Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 3201

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُمْرِو بْنِ نَبْهَانَ بْنِ صَفْوَانَ الْبَصْرِيُّ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ الْعَنْبَرِيُّ أَبُو غَسَّانَ حَدَّثَنَا سَلْمُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ الْحَكَمِ بْنِ أَبَانَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَرَأَى مُحَمَّدٌ رَبَّهُ قُلْتُ أَلَيْسَ اللَّهُ يَقُولُ{ لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصَارَ }قَالَ وَيْحَكَ ذَاكَ إِذَا تَجَلَّى بِنُورِهِ الَّذِي هُوَ نُورُهُ وَقَالَ أُرِيَهُ مَرَّتَيْنِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ

Atwebele [Muhammad ’Amr bin Nabhan bin Shafwan Al Bashri Ats Tsaqafi] atubuulile [Yahya bin Katsir Al ’Anbari Abu Ghassan] atubuulile [Salmu bin Ja’far] ukufuma kuli [Al Hakam bin Aban] ukufuma kuli [Ikrimah] ukufuma kuli [Ibn atile Abbas]; Muhamadi alimwene Lesa wakwe. Natila; Bushe Allah talandile ukuti ‘Te kuti afikwe ku kumona, lintu kuti amona fyonse ifilemoneka; kabili Wene e Wacilapo Ukucenjela, Uwaishiba Fyonse’. -Icipusho. 103-, Huss imwe, ubupilibulo bwa ici cikomo ni lintu Allah amonekela no lubuuto lwakwe ulwa lubuuto lwakwe. Atile; kabili wene - Muhamadi - apeelwe ishuko lya kumona Allah imiku ibili. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa Hasan Gharib ukufuma kuli ulu lubali.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3202

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍفِي قَوْلِ اللَّهِ{ وَلَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرَى عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهَى }{ فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى }{ فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَى }قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَدْ رَآهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

Atwebele [Sa’id bin Yahya bin Sa’id Al Umawi] atubuulile [tata] atwebele [Muhamadi bin ‘Amr] ukufuma kuli [Abu Salamah] ukufuma kuli [Ibn Abbas] pa lwa mashiwi ya kwa Lesa: ‘Kabili mu cine cine Muhamadi amwene Gabriele -mu kumoneka kwakwe ukwa cine cine mu nshita ya cine cine,’ -Icipusho. 13-14- 'E lyo atwala ku mubomfi wakwe -Muhamadi- ifyo Lesa asokolwele'. -Icipusho. Ukwalula; 10- 'Eico ali mupepi -na Muhamadi pa ntamfu ya mipeto ibili nelyo ukupalamina -ukucila-'. -Icipusho. 9-, Ibnu Abasi atile; Kasesema alimumwene. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3203

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ وَابْنُ أَبِي رِزْمَةَ وَأَبُو نُعَيْمٍ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ{ مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى }قَالَ رَآهُ بِقَلْبِهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

Nga ca kuti [Abdu bin Humaid] atwebele [Abdu Razzaq] na [Ibn Abu Rizma] pamo nga [Abu Nu’aim] ukufuma [Israel] ukufuma [Simak] ukufuma [Ikrimah] ukufuma [Ibn Abas], alondolwele pa cikomo; ‘Umutima wakwe taukanine ifyo amwene’. -Icipusho. 11-, Atile; alimumwene no mutima wakwe. Abu Isa atile; Hadishi wa Hasani.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3204

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ التُّسْتَرِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ قَالَقُلْتُ لِأَبِي ذَرٍّ لَوْ أَدْرَكْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَسَأَلْتُهُ فَقَال عَمَّا كُنْتَ تَسْأَلُهُ قُلْتُ أَسْأَلُهُ هَلْ رَأَى مُحَمَّدٌ رَبَّهُ فَقَالَ قَدْ سَأَلْتُهُ فَقَالَ نُورٌ أَنَّى أَرَاهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ

Atile: “Atushimikile ukuti: Natile kuli [Abu Dzar] ukuti nga nakumanya Kasesema, ninshi nali no kumuipusha. Atile; pa lwa cinshi muleipusha? Natile; Namwipwishe ukuti; Bushe Muhamadi amwene Lesa wakwe? Atile; Mu cine cine namwipwishe kabili atile; Ni lubuuto fye, kuti namumona shani? Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3205

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى وَابْنُ أَبِي رِزْمَةَ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ{ مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى }قَالَ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جِبْرِيلَ فِي حُلَّةٍ مِنْ رَفْرَفٍ قَدْ مَلَأَ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atwebele ukuti [‘Abdu bin Humaid] atwebele [‘Ubaidul bin Musa] na [Ibn Abu Rizmah] ukufuma [Israel] ukufuma [Abu Ishaq] ukufuma [Abdu Rahman bin Yazid] ukufuma [Abdu], ukukuma ku cikomo; ‘Umutima wakwe taukanine ifyo amwene’. -Icipusho. 11-, Atile; Umuntu uukalamba amwene Jibril alefwala ifya kufwala ifya kufwala ifya kufwala ifyaiswile imyulu ne calo. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3206

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّا بْنِ إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ{ الَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَائِرَ الْإِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ إِلَّا اللَّمَمَ }قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ تَغْفِرْ اللَّهُمَّ تَغْفِرْ جَمَّاوَأَيُّ عَبْدٍ لَكَ لَا أَلَمَّاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ زَكَرِيَّا بْنِ إِسْحَقَ

Atwebele ukuti [Ahmad bin Uthman Al Bashri] atwebele [Abu 'Ashim] ukufuma kuli [Zakaria bin Ishaq] ukufuma kuli ['Amr bin Dinar] ukufuma kuli ['Atho`] ukufuma kuli [Ibn Abbas] ukukuma ku cikomo: '-Ekutiila- abo abaipeelesha ku membu ishinono kabili wene abaipeelesha ukufuma ku filubo ifinono kabili wene abaipeelesha ukufuma ku filubo ifinono.' -Icipusho. 32-, Atile; Kasesema atile: ‘O Lesa, ilyo walekelela ninshi walekelela ifingi, nani umubomfi uushatala acitapo imembu ishinono?’ Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi iya bufi, tatuishiba kano fye ukufuma ku hadishi wa kwa Zakariya bin Ishaq.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3207

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَبَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى فَانْشَقَّ الْقَمَرُ فَلْقَتَيْنِ فَلْقَةٌ مِنْ وَرَاءِ الْجَبَلِ وَفَلْقَةٌ دُونَهُ فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْهَدُوا يَعْنِي{ اقْتَرَبَتْ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atile [Ali bin Hujr] atwebele [Ali bin Mushir] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Ibrahim] ukufuma kuli [Abu Ma’mar] ukufuma kuli [Ibnu Mas’ud radliallahu ‘anhu], atile; ilyo twali no Mutumwa wa kwa Lesa mu Mina, lyene umweshi walipaatukene mu fiputulwa fibili, cimo ukufuma ku numa ya lupili na cimbi ku ntanshi ya lupili. Lyene umukalamba wa ng’anda atile kuli ifwe ukuti; moneni! e kutila, impela ya calo yalipalamina kabili umweshi walipaatukana. -Icipusho. 1-, Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3208

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَسَأَلَ أَهْلُ مَكَّةَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آيَةً فَانْشَقَّ الْقَمَرُ بِمَكَّةَ مَرَّتَيْنِ فَنَزَلَتْ{ اقْتَرَبَتْ السَّاعَةُ وَانْشَقَّ الْقَمَرُ إِلَى قَوْلِهِ سِحْرٌ مُسْتَمِرٌّ }يَقُولُ ذَاهِبٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atwebele [Abdu bin Humaid] atwebele [Abdu Razzaq] ukufuma kuli [Ma’mar] ukufuma kuli [Katadah] ukufuma kuli [Anas], atile; Abantu ba ku Mecca balomba Kasesema ukuti abapeele icishibilo, lyene umweshi walipaatukene mu Mecca imiku ibili. Lyene icikomo caishile: ‘Ubushiku bwa Kubuuka bwapalamina kabili umweshi walipaatukana. Kabili nga cakuti -abapepa- bamona icilangililo -icipesha amano-, balapilibuka no kutila: '-Ici ni- cipesha amano icatwalililako'. -Icipusho. Icikomo 1-2-.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3209

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَانْشَقَّ الْقَمَرُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْهَدُواقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atwebele ukuti [Ibnu Abu Umar] atushimikile [Sufyan] ukufuma kuli [Ibnu Abu Najih] ukufuma kuli [Mujahid] ukufuma kuli [Ibnu Ma’mar] ukufuma kuli [Ibnu Mas’ud], atile; Umweshi walipaatukene pa nshita ya kwa Kasesema, lyena Kasesema atile kuli ifwe ukuti: ‘Kante’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3210

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَانْفَلَقَ الْقَمَرُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْهَدُواقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atile [Abu Daud] ukufuma kuli [Syu’ba] ukufuma kuli [Al’Amasy] ukufuma kuli [Mujahid] ukufuma kuli [Ibn Umar], atile; Umweshi walipaatukene pa nshita ya kwa Kasesema, lyena atile: ‘Moneni’. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3211

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَانْشَقَّ الْقَمَرُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى صَارَ فِرْقَتَيْنِ عَلَى هَذَا الْجَبَلِ وَعَلَى هَذَا الْجَبَلِ فَقَالُوا سَحَرَنَا مُحَمَّدٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لَئِنْ كَانَ سَحَرَنَا فَمَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْحَرَ النَّاسَ كُلَّهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى وَقَدْ رَوَى بَعْضُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ جُبَيْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ نَحْوَهُ

Atwebele ukuti [Abdu bin Humaid] atubuulile [Muhammad bin Kathir] atubuulile [Sulaiman bin Kathir] ukufuma kuli [Hushain] ukufuma kuli [Muhamadi bin Jubair bin Muth’im] ukufuma kuli [wishi], atile; Umweshi walipaatukene mu nshita ya kwa Kasesema mu fiputulwa fibili pali ulu lupili. Lyene abashasumina batile; Muhamadi alitubepeshe. Lyene bamo pali bene batile; Nangu ca kuti atupepa, te kuti apepe abantu bonse. Abu Isa atile; Abasambilila bamo balilondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Hushain] ukufuma kuli [Yubair] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [shikulu wakwe, e kutila Yubair] nga filya fine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3212

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَأَبُو بَكْرٍ بُنْدَارٌ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ زِيَادِ بْنِ إِسْمَعِيلَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْزُومِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَجَاءَ مُشْرِكُو قُرَيْشٍ يُخَاصِمُونَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقَدَرِ فَنَزَلَتْ{ يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَى وُجُوهِهِمْ ذُوقُوا مَسَّ سَقَرَ إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Caebelwe kuli ifwe [Abu Kuraibu] na [Abu Bakr Ukushinguluka] batile; atile [Waki’] ukufuma kuli [Sufyan] ukufuma kuli [Ziyad bin Isma’il] ukufuma kuli [Muhamadi bin ‘Abbad bin Ja’far Al Makhzumi] ukufuma kuli [Abu Hurairah], atile; Abashilika aba ku Quraish baishile ku kukansana na Kasesema pa lwa nshita, lyene icikomo caishile: -Ibukisheni- ubushiku bafumine ku mulilo wa pe pa menso yabo. -Casoselwe kuli bene-: 'Umfweni ukukumya kwa mulilo wa helo!' Mu cine cine, Twalengele fyonse ukulingana ne cipimo ca -ukufikapo-. -Icipusho. 48-49-. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi wa cine cine uwa Hasan.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3213

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ وَاقِدٍ أَبُو مُسْلِمٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَرَأَ عَلَيْهِمْ سُورَةَ الرَّحْمَنِ مِنْ أَوَّلِهَا إِلَى آخِرِهَا فَسَكَتُوا فَقَالَ لَقَدْ قَرَأْتُهَا عَلَى الْجِنِّ لَيْلَةَ الْجِنِّ فَكَانُوا أَحْسَنَ مَرْدُودًا مِنْكُمْ كُنْتُ كُلَّمَا أَتَيْتُ عَلَى قَوْلِهِ{ فَبِأَيِّ آلَاءِ رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ }قَالُوا لَا بِشَيْءٍ مِنْ نِعَمِكَ رَبَّنَا نُكَذِّبُ فَلَكَ الْحَمْدُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ ابْنُ حَنْبَلٍ كَأَنَّ زُهَيْرَ بْنَ مُحَمَّدٍ الَّذِي وَقَعَ بِالشَّامِ لَيْسَ هُوَ الَّذِي يُرْوَى عَنْهُ بِالْعِرَاقِ كَأَنَّهُ رَجُلٌ آخَرُ قَلَبُوا اسْمَهُ يَعْنِي لِمَا يَرْوُونَ عَنْهُ مِنْ الْمَنَاكِيرِ و سَمِعْت مُحَمَّدَ بْنَ إِسْمَعِيلَ الْبُخَارِيَّ يَقُولُ أَهْلُ الشَّامِ يَرْوُونَ عَنْ زُهَيْرِ بْنِ مُحَمَّدٍ مَنَاكِيرَ وَأَهْلُ الْعِرَاقِ يَرْوُونَ عَنْهُ أَحَادِيثَ مُقَارِبَةً

Atile [Abdur Rahman bin Waqid Abu Muslim Nga fintu Sa’di] atwebele [Al Walid bin Muslim] ukufuma kuli [Zuhair bin Muhammad] ukufuma kuli [Muhamadi bin Al Munkadir] ukufuma kuli [Jabir radliallahu 'anhu], atile; Umuntu uo balelanda nankwe ali no kuya ku kukumanya ifibusa fyakwe no kubabelenga Surah Ar Rahman ukufuma pa kutendeka ukufika ku mpela, lyene balicena. Lyene atile; Mu cine cine, nalibelenga kuli ba jinni ubushiku bwa kufika kwa cibanda kabili balikwata amasuko ayasuma ukucila imwe. Lyonse ilyo nabelenga Ishiwi Lyakwe: ‘Nga kanshi ni shani pa fisuma fya kwa Shikulu wenu ifyo mukakana?’ -Icipusho. Ukuya ku ntanshi-, Batila; 'laa, ukubika amano ku fyo alecita'. Awe, tatukukaana nangu panono pa kusekesha Kobe, we Shikulu wesu. Ukulumbanya konse kuli Iwe. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi iya bufi, tatuishiba pali iyo kano fye ukufuma ku hadishi ya kwa Al Walid bin Musulumi ukufuma kuli Zuhair bin Muhammad. Ibn Hanbali atile; Cilemoneka kwati Zuhair uwali mu Siria te Zuhair uwali intulo ya kulondolola kwa hadith mu Iraq, cilemoneka kwati ni muntu umbi. Bapilibwile ishina lyakwe pantu balelanda pa ma hadith ayabipa ukufuma kuli wene. Kabili naumfwile Muhamadi Bin Isma’ili Al Bukhari alelanda ukuti; Abantu ba ku Syria balondolwele ukufuma kuli Zuhair bin Muhammad amahadishi yabipa ilyo abantu ba ku Iraq balondolwele ukufuma kuli wene amahadishi ya cine cine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3214

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ وَعَبْدُ الرَّحِيمِ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُ أَعْدَدْتُ لِعِبَادِيَ الصَّالِحِينَ مَا لَا عَيْنٌ رَأَتْ وَلَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَلَا خَطَرَ عَلَى قَلْبِ بَشَرٍ وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ{ فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَاءً بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ }وَفِي الْجَنَّةِ شَجَرَةٌ يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي ظِلِّهَا مِائَةَ عَامٍ لَا يَقْطَعُهَا وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ{ وَظِلٍّ مَمْدُودٍ }وَمَوْضِعُ سَوْطٍ فِي الْجَنَّةِ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ{ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنْ النَّارِ وَأُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ وَمَا الْحَيَاةُ الدُّنْيَا إِلَّا مَتَاعُ الْغُرُورِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Bismilahiramanirahimu. Atwebele [Abu Kuraib] atwebele [‘Abda bin Sulaimani] na [‘Abdur Rahim bin Sulaimani] ukufuma kuli [Muhamadi bin ‘Amr], atile; atwebele [Abu Salama] ukufuma kuli [Abu Hurai], atile; Lesa atile: ‘Lesa atila: ‘Nalipekanishishe ababomfi bandi abalungama ifyo amenso tayamwenepo, ukutwi taumfwapo, kabili umutima wa muntu tauli no kwingilamo.’ Nga mulefwaya lyena belengeni: ‘Takuli uwaishiba amapaalo yalekanalekana ayasungwa mu nkama kuli bene, ayasuma ukumonwa nge cilambu kuli bene, pa fyo bacita’. -Icipusho. Assajdah 17-, Mu Mulu muli umuti umo umukwela uuleenda mwi samba lya cishibilo ca uko pa myaka umwanda umo te kuti apite. Nga mulefwaya lyene belengeni: ‘Kabili umutuntulu uwatambalala’ -QS. 30-, Kabili icifulo ca kufimbapo mu Muulu calicilapo ukuwama ukucila icalo na fyonse ifyabamo. Nga mulefwaya lyene belengeni ukuti: ‘Uuli onse uwasuminishiwa ukutali ukufuma ku mulilo wa pe no kubikwa mu mulu, ninshi mu cine cine ali uwa nsansa. Ubumi bwa pano isonde te cintu cimbi lelo ukusekesha kwa bucenjeshi'. -Icipusho. 185-, Abu Isa atile: iyi hadishi ni hadishi wa busanso.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3215

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ لَشَجَرَةً يَسِيرُ الرَّاكِبُ فِي ظِلِّهَا مِائَةَ عَامٍ لَا يَقْطَعُهَا وَإِنْ شِئْتُمْ فَاقْرَءُوا{ وَظِلٍّ مَمْدُودٍ وَمَاءٍ مَسْكُوبٍ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ

Calitwebelwe [Abdu bin Humaid] atwebele [Abdu Razzaq] ukufuma kuli [Ma’mar] ukufuma kuli [Qatadah] ukufuma kuli [Anas] ukuti Kasesema atile: ‘Mu cine cine mu Mulu muli umuti uo nga ca kuti uwakwela pa muti aleenda mwi samba lya cishibilo ca uko pa myaka umwanda umo te kuti apitepo. Nga mulefwaya lyene belengeni: ‘Ne cimonwa icatambalala sana na menshi ayapongoloka’ -QS. 30-31-. Abu Isa atile; Iyi ni hadishi ya cine cine iya kwa Hasan, kabili muli cilya cipandwa ukufuma kuli Abu Sa’id.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3216

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا رِشْدِينُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ وَفُرُشٍ مَرْفُوعَةٍ }قَالَ ارْتِفَاعُهَا كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ وَمَسِيرَةُ مَا بَيْنَهُمَا خَمْسُ مِائَةِ عَامٍقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ رِشْدِينَ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ وَارْتِفَاعُهَا كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ قَالَ ارْتِفَاعُ الْفُرُشِ الْمَرْفُوعَةِ فِي الدَّرَجَاتِ وَالدَّرَجَاتُ مَا بَيْنَ كُلِّ دَرَجَتَيْنِ كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ

Atwebele [Abu Kuraib] atwebele [Risydin bin Sa'd] ukufuma kuli ['Amr bin Al Harith] ukufuma kuli [Darraj] ukufuma kuli [Abu Al Haitsam] ukufuma kuli [Abu Sa'id Al Khudri radlialah 'anhu] ukufuma kuli Kasesema. Alwaqi’ah 34-, Atile: ‘Ubutali bwakwe bwaba nga ubo bwaba pa kati ka mulu ne calo, kabili ulwendo lwa pa kati ka ifi fibili lwa myaka imyanda isano’. Abu Isa atile; Iyi nshita ya ku numa ni nshita ya ku ntanshi, tatuishiba pali ici kano fye ukufuma ku nshita ya ku ntanshi iya kwa Risydin. Kabili ba sayansi bamo batila; Ubupilibulo bwa iyi hadith bwa kuti ubutali bwaba nga ubutali bwa pa kati ka mulu ne calo. Yatile: ‘Ubutali bwa matebulo bwalifina kabili bwalyafya mu fipimo ifingi kabili ubutali bwa pa kati ka cipimo cimo na cimo ica fipimo fibili bwaba nga ubo bwaba pa kati ka mulu ne calo’.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3217

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا إسْرَائِيلُ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ }قَالَ شُكْرُكُمْ تَقُولُونَ مُطِرْنَا بِنَوْءِ كَذَا وَكَذَا وَبِنَجْمِ كَذَا وَكَذَاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ إِسْرَائِيلَ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَى عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ عَنْ عَلِيٍّ نَحْوَهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ

Atwebele [Ahmad bin Mani’] atushimikile [Al Husain bin Muhammad] atushimikile [Israel] ukufuma kuli [Abdul A’la] ukufuma kuli [Abu Abdur Rahman] ukufuma kuli [Ali radliallahu ‘anhu], atile; Kasesema atile pa lwa cikomo: ‘Mulebika pa cifulo ca fya kulya - ifyo Lesa apeela - ukupitila mu kubepa kuli Lesa’. -Icipusho. 82-, Atile, ubupilibulo bwa cikomo: ‘Langisheni ukutasha kwenu pa kulanda ukuti; twapeelwe imfula pa mulandu wa ici na iyi ntanda’. Abu Isa atile; Iyi hadith ni hadith ya hadith iya shahih, tatuishiba ukuti ni hadith ya marfu’ kano fye ukufuma ku hadith ya ku Israele. Kabili iyi hadith yalilondolwelwe kuli [Sufyan Ats Tsauri] ukufuma kuli [Abdul A’la] ukufuma kuli [Abu Abdul Rahman nga Sulami] ukufuma kuli [Ali] nga filya fine kabili taumfwikishe.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3218

حَدَّثَنَا أَبُو عَمَّارٍ الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ الْخُزَاعِيُّ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبَانَ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قَوْلِهِ{ إِنَّا أَنْشَأْنَاهُنَّ إِنْشَاءً }قَالَ إِنَّ مِنْ الْمُنْشَآتِ اللَّائِي كُنَّ فِي الدُّنْيَا عَجَائِزَ عُمْشًا رُمْصًا قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعَا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ وَمُوسَى بْنُ عُبَيْدَةَ وَيَزِيدُ بْنُ أَبَانَ الرَّقَاشِيُّ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ

Atwebele [Abu ’Ammar Al Husain bin Huraits Al Khuza’i] atwebele [Waki’] ukufuma kuli [Musa bin ‘Ubaida] ukufuma kuli [Yazid bin Aban] ukufuma kuli [Anas radliallahu ‘anhu], atile; Kasesema atile pa lwa mashiwi Yakwe ati: ‘Mu cine cine, Twalibalenga - bamalaika - ukwabula ukupita mu mbali’. -Icipusho. Alwaqi’ah 35-, Atile: ‘Mu cine cine, abanakashi abapangwa mu calo ni banakashi abakote abo amenso yabo ilingi line yalepongolwela amenso kabili ayakowela’. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi iyacilapo. Tatwaishiba ukuti ni hadith wa marfu’ kano fye ukufuma ku hadith ya kwa Musa, lintu Musa na Yazid Aban Ar Raqasyi ni bantu babili abashininkishiwe muli hadith.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3219

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ عَنْ شَيْبَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُيَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ شِبْتَ قَالَ شَيَّبَتْنِي هُودٌ وَالْوَاقِعَةُ وَالْمُرْسَلَاتُ وَعَمَّ يَتَسَاءَلُونَ وَإِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلَّا مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَرَوَى عَلِيُّ بْنُ صَالِحٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ نَحْوَ هَذَا وَرُوِي عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ شَيْءٌ مِنْ هَذَا مُرْسَلًا وَرَوَى أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ شَيْبَانَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنَا بِذَلِكَ هَاشِمُ بْنُ الْوَلِيدِ الْهَرَوِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ

Atwebele [Abu Kuraib] atwebele [Mu’awiyah bin Hisham] ukufuma kuli [Syaiban] ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukufuma kuli [‘Ikrima] ukufuma kuli [Ibn Abbas], atile; Abu Bakr, Lesa amusekelele, atile; O Intumwa ya kwa Lesa, ndi ne nkanda iyafiita. Atile: 'Nacitwa umutuntulu kuli Surah Hud, Al Waqi'ah, Al Mursalat, 'Amma uwabula ubutuntulu, na ubutuntulu bwa busanso'. Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi ya kwa Hasan Gharib, tatuishiba ukufuma ku hadishi wa kwa Ibn Abbas kano fye ukufuma kuli ulu lubali. Kabili [Ali bin Salih] alondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukufuma kuli [Abu Juhaifa] nga ifi. Kabili calilondolwelwe ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukufuma kuli [Abu Maisara] iciputulwa ca iyi hadith mu nshila ya mursal. Kabili [Abu Bakr bin ‘Ayyasy] alilondolwele ukufuma kuli [Abu Ishaq] ukufuma kuli [Ikrimah] ukufuma kuli Kasesema nga hadith wa kwa Shaiban ukufuma kuli Abu Ishaq kabili talandilepo ukufuma kuli Ibn Abbas; amwebele ici kuli ifwe [Hasiim bin Al Walid Al Harawi] amwebele [Abu Bakr 'Ayyasy].

Hadith

Imam Tirmidzi : 3220

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَ الْحَسَنُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَبَيْنَمَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسٌ وَأَصْحَابُهُ إِذْ أَتَى عَلَيْهِمْ سَحَابٌ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ تَدْرُونَ مَا هَذَا فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ هَذَا الْعَنَانُ هَذِهِ رَوَايَا الْأَرْضِ يَسُوقُهُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى إِلَى قَوْمٍ لَا يَشْكُرُونَهُ وَلَا يَدْعُونَهُ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا فَوْقَكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا الرَّقِيعُ سَقْفٌ مَحْفُوظٌ وَمَوْجٌ مَكْفُوفٌ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ كَمْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهَا قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهَا مَسِيرَةُ خَمْسِ مِائَةِ سَنَةٍ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا فَوْقَ ذَلِكَ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ فَوْقَ ذَلِكَ سَمَاءَيْنِ مَا بَيْنَهُمَا مَسِيرَةُ خَمْسِ مِائَةِ سَنَةٍ حَتَّى عَدَّ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ مَا بَيْنَ كُلِّ سَمَاءَيْنِ كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا فَوْقَ ذَلِكَ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ فَوْقَ ذَلِكَ الْعَرْشَ وَبَيْنَهُ وَبَيْنَ السَّمَاءِ بُعْدُ مَا بَيْنَ السَّمَاءَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الَّذِي تَحْتَكُمْ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهَا الْأَرْضُ ثُمَّ قَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الَّذِي تَحْتَ ذَلِكَ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ تَحْتَهَا أَرْضًا أُخْرَى بَيْنَهُمَا مَسِيرَةُ خَمْسِ مِائَةِ سَنَةٍ حَتَّى عَدَّ سَبْعَ أَرَضِينَ بَيْنَ كُلِّ أَرْضَيْنِ مَسِيرَةُ خَمْسِ مِائَةِ سَنَةٍ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَوْ أَنَّكُمْ دَلَّيْتُمْ رَجُلًا بِحَبْلٍ إِلَى الْأَرْضِ السُّفْلَى لَهَبَطَ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ{ هُوَ الْأَوَّلُ وَالْآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَالْبَاطِنُ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ قَالَ وَيُرْوَى عَنْ أَيُّوبَ وَيُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ وَعَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ قَالُوا لَمْ يَسْمَعْ الْحَسَنُ مِنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَفَسَّرَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالُوا إِنَّمَا هَبَطَ عَلَى عِلْمِ اللَّهِ وَقُدْرَتِهِ وَسُلْطَانِهِ وَعِلْمُ اللَّهِ وَقُدْرَتُهُ وَسُلْطَانُهُ فِي كُلِّ مَكَانٍ وَهُوَ عَلَى الْعَرْشِ كَمَا وَصَفَ فِي كِتَابهِ

Caebelwe kuli ifwe [‘Abdu bin Humaid] na bambi ukuti takwaba fye umo ilyo ubupilibulo bwaba bumo, batile; atubuulile ukuti [Yunus bin Muhamadi] atubuulile [Syaiban bin Abdur Rahman] ukufuma ku [Qatadah], atile; alilondolwele [Al Hasan] ukufuma kuli [Abu Huraira], atile; Ilyo Kasesema wa kwa Lesa aliikala pamo na banankwe, mu kupumikisha ikumbi lyaishile kuli bene. Lyene Kasesema atile: ‘Bushe mwalishiba ifyo ici caba?’ Lyene batile; Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino. Atile: ‘Ili ni kumbi, ili ni kumbi ilya kupongolwela amenshi ku calo, Lesa alitungulula ku bantu abashamutasha kabili abashamupepa’. Atile: ‘Bushe mwalishiba icaba pa muulu wenu?’ batile; Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino. Atile: ‘Mu cine cine ni raqi’ - ishina lya muulu wa calo - e kutila ulupungu ulwacingililwa, na mabimbi ayacingililwa’. Lyene atile: ‘Bushe mwalishiba ubutali bwaba pa kati kenu ne mulu?’ batile; Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino. Atile: ‘Mu cine cine pa muulu wa ico pali imyulu ibili, ubutali bwa pa kati ka iko ni lwendo lwa myaka imyanda isano’. Ukufika na lintu alandile pa mulu cinelubali, ubutali bwa mu mulu umo umo bwali nga ubutali bwa mu mulu ne calo. Lyene atile: ‘Bushe mwalishiba icaba pa muulu wa cilya?’ Batile; Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino. Atile: ‘Mu cine cine, pa muulu wa ici pali Icipuna ca Bufumu kabili pa kati ka Cipuna ca Bufumu ne muulu pa numa ya ico pali ubutali bwa pa kati ka miulu ibili’. Lyene atile: ‘Bushe mwalishiba ifyaba mwi samba lyenu?’ Batile; Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino. Atile: ‘Mu cine cine mwi samba lyenu pali icalo’. Lyene atile: ‘Bushe mwalishiba ifyaba mwi samba lya cilya cintu?’ batile; Allah na Mutumwa Wakwe balishiba bwino. Atile: ‘Mu cine cine, mwi samba lya calo kuli icalo cimbi, pa kati ka ciko pali ubutali bwa myaka imyanda isano’. Ukufika na lintu alandile pa fyalo cinelubali, ubutali bwa pa kati ka fyalo fimo fimo fibili bwali lwendo lwa myaka imyanda isano. Lyena atile: ‘Kuli Uyo Mu minwe Yakwe muli umweo wa kwa Muhamadi, nga mwatambika umushipa ku muntu ukufika ku mpanga ya pa nshi, mu kushininkisha ukaisa pali Allah’. Lyene abelengele icikomo ca kuti: ‘Wene e Kutendeka no Kulekelesha, Zhahir no Mukati; kabili Wene Aliishiba Fyonse pa fintu fyonse’. -Icipusho. 3- Abu Isa atile; Iyi hadishi ni hadishi iya bufi ukufuma kuli ulu lubali. Atile; kabili calilondolwelwe ukufuma kuli Ayyub na Yunus bin Ubaid na Ali bin Zaid batile; Al Hasan taumfwile ukufuma kuli Abu Huraira. Kabili bamo aba sayansi bapilibula iyi hadith, batila; Mu cine cine, ulushishi lwatentemuka pa kwishiba kwa kwa Allah, amaka na maka. Ubumanyi bwa kwa Allah, amaka na maka fyali konse konse kabili ali pa muulu wa Cipuna ca Bufumu nga fintu alandile mu Citabo Cakwe.