйтте: "Әй, Айшә, мин сезгә бер нәрсә сөйлим, һәм ата-анагыздан киңәш сораганчы ашыкмагыз", диде. Айшә әйтте: аннары ул бу аятьне укыды: Әй, Пәйгамбәр, хатыннарыгызга әйтегез: "Әгәр сез барыгыз да бу дөнья тормышына һәм аның бизәкләренә теләрсез икән, килегез, мин сезгә мута бирәм һәм сезне яхшы юл белән аерам. -С.С. Әл-Әхзаб 28- Аллаһка ант итеп әйтәм, ул белә, әти-әнием миңа аңардан аерылырга кушмаган. Аннары мин: "Бу очракта әти-әниемнән киңәш сорарга тиешме?" - дидем. Чыннан да, мин Аллаһны, Аның илчесен һәм ахирәт авылын телим", - диде. [Мә'мәр] әйтте; һәм безгә [Әййүбкә] хәбәр итте: "Айшә аңа: "Әй Аллаһ илчесе, хатыннарыңа мин сине сайладым дип әйтмә", - диде. Шуңа күрә Пәйгамбәр саллаһу галәйһи вәссәлам: "Чынлыкта, мин Аллаһ тарафыннан җиткерү өчен җибәрелдем, ә Аллаһ мине авырлыклар тудыру өчен җибәрмәде", - диде. Әбү Гайсә әйтте: "Бу хәдис - хәсән-шәһих гариб хәдис, һәм ул бер яктан гына түгел, ә Ибн Аббастан да риваять ителгән."
