Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Tirmidzi (الإمام الترمذي) - 3891 Hadith

Hadith

Imam Tirmidzi : 3081

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ أَبُو الْمُغِيرَةِ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَقَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ وَأَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ }قَالَ يُؤْتَى بِالْمَوْتِ كَأَنَّهُ كَبْشٌ أَمْلَحُ حَتَّى يُوقَفَ عَلَى السُّورِ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ فَيُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَشْرَئِبُّونَ وَيُقَالُ يَا أَهْلَ النَّارِ فَيَشْرَئِبُّونَ فَيُقَالُ هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا فَيَقُولُونَ نَعَمْ هَذَا الْمَوْتُ فَيُضْجَعُ فَيُذْبَحُ فَلَوْلَا أَنَّ اللَّهَ قَضَى لِأَهْلِ الْجَنَّةِ الْحَيَاةَ فِيهَا وَالْبَقَاءَ لَمَاتُوا فَرَحًا وَلَوْلَا أَنَّ اللَّهَ قَضَى لِأَهْلِ النَّارِ الْحَيَاةَ فِيهَا وَالْبَقَاءَ لَمَاتُوا تَرَحًاقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atwebele [Ahmad bin Mani’] atwebele [Umukalamba wa kwa Isma’il Abu Al Mughirah] ukufuma kuli [Abu Salih] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri], atile: “Umukalamba wa bashilika alipeele ubushiku bwa nkondo kuli bene. -Maryam: 39- atile: ‘Imfwa yaletwa nga mbushi yafiita ukufika na lintu yashintililwe pa cibumba pa kati ka mulu na helo, lyena catile: ‘Mwe ba mu mulu. Baloleshe mu mulu. Ici citila: Bushe mwalishiba ici? bayaswike ukuti: Ee, ni mfwa. Abafwa balebabika panshi kabili lyene balebaipaya. Nga ca kuti Allah tasontele ubumi bwa muyayaya no kukanafwa ku bekala mu mulu, nga balifwile pantu bali aba nsansa nga nshi, kabili nga ca kuti Allah tapingwile ubumi bwa muyayaya no bumi bwa muyayaya ku bekala muli helo, nga balifwile pantu bali no bulanda nga nshi’. Abu Isa atile: iyi hadishi ya cine cine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3082

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ فِي قَوْلِهِ{ وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا }قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍأَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَمَّا عُرِجَ بِي رَأَيْتُ إِدْرِيسَ فِي السَّمَاءِ الرَّابِعَةِقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَاهُ سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَهَمَّامٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَ الْمِعْرَاجِ بِطُولِهِ وَهَذَا عِنْدَنَا مُخْتَصَرٌ مِنْ ذَاكَ

Atwebele ukuti [Ahmad bin Mani’] atushimikile [Al Husain bin Muhamadi] atushimikile [Syaiban] ukufuma ku [Qatadah] pa lwa mashiwi Yakwe: ‘Kabili twamukulisha ku bucindami bwakulisha’. -Maria: 57- atile: Atwebele [Anas bin Malik] ukuti Kasesema atile: ‘Ilyo naikele pa cipuna ca bufumu namwene Idris mu mulu walenga bune’. Abu Isa atile: Muli ici cishinka muli hadith iyapalana ukufuma kuli Abu Sa’id ukufuma kuli Kasesema uuli onse. Abu Isa atile iyi hadishi ya cine cine. [Sa’id bin Abu Urubah], [Hammad] na bambi balilondolwele ukufuma kuli [Qatadah] ukufuma kuli [Anas] ukufuma kuli [Malik bin Sha’sha’ah] ukufuma kuli Kasesema sallallaahu ‘alaihi wa Salam hadith isra’ mi’raj mu kufikilishiwa kabili mu matontonkanyo yesu iyi hadith ni ciputulwa ca kupenda.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3083

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يَعْلَى بْنُ عُبَيْدٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِجِبْرِيلَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تَزُورَنَا أَكْثَرَ مِمَّا تَزُورُنَا قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ{ وَمَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ }إِلَى آخِرِ الْآيَةَقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ عُمَرَ بْنِ ذَرٍّ نَحْوَهُ

Nga ca kutila [Abdu bin Humaid] atubuulile [Ya’la bin Ubaid] atubuulile [Umar bin Dzarr] ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn Abbas] atile: “Cinshi citucingilila ukucila pa kucita ifyo mulefwaya? e lyo ici cikomo caishile panshi: ‘Kabili ifwe - Jibrili - tatwaishile panshi, kano fye pa mulandu wa funde lya kwa Rabb wenu’. -Maria: 64- ukufika ku mpela ya cikomo. Abu Isa atile: Iyi hadith yalicindama. Atwebele [Al Husain bin Huraits] atwebele [Waki’] ukufuma kuli [Umar bin Dzarr] cimoneka.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3084

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ السُّدِّيِّ قَالَ سَأَلْتُ مُرَّةَ الْهَمْدَانِيَّ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ{ وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا }فَحَدَّثَنِي أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ حَدَّثَهُمْ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرِدُ النَّاسُ النَّارَ ثُمَّ يَصْدُرُونَ مِنْهَا بِأَعْمَالِهِمْ فَأَوَّلُهُمْ كَلَمْحِ الْبَرْقِ ثُمَّ كَالرِّيحِ ثُمَّ كَحُضْرِ الْفَرَسِ ثُمَّ كَالرَّاكِبِ فِي رَحْلِهِ ثُمَّ كَشَدِّ الرَّجُلِ ثُمَّ كَمَشْيِهِقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ السُّدِّيِّ وَلَمْ يَرْفَعْهُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ{ وَإِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا }قَالَ يَرِدُونَهَا ثُمَّ يَصْدُرُونَ بِأَعْمَالِهِمْ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ السُّدِّيِّ بِمِثْلِهِ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قُلْتُ لِشُعْبَةَ إِنَّ إِسْرَائِيلَ حَدَّثَنِي عَنْ السُّدِّيِّ عَنْ مُرَّةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنْ السُّدِّيِّ مَرْفُوعًا وَلَكِنِّي عَمْدًا أَدَعُهُ

Calitwebelwe [Abdu bin Humaid] atwebele [Ubaidullah bin Musa] ukufuma [Isra`il] ukufuma [Nga fintu Suddi] asosele: Inshita imo napwishe [Murrah al Hamdany] pa lwa mashiwi ya kwa Lesa ‘Kabili tapali nangu umo uwa imwe lelo uwa kuya ku mulilo wa pe’. -Maryam: 71- lyena anjebele ukuti [Abdullah bin Mas'ud] abeshimikile, atile: 'Umuntu akaya ku mulilo wa pe, lyena akapita muli wene pa mulandu wa milimo yakwe, lintu aba kubalilapo pali bene bali abayanguka nga nshi nga nkuba, lyena nga abacimfya, kabalwe, lyena nga umuntu uulebutuka, lyena nga - umuntu uuleenda'. Abu Isa atile iyi hadishi yali bwino. Yuba alondolola ukufuma kuli As Suddi lelo taciumfwikishe. Camwebele ukuti [Muhamadi bin Basyar] atwebele [Yahya bin Sa’id] atwebele [Syu’ba] ukufuma kuli [Nga Suddi] ukufuma kuli [Murrah] ukufuma kuli [Abdullah bin Mas’ud]: ‘Kabili tapali nangu umo uwa imwe lelo uwaisa ku mulilo wa pe’. -Maria: 71- atile: Baishile kuli wene kabili lyene bamushile ukushintilila pa milimo yabo. Atwebele [Muhamadi bin Basyar] atwebele [Abdurrahman bin Mahdi] ukufuma [Syu’ba] ukufuma [Nga Suddi] cilemoneka. Abdullah atile: “Natile kuli Suba ukuti Israeli anjebele ukufuma kuli As Suddi ukufuma kuli Murrah ukufuma kuli Abdullah ukufuma kuli kasesema. Syuba atile: Naumfwa ukufuma kuli As Suddi mu marfu lelo nacileka mu kulinga.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3085

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا أَحَبَّ اللَّهُ عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنِّي قَدْ أَحْبَبْتُ فُلَانًا فَأَحِبَّهُ قَالَ فَيُنَادِي فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَنْزِلُ لَهُ الْمَحَبَّةُ فِي أَهْلِ الْأَرْضِ فَذَلِكَ قَوْلُ اللَّهِ{ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمْ الرَّحْمَنُ وُدًّا }وَإِذَا أَبْغَضَ اللَّهُ عَبْدًا نَادَى جِبْرِيلَ إِنِّي أَبْغَضْتُ فُلَانًا فَيُنَادِي فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَنْزِلُ لَهُ الْبَغْضَاءُ فِي الْأَرْضِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رَوَى عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا

Ici citabo ca kuti: ‘Nga ca kuti Lesa atemwa umubomfi, Jibril aitwa ukuti: “Mutemwike nga nshi wene. alililile mu mulu, lyene ukutemwa kuli wene kwaishile pa kati ka bantu ba pano isonde. Ico eco calumbulwa mwi shiwi lya kwa Allah: ‘Mu cine cine, abo abasumina no kucita imilimo isuma, ubushiku bumo Allah, Uwacilapo, akabika mu mitima yabo ukuyumfwa kwa luse’. -Maryam: 96- apo nga cakuti Allah apata umubomfi, aitwa Jibril -mucine cine napata ifi na ifi- lyena Jibril alilile mu mulu lyena ulupato lwaishile pano isonde'. Abu Isa atile iyi hadishi ya cine cine. [Abdurrahman bin Abdullah bin Dinar] alondolwele ukufuma kuli [wishi] ukufuma kuli [Abu Salih] ukufuma kuli [Abu Hurairah] ukufuma kuli kasesema nga iyi hadith.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3086

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ قَال سَمِعْتُ خَبَّابَ بْنَ الْأَرَتِّ يَقُولُجِئْتُ الْعَاصَ بْنَ وَائِلٍ السَّهْمِيَّ أَتَقَاضَاهُ حَقًّا لِي عِنْدَهُ فَقَالَ لَا أُعْطِيكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ فَقُلْتُ لَا حَتَّى تَمُوتَ ثُمَّ تُبْعَثَ قَالَ وَإِنِّي لَمَيِّتٌ ثُمَّ مَبْعُوثٌ فَقُلْتُ نَعَمْ فَقَالَ إِنَّ لِي هُنَاكَ مَالًا وَوَلَدًا فَأَقْضِيكَ فَنَزَلَتْ{ أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالًا وَوَلَدًا }الْآيَةَحَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ نَحْوَهُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Ici citabo ca kutila: “Naumfwile [Khabbab bin Al Arat] alelanda ukuti: “Inshita imo naile kuli Al’Ash bin Wail Nga Sahmi, nalefwaya insambu ukufuma kuli wene ukufikila atile: Muhamadi. Natila: Awe, mpaka mukafwe no kubuushiwa. Atile: Bushe nkafwa no kubuuka? Nayaswike ukuti: Ee. Atile: Mu cine cine, mu nshita ya ku ntanshi, ncili nkaba ne fyuma na bana, eico nkalipila inkongole yenu. Eico -icikomo- caishile panshi: 'Eico bushe mwamona umuntu uushasumina mu fikomo Fyesu kabili atila: 'Mu cine cine nkapeelwa ubunonshi na bana'. -Maryamu: 77- Atwebele [Hannad] atwebele [Abu Mu’awiyah] ukufuma kuli [Al’Amasy] cilemoneka. Abu Isa atile iyi hadishi ya cine cine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3087

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ أَخْبَرَنَا صَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَلَمَّا قَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ أَسْرَى لَيْلَةً حَتَّى أَدْرَكَهُ الْكَرَى أَنَاخَ فَعَرَّسَ ثُمَّ قَالَ يَا بِلَالُ اكْلَأْ لَنَا اللَّيْلَةَ قَالَ فَصَلَّى بِلَالٌ ثُمَّ تَسَانَدَ إِلَى رَاحِلَتِهِ مُسْتَقْبِلَ الْفَجْرِ فَغَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ فَنَامَ فَلَمْ يَسْتَيْقِظْ أَحَدٌ مِنْهُمْ وَكَانَ أَوَّلَهُمْ اسْتِيقَاظًا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَيْ بِلَالُ فَقَالَ بِلَالٌ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخَذَ بِنَفْسِي الَّذِي أَخَذَ بِنَفْسِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اقْتَادُوا ثُمَّ أَنَاخَ فَتَوَضَّأَ فَأَقَامَ الصَّلَاةَ ثُمَّ صَلَّى مِثْلَ صَلَاتِهِ لِلْوَقْتِ فِي تَمَكُّثٍ ثُمَّ قَالَ{ أَقِمْ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي }قَالَ هَذَا حَدِيثٌ غَيْرُ مَحْفُوظٍ رَوَاهُ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ الْحُفَّاظِ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرُوا فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَصَالِحُ بْنُ أَبِي الْأَخْضَرِ يُضَعَّفُ فِي الْحَدِيثِ ضَعَّفَهُ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُهُ مِنْ قِبَلِ حِفْظِهِ

Atile: “Pa numa ya kuti Umutumwa wa kwa Lesa alibwelele ukulwisha, atentemwike ngamila yakwe. kabili atentemwike ku kupuusha no kutila: ‘We Bilal, ube uwacenjela ubushiku bwa lelo’. e lyo Bilal apepele, pa numa ya ico ashintilile pa lupili lwakwe - ingamila - ukulolela akasuba - akasuba -, alisansabikwe ku tulo kabili mu kupelako alaala. Kabili tapali uwabuushishe nangu umo pali bene, apo uwabalilepo ukubuusha ali ni Mutumwa wa kwa Allah. Lyene atile: ‘Mwapola Bilal!’ Bilal ayaswike ati: Nacindika imfumu yenu ukucila tata, nalisansabikwe ku tulo - naile - nga fintu mwapitilemo. - Twalilileni ukusamba, kabili citeni ipepo lyena pepa nga fintu alepepa pa nshita yalinga panono panono lyena abelengele ukuti: 'Shimikileni ipepo lya kwibukisha ine'. 14- Abu Isa atile: Iyi hadith tayasungilwe. Calondolwelwe na basambilila ba hadith abengi ukufuma kuli Az Zuhri ukufuma kuli Sa’id bin Al Musayyib ukuti Kasesema, tabalumbulwile pali Abu Hurairah. Salih bin Abu Al Akhdlar alicefiwe mu hadith. Yahya bin Sa’id Al Kathani na bambi balimucefyeko amaka ukufuma ku lubali lwakwe ulwa kusunga mu mutwe.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3088

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ عَنْ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْوَيْلُ وَادٍ فِي جَهَنَّمَ يَهْوِي فِيهِ الْكَافِرُ أَرْبَعِينَ خَرِيفًا قَبْلَ أَنْ يَبْلُغَ قَعْرَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلَّا مِنْ حَدِيثِ ابْنِ لَهِيعَةَ

Atwebele ukuti [Abdu bin Humaid] atwebele [Al Hasan bin Musa] atwebele [Ibn Lahi’ah] ukufuma kuli [Darraj] ukufuma kuli [Abu Al Haitsam] ukufuma kuli [Abu Sa’id] ukufuma kuli Kasesema atile: ‘Ukulila ni shina lya cishima ica mu mpanga pa mulandu wa kuti, imyaka ilyo ashilafika pa nshi’. Abu Isa atile: Iyi hadishi yalicindama, tatuishiba ubupilibulo bwa iko ubwa cine kano fye ukufuma ku hadishi ya kwa Ibn Lahi’ah.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3089

حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى الْبَغْدَادِيُّ وَالْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ الْأَعْرَجُ بَغْدَادِيٌّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ غَزْوَانَ أَبُو نُوحٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَأَنَّ رَجُلًا قَعَدَ بَيْنَ يَدَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَمْلُوكِينَ يُكَذِّبُونَنِي وَيَخُونُونَنِي وَيَعْصُونَنِي وَأَشْتُمُهُمْ وَأَضْرِبُهُمْ فَكَيْفَ أَنَا مِنْهُمْ قَالَ يُحْسَبُ مَا خَانُوكَ وَعَصَوْكَ وَكَذَّبُوكَ وَعِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ بِقَدْرِ ذُنُوبِهِمْ كَانَ كَفَافًا لَا لَكَ وَلَا عَلَيْكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ دُونَ ذُنُوبِهِمْ كَانَ فَضْلًا لَكَ وَإِنْ كَانَ عِقَابُكَ إِيَّاهُمْ فَوْقَ ذُنُوبِهِمْ اقْتُصَّ لَهُمْ مِنْكَ الْفَضْلُ قَالَ فَتَنَحَّى الرَّجُلُ فَجَعَلَ يَبْكِي وَيَهْتِفُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَقْرَأُ كِتَابَ اللَّهِ{ وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ }الْآيَةَ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلِهَؤُلَاءِ شَيْئًا خَيْرًا مِنْ مُفَارَقَتِهِمْ أُشْهِدُكُمْ أَنَّهُمْ أَحْرَارٌ كُلُّهُمْقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لَا نَعْرِفُهُ إِلَّا مِنْ حَدِيثِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَزْوَانَ وَقَدْ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ غَزْوَانَ هَذَا الْحَدِيثَ

Nga twamweba [Mujahid bin Musa Al Baghdadi] na [Al Fadll bin Sahal Al A'raj Baghdadi] na bambi, batile: Atubuulile pa ntanshi ya Kasesema kabili atile: We Rasulullah, mu cine cine nalikwete abasha babili, balibepeshe no kunshita, na bo bene tabaumfwile -amafunde yandi-, lyena nalibatukile kabili nalibacushishe, bushe nalibacushishe? ayaswike ukuti ‘Ukubepesha kwabo, ukukanaumfwila no bufi pali iwe, pamo pene no kukanda kobe kuli bene, fyonse ifyo fyalikwata ukupenda. Nga ca kuti ukukansha kwenu kwalingana no kulufyanya kwabo, lyene mulungike na bo. Lelo nga ca kuti ukukandwa kwenu kwayanguka ukucila pa kulufyanya kwabo, ninshi muleba pa ntanshi. Lelo nga ca kuti ukukansha uko mubapeela kwalicilapo ukubipa ukucila pa kulufyanya kwabo, lyene e bakapokelela ubucindami bwa kubalilapo ukufuma kuli imwe nga qishash’. atile; lyena umuntu ali no bulanda lyena alilile no kubilikisha lyena Umutumwa wa kwa Lesa atile: ‘Bushe tamwabelengele icitabo ca kwa Lesa ukuti: ‘Tukabika ifipimo fyalinga pa Bushiku bwa Kubuuka, eico tapali uukaonaika nangu panono’. -Al Anbiyaa`: 47- umuntu atile: We Mutumwa wakwa Lesa, kuli Lesa, tapali icacilapo ukuwama kuli ine ukucila ukubalubula. Eico mupeele ubunte bwa kuti bonse nalibasuminisha’. Abu Isa atile iyi hadith yalibipisha, twaishiba fye ukufuma ku hadith ya kwa Abdurrahman bin Ghazwan. [Ahmad bin Hambal] alondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Abdurrahman bin Hambal].

Hadith

Imam Tirmidzi : 3090

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الْأُمَوِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَكْذِبْ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام فِي شَيْءٍ قَطُّ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ قَوْلِهِ{ إِنِّي سَقِيمٌ }وَلَمْ يَكُنْ سَقِيمًا وَقَوْلُهُ لِسَارَّةَ أُخْتِي وَقَوْلِهِ{ بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا }وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسْتَغْرَبُ مِنْ حَدِيثِ ابْنِ إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atwebele [Sa’id bin Yahya Al Umawi] anjebele [batata] anjebele [Muhammad bin Ishaq] ukufuma kuli [Abu Az Zinad] ukufuma kuli [Abu Hurairah] atile: ‘Ibrahim tacitilepo nangu cimo ukucila pali fitatu mu milandu yonse; -e kutila- amashiwi yakwe: Nalwala, nangu ca kuti nshalwala. Amashiwi yakwe pali Sara: Ni nkashi yandi. Kabili atile: Uyo uwacitile -aonawile ifibumbwa ifinono- ali uyu -icibumbwa icikulu'. Iyi hadith yalilondolwelwe ukupitila mu cikomo cimbi ukufuma kuli Abu Hurairah ukufuma kuli kasesema uuli onse. Icitabo ca kwa Ibn Ishaq ukufuma kuli Abu Az Zinad cimonwa nge ca bufi. Abu Isa atile iyi hadishi ya cine cine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3091

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ وَأَبُو دَاوُدَ قَالُوا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْمَوْعِظَةِ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ إِلَى اللَّهِ عُرَاةً غُرْلًا ثُمَّ قَرَأَ{ كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ أَوَّلُ مَنْ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ وَإِنَّهُ سَيُؤْتَى بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ{ وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ }إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَيُقَالُ هَؤُلَاءِ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ نَحْوَهُ قَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى كَأَنَّهُ تَأَوَّلَهُ عَلَى أَهْلِ الرِّدَّةِ

Atwebele [Mahmud bin Ghailan] atwebele [Waki’], [Wahab bin Jarir] na [Abu Dawud] batile: Atwebele [Syu’bah] ukufuma kuli [Al Mughirah bin An Nu’man] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn Abbas] atile: atile: ‘Mwe bantu, mu cine cine mukalonganikwa kuli Allah ali uwa nkumbabulili kabili uwabula ukusembululwa,’ lyena abelengele ukuti: ‘Nga fintu twatendeke ukupanga kwa kubalilapo, e fyo tukacibwekeshapo, ico e cipangano ico tukafikilisha ukwabula no kutwishika’. 105- Umuntu wa kubalilapo ukufwala pali bulya bushiku ali ni Ibrahim kabili impendwa ya bantu ukufuma ku Ummah wandi yali no kuletwa, yali no kubikwa mwi bumba lya ku kulyo - abaishiba ifya muli helo - lyena napepele ukuti: O Rabb, bonse ni fibusa fyandi, lyena nayaswike ukuti: Mu cine cine, taucitile iwe pa numa ya fyo bacitile. Lyena napepele nga fintu umubomfi walungama asosele ukuti: ‘Nali Nte kuli bene ilyo nali na bo lelo ilyo Wapitile kuli ine, Wene wali uwabaloleshe kabili Wene uli Nte ya fyonse. Nga Mwabacusha ninshi mu cine cine ni babomfi Bobe’. 117-118- lyena ayaswike ati: Lyonse balesanguka pa numa ya kufwa kobe. Abu Isa atile iyi hadishi ya cine cine. Atwebele ukuti [Muhamadi bin Basyar] atubuulile [Muhamadi bin Ja’far] atubuulile [Syu’bah] ukufuma kuli [Al Mughirah bin An Nu’man] cilemoneka. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine cine. [Sufyan Ats Tsauri] alondolwele ukufuma kuli [Al Mugirah bin An Nu’man] mu kumoneka. Abu Isa atile: Cilemoneka kwati alipilibwile pa lwa bacipondoka.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3092

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ جُدْعَانَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا نَزَلَتْ{ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ إِلَى قَوْلِهِ وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ }قَالَ أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةُ وَهُوَ فِي سَفَرٍ فَقَالَ أَتَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ ذَلِكَ فَقَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَلِكَ يَوْمَ يَقُولُ اللَّهُ لِآدَمَ ابْعَثْ بَعْثَ النَّارِ فَقَالَ يَا رَبِّ وَمَا بَعْثُ النَّارِ قَالَ تِسْعُ مِائَةٍ وَتِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ إِلَى النَّارِ وَوَاحِدٌ إِلَى الْجَنَّةِ قَالَ فَأَنْشَأَ الْمُسْلِمُونَ يَبْكُونَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَارِبُوا وَسَدِّدُوا فَإِنَّهَا لَمْ تَكُنْ نُبُوَّةٌ قَطُّ إِلَّا كَانَ بَيْنَ يَدَيْهَا جَاهِلِيَّةٌ قَالَ فَيُؤْخَذُ الْعَدَدُ مِنْ الْجَاهِلِيَّةِ فَإِنْ تَمَّتْ وَإِلَّا كَمُلَتْ مِنْ الْمُنَافِقِينَ وَمَا مَثَلُكُمْ وَالْأُمَمِ إِلَّا كَمَثَلِ الرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الدَّابَّةِ أَوْ كَالشَّامَةِ فِي جَنْبِ الْبَعِيرِ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا رُبْعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا نِصْفَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَكَبَّرُوا قَالَ لَا أَدْرِي قَالَ الثُّلُثَيْنِ أَمْ لَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ قَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Ukukanaishiba bwino bwino. Atwebele [Ibn Abi Umar] atwebele [Sufyan bin Uyaina] ukufuma kuli [Ibn Jud’an] ukufuma kuli [Al Hasan] ukufuma kuli [Imran bin Hushain] ilyo icikomo casokolwelwe: ‘Mwe bantu, tiinine Shikulu wenu; Mu cine cine, ukupopomenwa kwa Bushiku bwa Bupingushi kukaba ica kucitika icikulu nga nshi - ica kutiinya -, 'ukufika ku cipimo ca kuti 'Lelo ukukansha kwa kwa Allah kukaba ukwakosa nga nshi'. -Haji: 1-2-, ici cikomo caishile panshi ilyo ali mu nshila. Aipwishe ukuti: ‘Bushe mwalishiba ubushiku?’ basukile ukuti: Lesa no Mutumwa Wakwe e baishiba bwino. Atile: ‘Ubo bwali bushiku ubo Allah atile kuli Adamu: Tuma intumwa ku mulilo wa pe. Adamu aipwishe ukuti: We Rabb, bushe umulimo wa batumwa ukuya ku mulilo wa pe? Allah ayaswike ati: abantu imyanda cinekonsekonse na makumi cinekonsekonse na cinekonsekonse bakaya ku mulilo wa pe ilyo umuntu umo akaya ku mulu'. AbaMuslim balilile kabili Kasesema atile: ‘Citeni imilimo isuma iya istiqomah, kabili esheniko ukuba uwalungama, pantu tapali ubusesemo lelo ubuwelewele bufwile ukuba pa ntanshi yakwe, lyena impendwa ya buwelewele ikasendwa, nga ca kuti yapwishishiwa - e fyo cili icacilapo bwino -, kabili nga ca kuti tacipwishiwe ikapwishishiwa aba bufi ukufuma. Tamuli no kupashanya ne filonganino fimbi kano fye nga icishibilo pa kuboko kwa nama - ingamila - nangu nga nshishi pa lubali lwa ngamila'. Lyene atile: ‘Mu cine cine, ndesubila ukuti mukaba ica bune ica bekala mu mulu’. Bapepa. Pa numa ya ico atile: ‘Mu cine cine, ndesubila ukuti mukaba cimo pali fitatu ifya bekashi ba mu mulu’. Bapepa. Imran atile: Nshishibe nga ca kuti alandilepo pa fiputulwa fibili pali fitatu nelyo iyo. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine cine. Ilyashi lyalandwa ukupitila mu cikomo cimbi ukufuma kuli Al Hasan ukufuma kuli Imran bin Hushain ukufuma kuli kasesema uusha.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3093

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ قَالَكُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَتَفَاوَتَ بَيْنَ أَصْحَابِهِ فِي السَّيْرِ فَرَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَوْتَهُ بِهَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ{ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ إِلَى قَوْلِهِ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ }فَلَمَّا سَمِعَ ذَلِكَ أَصْحَابُهُ حَثُّوا الْمَطِيَّ وَعَرَفُوا أَنَّهُ عِنْدَ قَوْلٍ يَقُولُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ أَيُّ يَوْمٍ ذَلِكَ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ ذَاكَ يَوْمٌ يُنَادِي اللَّهُ فِيهِ آدَمَ فَيُنَادِيهِ رَبُّهُ فَيَقُولُ يَا آدَمُ ابْعَثْ بَعْثَ النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ وَمَا بَعْثُ النَّارِ فَيَقُولُ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعُ مِائَةٍ وَتِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ فِي النَّارِ وَوَاحِدٌ فِي الْجَنَّةِ فَيَئِسَ الْقَوْمُ حَتَّى مَا أَبَدَوْا بِضَاحِكَةٍ فَلَمَّا رَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي بِأَصْحَابِهِ قَالَ اعْمَلُوا وَأَبْشِرُوا فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ إِنَّكُمْ لَمَعَ خَلِيقَتَيْنِ مَا كَانَتَا مَعَ شَيْءٍ إِلَّا كَثَّرَتَاهُ يَأْجُوجُ وَمَأْجُوجُ وَمَنْ مَاتَ مِنْ بَنِي آدَمَ وَبَنِي إِبْلِيسَ قَالَ فَسُرِّيَ عَنْ الْقَوْمِ بَعْضُ الَّذِي يَجِدُونَ فَقَالَ اعْمَلُوا وَأَبْشِرُوا فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ مَا أَنْتُمْ فِي النَّاسِ إِلَّا كَالشَّامَةِ فِي جَنْبِ الْبَعِيرِ أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الدَّابَّةِقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ

Atile: “Twali pamo na Kasesema pa lwendo lwapusanako, Umutumwa wa kwa Lesa Salam aliminine ishiwi lyakwe ukubelenga ifi fikomo fibili: ‘Mwe bantu, tiinine Lesa wenu; Mu cine cine, ukupopomenwa kwa Bushiku bwa Bupingushi kukaba ica kucitika icikulu nga nshi - ica kutiinya -, 'ukufika ku cipimo ca kuti 'Lelo ukukansha kwa kwa Allah kukaba ukwakosa nga nshi'. -Al Hajj: 1-2- ilyo baumfwile, abanankwe bacincishe ifyuni fyabo ifya kukwela kabili balishibe pa lwa kuba mu mashiwi yabelengelwe na Kasesema. Aipwishe ukuti: ‘Bushe mwalishiba ubushiku?’ basukile ukuti: Lesa no Mutumwa Wakwe e baishiba bwino. Atile: ‘Ubo e bushiku Allah atile kuli Adamu: tuma intumwa ku mulilo wa pe. Adamu aipwishe ukuti: We Shikulu, bushe umutumwa wa ku helo ni shani? Allah ayaswike ati: abantu imyanda cinekonsekonse na makumi cinekonsekonse na cinekonsekonse bakaya ku mulilo wa pe ilyo umuntu umo akaya ku mulu'. Abantu pali ilya nshita bonse bali abafuupulwa nga nshi ica kuti takwali uwalangile amano yakwe ukufuma ku kuseka. Ilyo Rasulullah amwene imibele ya banankwe, atile: ‘Citeni kabili mube ne nsansa, pa mulandu wa Uyo uo umweo wa kwa Muhamadi uli mu minwe yakwe, mu cine cine muli pamo ne fibumbwa fibili, te fyonse fibili ifipalene ne cintu cimo lelo mu cine cine ukucifusha; Gogi na Magogi no lupwa lwa kwa Adamu uwafwa no lupwa lwa kwa Satana’. Imran atile: Balitemenwe fimo ifyo basangile. Atile: ‘Citeni kabili mube ne nsansa, pa mulandu wa Uyo uo umweo wa kwa Muhamadi uli mu minwe yakwe, tamwaba pa kati ka bantu lelo nga nshishi pa mbali ya ngamila nelyo nga cishibilo pa kuboko kwa nama’. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine cine.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3094

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَعِيلَ وَغَيْرُ وَاحِدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا سُمِّيَ الْبَيْتَ الْعَتِيقَ لِأَنَّهُ لَمْ يَظْهَرْ عَلَيْهِ جَبَّارٌقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرْسَلًا حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ

Natweba [Muhammad bin Ismail] na bambi, batile: Natweba [Al Laits] ukufuma kuli [Abdullah bin Khalid] ukufuma kuli [Ibn Shihab] ukufuma kuli [Muhammad bin Urwah bin Az Zubair] ukufuma kuli [Abdullah bin Salih] atile: Salam atile: ‘Iciitwa Baitul ‘Atiq pantu tapali umuntu uwa cilumba uwacisambilila’. Abu Isa atile: Iyi hadishi ya cine cine. Iyi hadith na kabili yalilondolwelwe ukufuma kuli Az Zuhri ukufuma kuli kasesema mu nshila ya ku mubili. Atwebele ukuti [Qutaibah] atusokele [Al Laits] ukufuma kuli [Uqail] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli Kasesema nga filya fine caba.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3095

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَإِسْحَقُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْرَقُ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَلَمَّا أُخْرِجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجُوا نَبِيَّهُمْ لَيَهْلِكُنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى{ أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ }الْآيَةَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لَقَدْ عَلِمْتُ أَنَّهُ سَيَكُونُ قِتَالٌقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رَوَاهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ وَغَيْرُهُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَقَدْ رَوَاهُ بَطْرُ يَحِدَةِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ مُرْسَلًا وَلَيْسَ فِيهِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ

Atile [Sufyan bin Waki’] atushimikile [tata] kabili [Ishaq bin Yusuf Al Waki] ukufuma kuli [Sufyan Ats Tsauri] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Musulumi Al Bathin] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli [Ibn Abbas] atile: Bakr atile: Mwatamfishe kasesema wenu, mu cine cine mukaonaika. Lyena Allah Ta’ala asokolwele ukuti: ‘Ukulwa kwasuminishiwa kuli abo abalwishiwa, pantu mu cine cine balibipilwe. kabili mu cine cine, Allah mu cine cine ni Wa Maka Yonse uwa kubaafwa’. -E lyo Abu Bakr atile: Nalishiba ukuti kukaba inkondo'. Abu Isa atile: Iyi hadishi ni hasan. [Abdurrahamn bin Mahdi] na bambi balondolwele iyi hadith ukufuma kuli [Sufyan] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Muslim Al Bathin] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukufuma kuli kasesema sallallaahu ‘alaihi wa Salam ukupitila mu kulumbula ukufuma kuli [Ibn Abbas]. Bathr Yahidah na kabili alondolwele ukufuma kuli [Sufyan] ukufuma kuli [Al A’masy] ukufuma kuli [Musulumi Al Bathin] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] ukwabula ukulandapo pali Ibn Abbas.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3096

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَلَمَّا أُخْرِجَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ مَكَّةَ قَالَ رَجُلٌ أَخْرَجُوا نَبِيَّهُمْ فَنَزَلَتْ{ أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللَّهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ }النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ

Nga ca kuti [Muhammad bin Basyar] atwebele [Abu Ahmad Az Zubairi] atwebele [Sufyan] ukufuma kuli [Al’Amasy] ukufuma kuli [Muslim Al Bathin] ukufuma kuli [Sa’id bin Jubair] atile: Ilyo kasesema Sallallaahu ‘alaihi wa Salam atamfiwe ukufuma ku Mecca wabo? Lyene icikomo caishile: ‘Ukulwa kwasuminishiwa kuli abo abalwishiwa, pantu mu cine cine balilufyanya. kabili mu cine cine, Allah mu cine cine ni Wa Maka Yonse uwa kubaafwa. -Ico- abantu abatamfiwe ukufuma mu mishi yabo ukwabula umulandu'. -Ubushiku bwa Haji: 39-40-; Kasesema Salam na banankwe.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3097

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَغَيْرُ وَاحِدٍ الْمَعْنَى وَاحِدٌ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ قَال سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَقُولُكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أُنْزِلَ عَلَيْهِ الْوَحْيُ سُمِعَ عِنْدَ وَجْهِهِ كَدَوِيِّ النَّحْلِ فَأُنْزِلَ عَلَيْهِ يَوْمًا فَمَكَثْنَا سَاعَةً فَسُرِّيَ عَنْهُ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَقَالَ اللَّهُمَّ زِدْنَا وَلَا تَنْقُصْنَا وَأَكْرِمْنَا وَلَا تُهِنَّا وَأَعْطِنَا وَلَا تَحْرِمْنَا وَآثِرْنَا وَلَا تُؤْثِرْ عَلَيْنَا وَارْضِنَا وَارْضَ عَنَّا ثُمَّ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُنْزِلَ عَلَيَّ عَشْرُ آيَاتٍ مَنْ أَقَامَهُنَّ دَخَلَ الْجَنَّةَ ثُمَّ قَرَأَ{ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ }حَتَّى خَتَمَ عَشْرَ آيَاتٍحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا أَصَحُّ مِنْ الْحَدِيثِ الْأَوَّلِ سَمِعْت إِسْحَقَ بْنَ مَنْصُورٍ يَقُولُ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ الزُّهْرِيِّ هَذَا الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَنْ سَمِعَ مِنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَدِيمًا فَإِنَّهُمْ إِنَّمَا يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَبَعْضُهُمْ لَا يَذْكُرُ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ فَهُوَ أَصَحُّ وَكَانَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ رُبَّمَا ذَكَرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ وَرُبَّمَا لَمْ يَذْكُرْهُ وَإِذَا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ يُونُسَ فَهُوَ مُرْسَلٌ

Calishimikilwe kuli ifwe [Yahay bin Musa], [Abdu bin Humaid] na bambi, ubupilibulo bwali bumo bwine, batila: Cashimikilwe kuli ifwe [Abdurrazzaq] ukufuma kuli [Yunus bin Sulaim] ukufuma kuli [Az Zuhri] ukufuma kuli [Urwah bin Az Zubair] ukufuma kuli [Abdurahman bin Az Zubair] “Ilyo ukusokolola kwaisa kuli kasesema, mupepi ne cinso cakwe kwaumfwikile nga ukubilikisha kwa nyuki.” Ubushiku bumo, ukusokolola kwaishile kuli wene, twacecete pa kashita kamo, alemoneka uwa nsansa lyene aloleshe ku Qibla no kupepa ukuti: ‘O Allah, tulundako kabili witucefyako, tusumbule kabili witufuusha, utupeele kabili witucilikila, utubike pa ntanshi kabili witubika ku mbali, utusekeshe kabili ube’. pa numa ya ico kasesema atile: ‘Ifikomo ikumi fyalisokolwelwe kuli ine, onse uwafifikilisha akaingila mu mulu’. Abelengele ukuti: ‘Mu cine cine abasumina bali ne nsansa’. Ukufika ku fikomo ikumi. -Ukucefyako: 1-. Atwebele [Muhammad bin Aban] atwebele [Abdurrazzaq] ukufuma kuli [Yunus bin Sulaim] ukufuma kuli [Yunus bin Yazid] ukufuma kuli [Az Zuhri] na iyi sanad iyo ilemoneka ukuba ubupilibulo bwa menso yakwe. Abu Isa atile: Ici calicindama ukucila hadith wa kubalilapo. Naumfwile [Ishaq bin Manshur] alelanda ukuti: [Ahmad bin Hambal], [Ali bin Al Madini] na [Ishaq bin Ibrahim] balelondolola ukufuma kuli [Abdurrazzaq] ukufuma kuli [Yunus bin Sulaim] ukufuma kuli [Yunus bin Yazid] ukufuma kuli [Az Zuhri] iyi hadith. Abu Isa atile: “Kabili abantu abaleumfwa ukufuma kuli Abdurrazzaq, balelanda fye pali Yunus kabili bambi tabalandapo. Hadith iyo ilandapo pali ici ukufuma kuli Yunus bin Yazid yali iya cine cine. Abdurrazzaq kuti alanda nelyo te kuti alandile pali Yunus bin Yazid muli iyi hadith. Nga ca kuti talandapo pali Yunus, ico cipilibula ukuti hadith yali iya ku mupashi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3098

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُأَنَّ الرُّبَيِّعَ بِنْتَ النَّضْرِ أَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ ابْنُهَا الْحَارِثُ بْنُ سُرَاقَةَ أُصِيبَ يَوْمَ بَدْرٍ أَصَابَهُ سَهْمٌ غَرَبٌ فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ أَخْبِرْنِي عَنْ حَارِثَةَ لَئِنْ كَانَ أَصَابَ خَيْرًا احْتَسَبْتُ وَصَبَرْتُ وَإِنْ لَمْ يُصِبْ الْخَيْرَ اجْتَهَدْتُ فِي الدُّعَاءِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُمَّ حَارِثَةَ إِنَّهَا جَنَّةٌ فِي جَنَّةٍ وَإِنَّ ابْنَكِ أَصَابَ الْفِرْدَوْسَ الْأَعْلَى وَالْفِرْدَوْسُ رَبْوَةُ الْجَنَّةِ وَأَوْسَطُهَا وَأَفْضَلُهَاقَالَ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ

Atwebele [Abdu bin Humaid] atwebele [Rauh bin Ubadah] ukufuma kuli [Sa'id] ukufuma kuli [Qatadah] ukufuma kuli [Anas bin Malik] ukutila Ar Rubayyi' bint An Nadlr aishile kuli Kasesema Sallallaahu 'alaihi wa Salam no mwana wakwe umwaume, Al Harith a, 10:10, 11. 10 Naishile kuli Kasesema no kutila: “Njebeleni pali Haritsah, nga ca kuti akwata ifisuma, nkasubila icilambu kabili nkashipikisha, nga takwata ifisuma, nkaba uwacincila mu kupepa. Kasesema atile: ‘O Umm Haritsah, mu cine cine mu mulu muli umulu umbi – umulu uwakwata ifipimo ifingi – kabili mu cine cine umwana wenu akakwata Paradise uwakulisha, kabili Paradise e lupili lwa paradise, pakati ka mulu kabili paradise uwacilapo bwino’. Abu Isa atile: Iyi hadishi ni hadishi wa kwa Anas.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3099

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ وَهْبٍ الْهَمْدَانِيِّ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ هَذِهِ الْآيَةِ{ وَالَّذِينَ يُؤْتُونَ مَا آتَوْا وَقُلُوبُهُمْ وَجِلَةٌ }قَالَتْ عَائِشَةُ أَهُمْ الَّذِينَ يَشْرَبُونَ الْخَمْرَ وَيَسْرِقُونَ قَالَ لَا يَا بِنْتَ الصِّدِّيقِ وَلَكِنَّهُمْ الَّذِينَ يَصُومُونَ وَيُصَلُّونَ وَيَتَصَدَّقُونَ وَهُمْ يَخَافُونَ أَنْ لَا يُقْبَلَ مِنْهُمْ أُولَئِكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِقَالَ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ هَذَا

Atile [Ibn Abu Umar] atushimikile [Sufyan] atushimikile [Malik bin Mighwal] ukufuma kuli [Abdurrahman bin Sa’id bin Wahab Al Hamdani] ukuti [Aishah], umukashi wa kwa Kasesema Sallau Salam, atile: Nalipwishe Umutumwa wa kwa Lesa: abapeela ifyo Rabb wabo apeela, no mutima wa mwenso,’ -Al Mu’minuun: 60- Aisyah aipwishe: Bushe ni bantu abanwa ubwalwa no kwiba? Ayaswike ati: “Awe, we mwana mwanakashi wa kwa Ash Siddiq, lelo ni bantu abafunga ifya kulya, abapepa no kupeela ifya bupe, batiina ukuti imilimo yabo tayakasuminishiwe. Aba e bantu ababutukisha ku busuma’. Abu Isa atile: Iyi hadith na kabili yalilondolwelwe ukufuma kuli [Abu Hazim] ukufuma kuli [Abu Hurairah] na kasesema nga ifi.

Hadith

Imam Tirmidzi : 3100

حَدَّثَنَا سُوَيْدٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ سَعِيدِ بْن يَزِيدَ أَبِي شُجَاعٍ عَنْ أَبِي السَّمْحِ عَنْ أَبِي الْهَيْثَمِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ{ وَهُمْ فِيهَا كَالِحُونَ }قَالَ تَشْوِيهِ النَّارُ فَتَقَلَّصُ شَفَتُهُ الْعَالِيَةُ حَتَّى تَبْلُغَ وَسَطَ رَأْسِهِ وَتَسْتَرْخِي شَفَتُهُ السُّفْلَى حَتَّى تَضْرِبَ سُرَّتَهُقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ

Camwebele ukuti [Suwaid] atwebele [Abdullah bin Al Mubarak] ukufuma kuli [Sa’id bin Yazid Abu Syuja’] ukufuma kuli [Abu As Samah] ukufuma kuli [Abu Al Hutsaim] ukufuma kuli [Abu Sa’id Al Khudri] ukufuma kuli Kasesema sallallahu ‘alaihi wa Salam atile: ‘Ifinso fyabo fyali fye bwino. icalo icalema'. 104- atile: ‘Inferno ikamufuuta mpaka umulomo wakwe uwa pa muulu ukafuuta ukufika pa kati ka mutwe wakwe kabili umulomo wakwe uwa pa nshi ukafuma mpaka ukakuma ku nsengo yakwe’. Abu Isa atile: “Iyi hadith yalicindama nga nshi.