Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 301

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَا تَأْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَسْعَوْنَ وَلَكِنْ ائْتُوهَا وَأَنْتُمْ تَمْشُونَ وَعَلَيْكُمْ السَّكِينَةَ فَمَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا وَمَا فَاتَكُمْ فَأَتِمُّواوَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي قَتَادَةَ وَأُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَزَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الْمَشْيِ إِلَى الْمَسْجِدِ فَمِنْهُمْ مَنْ رَأَى الْإِسْرَاعَ إِذَا خَافَ فَوْتَ التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى حَتَّى ذُكِرَ عَنْ بَعْضِهِمْ أَنَّهُ كَانَ يُهَرْوِلُ إِلَى الصَّلَاةِ وَمِنْهُمْ مَنْ كَرِهَ الْإِسْرَاعَ وَاخْتَارَ أَنْ يَمْشِيَ عَلَى تُؤَدَةٍ وَوَقَارٍ وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَقَالَا الْعَمَلُ عَلَى حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ و قَالَ إِسْحَقُ إِنْ خَافَ فَوْتَ التَّكْبِيرَةِ الْأُولَى فَلَا بَأْسَ أَنْ يُسْرِعَ فِي الْمَشْيِ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلَّالُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ بِمَعْنَاهُ هَكَذَا قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުލްމަލިކު ބިން އަބޫ އަޝްޝަވަރީބް] ރިވާވެގެންވަނީ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު ބިން ޒުރާއީ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [މާޢުމަރު] އަށް [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނަށް صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ހޯދި ކޮންމެ އެއްޗެއް، ދެން ދުޢާކޮށް، ގެއްލިގެން ދިޔަ ކޮންމެ އެއްޗެއް، ދެން ފުރިހަމަ ކުރާށެވެ.' އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި އަބޫ ޤަތަދާ، އުބައްޔިބު ބިން ކަޢުބު، އަބޫ ސަޢީދު، ޒައިދު ބިން ތާބިތު، ޖާބިރު އަދި އަނަސްގެ ރިވާޔަތެއް ވެސް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މިސްކިތަށް ހިނގާފައި ދިއުމުގައި ޢިލްމުވެރިންގެ ޚިޔާލު ތަފާތުވިއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ބޭފުޅުންގެ ޚިޔާލަކީ ފުރަތަމަ ތަކްބީރު ގެއްލޭނެ ކަމުގެ ބިރު ހީވާނަމަ އަވަސްވެގަތުމަށް ލަފާދެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް މީހުން ނަމާދަށް ހާޒިރުވާއިރު ހަލުވި ހިނގުމެއްގައި ހިނގާކަން ފާހަގަ ކުރެވުނެވެ. އެހެން މީހުންގެ ހިޔާލަކީ ނަމާދަށް ހާޒިރުވުމަށް އަވަސްވެގަތުމަކީ ނުރުހޭ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އެމީހުން އިސްކަންދިނީ މަޑުމައިތިރިކަމާއި ކަރާމާތާއި އެކު ހިނގުމަށެވެ. މި ރައުޔު ނެގީ އަޙްމަދާއި އިސްހާޤުއެވެ. ދެމީހުންވެސް ބުނީ؛ 'އެ ޢަމަލު -މި ޙާލަތުގައި- ބިނާވެފައިވަނީ އަބޫ ހުރައިރާގެ ޙަދީޘްގެ މައްޗަށެވެ'. އަހުމަދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ފުރަތަމަ ތަކްބީރު ގެއްލިދާނެތީ މީހަކު ބިރުގަންނަނަމަ ދެން އަވަހަށް ހިނގާލުމަކުން އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނެތެވެ'. އަޅުގަނޑުމެން [އަލްޙަސަން ބިން ޢަލީ އަލް ޚައްލާލް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުއްރަޟާޤަށް] ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [މާޢުމަރު] އަށް [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔިބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ. އަބްދުއްރަޒާގު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަބޫ ހުރައިރާގެ ކިބައިން އަބޫ ސަޢީދުގެ ޙަދީޘަކީ ޔަޒީދު ބިން ޒުރައިގެ ޙަދީޘަށްވުރެ ޞައްޙަ ޙަދީޘެކެވެ'. އަޅުގަނޑުމެން [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސުފްޔާން] އަށް [އަޒް ޒުހުރީ] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔިބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހުން ކުރިން ވާ ފަދައިން ރިވާވެގެންވާ ކަމެކެވެ.

Hadith Corroboration (22)

Hadith

Imam Tirmidzi : 302

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَزَالُ أَحَدُكُمْ فِي صَلَاةٍ مَا دَامَ يَنْتَظِرُهَا وَلَا تَزَالُ الْمَلَائِكَةُ تُصَلِّي عَلَى أَحَدِكُمْ مَا دَامَ فِي الْمَسْجِدِ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ اللَّهُمَّ ارْحَمْهُ مَا لَمْ يُحْدِثْفَقَالَ رَجُلٌ مِنْ حَضْرَمَوْتَ وَمَا الْحَدَثُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فُسَاءٌ أَوْ ضُرَاطٌ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَلِيٍّ وَأَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[މަޙްމޫދު ބިން ޣައިލާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢަބްދުއްރަޒާޤް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [މާޢުމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙައްމާމް ބިން މުނަބީޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ހުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަދި މަލާއިކަތުން ވެސް ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު މިސްކިތުގައި ހުންނަހާ ހިނދަކު ނިޢުމަތް ފޮނުއްވަމުން ގެންދާނެ ކަމަށް އެމީހުން ބުނެއެވެ؛ 'އޭ الله، އޭނާއަށް މާފުކުރައްވާ، އޭ الله، އެކަލޭގެފާނަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި،' އެއީ ބާޠިލު ނުވާހާ ހިނދަކު އެވެ.' ހަދްރަމައުތުގެ މީހަކު ސުވާލުކުރީ، އޭ އަބޫ ހުރައިރާ، އެކަން ބާތިލް ކުރެވެނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ 'އަޑެއް ނެތް ނުވަތަ އަޑެއް ނެތް ފާރެއް' ކަމަށެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި ޢަލީއާއި، އަބޫ ސަޢީދާއި، އަނަސްއާއި، ޢަބްދުالله ބިން މަސްޢޫދާއި، ޞަޙީލު ބިން ސަޢުދުގެ ރިވާޔަތެއްވެސް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫ ހުރައިރާގެ ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެވެ'.

Hadith Corroboration (26)

Hadith

Imam Tirmidzi : 303

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي عَلَى الْخُمْرَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأُمِّ سُلَيْمٍ وَعَائِشَةَ وَمَيْمُونَةَ وَأُمِّ كُلْثُومٍ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الْأَسَدِ وَلَمْ تَسْمَعْ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأُمِّ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَبِهِ يَقُولُ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَدْ ثَبَتَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةُ عَلَى الْخُمْرَةِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَالْخُمْرَةُ هُوَ حَصِيرٌ قَصِيرٌ

[ޤުޠައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވީ؛ [އަބޫ އަލް އަޙްވާޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [ސިމާކް ބިން ޙަރްބު] ގެ އަރިހުން [އިކްރިމާ] އިން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވީ ޚުމްރާއެއްގައި - ކުޑަ މައްޗަށެވެ.'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މިކަމުގައި އުއްމު ޙަބީބާ، އިބްނު ޢުމަރު، ޢާއިޝާ، މައިމޫނާ، އުއްމު ކުލްތޫމް ބިންތު އަބޫ ސަލާމާ ބިން ޢަބްދުލް އަސަދު - އެކަމަނާ ދުވަހަކުވެސް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޑުއަހާފައި ނުވާ - އަދި އުއްމު ސަލާމާގެ އަރިހުން ވެސް ރިވާވެގެންވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އިބްނު ޢައްބާސްގެ މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެވެ. މިއީ ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ގެންގުޅުއްވާ ރައުޔެވެ'. އަހުމަދާއި އިސްހާގު ބުންޏެވެ؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އޭނާ ޚުމްރާއެއްގައި ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޚުމްރާއަކީ ކުރު މެޓެއް'.

Hadith Corroboration (50)

Hadith

Imam Tirmidzi : 304

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى حَصِيرٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَالْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَّا أَنَّ قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ اخْتَارُوا الصَّلَاةَ عَلَى الْأَرْضِ اسْتِحْبَابًا وَأَبُو سُفْيَانَ اسْمُهُ طَلْحَةُ بْنُ نَافِعٍ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [ނަޞްރު ބިން ޢަލީ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވަނީ [އީސާ ބިން ޔޫނުސް] އިން [އަލް އަޢުމާސީ] އިން [އަބޫ ސުފްޔާން] އިން [ޖާބިރު] އިން [އަބޫ ސަޢީދު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ނަމާދު ކުރެއްވީ މެޓެއްގެ މައްޗަށެވެ'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި އަނަސް އާއި އަލް މުޣީރާގެ ރިވާޔަތެއް ވެސް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫ ސަޢީދުގެ މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަންއެވެ. މި ޙަދީޘަކީ މަދު ޢިލްމުވެރިންގެ ބައިތަކެއް ފިޔަވައި ގިނަ ޢިލްމުވެރިން ޢަމަލުކުރާ ޙަދީޘެކެވެ. އެމީހުން އިސްކަންދެނީ ބިންމަތީގައި ނަމާދު ކުރުމަކީ ސުންނަތް ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ'. އަދި އަބޫ ސުފްޔާންގެ ނަމަކީ ތަލްޙާ ބިން ނާފީޢު އެވެ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 305

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ قَال سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَالِطُنَا حَتَّى إِنْ كَانَ يَقُولُ لِأَخٍ لِي صَغِيرٍ يَا أَبَا عُمَيْرٍ مَا فَعَلَ النُّغَيْرُ قَالَ وَنُضِحَ بِسَاطٌ لَنَا فَصَلَّى عَلَيْهِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ لَمْ يَرَوْا بِالصَّلَاةِ عَلَى الْبِسَاطِ وَالطُّنْفُسَةِ بَأْسًا وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَاسْمُ أَبِي التَّيَّاحِ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ

[ހަންނާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ؛ [ވާކީޢު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސިއުއްބާ] އިން [އަބޫ އައްތައްޔާ ޢަދްލްދުލުބާޢީ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެދެއްވާފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [އަނަސް ބިން މާލިކް] ވިދާޅުވި؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އަބަދުވެސް އަހަރެމެންނާ އެއްވެވަޑައިގަންނަވަނީ، އަހަރެންގެ އަޚާއަށް ވިދާޅުވާހާ ހިނދަކު: އޭ އަބޫ އުމައިރު، ނޫޣައިރު - ދޫންޏެއްގެ ނަން - ކުރެއްވީ ކޮންކަމެއް ހެއްޔެވެ؟' އަނަސް ބުންޏެވެ؛ 'އަހަރެމެންގެ ކާޕެޓް ފަތުރާފައި އޮތީ، ދެން އޭނާ އެ ކާޕެޓްގައި ނަމާދު ކުރި'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި އިބްނު އައްބާސްގެ ރިވާޔަތެއް ވެސް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަނަސްގެ މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެވެ. ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިންނާއި އެކަލޭގެފާނަށްފަހު މި ޙަދީޘް ޢަމަލުކުރި މީހުންގެ ތެރެއިން ގިނަ ޢިލްމުވެރިން، ކާޕެޓެއް ނުވަތަ ރަގަޅެއްގައި ނަމާދު ކުރުމުގައި މައްސަލައެއް ނެތްކަމަށް ބުނެފައިވެއެވެ. މި ރައުޔު ނެގީ އަޙްމަދާއި އިސްހާޤުއެވެ. އޭރު އަބޫ އައްތައްޔާގެ ނަމަކީ ޔަޒީދު ބިން ހުމައިދު' އެވެ.

Hadith Corroboration (17)

Hadith

Imam Tirmidzi : 306

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَسْتَحِبُّ الصَّلَاةَ فِي الْحِيطَانِقَالَ أَبُو دَاوُدَ يَعْنِي الْبَسَاتِينَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ مُعَاذٍ حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ الْحَسَنِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ وَالْحَسَنُ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ قَدْ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَغَيْرُهُ وَأَبُو الزُّبَيْرِ اسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ تَدْرُسَ وَأَبُو الطُّفَيْلِ اسْمُهُ عَامِرُ بْنُ وَاثِلَةَ

[މަޙްމޫދު ބިން ޣައިލާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަބޫ ދާއޫދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަލްޙަސަން ބިން އަބޫ ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫއަޒް ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫޢަތު ޠޫފައިލް] ގެ އަރިހުން [މުޢާޛު ބިން ޖަބާލް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ކަމުދިޔައީ ފެންސް ޖަހާފައިވާ ތަނެއްގައި ނަމާދު ކުރުމަށެވެ'. އަބޫ ދާއޫދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އެބަހީ، މޭވާގެ ބަގީޗާގައި'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މުޢާޟްގެ މި ޙަދީޘަކީ ޣަރީބު ދަރަޖައެއްގެ ޙަދީޘެއް ކަމަށާއި، އަލްޙަސަން ބިން އަބޫ ޖަޢުފަރުގެ ޙަދީޘުން ނޫނީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަން ނޭނގޭއިރު، އަލްޙަސަން ބިން އަބޫ ޖަޢުފަރު ވަނީ ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދާއި އެހެނިހެން ބޭފުޅުންގެ ފަރާތުން ބަލިކަށިވެފައެވެ. އަބޫ ޒުބައިރުގެ ނަމަކީ މުޙައްމަދު ބިން މުސްލިމް ބިން ތަދުރަސް ކަމަށާއި، އަބޫ ތޫފައިލްގެ ނަމަކީ 'އަމީރު ބިން ވަތުސިލާ' އެވެ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 307

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ وَهَنَّادٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُوسَى بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا وَضَعَ أَحَدُكُمْ بَيْنَ يَدَيْهِ مِثْلَ مُؤَخَّرَةِ الرَّحْلِ فَلْيُصَلِّ وَلَا يُبَالِي مَنْ مَرَّ وَرَاءَ ذَلِكَقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَسَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَسَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ وَأَبِي جُحَيْفَةَ وَعَائِشَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ طَلْحَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ وَقَالُوا سُتْرَةُ الْإِمَامِ سُتْرَةٌ لِمَنْ خَلْفَهُ

[ޤުޠައިބާ] އާއި [ޙަންނަދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި އެބޭކަލުން ވިދާޅުވީ؛ [އަބޫ އަލް އަޙްވާޝް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސިމާކް ބިން ޙަރްބު] ގެ އަރިހުން [މޫސާ ބިން ތަލްޙާ] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި އަބޫ ހުރައިރާއާއި، ޞަޙްލު ބިން އަބޫޙަތުމާއާއި، އިބްނު ޢުމަރާއި، ޞަބްރާ ބިން މަޢުބާދު އަލް ޖުހާނީއާއި، އަބޫ ޖުހައިފާއާއި، ޢާއިޝާގެ ރިވާޔަތެއްވެސް ވެއެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ތަލްހާގެ ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެވެ. ޢިލްމުވެރިން މި ޙަދީޘް ޤަބޫލުކުރެއްވި ކަމަށް އެބޭކަލުން ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އިމާމްގެ ސޫތުރާ -ޑިމާރކޭޝަން- އަކީ އޭނާގެ ފަހަތުގައި ތިބި މީހުންނަށް ޚާއްޞަ ސޫތުރާއެވެ'.

Hadith Corroboration (88)

Hadith

Imam Tirmidzi : 308

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ أَرْسَلَهُ إِلَى أَبِي جُهَيْمٍ يَسْأَلُهُ مَاذَا سَمِعَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَارِّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي فَقَالَ أَبُو جُهَيْمٍقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ يَعْلَمُ الْمَارُّ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي مَاذَا عَلَيْهِ لَكَانَ أَنْ يَقِفَ أَرْبَعِينَ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْهِقَالَ أَبُو النَّضْرِ لَا أَدْرِي قَالَ أَرْبَعِينَ يَوْمًا أَوْ شَهْرًا أَوْ سَنَةً قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي جُهَيْمٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَأَنْ يَقِفَ أَحَدُكُمْ مِائَةَ عَامٍ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَمُرَّ بَيْنَ يَدَيْ أَخِيهِ وَهُوَ يُصَلِّي وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الْمُرُورَ بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي وَلَمْ يَرَوْا أَنَّ ذَلِكَ يَقْطَعُ صَلَاةَ الرَّجُلِ وَاسْمُ أَبِي النَّضْرِ سَالِمٌ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ الْمَدِينِيِّ

[އިޝާޤު ބިން މޫސާ އަލް އަންސާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [މަޢުން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [މާލިކު ބިން އަނަސް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އަން ނަދުލު] ގެ އަރިހުން [ބުޞްރު ބިން ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޒައިދު ބިން ޚާލިދު އަލް ޖުހާނީ އޭނާ އަބޫ ޖުހައިމްގެ އަރިހަށް ފޮނުއްވީ ނަމާދު ކުރަމުން ދިޔަ މީހެއްގެ ކުރިމަތީގައި ފާއިތުވެގެން ދިއުމާ ބެހޭގޮތުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އަޑުއަހާފައިވާ ވާހަކަތަކާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލުކުރުމަށެވެ. ފަހެ [އަބޫ ޖުހައިމް] ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ނަމާދުކުރާ މީހެއްގެ ކުރިމަތީގައި ފާއިތުވާ މީހާއަށް އޭނާއަށް ވާނެ ގޮތް އެނގޭނަމަ، އޭނާގެ ކުރިމަތީގައި ފާއިތުވުމަށްވުރެ ސާޅީސް ދުވަހު ހުއްޓިލުން ރަނގަޅުވާނެއެވެ'. އަބޫ އަން ނަދުލު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަކަށް ނޭނގެ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ ސާޅީސް މީހުން، ނުވަތަ މަސް، ނުވަތަ އަހަރު ކަމަށް'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މި ބާބުގައި އަބޫ ސަޢީދު އަލް ޚުދުރީ އާއި އަބޫ ހުރައިރާ އާއި އިބްނު ޢުމަރު އަދި ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރުގެ ރިވާޔަތެއް ވެސް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫ ޖުހައިމްގެ ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެވެ. ރަސޫލާގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވަނީ، 'ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު ސަތޭކަ އަހަރު ވަންދެން -އިންތިޒާރުކުރުން- ހުއްޓާލައިފިނަމަ، ނަމާދު ކުރަމުންދާ އަޚާ ހުރަސްކުރަން ޖެހުމަށްވުރެ ރަނގަޅު' ކަމަށެވެ. ޢިލްމުވެރިން މި ޙަދީޘް ޢަމަލުކުރަނީ، ނަމާދު ކުރަމުންދާ މީހެއްގެ ކުރިމައްޗަށް ފާސްވާ މީހަކަށް އިޙްތިރާމް ކުޑަކުރެއެވެ. އެކަމަކު އެކަމުގެ ސަބަބުން މީހެއްގެ ނަމާދު ބާތިލްވާނެ ކަމަކަށް އެމީހުން ގަބޫލެއް ނުކުރެއެވެ. އަދި އަބޫ އަން ނަދުލްރުގެ ނަމަކީ ޢުމަރު ބިން އުބައިދުالله އަލް މަދީނީގެ އަޅާ ސަލީމް އެވެ.

Hadith Corroboration (8)

Hadith

Imam Tirmidzi : 309

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَكُنْتُ رَدِيفَ الْفَضْلِ عَلَى أَتَانٍ فَجِئْنَا وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِأَصْحَابِهِ بِمِنًى قَالَ فَنَزَلْنَا عَنْهَا فَوَصَلْنَا الصَّفَّ فَمَرَّتْ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ فَلَمْ تَقْطَعْ صَلَاتَهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ عَائِشَةَ وَالْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَيْهِ عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ قَالُوا لَا يَقْطَعُ الصَّلَاةَ شَيْءٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَالشَّافِعِيُّ

މުޙައްމަދު ބިން ޢަބްދުލްމަލިކު ބިން އަބޫ އަޝް-ސަވާރިބް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ؛ ޔަޒީދު ބިން ޒުރާއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ މަޢުމަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަޒްޒުހްރީގެ އަރިހުން އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އިބްނު ޢައްބާސް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަހަރެމެން ޙިމާރުން ފައިބައިގެން ނަމާދު ސަފުހާއާ ގުޅި، އެމީހުންގެ ކުރިމައްޗަށް ޙިމާރު ފާއިތުވެގެން ދިޔަ ނަމަވެސް އެކަމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންގެ ނަމާދު ބާޠިލު ނުވިއެވެ. އަބޫ ޢީސާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ޢީސާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން ގިނަ ޢިލްމުވެރިންނާއި، އެބޭކަލުންނަށްފަހު ޠާބިޢީންގެ ކިބައިން މި ޙަދީޘް ޢަމަލުކުރެއްވިއެވެ. އެއުރެން ވިދާޅުވިއެވެ: ނަމާދު ބާޠިލުކުރާ އެއްވެސް ކަމެއް ނެތެވެ. މި ރައުޔު ނެގީ ސުފްޔާން އަތުއްސާއުރީ އާއި ޝާފިޢީ އެވެ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 310

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عُبَيْدٍ وَمَنْصُورُ بْنُ زَاذَانَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ قَال سَمِعْتُ أَبَا ذَرٍّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الرَّجُلُ وَلَيْسَ بَيْنَ يَدَيْهِ كَآخِرَةِ الرَّحْلِ أَوْ كَوَاسِطَةِ الرَّحْلِ قَطَعَ صَلَاتَهُ الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ وَالْمَرْأَةُ وَالْحِمَارُ فَقُلْتُ لِأَبِي ذَرٍّ مَا بَالُ الْأَسْوَدِ مِنْ الْأَحْمَرِ مِنْ الْأَبْيَضِ فَقَالَ يَا ابْنَ أَخِي سَأَلْتَنِي كَمَا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ شَيْطَانٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَالْحَكَمِ بْنِ عَمْرٍو الْغِفَارِيِّ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي ذَرٍّ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ ذَهَبَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَيْهِ قَالُوا يَقْطَعُ الصَّلَاةَ الْحِمَارُ وَالْمَرْأَةُ وَالْكَلْبُ الْأَسْوَدُ قَالَ أَحْمَدُ الَّذِي لَا أَشُكُّ فِيهِ أَنَّ الْكَلْبَ الْأَسْوَدَ يَقْطَعُ الصَّلَاةَ وَفِي نَفْسِي مِنْ الْحِمَارِ وَالْمَرْأَةِ شَيْءٌ قَالَ إِسْحَقُ لَا يَقْطَعُهَا شَيْءٌ إِلَّا الْكَلْبُ الْأَسْوَدُ

[އަޙްމަދު ބިން މާނީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ހުޝައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ޔޫނުސް ބިން އުބައިދު] އާއި [މަންސޫރު ބިން ޒަދުޒާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙުމައިދު ބިން ހިލާލް] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން އަޝް ޝާމިތު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 'އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [އަބޫ ދާރު] ވިދާޅުވި ވާހަކައެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން އަބޫ ދާރު އާއި ސުވާލުކުރީމެވެ، 'އެއީ ކަޅު ކުލައަކަށް ވެފައި ރަތް ނުވަތަ ހުދު ނުވާންވީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟' އޭނާ ޖަވާބު ދިނީ، 'އޭ އަހަރެންގެ އަޚާ، އަހަރެން އެއްފަހަރަކު الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެދުނު ވާހަކައެއް ކަލޭ އަހަރެންގެ ގާތުގައި އެދުނީ، ކަޅު ބުޅަލަކީ ޝައިޠާނާއެކެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'އަބޫ ސަޢީދާއި، އަލްޙަކަމް ބިން ޢަމްރު އަލް ޣީފާރީއާއި، އަބޫ ހުރައިރާއާއި، އަނަސްގެ ކިބައިންވެސް މިކަމުގައި ރިވާވެގެންވެއެވެ.' އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫދުޒާރުގެ މި ޙަދީޘްފުޅުގައި ޙަސަން ޞަޙީޙްގެ ދަރަޖަ ލިބިފައިވެއެވެ. ބައެއް ޢިލްމުވެރިން މި ޙަދީޘާ ޖަދަލުކުރައްވަނީ، އެބޭކަލުން ވިދާޅުވެއެވެ؛ 'ނަމާދުތައް ބާތިލްވާނީ ޙިމާރުތަކާއި އަންހެނުންނާއި ބުޅާތައް ފާއިތުވުމުން'. އަހުމަދު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'ކަޅު ބުޅަލަކަށް ނަމާދެއް ބާތިލް ކުރެވިދާނެ ކަމާމެދު އަޅުގަނޑަކަށް ޝައްކެއް ނެތެވެ. ހިމާރާއި އަންހެންމީހާ އަދިވެސް އަހަރެންގެ ހިތުގައި ޝައްކުތައް ދޫކޮށްލާއިރު'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 311

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَأَنَّهُ رَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي فِي بَيْتِ أُمِّ سَلَمَةَ مُشْتَمِلًا فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجَابِرٍ وَسَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ وَأَنَسٍ وَعَمْرِو بْنِ أَبِي أَسِيدٍ وَأَبِي سَعِيدٍ وَكَيْسَانَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعَائِشَةَ وَأُمِّ هَانِئٍ وَعَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ وَطَلْقِ بْنِ عَلِيٍّ وَعُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ الْأَنْصَارِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ بَعْدَهُمْ مِنْ التَّابِعِينَ وَغَيْرِهِمْ قَالُوا لَا بَأْسَ بِالصَّلَاةِ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ وَقَدْ قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ يُصَلِّي الرَّجُلُ فِي ثَوْبَيْنِ

[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] ވިދާޅުވިއެވެ؛ [އަލްލައިތު] [ޙިޝާމް ބިން އުރުވާ] ގެ އަރިހުން [އުމަރު ބިން އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ގެކޮޅުގައި، އެންމެ ފޮތިގަނޑަކުން ނިވާކޮށްގެން ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިތަން ފެނުނެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މި ބާބުގައި އަބޫ ހުރައިރާ، ޖާބިރު، ސަލާމާ ބިން އަލް އަކުވާ'، އަނަސް، ޢުމަރު ބިން އަބޫ އާސިދު، އަބޫ ސަޢީދު، ކައިސަން، އިބްނު ޢައްބާސް، 'އައިޝާ، އުއްމު ހާނީ'، 'އައްމަރު ބިން ޔާސިރު، ތަލްޤު ބިން ޢަލީ އަދި އުބަދާ ބިން އަޝް ޝާމިތު އަލް އަންސާރީ' ގެ ރިވާޔަތްތައް ވެސް ވެއެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢުމަރު ބިން އަބޫ ސަލާމާގެ ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެވެ. ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން ޢިލްމުވެރިންގެ ތެރެއިން ގިނަ ޢިލްމުވެރިންނާއި، އެބޭކަލުންނަށްފަހު ތަބީޢީންގެ ތެރެއިންނާއި އެހެނިހެން ބޭފުޅުންގެ ތެރެއިން ޢިލްމުވެރިން މި ޙަދީޘް ޢަމަލުކުރެއެވެ. އެމީހުން ބުނީ؛ "އެއް ފޮތިކޮޅު ބޭނުންކޮށްގެން ނަމާދު ކުރުމަކީ ގޯހެއް ނޫނެވެ. އަދި ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ވިދާޅުވަނީ: 'މީހަކު ދެ ފޮތިކޮޅު ބޭނުންކޮށްގެން ނަމާދު ކުރަން ޖެހޭނެ'."

Hadith Corroboration (78)

Hadith

Imam Tirmidzi : 312

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ قَالَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ صَلَّى نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ سِتَّةَ أَوْ سَبْعَةَ عَشَرَ شَهْرًا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحِبُّ أَنْ يُوَجِّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ قَدْ نَرَى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّمَاءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضَاهَا فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ }فَوَجَّهَ نَحْوَ الْكَعْبَةِ وَكَانَ يُحِبُّ ذَلِكَ فَصَلَّى رَجُلٌ مَعَهُ الْعَصْرَ ثُمَّ مَرَّ عَلَى قَوْمٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَهُمْ رُكُوعٌ فِي صَلَاةِ الْعَصْرِ نَحْوَ بَيْتِ الْمَقْدِسِ فَقَالَ هُوَ يَشْهَدُ أَنَّهُ صَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَّهُ قَدْ وَجَّهَ إِلَى الْكَعْبَةِ قَالَ فَانْحَرَفُوا وَهُمْ رُكُوعٌقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ ابْنِ عُمَرَ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَعُمَارَةَ بْنِ أَوْسٍ وَعَمْرِو بْنِ عَوْفٍ الْمُزَنِيِّ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كَانُوا رُكُوعًا فِي صَلَاةِ الصُّبْحِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

[ހަންނާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ؛ [ވާކީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި [އިސްރާއީލުން] [އިޝާޤު] އިން [އަލް ބަރާ` ބިން ޢަޒީބު] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަދީނާއަށް ވަޑައިގަތުމުން، ބައިތުލް މަޤްދީސް އާއި ދިމާއަށް ކުރިމަތިވެވަޑައިގެން ހައެއް ނުވަތަ ސަތާރަ މަސް ދުވަހު ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ކަޢުބާއާ ދިމާއަށް މޫނު އަޅުވައިފިނަމަ ކަމުދިޔައިރު، ދެން الله ބާވައިލެއްވީ މި އާޔަތެވެ: -ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް -ގިނައިން- ތިބާގެ މޫނު އުޑުމައްޗަށް ބަލާތަން ފެނޭ. ޙަރަމް މިސްކިތާ ދިމާއަށް މޫނު އަނބުރާލާށެވެ-. އެހެންކަމުން އޭނާ ކުރިމަތިލީ ޤިބްލާއާ ދިމާއަށެވެ، އަދި އޭނާއަށް އެކަން ކަމުދިޔައެވެ'. ދެން މީހަކު އޭނާއާއެކު ޢަޞްރު ނަމާދު ކުރިއެވެ. އެއަށްފަހު، ބައިތުލް މަޤްދީސް އާއި ދިމާއަށް ކުރިމަތިލައިގެން ޢަޞްރު ނަމާދުގައި ބޯޖަހާފައި ތިބި އަންޞާރުންގެ ބައެއް މީހުން ފާއިތުވެގެން ދިޔައީ، އެހެންކަމުން -ހެކިވަމުން ދަނިކޮށް-، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ދުޢާކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ކަޢުބާއާ ދިމާއަށް ކުރިމަތިލެއްވިއެވެ. އަލް ބަރާ` ބުންޏެވެ؛ 'ދެން ރައްޔިތުން ކަޢުބާއާ ދިމާއަށް އެނބުރިލީ ބޯޖަހާލުމުގެ ޙާލަތުގައި'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި އިބްނު ޢުމަރު، އިބްނު ޢައްބާސް، ޢުމަރާ ބިން ޢައުސް، ޢަމްރު ބިން ޢައުފް އަލް މުޒާނީ އަދި އަނަސް’ ގެ ރިވާޔަތެއް ވެސް ވެއެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޙަދީޘް އަލް ބަރާ` އަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙް ޙަދީޘެއް ކަމަށާއި [ސުފްޔާން އައްތައުރީ] ވަނީ [އަބޫ އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައި [ހަންނަދު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީ] [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ދީނާރު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދީފައި ވެއެވެ. 'އެމީހުން ފަޖުރު ނަމާދުގައި ރުކޫޢުކުރީ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޙަދީޘް އިބްނު ޢުމަރަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙް ޙަދީޘެކެވެ’.

Hadith Corroboration (20)

Hadith

Imam Tirmidzi : 313

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي مَعْشَرٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي مَعْشَرٍ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ قَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ هَذَا الْوَجْهِ وَقَدْ تَكَلَّمَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي أَبِي مَعْشَرٍ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ وَاسْمُهُ نَجِيحٌ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ مُحَمَّدٌ لَا أَرْوِي عَنْهُ شَيْئًا وَقَدْ رَوَى عَنْهُ النَّاسُ قَالَ مُحَمَّدٌ وَحَدِيثُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيِّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَقْوَى مِنْ حَدِيثِ أَبِي مَعْشَرٍ وَأَصَحُّ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫ މަޢްޞަރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] ބުންޏެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން ޢަމްރޫ] [އަބޫ ސަލާމާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވާފައި ވެއެވެ. 'ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘް ކުރައްވާފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި އޮތީ [ޔަޙްޔާ ބިން މޫސާ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަބޫމަޞްޔާރު] ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫ ހުރައިރާގެ މި ޙަދީޘް އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ބައެއް ޗެނަލްތަކުން ރިވާވެގެންވެއެވެ'. ބައެއް ޢިލްމުވެރިން އަބޫ މަޢްޞޔާރުގެ ހިތުދަސް ކުރެއްވުމުގެ މައްސަލާގައި މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެކަލޭގެފާނުގެ ނަމަކީ ބަނީ ހާޝިމްގެ އަޅެއް ކަމަށްވާ ނާޖިޙް އެވެ. މުޙައްމަދު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް އޭނާގެ ފަރާތުން އެއްވެސް އެއްޗެއް ރިވާއެއް ނުކުރަން. އެކަމަކު އެއިން ރިވާކޮށްފައިވާ ބައެއް މީހުން އެބަތިއްބެވެ'. މުޙައްމަދު އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވީ، 'ޢަބްދުالله ބިން ޖަޢުފަރު އަލް މަޚްރާމީގެ ޙަދީޘަކީ، ޢުޘްމާން ބިން މުޙައްމަދު އަލް އަޚްނާސީގެ އަރިހުން، ސަޢީދު އަލް މަޤްބުރީގެ އަރިހުން، އަބޫ ހުރައިރާގެ އަރިހުން، އަބޫ މަޢްޞޔާރުގެ ޙަދީޘަށްވުރެ ވަރުގަދަ އަދި ޞައްޙަ ޙަދީޘެކެވެ.

Hadith Corroboration (3)

Hadith

Imam Tirmidzi : 314

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بَكْرٍ الْمَرْوَزِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْأَخْنَسِيِّ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَإِنَّمَا قِيلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الْمَخْرَمِيُّ لِأَنَّهُ مِنْ وَلَدِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌ مِنْهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَابْنُ عَبَّاسٍ و قَالَ ابْنُ عُمَرَ إِذَا جَعَلْتَ الْمَغْرِبَ عَنْ يَمِينِكَ وَالْمَشْرِقَ عَنْ يَسَارِكَ فَمَا بَيْنَهُمَا قِبْلَةٌ إِذَا اسْتَقْبَلْتَ الْقِبْلَةَ و قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ مَا بَيْنَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ قِبْلَةٌ هَذَا لِأَهْلِ الْمَشْرِقِ وَاخْتَارَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ التَّيَاسُرَ لِأَهْلِ مَرْوٍ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި [އަލް ހަސަން ބަކުރު އަލް މަރްވާޒީ] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [އަލް މުޢާލާ ބިން މަންޝޫރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުالله ބިން ޖަޢުފަރު އަލް މަޚްޒޫމީ] ގެ އަރިހުން [ޢުޘްމާން ބިން މުޙައްމަދު އަލް އަޚްނާސް] ގެ އަރިހުން [ސަޢީދު އަލް މަޤްބުރީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެކެވެ. އޭނާއަށް ޢަބްދުالله ބިން ޖަޢުފަރު އަލް މަޚްޒޫމީ ކިޔަނީ އޭނާއަކީ އަލް މިސްވާރު ބިން މަޚްރާމާގެ ދަރިކަލުން ކަމުގައިވާތީއެވެ. ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ ޞަޙާބީންގެ ތެރެއިން އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ޞަޙާބީން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. މި ރައުޔު ގެންގުޅުއްވި ބޭފުޅުންގެ ތެރޭގައި ޢުމަރު ބިން އަލް ޚަޘްތަބް، ޢަލީ ބިން އަބޫ ޠާލިބް އަދި އިބްނު ޢައްބާސް ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ. އިބްނު އުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ކަނާތްފަރާތުން ހުޅަނގަށް މިސްރާބު ހަދައި، ކަނާތްފަރާތުން އިރުމައްޗަށް ހަދައިފިނަމަ، އެދެމެދުގައި އޮތީ ޤިބާތުގެ މިސްރާބެވެ. އަދި އެގޮތަށް ތިޔަބައިމީހުން ޤިބްލާއާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިއްޖެއެވެ. ބިން އަލް މުބާރަކް ވިދާޅުވީ؛ 'އިރުމައްޗާއި ހުޅަނގާއި ދެމެދު ޤިބްލާގެ މިސްރާބު އޮންނައިރު، މިއީ އިރުމަތީ ސަރަހައްދުގެ ރައްޔިތުންނަށް ޚާއްޞަ ކަމެއް'. އަދި ޢަބްދުﷲ ބިން ބިން އަލް މުބާރަކް މަރްވާގެ ރައްޔިތުންނަށް ކަނާތު މިސްރާބު އިޚްތިޔާރު ކުރެއްވިއެވެ.

Hadith Corroboration (3)

Hadith

Imam Tirmidzi : 315

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ بْنُ سَعِيدٍ السَّمَّانُ عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فِي لَيْلَةٍ مُظْلِمَةٍ فَلَمْ نَدْرِ أَيْنَ الْقِبْلَةُ فَصَلَّى كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا عَلَى حِيَالِهِ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا ذَكَرْنَا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلَ{ فَأَيْنَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ }قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لَيْسَ إِسْنَادُهُ بِذَاكَ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ أَشْعَثَ السَّمَّانِ وَأَشْعَثُ بْنُ سَعِيدٍ أَبُو الرَّبِيعِ السَّمَّانُ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ وَقَدْ ذَهَبَ أَكْثَرُ أَهْلِ الْعِلْمِ إِلَى هَذَا قَالُوا إِذَا صَلَّى فِي الْغَيْمِ لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ ثُمَّ اسْتَبَانَ لَهُ بَعْدَمَا صَلَّى أَنَّهُ صَلَّى لِغَيْرِ الْقِبْلَةِ فَإِنَّ صَلَاتَهُ جَائِزَةٌ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَابْنُ الْمُبَارَكِ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ

އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ [މަޙްމޫދު ބިން ޣައިލާން] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [ވާކީ'] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަޝްޢަތު ބިން ސަޢީދު އަސްމާން] [ޢަޝީމް ބިން އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢާމިރު ބިން ރަބީޢާ] ގެ ކިބައިން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. 'އަހަރެމެން ތިބީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ޤިބްލައަކީ ކޮން ދިމާލަކަށް ކަމެއް ނޭނގޭހާ ހިނދަކު ކަޅު ރެއެއްގެ ދަތުރެއްގައި ކަމުން އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް ނަމާދުކުރީ އެމީހެއްގެ ޢަޤީދާއާ އެއްގޮތަށެވެ. ޖެހިގެން އައި ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެން އެކަން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ފޯރުކޮށްދިނީމެވެ، ދެން ބާވައިލެއްވީ: 'އެހެންކަމުން ތިބާ އެނބުރިލި ކޮންމެ ތަނަކަށް الله ގެ މޫނުފުޅު އޮވެއެވެ-'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މި ޙަދީޘަކީ ވަރުގަދަ ޙަދީޘެއް ނޫން، އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެކަން ނޭނގެނީ އަޝްޢަތު އަސް ސަމްމާނުގެ ޙަދީޘުން މެނުވީ، އަޝްޢަތު ބިން ސަޢީދަކީ އަބޫ ޢަރު ރަބީޢު އަސް ސަމްމާން، އަދި އޭނާއަކީ ޙަދީޘްގެ މައްސަލާގައި ބަލިކަށި މީހެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވެއެވެ. މި ޙަދީޘްގެ ވިސްނުމާ ގިނަ ޢިލްމުވެރިން އެއްބަސްވެވަޑައިގަންނަވައެވެ، އެބޭފުޅުން ވިދާޅުވަނީ، 'މޫސުން ވިލާގަނޑެއް ވެއްޖެނަމަ، މީހަކު ޤިބްލައާ ދިމާއަށް ނުޖެހި ނަމާދު ކުރަނީ، އެއަށްފަހު ޤިބްލައާ ދިމާއަށް ނުގޮސް ނަމާދުކުރިކަން އެނގިހުރެ އޭނާގެ ނަމާދު ޞައްޙަވާނެ' ކަމަށެވެ. މި ރައުޔު ނެގީ ސުފްޔާން އަތުއްސައުރީއާއި ބިން އަލް މުބާރަކާއި އަޙްމަދާއި އިސްޙާޤްޢުއެވެ.

Hadith

Imam Tirmidzi : 316

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا الْمُقْرِئُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنْ زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ الْحُصَيْنِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ يُصَلَّى فِي سَبْعَةِ مَوَاطِنَ فِي الْمَزْبَلَةِ وَالْمَجْزَرَةِ وَالْمَقْبَرَةِ وَقَارِعَةِ الطَّرِيقِ وَفِي الْحَمَّامِ وَفِي مَعَاطِنِ الْإِبِلِ وَفَوْقَ ظَهْرِ بَيْتِ اللَّهِحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ عَنْ دَاوُدَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي مَرْثَدٍ وَجَابِرٍ وَأَنَسٍ أَبُو مَرْثَدٍ اسْمُهُ كَنَّازُ بْنُ حُصَيْنٍ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ إِسْنَادُهُ لَيْسَ بِذَاكَ الْقَوِيِّ وَقَدْ تُكُلِّمَ فِي زَيْدِ بْنِ جَبِيرَةَ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ قَالَ أَبُو عِيسَى وَزَيْدُ بْنُ جُبَيْرٍ الْكُوفِيُّ أَثْبَتُ مِنْ هَذَا وَأَقْدَمُ وَقَدْ سَمِعَ مِنْ ابْنِ عُمَرَ وَقَدْ رَوَى اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ الْعُمَرِيِّ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ وَحَدِيثُ دَاوُدَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْبَهُ وَأَصَحُّ مِنْ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْعُمَرِيُّ ضَعَّفَهُ بَعْضُ أَهْلِ الْحَدِيثِ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ مِنْهُمْ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ

[މަޙްމޫދު ބިން ޣައިލާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. [އަލް މުޤްރީ`] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ؛ [ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޒައިދު ބިން ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [ދާއޫދު ބިން އަލް ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ހަތް ތަނެއްގައި ނަމާދު ޙަރާމް ކުރެއްވިއެވެ: ކުނިކޮށި، ކަތިވަޅި، ސަހަރާ، މަގުގެ މެދު، އާންމު ފެންވަރާ ތަނެއް، ޖަމަލު ކުކުޅު ކުރާ ތަނެއް އަދި ކަޢުބާގެ މަތީގައި'. [ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ؛ [ސުވައިދު ބިން ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ޒައިދު ބިން ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [ދާއޫދު ބިން ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މާނައެއްގައި މިފަދަ ޙަދީޘަކާއެކުގައެވެ'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި އަބޫ މަރްސަދާއި ޖާބިރު އަދި އަނަސްގެ ޙަދީޘެއްވެސް ވެއެވެ. އަބޫ މާރުސަދުގެ ނަމަކީ ކަންނާޒް ބިން ޙުސައިން' އެވެ. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އިބްނު އުމަރުގެ ޙަދީޘް ފޮނުވުމުގެ ސިލްސިލާ މާ ވަރުގަދައެއް ނޫން، ސަބަބަކީ ޒައިދު ބިން ޖާބިރު ހިތުދަސްކުރުމުގެ ގޮތުން އެކަމާ ބެހޭގޮތުން މަޝްވަރާ ކުރައްވާފައިވާތީ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޒައިދު ބިން ޖުބައިރު އަލް ކޫފީ އަކީ މި ޒައިދު ބިން ޖާބިރަށް ވުރެ ވަރުގަދަ އަދި ކުރީގެ ބޭފުޅެއް ކަމުގައި ވާތީ، އެކަލޭގެފާނަށް އިބްނު ޢުމަރުގެ އަރިހުން އެކަން އަޑުއެހިއެވެ. އަދި [ލައިތު ބިން ޞަޢާދު] މި ޙަދީޘް [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު އަލް ޢުމަރީ] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން މި ޙަދީޘް އެއާ އެއްގޮތް ޙަދީޘަކާއެކު ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. ނާފިޢުގެ ކިބައިން، އިބްނު ޢުމަރުގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ދާއޫދުގެ ޙަދީޘާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އެއީ ލައިތު ބިން ސަޢާދުގެ ޙަދީޘަށްވުރެ އެއްގޮތް އަދި ޞައްޙަ ޙަދީޘެއް ކަމުގައި ވާތީ، ހިތުދަސްކުރުމުގެ ގޮތުން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު އަލް އުމަރީ ވަނީ ބައެއް ޙަދީޘް ތަޖުރިބާކާރުން ބަލިކަށިވެފައެވެ. އަދި އެކަން ބަލިކަށިކޮށްލި މީހުންގެ ތެރޭގައި ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު އަލް ޤަޘްޘްޘަން’ ހިމެނިވަޑައިގަންނަވައެވެ.

Hadith Corroboration (9)

Hadith

Imam Tirmidzi : 317

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلُّوا فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلَا تُصَلُّوا فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ أَوْ بِنَحْوِهِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ وَالْبَرَاءِ وَسَبْرَةَ بْنِ مَعْبَدٍ الْجُهَنِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَعَلَيْهِ الْعَمَلُ عِنْدَ أَصْحَابِنَا وَبِهِ يَقُولُ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ وَحَدِيثُ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفًا وَلَمْ يَرْفَعْهُ وَاسْمُ أَبِي حَصِينٍ عُثْمَانُ بْنُ عَاصِمٍ الْأَسَدِيُّ

[އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ؛ [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫބަކުރު ބިން އައްޔަޝް] ގެ އަރިހުން [ހިޝާމް] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ސިރިން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ؛ [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [އަބޫބަކުރު ބިން އައްޔަޝް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙާޝިން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން އެއާ އެއްގޮތް ނުވަތަ އެއާ އެއްގޮތް ޙަދީޘަކާއެކުގައެވެ'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި ޖާބިރު ބިން ސަމްރާ، އަލް ބާރާ`، ޞަބްރާ ބިން މަޢުބާދު އަލް ޖުހާނީ، ޢަބްދުالله ބިން މުޣައްފަލް، އިބްނު ޢުމަރު އަދި އަނަސްގެ ޙަދީޘެއްވެސް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަބޫ ހުރައިރާގެ މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެކެވެ. މި ޙަދީޘަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ބައެއް ޞަޙާބީން ޢަމަލުކުރެއްވި ޙަދީޘެކެވެ. އަދި މި ރައުޔުވެސް ނެގީ އަޙްމަދާއި އިސްހާޤުއެވެ. އަބޫ ޙުސައިންގެ ޙަދީޘަކީ އަބޫ ޞާލިޙުގެ އަރިހުން، އަބޫ ޙުރައިރާގެ އަރިހުން، ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ލިޔުއްވާފައިވާ ޙަދީޘަކީ ޣަރީބު ޙަދީޘެކެވެ. [އިސްރާއީލު] [އަބޫ ޙާޝިން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން މައުޤޫފް ގޮތެއްގައި ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެއީ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް އަށް ނިސްބަތްކުރައްވާފައެއް ނުވެއެވެ. އަބޫ ހުސައިންގެ ނަމަކީ ޢުޘްމާން ބިން 'އާސިމް އަލް އަސަދީ' އެވެ.

Hadith Corroboration (29)

Hadith

Imam Tirmidzi : 318

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ الضُّبَعِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّي فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَأَبُو التَّيَّاحِ الضُّبَعِيُّ اسْمُهُ يَزِيدُ بْنُ حُمَيْدٍ

[މުޙައްމަދު ބިން ބައްޝިޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ: [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] [ޝުޢުބާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ އައް ޠައްޔަޙް ޢަދުލް ދުލުބާޢީ] ގެ އަރިހުން [އަނަސް ބިން މާލިކް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. އަބޫ ޢީސާ ވިދާޅުވިއެވެ: މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެކެވެ. އަދި އަބޫ އައްޠައްޔަޙް އަދުލްދުލުބާޢީގެ ނަމަކީ ޔަޒީދު ބިން ހުމައިދެވެ.'

Hadith Corroboration (29)

Hadith

Imam Tirmidzi : 319

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَيَحْيَى بْنُ آدَمَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَبَعَثَنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَاجَةٍ فَجِئْتُ وَهُوَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ نَحْوَ الْمَشْرِقِ وَالسُّجُودُ أَخْفَضُ مِنْ الرُّكُوعِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَنَسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي سَعِيدٍ وَعَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ جَابِرٍ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ عَامَّةِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا نَعْلَمُ بَيْنَهُمْ اخْتِلَافًا لَا يَرَوْنَ بَأْسًا أَنْ يُصَلِّيَ الرَّجُلُ عَلَى رَاحِلَتِهِ تَطَوُّعًا حَيْثُ مَا كَانَ وَجْهُهُ إِلَى الْقِبْلَةِ أَوْ غَيْرِهَا

[މަޙްމޫދު ބިން ޣައިލާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ؛ [ވާކީޢު] އާއި [ޔަޙްޔާ ބިން އާދަމް] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަޒް ޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ. 'ރަސޫލުالله ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަޅުގަނޑު ފޮނުއްވީ ކަމެއްގެ މައްޗަށް، ދެން އަޅުގަނޑު އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އައީ އިރުމައްޗަށް ވާގޮތަށް އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގައި ނަމާދު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއިރު، އޭނާ ސަޖިދަކުރެއްވީ ސަޖިދައަށް ވުރެ ތިރިއަށެވެ'. އޭނާ ވިދާޅުވީ؛ 'މި ބާބުގައި އަނަސް، އިބްނު ޢުމަރު، އަބޫ ސަޢީދު އަދި އަމީރު ބިން ރަބީޢަތުގެ ރިވާޔަތެއް ވެސް ވެއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ޖާބިރުގެ މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެކެވެ. މި ޙަދީޘް ޖާބިރުގެ އަރިހުން އެތައް ގޮތަކުން ރިވާވެގެންވެއެވެ. ގިނަ ޢިލްމުވެރިން މި ޙަދީޘް ޢަމަލުކުރާއިރު އެބޭފުޅުންގެ މެދުގައި އެއްވެސް ޚިލާފެއް އަޅުގަނޑުމެންނަކަށް ނުފެނެއެވެ. އެމީހުންގެ ރައުޔަކީ، މީހަކު އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގައި ސުންނަތް ނަމާދު ކުރެވިދާނެ ކަމަށާއި، އޭނާގެ ފަރުބަދަ ޤިބްލައާ ދިމާއަށް ހުރި ކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ އެހެން ގޮތަކުން ކަމުގައި ވިޔަސް މެއެވެ'.

Hadith

Imam Tirmidzi : 320

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى إِلَى بَعِيرِهِ أَوْ رَاحِلَتِهِ وَكَانَ يُصَلِّي عَلَى رَاحِلَتِهِ حَيْثُ مَا تَوَجَّهَتْ بِهِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ لَا يَرَوْنَ بِالصَّلَاةِ إِلَى الْبَعِيرِ بَأْسًا أَنْ يَسْتَتِرَ بِهِ

އަޅުގަނޑުމެން [ސުފްޔާން ބިން ވާކީޢު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޚާލިދު އަލް އަޙްމަރު] [ޢުބައިދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [ނަފީޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭނާގެ ޖަމަލުގައި ނުވަތަ އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގައި ނަމާދު ކުރެއްވިއިރު، އޭނާގެ ފަރުބަދަ ކުރިމަތިވާ ކޮންމެ ދިމާލަކަށް ކުރިމަތިލައިގެން އޭނާގެ ފަރުބަދަމަތީގައި ނަމާދު ކުރެއްވިއެވެ'. އަބޫ އީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ޢަބޫ ޢީސާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'މި ޙަދީޘަކީ ޙަސަން ޞަޙީޙެވެ. މިއީ ބައެއް ޢިލްމުވެރިން ގެންގުޅުއްވާ ރައުޔެއް، އެމީހުންގެ ނަޒަރުގައި ޖަމަލަކީ ނަމާދު -ގެ - ޙައްދުފަހަނަޅާފައިވާ އެއްޗަކަށް ހަދައިގެން ނަމާދު ކުރުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ކަމުގައެވެ.

Hadith Corroboration (176)