Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 හදීස්

හදීස්

Imam Tirmidzi : 301

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَأْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَسْعَوْنَ وَلَكِنْ ائْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَمْشُونَ وَعَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ فَمَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا وَمَا فَاتَكُمْ فَأَتِمُّواوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَشْيِ إِلَى الْمَسْجِدِ فَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى الْإِسْرَاعَ إِذَا خَافَ فَوْتَ التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى حَتَّى ذُكِرَ عَنْ بَعْضِهِمْ أَنَّهُ كَانَ يُهَرْوِلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَمِنْهُمْ مَنْ كَرِهَ الْإِسْرَاعَ وَاخْتَارَ أَنْ يَمْشِيَ عَلَى تُؤَدَةٍ وَوَقَارٍ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَا الْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ خَافَ فَوْتَ التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى فَلَا بَأْسَ أَنْ يُسْرِعَ فِي الْمَشْيِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ بِمَعْنَاهُ هَكَذَا قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් මලික් බින් අබු ආසි සයාරිබ්] අපට මෙසේ පැවසීය; [යාසිද් බින් සුරායි] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු සලාමා] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [මමර්] අපට මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'සලාතය ස්ථාපිත වූ පසු එයට ඉක්මන් නොවන්න, නමුත් ඇවිදින්න සහ සන්සුන්ව එන්න. ඔබට හමුවන ඕනෑම දෙයක්, යාච්ඤා කරන්න සහ ඔබ ඉතිරි කර ඇති ඕනෑම දෙයක්, එය සම්පූර්ණ කරන්න'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු කටාදා, උබයි බින් කාඅබ්, අබු සායිද්, සයිද් බින් තාබිත්, ජාබීර් සහ අනස් යන අයගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'පල්ලියට ඇවිදීම සම්බන්ධයෙන් පූජකවරු එකඟ නොවූහ. පළමු තක්බීර් මග හැරෙනු ඇතැයි කනස්සල්ලට පත්ව සිටී නම් යමෙකුට ඉක්මන් කිරීමට උපදෙස් දෙන බව සමහරු තර්ක කරති. ඔවුන්ගෙන් සමහරක් යාච්ඤාවලට සහභාගී වන විට ඉක්මනින් ඇවිද ගිය බව සඳහන් වන තුරු. මේ අතර, තවත් සමහරු යාච්ඤාවට සහභාගී වීමට ඉක්මන් වීම මක්රුහ් යැයි තර්ක කරති. ඔවුන් සන්සුන්ව හා ගෞරවාන්විතව ගමන් කිරීමට තෝරා ගනී. මෙම මතය අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ගන්නා ලදී. ඔවුන් දෙදෙනාම මෙසේ පැවසූහ; 'මෙම අවස්ථාවේ දී - මෙම පිළිවෙත අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය මත පදනම් වේ'. අහමඩ් පැවසීය; 'යමෙකු පළමු තක්බීර් මග හැරීමට බිය වන්නේ නම් ඉක්මනින් ඇවිදීමෙන් හානියක් නැත'. [අල් හසන් බින් අලි අල් කල්ලාල්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට පවසා ඇත; [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] [අස් සුහ්රි] ගෙන් [මමර්] අපට වාර්තා කර ඇත, එසේම පෙර හදීසයම සහිත අබු හුරෙයිරාගෙන් අබු සලාමාගේ හදීසය. අබ්දුර්රාසාක් පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගෙන් අබු සෞදිගේ නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් අබු හුරෙයිරාගෙන් අබු හුරෙයිරාගේ හදීසය යසිඩ් බින් සුරායිගේ හදීසයට වඩා සත්‍ය වේ'. එය අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු අබු උමර්] මෙසේ පැවසීය; පෙර හදීසයේ මෙන් නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාගෙන් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [සයිද් බින් අල් මුසයිබ්] වෙතින් [අස් සුහ්රි] වෙතින් [සුෆියාන්] අපට පවසා ඇත.

තහවුරු කරන හදීස් (22)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 302

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاةٍ مَا دَامَ يَنْتَظِرُهَا وَلَا تَزَالُ الْمَلَائِكَةُ تُصَلِّي عَلَى أَحَدِكُمْ مَا دَامَ فِي الْمَسْجِدِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ مَا لَمْ يُحْدِثْفَقَالَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ وَمَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فُسَاءٌ أَوْ ضُرَاطٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබ්දුර්රාසාක්] අපට මෙසේ පැවසීය; [හම්මාම් බින් මුනබ්බිහ්] වෙතින් [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [මමර්] අපට මෙසේ දැනුම් දුන්නේය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු සලාතය සඳහා බලා සිටින තාක් කල් ඔහු සලාත ගණන් කිරීමේ රැඳී සිටිනු ඇත. ඔබගෙන් කෙනෙකු පල්ලියේ සිටින විට දේවදූතයන් සැමවිටම යාච්ඤා කරනු ඇත, ඔවුන් මෙසේ පවසති: 'අල්ලාහ්, ඔහුට සමාව දෙන්න, ඕ අල්ලාහ්, ඔහුට අනුකම්පා කරන්න,' එනම්, ඔහු අවලංගු නොකළ තාක් කල්'. හද්රමවුත්හි මිනිසෙක් ඇසුවේය, 'ඕ අබු හුරෙයිරා, ඔහු අවලංගු කළේ කෙසේද?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'ශබ්දයක් හෝ ශබ්දයක් නොමැතිව දුර්ගන්ධය'. ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අලි, අබු සායිද්, අනස්, අබ්දුල්ලා බින් මස්'උද් සහ සහ්ල් බින් සාද් යන අයගේ කථාන්දර ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ හදීස් හසන් සත්‍යයි.'

තහවුරු කරන හදීස් (26)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 303

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ سُلَيْمٍ وَعَائِشَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الْأَسَدِ وَلَمْ تَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَدْ ثَبَتَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةُ عَلَى الْخُمْرَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْخُمْرَةُ هُوَ حَصِيرٌ قَصِيرٌ

[කුටයිබා] අපට පවසා ඇත; [සිමාක් බින් හාර්බ්] [ඉබ්නු අබ්බාස්] වෙතින් [අබු අල් අහ්වාෂ්] අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කුම්රා - කුඩා පැදුරේ - යාච්ඤා කළේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ උම් හබීබා, ඉබ්නු උමර්, 'අයිස්යා, මයිමුනා, උම් කුල්තුම් බින්ට් අබු සලාමා බින් අබ්දුල් අසාද් - ඇය කිසි දිනෙක නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් - සහ උම් සලාමා ගැන අසා නැත' යන අයගේ කථා ද ඇත. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. මෙය සමහර විද්‍යාඥයින් විසින් ගන්නා ලද මතයයි'. අහමඩ් සහ ඉෂාක් පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් කුම්රාහි යාඥා කළ බවට වාර්තාවක් තිබේ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'කුම්රා යනු කෙටි පැදුරකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (50)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 304

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى حَصِيرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَّا أَنَّ قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا الصَّلَاةَ عَلَى الْأَرْضِ اسْتِحْبَابًا وَأَبُو سُفْيَانَ اسْمُهُ طَلْحَةُ بْنُ نَافِعٍ

[නෂ්ර් බින් අලි] අපට පවසා ඇත; [අල් අ'මාසි] [අබු සුෆ්යාන්] [ජාබීර්] [අබු සායිද්] වෙතින් [ඊසා බින් යූනුස්] අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් පැදුරක් මත යාච්ඤා කළහ'. ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අනස් සහ අල් මුගිරාගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු සායිද්ගේ මෙම හදීසය හසන්ගේ ය. මෙම හදීසය විද්වතුන් කණ්ඩායම් කිහිපයක් හැර බහුතර විද්වතුන් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබේ. ඔවුන් සුන්නාවක් ලෙස පොළොවේ යාච්ඤා කිරීමට කැමැත්තක් දක්වයි'. අබු සුෆ්යාන්ගේ නම තල්හා බින් නෆි' ය.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 305

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَالِطُنَا حَتَّى إِنْ كَانَ يَقُولُ لِأَخٍ لِي صَغِيرٍ يَا أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ قَالَ وَنُضِحَ بِسَاطٌ لَنَا فَصَلَّى عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ لَمْ يَرَوْا بِالصَّلَاةِ عَلَى الْبِسَاطِ وَالطُّنْفُسَةِ بَأْسًا وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَاسْمُ أَبِي التَّيَّاحِ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ

[හන්නාද්] අපට පවසා ඇත; [වාකි] [ස්යුබා] සිට [අබු අත් තයියා අද්ල් ද්ලුබායි] සිට අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; [අනස් බින් මලික්] මෙසේ පවසනු මට ඇසිණි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ සැමවිටම අප සමඟ මිශ්‍ර වෙති, ඔහු මගේ සහෝදරයාට මෙසේ කියන තුරු: 'ඕ අබු උමයිර්, නුගයිර් - කුරුල්ලෙකුගේ නම - කුමක් කළේද?' අනස් පැවසීය; 'අපගේ කාපට් එක විහිදුවා, පසුව ඔහු ඒ මත යාච්ඤා කළේය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු අබ්බාස්ගෙන් ද කතාවක් ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අනස්ගේ මෙම හදීසය හසන් සහීහ් වේ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්ගේ සහචරයින් සහ ඔහුගෙන් පසු මෙම හදීසය ප්‍රගුණ කළ අයගෙන් බොහෝ විද්වතුන්, කාපට් එකක් හෝ කාපට් එකක් මත යාච්ඤා කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන්ට කිසිදු ගැටළුවක් නොතිබුණි. මෙම මතය අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ගන්නා ලදී. අබු අත් තයියාගේ නම යසිද් බින් හුමයිඩ් වේ'.

තහවුරු කරන හදීස් (17)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 306

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْتَحِبُّ الصَّلَاةَ فِي الْحِيطَانِقَالَ أَبُو دَاوُدَ يَعْنِي الْبَسَاتِينَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مُعَاذٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ قَدْ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَغَيْرُهُ وَأَبُو الزُّبَيْرِ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ تَدْرُسَ وَأَبُو الطُّفَيْلِ اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත; [අබු දාවුද්] අපට පවසා ඇත; [අල් හසන් බින් අබු ජ'ෆාර්] [අබු අස් සුබයිර්] [අබු අත් තුෆයිල්] [මුඅද්ස් බින් ජබල්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමා වැටක් සහිත ස්ථානයක යාච්ඤා කිරීමට කැමති විය'. අබු දාවුද් පැවසීය; 'ඒ වතුයායේ'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම මුඅද්ස් හදීසය ගරිබ් මට්ටමට අයත් වන අතර, අල් හසන් බින් අබු ජ'ෆාර්ගේ හදීසයෙන් හැර අපි ඒ ගැන නොදනිමු, අල් හසන් බින් අබු ජ'ෆාර් යාහ්යා බින් සයිද් සහ අනෙකුත් අය විසින් දුර්වල කර ඇත. අබු සුබයිර්ගේ නම මුහම්මද් බින් මුස්ලිම් බින් තඩ්රස් වන අතර අබු ටුෆයිල්ගේ නම 'අමීර් බින් වත්සිලා' වේ.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 307

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَضَعَ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَيْهِ مِثْلَ مُؤَخَّرَةِ الرَّحْلِ فَلْيُصَلِّ وَلَا يُبَالِي مَنْ مَرَّ وَرَاءَ ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ طَلْحَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا سُتْرَةُ الْإِمَامِ سُتْرَةٌ لِمَنْ خَلْفَهُ

"ඔබගෙන් කෙනෙකු අශ්වයෙකුගේ සෑදලයක් වැනි දෙයක් තමා ඉදිරිපිට තබා ඇත්නම්, ඉන්පසු ඔහු පිටුපසින් යන අය ගැන කරදර විය යුතු නැත" යනුවෙන් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ පැවසූහ. ඔහු මෙසේ පැවසීය; "මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු හුරෙයිරා, සහ්ල් බින් අබු හත්ස්මා, ඉබ්නු උමර්, සබ්රා බින් මබාද් අල් ජුහානි, අබු ජුහයිෆා සහ 'අයිස්යා' යන අයගේ කථා ද ඇත." අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; "තල්හාගේ හදීසය හසන් සත්‍ය වේ. විද්‍යාඥයින් මෙම හදීසය ක්‍රියාවට නංවන බව ඔවුහු පවසති; "ඉමාම්ගේ සූත්‍රය - සීමාව - ඔහු පිටුපස සිටින අය සඳහා සූත්‍රයයි".

තහවුරු කරන හදීස් (88)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 308

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ أَرْسَلَهُ إِلَى أَبِي جُهَيْمٍ يَسْأَلُهُ مَاذَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَارِّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي فَقَالَ أَبُو جُهَيْمٍقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ يَعْلَمُ الْمَارُّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِقَالَ أَبُو النَّضْرِ لَا أَدْرِي قَالَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ شَهْرًا أَوْ سَنَةً قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي جُهَيْمٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَأَنْ يَقِفَ أَحَدُكُمْ مِائَةَ عَامٍ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْ أَخِيهِ وَهُوَ يُصَلِّي وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الْمُرُورَ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ ذَلِكَ يَقْطَعُ صَلَاةَ الرَّجُلِ وَاسْمُ أَبِي النَّضْرِ سَالِمٌ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الْمَدِينِيِّ

[ඉෂාක් බින් මූසා අල් අන්සාරි] අපට පවසා ඇත; අපට පවසා ඇත [මාන්] අපට පවසා ඇත; [අබු අන් නද්ල්ර්] වෙතින් [බුස්ර් බින් සඊද්] වෙතින් [මලික් බින් අනස්] අපට පවසා ඇත; 'සයිද් බින් කාලිඩ් අල් ජුහානි ඔහුව අබු ජුහයිම් වෙත යැව්වේ යාඥා කරමින් සිටි අය ඉදිරිපිටින් ගිය කෙනෙකු පිළිබඳව නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් ඇසූ දේ ගැන විමසීමට ය. එබැවින් [අබු ජුහයිම්] මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'යාච්ඤා කරන කෙනෙකු ඉදිරිපිටින් ගිය පුද්ගලයෙකු තමාට කුමක් සිදුවේදැයි දැන සිටියේ නම්, ඔහු ඉදිරිපිටින් යාමට වඩා හතළිස් වතාවක් නතර වීම හොඳය'. අබු අන් නද්ල්ර් පැවසීය; 'ඔහු හතළිහක් මිනිසුන්, මාස හෝ අවුරුදු කීවාදැයි මම නොදනිමි'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු සඊද් අල් කුද්රි, අබු හුරෙයිරා, ඉබ්නු උමර් සහ අබ්දුල්ලා බින් උමර් යන අයගේ කථා ද ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු ජුහයිම්ගේ හදීසය හසන් සත්‍යයකි. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසූ බව වාර්තා කර ඇත: 'ඔබගෙන් කෙනෙකු අවුරුදු සියයක් බලා සිටීම නැවැත්තුවහොත් එය තම සහෝදරයා යාච්ඤා කරන තැනැත්තා අසලින් යාමට වඩා හොඳය'. විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්‍රියාවට නංවන අතර, ඔවුන් යාච්ඤා කරන කෙනෙකු ඉදිරිපිටින් පුද්ගලයෙකු ගමන් කිරීමට සලස්වයි. නමුත් එය කෙනෙකුගේ යාච්ඤාව අවලංගු කරන බව ඔවුන්ගේ අදහස නොවේ'. අබු අන් නද්ල්ර්ගේ නම සලීම්, උමර් බින් උබයිදුල්ලා අල් මදීනිගේ සේවකයා විය.

තහවුරු කරන හදීස් (8)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 309

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكُنْتُ رَدِيفَ الْفَضْلِ عَلَى أَتَانٍ فَجِئْنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِأَصْحَابِهِ بِمِنًى قَالَ فَنَزَلْنَا عَنْهَا فَوَصَلْنَا الصَّفَّ فَمَرَّتْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ فَلَمْ تَقْطَعْ صَلَاتَهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا لَا يَقْطَعُ الصَّلَاةَ شَيْءٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ

[මුහම්මද් බින් අබ්දුල් මලික් බින් අබු ආසි සියාවරිබ්] අපට පවසා ඇත; [යාසිඩ් බින් සුරායි'] අපට පවසා ඇත; [අස් සුහ්රි] වෙතින් [උබයිදුල්ලාහ් බින් උත්බා] වෙතින් [මමර්] අපට පවසා ඇත [ඉබ්නු අබ්බාස්] ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'මම ෆඩ්ල්ට ඔහුගේ හිමාර් මත පිග්බැක් සවාරියක් ලබා දුන්නා, පසුව රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සහ ඔහුගේ සගයන් මිනාහි යාච්ඤා කරමින් සිටියදී අපි පැමිණියෙමු'. ඉබ්නු අබ්බාස් පැවසීය; 'ඉන්පසු අපි බූරුවාගෙන් බැස යාඥා රේඛාවට ඇතුළු වූ අතර, හිමාර් ඔවුන් ඉදිරියෙන් ගමන් කළේය, නමුත් හිමාර් ඔවුන්ගේ යාච්ඤාව අවලංගු කළේ නැත - එය ඔහුව තරණය කළ නිසා-'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ 'අයිස්යා, ෆද්ල් බින් අබ්බාස් සහ ඉබ්නු උමර්' ගෙන් ඉතිහාසයක් ද ඇත. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු අබ්බාස්ගේ මෙම හදීසය හසන් සත්‍ය වේ.' නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහචරයින් අතරින් සහ ඔවුන්ගෙන් පසු තාබියීන්වරුන්ගෙන් පැමිණි විද්‍යාඥයින්ගෙන් බහුතරයක් මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරති. ඔවුන් පවසන්නේ, 'යාච්ඤාව අවලංගු කරන කිසිවක් නැත' යනුවෙනි. මෙම මතය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි සහ සියාෆි විසින් දරන ලදී.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 310

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ وَمَنْصُورُ بْنُ زَاذَانَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَال سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ وَلَيْسَ بَيْنَ يَدَيْهِ كَآخِرَةِ الرَّحْلِ أَوْ كَوَاسِطَةِ الرَّحْلِ قَطَعَ صَلَاتَهُ الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ وَالْمَرْأَةُ وَالْحِمَارُ فَقُلْتُ لِأَبِي ذَرٍّ مَا بَالُ الْأَسْوَدِ مِنْ الْأَحْمَرِ مِنْ الْأَبْيَضِ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي سَأَلْتَنِي كَمَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ شَيْطَانٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَالْحَكَمِ بْنِ عَمْرٍو الْغِفَارِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَيْهِ قَالُوا يَقْطَعُ الصَّلَاةَ الْحِمَارُ وَالْمَرْأَةُ وَالْكَلْبُ الْأَسْوَدُ قَالَ أَحْمَدُ الَّذِي لَا أَشُكُّ فِيهِ أَنَّ الْكَلْبَ الْأَسْوَدَ يَقْطَعُ الصَّلَاةَ وَفِي نَفْسِي مِنْ الْحِمَارِ وَالْمَرْأَةِ شَيْءٌ قَالَ إِسْحَقُ لَا يَقْطَعُهَا شَيْءٌ إِلَّا الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ

[අහමද් බින් මානි'] අපට පවසා ඇත; [හුසයයිම්] අපට පවසා ඇත; [හුමයිඩ් බින් හිලාල්] වෙතින් [යූනුස් බින් උබයිද්] සහ [මන්සූර් බින් සඩ්සාන්] අපට දැනුම් දී ඇත [අබ්දුල්ලාහ් බින් අෂ් ෂාමිත්] ඔහු මෙසේ පැවසීය; '[අබු දර්] පවසනු මම අසා ඇත්තෙමි; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'මිනිසෙකු යාච්ඤා කරන අතර ඔහු ඉදිරිපිට අශ්වයෙකු මත සෑදලයක් හෝ සෑදලයක් සවි කර නොමැති නම්, කළු බල්ලෙකු, කාන්තාවක් හෝ බූරුවෙකු ගමන් කිරීමෙන් යාච්ඤාව විනාශ වනු ඇත'. ඉතින් මම අබු දසාර්ගෙන් ඇසුවෙමි, 'එය රතු හෝ සුදු නොව කළු විය යුත්තේ ඇයි?' ඔහු පිළිතුරු දුන්නේය, 'අනේ මගේ සහෝදරයා, මම වරක් අල්ලාහ්ගේ දූතයාණෝ (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් ඇසූ දෙයක් ඔබ මගෙන් ඇසුවා, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'කළු බල්ලන් යක්ෂයන්'. ඔහු පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු සඊද්, අල් හකම් බින් අම්රු අල් ගිෆාරි, අබු හුරෙයිරා සහ අනස් යන අයගෙන් වාර්තා කිරීමක් ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු දසාර්ගේ මෙම හදීසය හසන් සහීහ් ය. සමහර විද්වතුන් මෙම හදීසය පිළිබඳව මතයක් දරන බව ඔවුහු පවසති; 'බූරුවෙකු, කාන්තාවක් සහ බල්ලෙකු මිය යාමෙන් යාච්ඤාව අවලංගු වනු ඇත'. අහමඩ් මෙසේ පැවසීය; 'කළු බල්ලෙකුට යාච්ඤාව අවලංගු කළ හැකි බවට මට කිසිදු සැකයක් නැත. බූරුවන් සහ කාන්තාවන් සම්බන්ධයෙන්, මගේ හදවතේ තවමත් සැකයක් පවතී'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 311

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ مُشْتَمِلًا فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأَنَسٍ وَعَمْرِو بْنِ أَبِي أَسِيدٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَكَيْسَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ هَانِئٍ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ وَطَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا لَا بَأْسَ بِالصَّلَاةِ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي الرَّجُلُ فِي ثَوْبَيْنِ

[කුටයිබා බින් සඊද්] මෙසේ පැවසීය; [අල් ලයිත්] [හිෂාම් බින් උර්වා] [ඔහුගේ පියා] [උමර් බින් අබු සලාමා] ගෙන් අපට [අල් ලයිත්] පැවසුවේ අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් උම් සලාමාගේ නිවසේ තනි රෙද්දකින් වැසී යාඥා කරනු දුටු බවයි. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු හුරෙයිරා, ජාබිර්, සලාමා බින් අල් අක්වා', අනස්, උමර් බින් අබු අසීද්, අබු සඊද්, කයිසාන්, ඉබ්නු අබ්බාස්, 'අයිෂා, උම් හනි', 'අම්මාර් බින් යසීර්, තල්ක් බින් අලි සහ උබදා බින් අෂ් ෂාමිත් අල් අන්සාරි' යන අයගේ විස්තර ද ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'උමර් බින් අබු සලාමාගේ හදීසය හසන් සහීහ් වේ. නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගේ සහ ඔවුන්ගෙන් පසු තාබියීන්වරුන් සහ තවත් අයගෙන් බහුතරයක් විද්වතුන් මෙම හදීසය පිළිපදිති. ඔවුන් මෙසේ පැවසූහ; "එක් රෙදි කැබැල්ලක් භාවිතා කර යාච්ඤා කිරීමේ වරදක් නැත. සමහර විද්වතුන් පවසන්නේ: 'පුද්ගලයෙකු රෙදි කැබලි දෙකක් භාවිතා කර යාච්ඤා කළ යුතුය' යනුවෙනි."

තහවුරු කරන හදීස් (78)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 312

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ صَلَّى نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ أَنْ يُوَجِّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ }فَوَجَّهَ نَحْوَ الْكَعْبَةِ وَكَانَ يُحِبُّ ذَلِكَ فَصَلَّى رَجُلٌ مَعَهُ الْعَصْرَ ثُمَّ مَرَّ عَلَى قَوْمٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُمْ رُكُوعٌ فِي صَلَاةِ الْعَصْرِ نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَقَالَ هُوَ يَشْهَدُ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ قَدْ وَجَّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ قَالَ فَانْحَرَفُوا وَهُمْ رُكُوعٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ أَوْسٍ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كَانُوا رُكُوعًا فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[හන්නාද්] අපට මෙසේ පවසා ඇත; [අල් බරා` බින් අසීබ්] වෙතින් [ඊශ්‍රායෙල්] සිට [වාකි' අපට මෙසේ පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්] මදීනාවට පැමිණි විට, මාස හයක් හෝ දාහතක් බයිතුල් මක්දිස් දෙසට මුහුණලා යාච්ඤා කිරීමට ඔහුට කාලය තිබුණි. මේ අතර, අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් කාබා දෙසට මුහුණලා යාච්ඤා කිරීමට කැමති වූ බැවින් අල්ලාහ් මෙම පදය හෙළි කළේය: - ඇත්ත වශයෙන්ම, අපි - බොහෝ විට - ඔබේ මුහුණ අහස දෙසට හැරී ඇති බව දකිමු, එවිට අපි ඔබව ඔබ කැමති කිබ්ලා දෙසට හරවන්නෙමු. ඔබේ මුහුණ මහා පල්ලිය දෙසට හරවන්න. එබැවින් ඔහු කිබ්ලා දිශාවට මුහුණ ලා, ඔහු එය කැමති විය'. එවිට ඔහු සමඟ අස්ර් යාච්ඤා කරන කෙනෙක් සිටියේය. ඉන්පසු, ඔහු අන්සාර්වරුන්ගෙන් කිහිප දෙනෙකු පසුකර ගොස්, බයිතුල් මක්දිස් දෙසට මුහුණලා, දහවල් සලාතයේදී හිස නමමින් සිටි අතර, සාක්ෂි දෙමින්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන් සමඟ යාච්ඤා කළ බවත්, ඔහු කාබාව දෙසට මුහුණ ලා සිටි බවත් පැවසීය. අල් බාරා මෙසේ පැවසීය; 'එවිට ජනතාව හිස නමා ආචාර කරමින් කාබාව දෙසට හැරුණි.' ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ඉබ්නු උමර්, ඉබ්නු අබ්බාස්, 'උමාරා බින් අවුස්, 'අම්රු බින් අවුෆ් අල් මුසානි සහ අනස්' යන අයගෙන් ද වාර්තා තිබේ. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අල් බාරා හදීස්' යනු සත්‍ය හසන් හදීසයක් වන අතර [සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි] එය [අබු ඉෂාක්] ගෙන් විස්තර කර ඇත, [හන්නාද්] අපට පවසා ඇත; [සුෆ්යාන්] ගෙන් [වාකි] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'ඔවුන් ෆජ්ර් සලාතයේදී හිස නැමූහ'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ හදීසය හසන් සත්‍ය හදීසයකි'.

තහවුරු කරන හදීස් (20)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 313

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي مَعْشَرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي مَعْشَرٍ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي أَبِي مَعْشَرٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَاسْمُهُ نَجِيحٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ مُحَمَّدٌ لَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رَوَى عَنْهُ النَّاسُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيِّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَقْوَى مِنْ حَدِيثِ أَبِي مَعْشَرٍ وَأَصَحُّ

[මුහම්මද් බින් අබු ම'ස්යර්] අපට පවසා ඇත; [මගේ පියා] අපට පවසා ඇත; [අබු සලාමා] වෙතින් [මුහම්මද් බින් අම්රු] අපට පවසා ඇත [අබු හුරෙයිරා] ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලයිහි වසල්ලම් තුමාණන් මෙසේ පැවසීය: 'නැගෙනහිර සහ බටහිර අතර කිබ්ලාවේ දිශාව ඇත'. එය අපට [යාහ්යා බින් මූසා] අපට පවසා ඇත; හදීසයේ මෙන් [මුහම්මද් බින් අබු ම'ස්යර්] අපට පවසා ඇත. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය ඔහුගෙන් මාර්ග කිහිපයකින් විස්තර කර ඇත'. සමහර විද්වතුන් අබු ම'ස්යර් ඔහුගේ කටපාඩම් කිරීමේ කාරණය සම්බන්ධයෙන් සාකච්ඡා කර ඇත, ඔහුගේ නම නජි, බනී හෂීම්ගේ වහලෙකි. මුහම්මද් මෙසේ පැවසීය; 'මම ඔහුගෙන් කිසිවක් විස්තර කළේ නැත. නමුත් එයින් විස්තර කළ අය සිටිති'. මුහම්මද් තුමා නැවතත් පැවසුවේ, 'අබ්දුල්ලාහ් බින් ජෆාර් අල් මක්‍රමිගේ, උස්මාන් බින් මුහම්මද් අල් අක්නාසිගේ, සයිද් අල් මක්බුරිගේ, අබු හුරයිරාගේ හදීසය අබු මස්යාර්ගේ හදීසයට වඩා ප්‍රබල සහ සත්‍යවාදී ය'.

තහවුරු කරන හදීස් (3)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 314

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بَكْرٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا قِيلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ لِأَنَّهُ مِنْ وَلَدِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ و قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا جَعَلْتَ الْمَغْرِبَ عَنْ يَمِينِكَ وَالْمَشْرِقَ عَنْ يَسَارِكَ فَمَا بَيْنَهُمَا قِبْلَةٌ إِذَا اسْتَقْبَلْتَ الْقِبْلَةَ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌ هَذَا لِأَهْلِ الْمَشْرِقِ وَاخْتَارَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ التَّيَاسُرَ لِأَهْلِ مَرْوٍ

[අල් හසන් බකර් අල් මර්වාසි] අපට පවසා ඇත; [අල් මුඅල්ලා බින් මන්ෂුර්] අපට පවසා ඇත; [අබ්දුල්ලා බින් ජ'ෆර් අල් මක්සුමි] [උස්මාන් බින් මුහම්මද් අල් අක්නාස්] [සයිද් අල් මක්බුරි] [අබු හුරෙයිරා] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් මෙසේ පැවසීය: 'නැගෙනහිර සහ බටහිර අතර කිබ්ලාවේ දිශාව ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය හසන් සහීහ් වේ. ඔහු අල් මිස්වර් බින් මක්රාමාගේ පුත්‍රයා වූ නිසා ඔහු අබ්දුල්ලා බින් ජ'ෆර් අල් මක්සුමි ලෙස හැඳින්වේ. නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ සහචරයින් කිහිප දෙනෙකු විසින් එය විස්තර කර ඇත, ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'නැගෙනහිර සහ බටහිර අතර කිබ්ලාවේ දිශාව ඇත'. මෙම මතය දැරූ අය අතර උමර් බින් අල් ඛත්තාබ්, අලි බින් අබු තාලිබ් සහ ඉබ්නු අබ්බාස් ද වූහ. ඉබ්නු උමර් මෙසේ පැවසීය; 'ඔබ ඔබේ දකුණු පැත්තේ බටහිර දිශාවටත්, වම් පැත්තේ නැගෙනහිර දිශාවටත් හැරුනහොත්, ඒ දෙක අතර කිබාත් දිශාව ඇත. ඒ ආකාරයෙන් ඔබ කිබ්ලාවට මුහුණ දී ඇත'. බින් අල් මුබාරක් මෙසේ පැවසීය; 'නැගෙනහිර සහ බටහිර අතර කිබ්ලා දිශාව ඇති අතර මෙය නැගෙනහිර කලාපයේ පදිංචිකරුවන් සඳහා වේ'. තවද අබ්දුල්ලා බින් බින් අල් මුබාරක් මර්වා වැසියන් සඳහා වම් දිශාව තෝරා ගත්තේය'.

තහවුරු කරන හදීස් (3)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 315

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ بْنُ سَعِيدٍ السَّمَّانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فِي لَيْلَةٍ مُظْلِمَةٍ فَلَمْ نَدْرِ أَيْنَ الْقِبْلَةُ فَصَلَّى كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا عَلَى حِيَالِهِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا ذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ{ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ السَّمَّانِ وَأَشْعَثُ بْنُ سَعِيدٍ أَبُو الرَّبِيعِ السَّمَّانُ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَقَدْ ذَهَبَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا إِذَا صَلَّى فِي الْغَيْمِ لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ ثُمَّ اسْتَبَانَ لَهُ بَعْدَمَا صَلَّى أَنَّهُ صَلَّى لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ فَإِنَّ صَلَاتَهُ جَائِزَةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට විස්තර කර ඇත; [වාකි] අපට විස්තර කර ඇත; [අෂ්අත්ස් බින් සයිද් අස් සම්මාන්] [අබ්දුල්ලාහ් බින් අමීර් බින් රබියා] [ඔහුගේ පියා] ගෙන් [අෂ්අත්ස් බින් සයිද් අස් සම්මාන්] අපට විස්තර කර ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය: 'අපි නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් සමඟ කළුවර රාත්‍රියක ගමනක යෙදී සිටියදී කිබ්ලා කුමන දිශාවටදැයි අපට නොදැනුණි, එබැවින් අපි එක් එක් කෙනා තම විශ්වාසයට අනුව යාච්ඤා කළෙමු. ඊළඟ දවසේ අපි එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වෙත දැනුම් දුන්නෙමු, එවිට පදය පහළ විය: 'එබැවින් ඔබ හැරෙන ඕනෑම තැනක අල්ලාහ්ගේ මුහුණ ඇත-'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය ශක්තිමත් නොවේ, අෂ්අත් අස් සම්මාන්ගේ හදීසයෙන් හැර අපි එය නොදනිමු, අෂ්අත්ස් සම්මාන්, අෂ්අත්ස් බින් සයිද් අබු අර් රබි' සම්මාන්, ඔහු හදීස් සම්බන්ධයෙන් දුර්වල ලෙස සැලකේ. බොහෝ විද්වතුන් මෙම හදීසයේ අවබෝධය සමඟ එකඟ වෙති, ඔවුන් පවසන්නේ, "කාලගුණය වලාකුළු සහිත නම්, පුද්ගලයෙකු කිබ්ලා දෙසට මුහුණලා යාච්ඤා කරන්නේ නැත, ඉන්පසු ඔහු කිබ්ලා දෙසට මුහුණලා යාච්ඤා නොකළ බව දැන ගැනීමෙන් පසුව ඔහුගේ යාච්ඤාව වලංගු වේ". මෙම මතය සුෆ්යාන් අට්ස් ත්සෞරි, බින් අල් මුබාරක්, අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් දරන ලදී.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 316

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُصَلَّى فِي سَبْعَةِ مَوَاطِنَ فِي الْمَزْبَلَةِ وَالْمَجْزَرَةِ وَالْمَقْبَرَةِ وَقَارِعَةِ الطَّرِيقِ وَفِي الْحَمَّامِ وَفِي مَعَاطِنِ الْإِبِلِ وَفَوْقَ ظَهْرِ بَيْتِ اللَّهِحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مَرْثَدٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ أَبُو مَرْثَدٍ اسْمُهُ كَنَّازُ بْنُ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ وَقَدْ تُكُلِّمَ فِي زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزَيْدُ بْنُ جُبَيْرٍ الْكُوفِيُّ أَثْبَتُ مِنْ هَذَا وَأَقْدَمُ وَقَدْ سَمِعَ مِنْ ابْنِ عُمَرَ وَقَدْ رَوَى اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَحَدِيثُ دَاوُدَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْبَهُ وَأَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත; [අල් මුක්රි`] අපට පවසා ඇත; [සයිද් බින් ජබිරා] වෙතින් [දාවුද් බින් අල් හුෂයින්] වෙතින් [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] වෙතින් [යායා බින් අයුබ්] අපට පවසා ඇත; 'රසූලුල්ලාහ් සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් ස්ථාන හතක යාච්ඤාව තහනම් කළේය; කුණු ගොඩවල්, ඝාතකාගාර, සුසාන භූමි, මාර්ගය මැද, පොදු නාන තටාක, ඔටුවන් ගර්ජනා කරන ස්ථාන සහ කබා මුදුනේ'. එය අපට [අලි බින් හුජ්ර්] අපට පවසා ඇත; [සයිද් බින් ජබිරා] වෙතින් [දාවුද් බින් හුෂයින්] වෙතින් [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් අපට පවසා ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අබු මර්ට්සාද්, ජාබිර් සහ අනස් යන අයගෙන් හදීස් ද ඇත. අබු මර්ට්සාද්ගේ නම කන්නස් බින් හුෂයින්'. අබු ඊසා පැවසීය; 'ඉබ්නු උමර්ගේ හදීස් එතරම් ශක්තිමත් නොවේ, මන්ද සයිද් බින් ජබිරාගේ කටපාඩම් අනුව සාකච්ඡා කර ඇත'. අබු ඊසා පැවසීය; 'සයිද් බින් ජුබයිර් අල් කුෆි මෙම සයිද් බින් ජබිරාට වඩා ශක්තිමත් සහ පෙර ය, මන්ද ඔහු එය ඉබ්නු උමර්ගෙන් අසා ඇති බැවිනි. තවද [ලයිත් බින් සාද්] මෙම හදීසය [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර් අල් උමාරි] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] [උමර්] [නෆි] [ඉබ්නු උමර්] [උමර්] [නෆි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර්] [නෆි] [අලයිත් බින් සාද්] නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර් අල් උමාරි] තුමාගෙන් [උමර්] තුමාණන්ගෙන් නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගෙන් [අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගෙන් [නෆි] [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර් අල් උමාරි] තුමාණන්ගෙන් [ඉබ්නු උමර්] තුමාණන්ගෙන් [උමර්] තුමාණන්ගෙන් [නෆි] තුමාණන්ගෙන් [අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගෙන් [අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර් අල් උමාරි] තුමාණන්ගෙන් [නෆි] තුමාණන්ගෙන් [අලෙයිහි වසල්ලම්ලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගෙන් [අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගෙන් [අලෙයිහි වසල්ලම්] තුමාණන්ගෙන් [අලෙයිහි වසල්ලම් නෆි' ගෙන් දාවුද්ගේ හදීසය, ඉබ්නු උමර්ගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාගෙන්, ලයිත් බින් සාද්ගේ හදීසයට වඩා සමාන හා විශ්වාසදායක වන්නේ අබ්දුල්ලාහ් බින් උමර් අල් උමාරි ඔහුගේ කටපාඩම් කිරීම අනුව සමහර හදීස් විශේෂඥයින් විසින් දුර්වල කර ඇති බැවිනි. එය දුර්වල කළ අය අතර යායා බින් සායිඩ් අල් කත්තාන් ද විය.

තහවුරු කරන හදීස් (9)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 317

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلُّوا فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلَا تُصَلُّوا فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ أَوْ بِنَحْوِهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَسَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَصْحَابِنَا وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَحَدِيثُ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفًا وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاسْمُ أَبِي حَصِينٍ عُثْمَانُ بْنُ عَاصِمٍ الْأَسَدِيُّ

[අබු කුරෙයිබ්] අපට පවසා ඇත; [අබු බකර් බින් අයියාසි] [ඉබ්නු සිරින්] [අබු හුරෙයිරා] වෙතින් [යාහ්යා බින් ආදම්] අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'අල්ලාහ්ගේ දූතයා (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණෝ මෙසේ පැවසූහ: 'එළු කොටුවේ යාච්ඤා කරන්න, ඔටුවන් ගොරවන තැන යාච්ඤා නොකරන්න'. එය අපට [අබු කුරෙයිබ්] පැවසීය; [අබු බකර් බින් අයියාසි] [අබු හෂින්] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් [අබු බකර් බින් අයියාසි] [අබු බකර් බින් අයියාසි] [අබු බකර් බින් අයියාසි] [අබු හෂීන්] [අබු සාලිහ්] [අබු හුරෙයිරා] නබි (සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම්) තුමාණන්ගෙන් [අබු බකර් බින් අයියාසි] අපට පවසා ඇත. එයට සමාන හෝ සමාන හදීසයක් සමඟ 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ජාබිර් බින් සම්රා, අල් බරා`, සබ්රා බින් මබාද් අල් ජුහානි, අබ්දුල්ලා බින් මුගෆල්, ඉබ්නු උමර් සහ අනස්' යන අයගෙන් හදීස් ද ඇත. ඔහු මෙසේ පැවසීය. 'මෙම පරිච්ඡේදයේ ජාබිර් බින් සම්රා, අල් බරා`, සබ්රා බින් මබාද් අල් ජුහානි, අබ්දුල්ලා බින් මුගෆල්, ඉබ්නු උමර් සහ අනස් යන අයගෙන් හදීස් ද ඇත'. අබු ඊසා පැවසුවේ; අබු හුරෙයිරාගේ මෙම හදීසය හසාන් සත්‍ය වේ. මෙම හදීසය අපගේ සමහර මිතුරන් විසින් භාවිතා කරනු ලැබේ. තවද මෙම මතය අහමඩ් සහ ඉෂාක් විසින් ද ගනු ලැබීය. මේ අතර, අබු හුසේන්ගේ හදීසය අබු සාලිහ්ගෙන්, අබු හුරෙයිරාගෙන්, නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ගේ හදීසය ගරිබ් හදීසයකි. [ඊශ්‍රායල්] එය [අබු හෂින්] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් [අබු හුරෙයිරා] ගෙන් මාවුෆ් ආකාරයෙන් විස්තර කර ඇති අතර ඔහු එය නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන්ට සම්බන්ධ කර නැත. අබු හුසේන්ගේ නම උස්මාන් බින් 'අෂිම් අල් අසාදි'.

තහවුරු කරන හදීස් (29)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 318

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو التَّيَّاحِ الضُّبَعِيُّ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ

[මුහම්මද් බින් බසිසියාර්] අපට පවසා ඇත; [අනුස් බින් මලික්] ගෙන් [සයුබා] ගෙන් [යාහ්යා බින් සයිද්] අපට පවසා ඇත; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් වරක් එළු කොටුවක යාච්ඤා කළේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය සත්‍ය හසන් ය. අබු අත් තයියා අද් දිලිබායිගේ නම යසිද් බින් හුමයිඩ්' ය.

තහවුරු කරන හදීස් (29)

හදීස්

Imam Tirmidzi : 319

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَجِئْتُ وَهُوَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ وَالسُّجُودُ أَخْفَضُ مِنْ الرُّكُوعِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا لَا يَرَوْنَ بَأْسًا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ عَلَى رَاحِلَتِهِ تَطَوُّعًا حَيْثُ مَا كَانَ وَجْهُهُ إِلَى الْقِبْلَةِ أَوْ غَيْرِهَا

[මහමුද් බින් ගයිලාන්] අපට පවසා ඇත; [වාකි'] සහ [යාහ්යා බින් ආදම්] දෙදෙනාම පැවසූහ; [සුෆ්යාන්] [අබු අස් සුබයිර්] [ජාබීර්] වෙතින් අපට පවසා ඇත; ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් මාව යම් කාරණයක් සඳහා එව්වා, පසුව ඔහු නැගෙනහිර දෙසට මුහුණලා තම කන්ද මත යාච්ඤා කරමින් සිටියදී මම ඔහු වෙත පැමිණියෙමි, ඔහු නැමීමේ ස්ථානයට වඩා පහළට නමස්කාර කළේය'. ඔහු මෙසේ පැවසීය; 'මෙම පරිච්ඡේදයේ අනස්, ඉබ්නු උමර්, අබු සායිද් සහ අමීර් බින් රබියා යන අයගෙන් ද වාර්තාවක් ඇත'. අබු ඊසා මෙසේ පැවසීය; 'ජාබීර්ගේ මෙම හදීසය හසන් සහීහ් වේ. මෙම හදීසය බොහෝ ආකාරවලින් ජාබීර්ගෙන් විස්තර කර ඇත. බොහෝ විද්වතුන් මෙම හදීසය ක්‍රියාත්මක කරන අතර ඔවුන් අතර කිසිදු මතභේදයක් අපට නොපෙනේ. ඔහුගේ කන්ද කිබ්ලා දෙසට මුහුණලා තිබුණත් නැතත්, පුද්ගලයෙකුට තම කන්ද මත සුන්නා සලාතය යාච්ඤා කළ හැකි බව ඔවුන්ගේ මතයයි'.

හදීස්

Imam Tirmidzi : 320

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى إِلَى بَعِيرِهِ أَوْ رَاحِلَتِهِ وَكَانَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ حَيْثُ مَا تَوَجَّهَتْ بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بِالصَّلَاةِ إِلَى الْبَعِيرِ بَأْسًا أَنْ يَسْتَتِرَ بِهِ

[සුෆ්යාන් බින් වාකි'] අපට මෙසේ පැවසීය; [අබු කාලිද් අල් අහ්මර්] [උබයිදුල්ලාහ් බින් උමර්] [නෆි'] [ඉබ්නු උමර්] ගෙන් අපට මෙසේ පැවසීය; 'නබි සල්ලල්ලාහු අලෙයිහි වසල්ලම් තුමාණන් තම ඔටුවෙකු හෝ වාහනයක් මත යාච්ඤා කළ අතර, ඔහු තම වාහනය මුහුණලා සිටින ස්ථානයට මුහුණලා තම වාහනය මත යාච්ඤා කළේය'. අබු ඊසා පැවසීය; 'අබු ඊසා පැවසීය; 'මෙම හදීසය සත්‍ය වේ. මෙය සමහර විද්වතුන්ගේ මතයයි, ඔවුන් ඔටුවෙකු යාඥා බාධකයක් ලෙස භාවිතා කිරීමෙන් යාච්ඤා කිරීම සුදුසු බව ඔවුන්ගේ මතයයි.

තහවුරු කරන හදීස් (176)